Τα κρίσιμα λάθη με τις Megafires: Καθηλωμένα αεροσκάφη, χωρίς Σύστημα Έγκαιρης Προειδοποίησης και εφαρμογή IRIS

Τα πο­λυ­δια­φη­μι­σμέ­να Συ­στή­μα­τα Έγκαι­ρης Προει­δο­ποί­η­σης (Early Warning Systems) που θα “προ­λά­βαι­ναν” τις φω­τιές, δεν ήρθαν… έγκαι­ρα, ή δεν χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­καν. Τα αε­ρο­σκά­φη κα­θη­λώ­θη­καν λόγω κα­πνού και υψη­λών θερ­μο­κρα­σιών και ο αριθ­μός- ρεκόρ ενα­έ­ριων μέσων, έμει­νε στα χαρ­τιά. Το γε­ρα­σμέ­νο προ­σω­πι­κό του Πυ­ρο­σβε­στι­κού σώ­μα­τος, με τις σο­βα­ρές ελ­λεί­ψεις, βρέ­θη­κε να μά­χε­ται διαρ­κώς σε κα­τά­στα­ση δια­σπο­ράς, σε πολ­λα­πλά με­γά­λα μέ­τω­πα. Η κλι­μα­τι­κή κρίση “έφερε” πρω­το­φα­νή φαι­νό­με­να εξά­πλω­σης της φω­τιάς. Οι Ευ­ρω­παϊ­κές ενι­σχύ­σεις, έφτα­ναν πάντα μετά την κα­τα­στρο­φή. Οι Megafires νί­κη­σαν τον Εθνι­κό Μη­χα­νι­σμό Πυ­ρό­σβε­σης.

Ένα ακόμα εφιαλ­τι­κό κα­λο­καί­ρι, χωρίς τρό­πους αντι­με­τώ­πι­σης ταυ­τό­χρο­νων με­γά­λων πυρ­κα­γιών, κα­τα­δει­κνύ­ει τις αστο­χί­ες και την αδυ­να­μία προ­σαρ­μο­γής στις πα­γιω­μέ­νες πλέον συν­θή­κες που έχουν επέλ­θει λόγω της Κλι­μα­τι­κής Αλ­λα­γής. Ο μη­χα­νι­σμός, παίρ­νει κάτω από τη βάση στο τρί­πτυ­χο πρό­λη­ψη – προ­ε­τοι­μα­σία/ετοι­μό­τη­τα – αν­θε­κτι­κό­τη­τα, που εδώ και δύο κα­λο­καί­ρια, πα­ρου­σιά­ζε­ται ως πυ­λώ­νας του σχε­δια­σμού από το Υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας. Την κα­τα­στρο­φή, δια­δέ­χο­νται κάθε Φθι­νό­πω­ρο απο­λο­γι­στι­κές συ­νε­ντεύ­ξεις τύπου, για την ανά­γκη αντι­με­τώ­πι­σης των μέγα-πυρ­κα­γιών.

Την ίδια ώρα, οι “κο­μά­ντο” ερευ­νη­τές της Διεύ­θυν­σης Αντι­με­τώ­πι­σης Εγκλη­μά­των Εμπρη­σμού του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος με τη συν­δρο­μή της ΕΛ.ΑΣ. και της Εθνι­κής Υπη­ρε­σί­ας Πλη­ρο­φο­ριών, ερευ­νούν το εν­δε­χό­με­νο εμπρη­σμού, σε σειρά από πύ­ρι­να μέ­τω­πα που είχαν ξε­σπά­σει την πε­ρα­σμέ­νη εβδο­μά­δα, τόσο στον Έβρο, όσο και στην Εύ­βοια, τη Βοιω­τία, αλλά και την Ατ­τι­κή.

Πρό­γνω­ση… μετά τις φω­τιές

Ορί­ζο­ντα… πε­ντα­ε­τί­ας, είχαν οι πα­ρεμ­βά­σεις που είχε προ­α­ναγ­γεί­λει η ηγε­σία του Υπουρ­γεί­ου το πε­ρα­σμέ­νο κα­λο­καί­ρι, για την τμη­μα­τι­κή εγκα­τά­στα­ση των Early Warning Systems (Συ­στή­μα­τα Έγκαι­ρης Προει­δο­ποί­η­σης). Πρό­κει­ται για “ερ­γα­λεία” που θα έδι­ναν τη δυ­να­τό­τη­τα στην Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία, να απο­κτή­σει ένα “πα­ρά­θυ­ρο” έγκαι­ρης αντί­δρα­σης σε πε­ρί­πτω­ση πυρ­κα­γιάς. Ανά­με­σα στα νέα σύγ­χρο­να μέσα που “δια­φή­μι­ζε” το Υπουρ­γείο, υπήρ­χαν θερ­μι­κές κά­με­ρες, αι­σθη­τή­ρες-ανι­χνευ­τές κα­πνού, με… αλ­γό­ριθ­μο που θα εντό­πι­ζαν έγκαι­ρα τις φω­τιές που ξε­σπούν σε μι­κτές ζώνες “συ­νύ­παρ­ξης” δά­σους και αστι­κού ιστού, και θα “συλ­λάμ­βα­ναν” ύπο­πτους και επί­δο­ξους εμπρη­στές. Μέχρι στιγ­μής όμως το μόνο πρό­σθε­το υπο­βο­ή­θη­μα στην προ­σπά­θεια έγκαι­ρης επέμ­βα­σης σε πυρ­κα­γιές, είναι τα συ­στή­μα­τα “έξυ­πνης” πυ­ρα­νί­χνευ­σης που έχουν το­πο­θε­τη­θεί πι­λο­τι­κά, σε πυ­λώ­νες του ΑΔΜΗΕ, στην Πάρ­νη­θα, μια τε­χνο­λο­γία που όμως δεν απέ­τρε­ψε την κα­τα­στρο­φή των προη­γού­με­νων ημε­ρών. Την ώρα που οι Megafires συ­νε­χί­ζουν για ακόμα ένα κα­λο­καί­ρι, να “σα­ρώ­νουν” τη χώρα, οι δια­δι­κα­σί­ες εκ­συγ­χρο­νι­σμού των συ­στη­μά­των πρό­γνω­σης, βρί­σκο­νται ακόμα σε επί­πε­δο συ­ζή­τη­σης και εξαγ­γε­λιών.

Το IRIS μπήκε στο συρ­τά­ρι

Επι­στή­μο­νες κα­ταγ­γέλ­λουν ότι η Πο­λι­τι­κή Προ­στα­σία, συ­νε­χί­ζει να αγνο­εί κρί­σι­μα προ­γνω­στι­κά “ερ­γα­λεία” που εν­δε­χο­μέ­νως να είχαν απο­τρέ­ψει το με­γά­λο μέ­γε­θος της κα­τα­στρο­φής. Ένα από αυτά είναι η εφαρ­μο­γή IRIS την οποία έχει ανα­πτύ­ξει από το 2018 στο Εθνι­κό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθη­νών. Λαμ­βά­νο­ντας υπό­ψιν τις με­τε­ω­ρο­λο­γι­κές συν­θή­κες, την καύ­σι­μη ύλη, την το­πο­γρα­φία και την αλ­λη­λε­πί­δρα­ση της φω­τιάς με το καιρό, η εφαρ­μο­γή έχει τη δυ­να­τό­τη­τα σε πε­ρί­που 20-30 λεπτά να στέλ­νει με email στο πυ­ρο­σβε­στι­κό σώμα μια εξά­ω­ρη πρό­βλε­ψη για την εξά­πλω­ση και τη συ­μπε­ρι­φο­ρά της πυρ­κα­γιάς, ενώ 60 με 70 λεπτά αρ­γό­τε­ρα ενη­με­ρώ­νει τους αξιω­μα­τι­κούς με 24ωρη πρό­γνω­ση. Κι όμως παρά το γε­γο­νός ότι είχε υπο­γρά­φει μνη­μό­νιο συ­νερ­γα­σί­ας με την Πυ­ρο­σβε­στι­κή, η εφαρ­μο­γή IRIS χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε το 2019 και το 2020 και έκτο­τε μπήκε στο συρ­τά­ρι.

Κα­θη­λω­μέ­να αε­ρο­σκά­φη

Σχε­δόν 20 πτη­τι­κά μέσα πυ­ρό­σβε­σης, επι­χει­ρού­σαν τις κρί­σι­μες ώρες εξά­πλω­σης της πυρ­κα­γιάς από τη Χασιά, προς τις πα­ρυ­φές της Πάρ­νη­θας πάνω από το Με­νί­δι, σύμ­φω­να με την επί­ση­μη ενη­μέ­ρω­ση της Πυ­ρο­σβε­στι­κής. Εντού­τοις, κα­νείς δεν είδε κά­ποιο από τα 9 αε­ρο­σκά­φη να επι­χει­ρούν πάνω από τη φωτιά. Έξι Air tractor έκα­ναν πε­ρι­φε­ρεια­κές ρί­ψεις επι­βρα­δυ­ντι­κού υγρού, ενώ όλο το βάρος της κα­τά­σβε­σης είχε πέσει στα 9 ελι­κό­πτε­ρα που ήταν δια­θέ­σι­μα. Παρά το γε­γο­νός ότι τη φε­τι­νή αντι­πυ­ρι­κή πε­ρί­ο­δο τα ενα­έ­ρια μέσα αυ­ξή­θη­καν κατά έξι, σε 89, δεν κα­τά­φε­ραν ποτέ να αντα­πο­κρι­θούν λόγω πολ­λα­πλών με­τώ­πων και δύ­σκο­λων συν­θη­κών. “Ένα κα­να­ντέρ δεν μπο­ρεί να πε­τά­ξει με πάνω από 38 βαθ­μούς, ούτε να κάνει ρίψη όταν έχει πάρα πολύ καπνό. Πάντα υπάρ­χει πρό­βλη­μα με τέ­τοιες θερ­μο­κρα­σί­ες και με τέ­τοιο άνεμο. Τα ενα­έ­ρια μέσα έχουν συ­γκε­κρι­μέ­νες προ­δια­γρα­φές πτή­σης”, προει­δο­ποιού­σε στον Ελεύ­θε­ρο Τύπο της Κυ­ρια­κής λίγες μέρες πριν, ο πρό­ε­δρος της Πα­νελ­λή­νιας Ομο­σπον­δί­ας Πυ­ρο­σβε­στών Δη­μή­τρης Στα­θό­που­λος. Λόγω δια­φό­ρων προ­βλη­μά­των και εξαι­τί­ας των “μα­νι­τα­ριών” κα­πνού και υψη­λών θερ­μο­κρα­σιών, τα Κα­να­ντέρ δεν κα­τά­φε­ραν να επι­χει­ρή­σουν ούτε στην Πάρ­νη­θα, ούτε στον Έβρο, αλλά ούτε και στο Δί­στο­μο.

ΕΥΠ στο “κυ­νή­γι” εμπρη­στών

Έβρος, Εύ­βοια, Βοιω­τία, Ατ­τι­κή. Εν­δεί­ξεις εμπρη­σμού σε δια­φο­ρε­τι­κές πε­ριο­χές της χώρας, θα εξε­τά­σουν τις επό­με­νες ημέ­ρες οι αρχές, που συ­γκε­ντρώ­νουν υλικό και μαρ­τυ­ρί­ες από όλα τα πύ­ρι­να μέ­τω­πα. Στις όλες τις έρευ­νες θα συμ­με­τέ­χει πλέον και η Εθνι­κή Υπη­ρε­σία Πλη­ρο­φο­ριών, η συν­δρο­μή της οποί­ας είχε ζη­τη­θεί αρ­χι­κά, όσον αφορά τις πυρ­κα­γιές στον Έβρο. Με εξει­δι­κευ­μέ­νο τε­χνο­λο­γι­κό εξο­πλι­σμό, τα αρ­μό­δια κλι­μά­κια θα επι­χει­ρή­σουν να χαρ­το­γρα­φή­σουν τα πολ­λα­πλά μέ­τω­πα που έχουν κα­τα­γρα­φεί στις ίδιες πε­ριο­χές, σε μια προ­σπά­θεια να δια­πι­στω­θεί εάν πίσω από τις με­γά­λες πυρ­κα­γιές, κρύ­βε­ται “αν­θρώ­πι­νη δρα­στη­ριό­τη­τα”. Οι ερευ­νη­τές της Διεύ­θυν­σης Αντι­με­τώ­πι­σης Εγκλη­μά­των Εμπρη­σμού του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος με τη συν­δρο­μή της ΕΛ.ΑΣ. έχουν δια­πι­στώ­σει ύπο­πτα με­γά­λο αριθ­μό πυρ­κα­γιών σε κο­ντι­νές το­πο­θε­σί­ες που εκ­δη­λώ­θη­καν στη πε­ριο­χή του Έβρου με­τα­ξύ Δα­διάς και Αλε­ξαν­δρού­πο­λης. Αντί­στοι­χα ύπο­πτη δρα­στη­ριό­τη­τα οδή­γη­σε στη σύλ­λη­ψη εμπρη­στή στον Αυ­λώ­να. “Θα κα­τα­φέ­ρου­με να απο­δεί­ξου­με ότι υπάρ­χει πα­ρέμ­βα­ση σε αυτά τα μέ­τω­πα. Στη Θήβα, εί­χα­με 4 και 5 πυρ­κα­γιές εν εξε­λί­ξει. Η Βοιω­τία είχε πε­ρι­κυ­κλω­θεί κά­ποια στιγ­μή από πα­ντού”, ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο Εκ­πρό­σω­πος Τύπου του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος, Γιάν­νης Αρ­το­ποιός. Σχε­δόν 150 άτομα, έχουν συλ­λη­φθεί από την αρχή της αντι­πυ­ρι­κής πε­ριό­δου, με κα­τη­γο­ρί­ες για εμπρη­σμούς από αμέ­λεια ή από πρό­θε­ση. Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα πε­ρι­στα­τι­κά αφο­ρούν θερ­μές ή αγρο­τι­κές ερ­γα­σί­ες, κάτι που χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται ως… “ύπο­πτο” από τις αρχές, καθώς διαρ­κώς πο­λί­τες αγνο­ούν τις προει­δο­ποι­ή­σεις.

Οι Megafires εξε­λίσ­σο­νται

“Είναι πρω­τό­γνω­ρη ει­κό­να. Δεν έχου­με ξα­να­δεί τέ­τοια δυ­να­μι­κή σε φωτιά”, πε­ρι­γρά­φει Αξιω­μα­τι­κός του Πυ­ρο­σβε­στι­κού Σώ­μα­τος στο Ελεύ­θε­ρο Τύπο της Κυ­ρια­κής. Ένας άλλος Πυ­ρο­σβέ­στης που επι­χεί­ρη­σε στα με­γά­λα μέ­τω­πα της Ατ­τι­κής πε­ριέ­γρα­φε νω­ρί­τε­ρα το κα­λο­καί­ρι: “Ρί­χνου­με τό­νους νερού από αέρος και από το έδα­φος και η φωτιά δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στην κα­τά­σβε­ση”. Εν­δει­κτι­κό της τα­χύ­τη­τας εξά­πλω­σης της φω­τιάς, είναι το γε­γο­νός ότι οι φλό­γες, με­τα­κι­νού­νται μόνο με την ακτι­νο­βο­λία και από την θερ­μι­κή έντα­ση, χωρίς καν να έρ­θουν σε επαφή με ξερά χόρτα, κλα­διά ή άλλη καύ­σι­μη ύλη. Βί­ντεο- timelapse απο­τύ­πω­σε την τρο­μα­κτι­κή ει­κό­να της ρα­γδαί­ας εξέ­λι­ξη της πυρ­κα­γιάς στην Πάρ­νη­θα, όπου η πυρ­κα­γιά έκανε κη­λί­δω­ση και σχε­δόν “τη­λε­με­τα­φε­ρό­με­να” βρέ­θη­κε στον απέ­να­ντι λόφο, περ­νώ­ντας της χα­ρά­δρα χωρίς να κάψει τί­πο­τε στο εν­διά­με­σο. Πρό­κει­ται για φαι­νό­με­νο που είχαν αντι­κρύ­σει οι πυ­ρο­σβέ­στες και σε άλλα μέ­τω­πα το φε­τι­νό κα­λο­καί­ρι, για πρώτη φορά. “Είναι τέ­τοιο το θερ­μι­κό φορ­τίο που η φωτιά αφή­νει κενά άκαυ­της βλά­στη­σης”, πε­ρι­γρά­φει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ένας πυ­ρο­σβέ­στης.

Πηγή thetoc.gr