Στην «Ελληνικά Αναμνηστικά Α.Ε.» τα πωλητήρια της Μεσαιωνικής Πόλης, του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου και του τεμένους Ντεφτεντάρ

• Δύο πωλη­τή­ρια της Ρόδου και ένα της Κω περι­λαμ­βά­νο­νται στα 27 πωλη­τή­ρια αρχαιο­λο­γι­κών χώρων που εκμι­σθώ­θη­καν στην εται­ρεία «Ελλη­νικά Ανα­μνη­στικά Α.Ε.» έναντι συνο­λι­κού μηνιαίου μισθώ­μα­τος 50.600 ευρώ. Ρεπορ­τάζ του Newsbomb θέτει ερω­τή­ματα για τους όρους του δια­γω­νι­σμού και για τη συμ­με­τοχή ενός μόνο υπο­ψη­φίου

Στο επί­κε­ντρο ρεπορ­τάζ της δημο­σιο­γρά­φου Ζωής Μακρυ­γιάννη στο Newsbomb, που δημο­σιεύ­θηκε το πρωί του Σαβ­βά­του 26 Σεπτεμ­βρίου 2026, βρί­σκε­ται η εκμί­σθωση 27 πωλη­τη­ρίων που λει­τουρ­γούν σε ορι­σμέ­νους από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και μνημεία της χώρας.

Η σύμβαση, η οποία σύμφωνα με το δημο­σί­ευμα υπο­γρά­φηκε στις 14 Αυγού­στου 2026, παρα­χω­ρεί στην εται­ρεία «Ελλη­νικά Ανα­μνη­στικά Α.Ε.» το δικαί­ωμα εκμε­τάλ­λευ­σης των πωλη­τη­ρίων για έξι χρόνια, με δυνα­τό­τητα ισό­χρο­νης παρά­τα­σης. Για τα Δωδε­κά­νησα η είδηση έχει άμεσο ενδια­φέ­ρον, καθώς στον κατά­λογο περι­λαμ­βά­νο­νται τρία σημεία με ξεχω­ρι­στή του­ρι­στική και ιστο­ρική βαρύ­τητα.

Διευ­κρι­νί­ζε­ται εξαρχής ότι η υπόθεση αφορά απο­κλει­στικά στην εκμί­σθωση των πωλη­τη­ρίων, δηλαδή των κατα­στη­μά­των που δια­θέ­τουν ανα­μνη­στικά και εκδό­σεις στους επι­σκέ­πτες, και όχι οποια­δή­ποτε παρα­χώ­ρηση των ίδιων των μνη­μείων. Νέο στοι­χείο είναι η δημο­σιο­ποί­ηση των όρων της συμ­φω­νίας και όχι η υπο­γραφή της, που ανά­γε­ται στα μέσα Αυγού­στου.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του Newsbomb, το πωλη­τή­ριο της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου εκμι­σθώ­νε­ται έναντι 1.250 ευρώ τον μήνα. Το ίδιο ποσό προ­βλέ­πε­ται και για το πωλη­τή­ριο του Παλα­τιού του Μεγάλου Μαγί­στρου, του εμβλη­μα­τι­κό­τε­ρου μνη­μείου της ιππο­τι­κής περιό­δου στο νησί. Το τρίτο σημείο είναι το πωλη­τή­ριο στο τέμενος Ντε­φτε­ντάρ της Κω, με μηνιαίο μίσθωμα 310 ευρώ.

Αθροι­στικά, τα τρία πωλη­τή­ρια των Δωδε­κα­νή­σων απο­δί­δουν 2.810 ευρώ τον μήνα, λίγο περισ­σό­τερο από το 5% του συνο­λι­κού μισθώ­μα­τος για τα 27 σημεία.

Η ανα­λο­γία αυτή αποκτά ενδια­φέ­ρον αν ληφθεί υπόψη η επι­σκε­ψι­μό­τητα της Μεσαιω­νι­κής Πόλης και του Παλα­τιού, χωρίς ωστόσο το δημο­σί­ευμα να παρα­θέ­τει στοι­χεία επι­σκε­ψι­μό­τη­τας ή τζίρου ανά πωλη­τή­ριο, ώστε να είναι δυνατή τεκ­μη­ριω­μένη σύγκριση.

Το συνο­λικό μίσθωμα των 50.600 ευρώ τον μήνα συνο­δεύ­ε­ται από ποσοστό 2% επί των εσόδων που θα πραγ­μα­το­ποιεί η «Ελλη­νικά Ανα­μνη­στικά Α.Ε.» από τη λει­τουρ­γία των κατα­στη­μά­των. Η διάρ­κεια ορί­ζε­ται στα έξι χρόνια, με δυνα­τό­τητα παρά­τα­σης για άλλα έξι, γεγονός που σημαί­νει ότι η εκμε­τάλ­λευση μπορεί να παρα­μεί­νει στα ίδια χέρια έως και 12 χρόνια. Σε επίπεδο στα­θε­ρού μισθώ­μα­τος και μόνο, το ετήσιο έσοδο του Δημο­σίου δια­μορ­φώ­νε­ται στα 607.200 ευρώ, ενώ το πραγ­μα­τικό απο­τέ­λε­σμα θα εξαρ­τη­θεί από το ύψος των πωλή­σεων.

Από το δημο­σί­ευμα δεν προ­κύ­πτει πώς λει­τουρ­γού­σαν μέχρι σήμερα τα συγκε­κρι­μένα πωλη­τή­ρια, ούτε ποιο έσοδο απέ­δι­δαν στο Δημόσιο.

Το βασικό ζήτημα που θέτει το Newsbomb αφορά στη δια­δι­κα­σία. Σύμφωνα με το ρεπορ­τάζ, στον δια­γω­νι­σμό συμ­με­τείχε ένας μόνο υπο­ψή­φιος, η «Ελλη­νικά Ανα­μνη­στικά Α.Ε.», που τελικά υπέ­γραψε τη σύμβαση. Όταν σε δημόσιο δια­γω­νι­σμό τέτοιας κλί­μα­κας εμφα­νί­ζε­ται μία μόνο προ­σφορά, τίθεται εύλογα το ερώτημα αν οι όροι της δια­κή­ρυ­ξης επέ­τρε­παν ουσια­στικό αντα­γω­νι­σμό ή αν λει­τούρ­γη­σαν απο­τρε­πτικά για άλλους ενδια­φε­ρό­με­νους. Το δημο­σί­ευμα δεν προσ­διο­ρί­ζει ποιοι συγκε­κρι­μέ­νοι όροι θεω­ρού­νται προ­βλη­μα­τι­κοί, ούτε παρα­θέ­τει απά­ντηση της ανα­θέ­του­σας αρχής ή της εται­ρείας. Πρό­κει­ται, συνεπώς, για ερω­τή­ματα που τίθε­νται δημο­σιο­γρα­φικά και όχι για δια­πι­στώ­σεις επι­βε­βαιω­μέ­νες από ελεγ­κτικό ή δικα­στικό όργανο. Δεύτερο ερώτημα αφορά στην τιμο­λό­γηση ανά σημείο. Η απο­τί­μηση του τεμέ­νους Ντε­φτε­ντάρ στα 310 ευρώ, δηλαδή στο ένα τέταρτο περίπου του μισθώ­μα­τος καθενός από τα δύο πωλη­τή­ρια της Ρόδου, δείχνει σημα­ντι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις, χωρίς να προ­κύ­πτει με ποια κρι­τή­ρια έγινε η κατα­νομή του συνο­λι­κού ποσού στα 27 σημεία.

Για τη Ρόδο, το Παλάτι του Μεγάλου Μαγί­στρου και η Μεσαιω­νική Πόλη απο­τε­λούν τον πυρήνα της πολι­τι­στι­κής ταυ­τό­τη­τας του νησιού και τον πρώτο προ­ο­ρι­σμό για εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες επι­σκέ­πτες κάθε χρόνο. Τα πωλη­τή­ριά τους είναι, για μεγάλο μέρος του κοινού, το τελευ­ταίο σημείο επαφής με το μνημείο πριν από την απο­χώ­ρηση. Αντί­στοιχα, το τέμενος Ντε­φτε­ντάρ απο­τε­λεί ένα από τα χαρα­κτη­ρι­στι­κό­τερα οθω­μα­νικά μνημεία της Κω, σε κεντρικό σημείο της πόλης.

Το ζήτημα του ποιος δια­χει­ρί­ζε­ται τα πωλη­τή­ρια και με ποιους όρους αφορά τόσο τα δημόσια έσοδα όσο και τον χαρα­κτήρα των προ­ϊ­ό­ντων που θα δια­τί­θε­νται, καθώς και το αν η τοπική παρα­γωγή και οι τοπικές εκδό­σεις θα έχουν θέση στα ράφια. Επί των σημείων αυτών το δημο­σί­ευμα δεν παρέχει πλη­ρο­φο­ρίες.

Η σύμβαση υπο­γρά­φηκε στις 14 Αυγού­στου 2026, σε περίοδο κατά την οποία η δημόσια προσοχή είναι παρα­δο­σιακά στραμ­μένη αλλού, και έμεινε εκτός δημο­σιό­τη­τας για περισ­σό­τερο από έναν μήνα, μέχρι το ρεπορ­τάζ του Newsbomb. Το γεγονός ότι η εκμί­σθωση αφορά 27 πωλη­τή­ρια σε ενιαίο πακέτο, με έναν μόνο υπο­ψή­φιο και με ορί­ζο­ντα που μπορεί να φτάσει τα 12 χρόνια, είναι πιθανό να προ­κα­λέ­σει αντι­δρά­σεις και αιτή­ματα για δια­φά­νεια σχετικά με τη δια­δι­κα­σία. Από την πλευρά της ανα­θέ­του­σας αρχής δεν έχει κατα­γρα­φεί μέχρι στιγμής τοπο­θέ­τηση, ενώ ανα­μέ­νε­ται να φανεί τις επό­με­νες ημέρες αν θα ζητη­θούν επίσημα εξη­γή­σεις για τους όρους παρα­χώ­ρη­σης των τριών δωδε­κα­νη­σια­κών πωλη­τη­ρίων.