Νέα όξυνση για το προσφυγικό στην Ελλάδα;-Η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας φαίνεται να έχει χάσει την ισχύ της

«Μαμά Ρόζα» είναι το παρα­τσού­κλι της Ρόζε Χάνζεν από το Αμβούργο που τα τελευ­ταία χρόνια βρί­σκε­ται στη Θεσ­σα­λο­νίκη. Έτσι τη φωνά­ζουν οι πρό­σφυ­γες που πηγαί­νουν για πρώτες βοή­θειες στο κινητό ιατρείο της, το οποίο  από το 2017 βρί­σκε­ται σταθ­μευ­μένο σε χώρο πάρ­κινγκ κοντά στον σιδη­ρο­δρο­μικό σταθμό της Θεσ­σα­λο­νί­κης. «Μαμά Ρόζα, σε παρα­καλώ άφησέ μας να περά­σουμε μέσα. Σήμερα το βράδυ έχουμε ‘παι­χνίδι’», λέει ένας νεαρός Αφγανός. Για τον ίδιο, όπως και άλλους Αφγα­νούς, το ‘παι­χνίδι’ δεν ανα­φέ­ρε­ται σε κάποια αθλη­τική δρα­στη­ριό­τητα. Έτσι απο­κα­λούν την προ­σπά­θεια να περά­σουν τα σύνορα με τη Βόρεια Μακε­δο­νία ή την Αλβανία. Θέλουν να προ­μη­θευ­τούν φάρμακα από το κινητό ιατρείο. «Η Θεσ­σα­λο­νίκη είναι μια πόλη τράνζιτ. Κανείς δεν θέλει να μείνει εδώ. Τα σύνορα δεν απέχουν πολύ» εξηγεί στη DW η Ρόζα Χάνζεν. Για τον λόγο αυτό η περιοχή γύρω από τον σιδη­ρο­δρο­μικό σταθμό απο­τε­λεί σημείο συνά­ντη­σης πολλών προ­σφύ­γων. Η ίδια και η ομάδα της προ­σφέ­ρουν κυρίως πρώτες βοή­θειες. Για παρά­δειγμα, δύο άνθρω­ποι έφτασαν εδώ με τα πόδια από την Τουρκία. «Σε τόσο άθλιες υγειο­νο­μι­κές συν­θή­κες οι φούσκες ή τα τσι­μπή­ματα εντόμων μπορούν να προ­κα­λέ­σουν σοβα­ρό­τερα προ­βλή­ματα» ανα­φέ­ρει η γερ­μα­νίδα νοσο­κόμα.

Νέα κυβέρ­νηση, σκλη­ρό­τερα μέτρα

Πρώτες βοή­θειες στο κινητό ιατρείο της Ρόζε Χάνζεν

Η κυβέρ­νηση του Κυριά­κου Μητσο­τάκη ήδη από τον προ­ε­κλο­γικό αγώνα είχε εξαγ­γεί­λει την πρόθεσή της για μια πιο σκληρή αντι­με­τώ­πιση του προ­σφυ­γι­κού. Για την ώρα φαί­νε­ται με μια πρώτη ματιά να τηρεί τις υπο­σχέ­σεις της. Πριν από λίγες εβδο­μά­δες ξεκί­νησε η μετα­φορά προ­σφύ­γων από τα προ­σφυ­γικά κέντρα της Λέσβου και της Σάμου στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα. Σύμφωνα με τον δικη­γόρο Βασίλη Χρο­νό­πουλο «λόγω των πολλών νέων αφίξεων την Ελλάδα αυτό το καλο­καίρι βρι­σκό­μα­στε στην πράξη στους ίδιους αριθ­μούς με το 2016». Ένα άλλο πρό­βλημα είναι ότι «οι συν­θή­κες στα προ­σφυ­γικά κέντρα δεν είναι καλές. Και βέβαια τίθεται το ερώτημα αν θα είναι κατάλ­ληλα προ­ε­τοι­μα­σμένα τον ερχό­μενο χειμώνα. Σε γενικές γραμμές η κατά­σταση είναι αβέβαιη. Οι πρό­σφυ­γες νιώθουν να βρί­σκο­νται σε αδιέ­ξοδο. Δεν θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα». Για την Ρόζε Χάνζεν το βασικό ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν όλοι αυτοί οι πρό­σφυ­γες έχουν πρό­σβαση στα στοι­χειώδη, όπως την βασική ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη. «Από τότε που κυβερνά ο Μητσο­τά­κης οι νεο­α­φι­χθέ­ντες δεν παίρ­νουν ΑΜΚΑ». Όπως εξηγεί, όταν κανείς λαμ­βά­νει τον ελλη­νικό αριθμό κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, έχει πρό­σβαση σε δωρεάν ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη. Επίσης κάτι άλλο που παρα­τη­ρεί η ίδια είναι ότι πολλοί νεο­α­φι­χθέ­ντες κάνουν λόγο τελευ­ταία για περισ­σό­τερα περι­στα­τικά αστυ­νο­μι­κής βίας.

Ξεχα­σμέ­νοι και εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νοι στην Ελλάδα

Μετα­φορά προ­σφύ­γων από τη Λέσβο στην ενδο­χώρα, Σεπτέμ­βριος 2019

Σήμερα στην Ελλάδα φτάνουν κυρίως νέοι άνδρες από το Αφγα­νι­στάν, το Ιράκ, τη Συρία και τη βόρεια Αφρική. Πρό­κει­ται για νεο­α­φι­χθέ­ντες που κανείς δεν θέλει να δεχθεί στην χώρα του και που η Γερ­μα­νία βλέπει ως απειλή. Ξεχα­σμέ­νοι και εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­νοι δεν νιώθουν όμως μόνο οι πρό­σφυ­γες, αλλά και πολλοί Έλληνες. Πριν λίγες μέρες οι κάτοι­κοι των Βρασνών στη βόρεια Ελλάδα έστησαν οδο­φράγ­ματα ενα­ντίον προ­σφύ­γων και μετα­να­στών που θα έφταναν στην περιοχή. Η κάτοι­κος της περιο­χής Σουλ­τάνα Κλουκ, που έζησε για πάνω από σαράντα χρόνια στην Στουτ­γκάρδη, ανέφερε στη DW: «Το χωριό μας έχει 100 κατοί­κους και ήδη ζουν 1500 πρό­σφυ­γες. Τώρα θέλουν να μετα­φέ­ρουν με λεω­φο­ρεία άλλους 2000». Η κατά­σταση στο χωριό είναι τετα­μένη. Η Σουλ­τάνα Κλουκ δεν θέλει ωστόσο να κάνει λόγο για όξυνση. Όπως λέει, πολλοί κάτοι­κοι στην παραλία Βρασνών έχουν καλή σχέση με τους πρό­σφυ­γες. «Τους έχουμε πάει ρούχα, τρόφιμα, ποδή­λατα. Και ανοί­ξαμε ένα σούπερ μάρκετ με προ­ϊ­ό­ντα χαλάλ». Στο μεταξύ όμως οι του­ρί­στες απου­σιά­ζουν από την περιοχή. Και η Σουλ­τάνα Κλουκ εκτιμά ότι «δεν μπορούν να μείνουν όλοι οι πρό­σφυ­γες στην Ελλάδα».

Πρα­κτικά ανε­νεργή η συμ­φω­νία με την Τουρκία

Η συμ­φω­νία ΕΕ-Τουρκίας φαί­νε­ται να έχει χάσει την ισχύ της

Την άποψη αυτή φαί­νε­ται να συμ­με­ρί­ζε­ται και η κυβέρ­νηση Μητσο­τάκη. Τις επό­με­νες εβδο­μά­δες θέλει να περάσει τον νέο νόμο για το άσυλο. Στόχος είναι η επί­σπευση της δια­δι­κα­σίας εξέ­τα­σης των αιτή­σεων ασύλου, ώστε μια αίτηση να εξε­τά­ζε­ται εντός εξα­μή­νου. Πολλοί περι­μέ­νουν ήδη δύο χρόνια. Όπως προ­βλέ­πει η συμ­φω­νία ΕΕ-Τουρκίας οι απορ­ρι­φθέ­ντες θα επα­να­προ­ω­θού­νται στην Τουρκία. Η κυβέρ­νηση θέλει έτσι να θέσει έναν πιο σκληρό νόμο με περισ­σό­τερο έλεγχο. Όπως όμως παρα­τη­ρεί ο Βασίλης Χρο­νό­που­λος «κατά κανόνα επι­βρα­δύ­νε­ται η εξέταση υπο­θέ­σεων, όταν τίθε­νται σε ισχύ νέες δια­δι­κα­σίες. Οι αρχές πρέπει να εξε­τά­σουν προς το παρόν περίπου 90.000 αιτή­σεις ασύλου σε δεύτερο βαθμό. Δεν αλλάζει πολλά το να μιλάμε για την ταχύ­τητα ενός αυτο­κι­νή­του, όταν είναι κολ­λη­μένο στην κίνηση». Όσο για τη συμ­φω­νία της ΕΕ-Toυρκίας ο Βασίλης Χρο­νό­που­λος θεωρεί ότι «μετά από τρει­σή­μισι χρόνια έχει χάσει την ισχύ της. Οι πρό­σφυ­γες γνω­ρί­ζουν μόνο τον πόνο που τους έχει προ­ξε­νή­σει». Η Ρόζε Χάνζεν μπορεί να το επι­βε­βαιώ­σει. Καθη­με­ρινά περι­θάλ­πτει πρό­σφυ­γες που προ­σπα­θούν να φτάσουν στη δυτική Ευρώπη. Ακόμη η κατά­σταση στην Ελλάδα ανα­φο­ρικά με το προ­σφυ­γικό δεν έχει οξυνθεί επι­κίν­δυνα, ωστόσο αν η Ευρώπη δεν πράξει άμεσα, αυτό είναι απλώς θέμα χρόνου.

Φλόριαν Σμιτς

Πηγή: Deutsche Welle