Alpha Bank: Τι οδήγησε στη δυναμική ανάκαμψη του τουρισμού – Οι κίνδυνοι και οι προκλήσεις

Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός ανέ­καμψε σημα­ντικά το καλο­καίρι του 2021. Η Alpha Bank το εβδο­μα­διαίο δελτίο της για τις οικο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις ανα­φέ­ρε­ται στο κιν­δύ­νους που ενδέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σουν αρνη­τικά την ανά­καμψη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, τον Ιούνιο οι διε­θνείς ταξι­διω­τι­κές αφίξεις αυξή­θη­καν κατά 317%, ενώ οι αντί­στοι­χες εισπρά­ξεις δεκα­πλα­σιά­στη­καν και η μέση δαπάνη ανά ταξίδι κατέ­γραψε άνοδο της τάξης του 125%, σε ετήσια βάση.

Η εντυ­πω­σιακή αυτή εξέλιξη οφεί­λε­ται κατά κύριο λόγο σε απο­τε­λέ­σματα βάσης (base effects), καθώς τον Ιούνιο του 2020 οι περιο­ρι­σμοί στις μετα­κι­νή­σεις δεν είχαν αρθεί πλήρως και η λει­τουρ­γία των επι­χει­ρή­σεων του κλάδου δεν είχε απο­κα­τα­στα­θεί επαρκώς.

Η πορεία της του­ρι­στι­κής κίνησης τους υπό­λοι­πους μήνες του καλο­και­ριού προ­βλέ­πε­ται καλύ­τερη του ανα­με­νο­μέ­νου. Σύμφωνα με προ­σω­ρι­νές εκτι­μή­σεις, οι διε­θνείς αφίξεις κινή­θη­καν τον Ιούλιο και τον Αύγου­στο σε επίπεδα άνω του 65% και 80% αντί­στοιχα, των αφίξεων των ίδιων μηνών του 2019, ενώ εκτι­μά­ται ότι συνο­λικά το πρώτο οκτά­μηνο επι­σκέ­φτη­καν τη χώρα μας περισ­σό­τε­ροι από 6 εκατ. του­ρί­στες (σύμφωνα με πρό­σφα­τες δηλώ­σεις του Υπουρ­γού Του­ρι­σμού). Τέλος, βάσει έρευνας του Ινστι­τού­του Του­ρι­στι­κών Ερευνών και Προ­βλέ­ψεων (ΙΤΕΠ) την εβδο­μάδα 9-15 Αυγού­στου η μέση πλη­ρό­τητα των ξενο­δο­χείων διαρ­κούς λει­τουρ­γίας ανήλθε σε 71%, ενώ αντί­στοιχα στα εποχικά κατα­λύ­ματα σε 84%.

Επι­πρό­σθετα, η επι­βα­τική κίνηση στο Διεθνή Αερο­λι­μένα Αθηνών τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του τρέ­χο­ντος έτους σημεί­ωσε ετήσια άνοδο ύψους 247% και 107%, αντί­στοιχα. Εξα­κο­λου­θούσε, ωστόσο, να υπο­λεί­πε­ται σε σύγκριση με την επι­βα­τική κίνηση του Ιουνίου (42%) και του Ιουλίου (62%) του 2019.

Σημειώ­νε­ται ότι το 2019 ήταν έτος υψηλών επι­δό­σεων για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, μεταξύ άλλων σε όρους επι­βα­τι­κής κίνησης, η οποία ξεπέ­ρασε τα 25 εκατ. επι­βά­τες στο αερο­δρό­μιο της Αθήνας, κατα­γρά­φο­ντας την καλύ­τερη επίδοσή της, ιστο­ρικά. Επι­πλέον, στα περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια της χώρας (άλλες μεγάλες πόλεις και νησιά) η ετήσια αύξηση της επι­βα­τι­κής κίνησης τον Ιούλιο προ­σέγ­γισε το 170%.

Παράλ­ληλα, θετικά κρί­νε­ται το γεγονός ότι τα στοι­χεία για τη δρα­στη­ριό­τητα της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης ακι­νή­των, μέσω της ψηφια­κής πλατ­φόρ­μας Airbnbi και συγκε­κρι­μένα το πλήθος των αξιο­λο­γή­σεων από τους επι­σκέ­πτες για τα εγγε­γραμ­μένα κατα­λύ­ματα κινεί­ται έντονα ανοδικά, ήδη από τον Απρίλιο. Τέλος, οι επι­χει­ρη­μα­τι­κές προσ­δο­κίες στους κλάδους που σχε­τί­ζο­νται με τον του­ρι­σμό (κατα­λύ­ματα, εστίαση, ταξι­διω­τικά πρα­κτο­ρεία, κ.λπ.) έχουν επα­νέλ­θει σε θετικό έδαφος και μάλιστα στα επίπεδα που είχαν κατα­γρά­ψει πριν από την παν­δη­μική κρίση.

Επι­δη­μιο­λο­γι­κοί και Κλι­μα­τι­κοί Κίν­δυ­νοι

Οι παρά­γο­ντες που ενδέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σουν αρνη­τικά την ανά­καμψη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού βρα­χυ­χρό­νια, είναι αφενός η επι­δεί­νωση των επι­δη­μιο­λο­γι­κών δεδο­μέ­νων, αφε­τέ­ρου οι αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις των κατα­στρο­φι­κών πυρ­κα­γιών που εκδη­λώ­θη­καν στη χώρα από το τέλος Ιουλίου και μετά. Σε ό,τι αφορά τον δεύτερο παρά­γο­ντα, του­λά­χι­στον μέχρι τις αρχές του τρέ­χο­ντος μηνός, βάσει των δια­θέ­σι­μων στοι­χείων, αλλά και σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις της αγοράς, ο αντί­κτυ­πος των πυρ­κα­γιών στον ελλη­νικό του­ρι­σμό δεν φαί­νε­ται να ήταν σημα­ντι­κός, δεδο­μέ­νου ότι οι πλη­γεί­σες περιο­χές προ­σελ­κύ­ουν μικρό ποσοστό των διεθνών αφίξεων, ενώ οι πλη­ρό­τη­τες για τον Αύγου­στο βρί­σκο­νταν ήδη σε υψηλά επίπεδα σε σύγκριση με την περσινή χρονιά. Εκτός από την Ελλάδα, μεγάλες δασικές πυρ­κα­γιές εκδη­λώ­θη­καν και σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες, οι οποίες σε αρκετές περι­πτώ­σεις ήταν διπλά­σιες σε αριθμό σε σύγκριση με τον μέσο όρο της προη­γού­με­νης δεκα­ε­τίας, με τις καμένες εκτά­σεις να είναι επίσης σημα­ντικά αυξη­μέ­νες.

Μακρο­χρό­νια, ωστόσο, οι επι­πτώ­σεις της οικο­λο­γι­κής κατα­στρο­φής εξαι­τίας των μεγάλης κλί­μα­κας πυρ­κα­γιών που εκδη­λώ­θη­καν τη φετινή χρονιά αλλά και τα προη­γού­μενα χρόνια και της κλι­μα­τι­κής αλλαγής εν γένει, ενδέ­χε­ται να απο­δυ­να­μώ­σει τις επι­δό­σεις του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού.

Συγκε­κρι­μένα, η επι­δεί­νωση των κλι­μα­τι­κών συν­θη­κών (π.χ. αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας, ακραία καιρικά φαι­νό­μενα), η επί­δραση σε κρί­σι­μους φυσι­κούς πόρους, η αλλοί­ωση του τοπίου κ.α. μπορεί να επη­ρε­ά­σουν αρνη­τικά την ποιό­τητα του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος της χώρας μας -το οποίο εξαρ­τά­ται άμεσα από τις εξω­τε­ρι­κές δραστηριότητες- και κατά συνέ­πεια τη ζητού­μενη ποσό­τητα (Δια­νέ­ο­σις, «Οι Επι­πτώ­σεις Της Κλι­μα­τι­κής Κρίσης Στον Του­ρι­σμό Της Ελλάδας», Ιούλιος 2021).

Ως εκ τούτου είναι σημα­ντικό, σύμφωνα με το σχετικό άρθρο, εκτός από συγκε­κρι­μέ­νες δράσεις που πρέπει να υλο­ποι­η­θούν με σκοπό την προ­σαρ­μογή του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού στην κλι­μα­τική αλλαγή και σύμφωνα με τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά της κάθε περιο­χής (π.χ. δια­χεί­ριση του­ρι­στι­κών ροών, φυσικών και πολι­τι­σμι­κών πόρων, έλεγχος και περιο­ρι­σμός της συγκέ­ντρω­σης της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης, ανα­συ­γκρό­τηση της λει­τουρ­γίας προ­ο­ρι­σμών και της υφι­στά­με­νης δόμησης, κ.λπ.), να ανα­πτυ­χθούν ειδικές μορφές του­ρι­σμού (π.χ. οικο­του­ρι­σμός, αγρο­του­ρι­σμός, του­ρι­σμός τρίτης ηλικίας, του­ρι­σμός υγείας κ.λπ.) με σκοπό τη διεύ­ρυνση των δρα­στη­ριο­τή­των του κλάδου και την ανά­πτυξη νέων του­ρι­στι­κών περιο­χών στην επι­κρά­τεια. Επι­πρό­σθετα, η εξο­μά­λυνση της επο­χι­κό­τη­τας του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού (π.χ. ανά­πτυξη του­ρι­σμού πόλεων, χει­με­ρι­νού του­ρι­σμού) θα επι­δρούσε θετικά στην δια­τή­ρηση υψηλών επι­δό­σεων αλλά και στην περαι­τέρω ανά­πτυξη του κλάδου.

Επι­βα­τική Κίνηση, Οικο­νο­μία Δια­μοι­ρα­σμού και Επι­χει­ρη­μα­τι­κές Προσ­δο­κίες στον Κλάδο: Σύγκριση με άλλες χώρες

Όπως προ­α­να­φέρ­θηκε, η συνο­λική επι­βα­τική κίνηση στο αερο­δρό­μιο της Αθήνας ήταν αυξη­μένη κατά 107% το φετινό Ιούλιο σε σύγκριση με τον αντί­στοιχο περυ­σινό. Πιο ανα­λυ­τικά, η επι­βα­τική κίνηση εξω­τε­ρι­κού, η οποία συρ­ρι­κνώ­θηκε το 2020 (-72% σε ετήσια βάση), αυξή­θηκε κατά 197% το δίμηνο Ιουνίου-Ιουλίου 2021 (Γράφημα 1α), σε σύγκριση με το ίδιο δίμηνο του 2020, έναντι αύξησης κατά 90% για την κίνηση εσω­τε­ρι­κού (Γράφημα 1β).

Επι­πρό­σθετα, το πλήθος των αξιο­λο­γή­σεων για τα εγγε­γραμ­μένα κατα­λύ­ματα στην πλατ­φόρμα Airbnb, το οποίο χρη­σι­μο­ποιεί­ται ως μία ένδειξη για το επίπεδο της δρα­στη­ριό­τη­τας σε αυτόν τον τύπο κατα­λύ­μα­τος, σημεί­ωσε ραγδαίες αυξή­σεις το τρίμηνο Απριλίου-Ιουνίου σε περιο­χές της χώρας με μεγάλη του­ρι­στική κίνηση (Γράφημα 2α). Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται ότι η αύξηση ξεπέ­ρασε το 1000% τον Ιούνιο στην Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο και το 360% στην Αθήνα, έναντι ετήσιων μειώ­σεων τον ίδιο μήνα του 2020 της τάξης του 90%. Αξίζει να σημειω­θεί ότι το 2020 η του­ρι­στική περί­ο­δος (γαλάζια σκίαση γρα­φή­μα­τος) ξεκί­νησε μετα­γε­νέ­στερα σε σύγκριση με το 2021, αλλά και με προη­γού­μενα έτη, δηλαδή στα­διακά από τον Ιούνιο, παράλ­ληλα με τη άρση των περιο­ρι­σμών στις μετα­κι­νή­σεις και την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα. Ανοδική τάση επι­κρά­τησε και τον Ιούλιο, καθώς σύμφωνα με τα στοι­χεία που ήταν δια­θέ­σιμα έως και τα μέσα του μήνα, είχε ήδη πραγ­μα­το­ποι­η­θεί περίπου ο ίδιος αριθμός αξιο­λο­γή­σεων στις εν λόγω τρεις περιο­χές, που είχαν κατα­γρα­φεί ολό­κληρο τον Ιούλιο του 2020.

Παράλ­ληλα, όπως παρα­τη­ρεί­ται στο Γράφημα 2β, οι επι­χει­ρη­μα­τι­κές προσ­δο­κίες στα ξενο­δο­χεία επα­νήλ­θαν τον Ιούλιο σε θετικό έδαφος (9 μονάδες), για πρώτη φορά από τον Μάρτιο του 2020 (10 μονάδες), ενώ στις υπη­ρε­σίες εστί­α­σης, αντί­στοιχα, δια­μορ­φώ­θη­καν σε 68 μονάδες που απο­τε­λεί την καλύ­τερη επίδοση που έχει κατα­γρα­φεί από τον Δεκέμ­βριο του 2019 (83 μονάδες). Τέλος οι επι­χει­ρη­μα­τι­κές προσ­δο­κίες στις δρα­στη­ριό­τη­τες ταξι­διω­τι­κών πρα­κτο­ρείων, γρα­φείων οργα­νω­μέ­νων ταξι­διών και υπη­ρε­σιών κρα­τή­σεων και συναφών δρα­στη­ριο­τή­των ανήλθαν σε 6 μονάδες, με την προη­γού­μενη υψη­λό­τερη τιμή να έχει σημειω­θεί τον Φεβρουά­ριο του 2020 (17 μονάδες). Η σχετική αισιο­δο­ξία των επι­χει­ρη­μα­τιών των εν λόγω κλάδων και δεδο­μέ­νου ότι οι ανωτέρω απο­τε­λούν πρό­δρο­μους δείκτες, συνε­πά­γε­ται ότι ανα­μέ­νουν άνοδο της δρα­στη­ριό­τη­τας στο άμεσο χρονικό διά­στημα.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για το πρώτο εξάμηνο οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις (συμπ. κρουα­ζιέ­ρας) παρου­σιά­ζο­νται αυξη­μέ­νες σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2020 κατά 51% (Γράφημα 3α). Εντού­τοις, οι ταξι­διω­τι­κές αφίξεις σημεί­ω­σαν πτώση την ίδια χρονική περίοδο, κατά 20,4% σε ετήσια βάση, καθώς η εντυ­πω­σιακή άνοδος των αφίξεων στον Ιούνιο δεν κάλυψε πλήρως τις αντί­στοι­χες καλές επι­δό­σεις των πρώτων δύο μηνών του 2020, δηλαδή πριν το ξέσπα­σμα της παν­δη­μι­κής κρίσης. Η μέση δαπάνη ανά ταξίδι δια­μορ­φώ­θηκε στο ίδιο διά­στημα στα Ευρώ 631, έναντι Ευρώ 336 το πρώτο εξάμηνο του 2020 και Ευρώ 558 στο διά­στημα Ιανουαρίου-Ιουνίου του 2019. Παράλ­ληλα οι του­ρι­στι­κές εισπρά­ξεις, οι οποίες κάλυ­πταν κατά το πρώτο εξάμηνο των ετών 2014-2019, το 43% κατά μέσο όρο του ελλείμ­μα­τος του ισο­ζυ­γίου αγαθών, ανήλθαν σωρευ­τικά στο διά­στημα Ιανουαρίου-Ιουνίου του 2021 σε 10,2% αυτού, έναντι

 

7,8% το ίδιο διά­στημα πέρυσι (κίτρινη δια­κε­κομ­μένη γραμμή). Το τελευ­ταίο ήταν απο­τέ­λε­σμα της αύξησης των εισπρά­ξεων, καθώς το έλλειμμα του ισο­ζυ­γίου αγαθών διευ­ρύν­θηκε κατά 15,5%. Οι εξα­γω­γές αγαθών αυξή­θη­καν μεν σημα­ντικά (+29,4% σε ετήσια βάση), ξεπερ­νώ­ντας τις αντί­στοι­χες εξα­γω­γές του πρώτου εξα­μή­νου του 2019, αλλά μεγα­λύ­τερη άνοδο σε απόλυτο μέγεθος, σημεί­ω­σαν οι εισα­γω­γές αγαθών (+Ευρώ 5,6 δισ., ή 23,8%).

Όπως παρα­τη­ρεί­ται στο Γράφημα 3β, οι ταξι­διω­τι­κές αφίξεις μειώ­θη­καν το πρώτο εξάμηνο του 2021 στις περισ­σό­τε­ρες αντα­γω­νί­στριες χώρες της Ελλάδας στη Μεσό­γειο, με εξαί­ρεση την Τουρκία και την Κύπρο όπου κατα­γρά­φηκε άνοδος. Οι δύο αυτές χώρες και η Ελλάδα, είχαν υποστεί τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες σε όρους αφίξεων το πρώτο εξάμηνο του 2020, σε σύγκριση με τις υπό­λοι­πες χώρες που περι­λαμ­βά­νο­νται στο γράφημα. Αξίζει επι­πλέον να σημειω­θεί, ότι η πτώση των διεθνών του­ρι­στι­κών αφίξεων στη χώρα μας ήταν σημα­ντικά πιο περιο­ρι­σμένη σε σύγκριση με την Ιταλία (στοι­χεία πεντα­μή­νου), την Ισπανία, την Πορ­το­γα­λία και τη Μάλτα, όπου οι ετήσιες μειώ­σεις κινή­θη­καν από 50%, έως και 62%. Ως ποσοστό των ταξι­διω­τι­κών αφίξεων του πρώτου εξα­μή­νου του 2019, οι διε­θνείς του­ρι­στι­κές αφίξεις φέτος στην Τουρκία ανήλθαν σε 36%, στην Κύπρο σε 21%, στη χώρα μας σε 18%, ενώ στις υπό­λοι­πες χώρες κινή­θη­καν σε χαμη­λό­τερα ποσοστά. Τέλος, οι διε­θνείς αφίξεις στη χώρα μας από ταξι­διώ­τες με προ­έ­λευση της Ευρω­παϊκή Ένωση ανέ­καμ­ψαν σημα­ντικά το πρώτο τρίμηνο του 2021 (+153%, σε ετήσια βάση), ενώ οι η εισερ­χό­μενη του­ρι­στική κίνηση από χώρες εκτός ΕΕ-27 μειώ­θηκε σε σύγκριση με το ίδιο διά­στημα του 2020, κατά 24%.

Παγκό­σμια Ανά­πτυξη, πλη­θω­ρι­σμός και νομι­σμα­τική πολι­τική των ΗΠΑ

Η παγκό­σμια οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα η οποία επλήγη από την πρω­το­φανή και σφοδρή δια­τα­ραχή εξαι­τίας της παν­δη­μίας Covid-19, έχει αρχίσει να ανα­κάμ­πτει σε πολλές χώρες. Σημα­ντικό ρόλο στην άμβλυνση των αρνη­τι­κών επι­πτώ­σεων έχει δια­δρα­μα­τί­σει η υιο­θέ­τηση επε­κτα­τι­κών δημο­σιο­νο­μι­κών πολι­τι­κών, η χαλά­ρωση της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής, τα μέτρα ελέγχου στις δια­συ­νο­ρια­κές μετα­κι­νή­σεις για τον περιο­ρι­σμό της δια­σπο­ράς της νόσου Covid-19, καθώς και η διάθεση των εμβο­λίων.

Η πρό­σβαση στα εμβόλια απο­τε­λεί το βασι­κό­τερο λόγο ύπαρξης της δια­χω­ρι­στι­κής γραμμής στο πεδίο της παγκό­σμιας οικο­νο­μι­κής ανά­καμ­ψης, η οποία δια­κρί­νει τις χώρες σε εκείνες που μπορούν να προ­σβλέ­πουν σε περαι­τέρω ομα­λο­ποί­ηση της οικο­νο­μι­κής τους δρα­στη­ριό­τη­τας (σχεδόν όλες οι προηγ­μέ­νες οικο­νο­μίες) και σε εκείνες που θα κληθούν να αντι­με­τω­πί­σουν μια έξαρση των λοι­μώ­ξεων της νόσου Covid-19, εξαι­τίας της δια­σπο­ράς μιας νέας και περισ­σό­τερο μετα­δο­τι­κής της μετάλ­λα­ξης.

Οι ΗΠΑ ξανά στο ρόλο της «ατμο­μη­χα­νής» της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας και οι πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις

Η στα­διακή αύξηση της ζήτησης που κατα­γρά­φε­ται στις ΗΠΑ, υπο­στη­ρι­ζό­μενη από τα δημο­σιο­νο­μικά μέτρα και το σημα­ντικό απόθεμα απο­τα­μιεύ­σεων που έχει δημιουρ­γη­θεί από τα νοι­κο­κυ­ριά στη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, τρο­φο­δο­τεί την οικο­νο­μική μεγέ­θυνση που λαμ­βά­νει χώρα σε Ασία, Ευρώπη και Λατι­νική Αμερική. Σύμφωνα με το Bureau of Economic Analysis των ΗΠΑ, τα νοι­κο­κυ­ριά στις ΗΠΑ διέ­θε­ταν τον Ιούνιο του 2021 σε απο­τα­μιεύ­σεις 1,7 τρισ. δολάρια ΗΠΑ. Ωστόσο, αξίζει να σημειω­θεί ότι, στην μετα­παν­δη­μική περίοδο οι ΗΠΑ απο­κτούν ξανά το ρόλο της «ατμο­μη­χα­νής» της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας, που είχαν απω­λέ­σει μετά την οικο­νο­μική κρίση του 2008, καθώς η Κίνα εκείνη την περίοδο είχε λάβει το μεγα­λύ­τερο πακέτο δημο­σιο­νο­μι­κών κινή­τρων παγκο­σμίως, ύψους 1% του παγκό­σμιου ΑΕΠ και ήταν η πρώτη μεγάλη οικο­νο­μία που είχε κατορ­θώ­σει να ξεπε­ρά­σει την οικο­νο­μική δυσπρα­γία. Σήμερα, η οικο­νο­μία της Κίνας απο­μα­κρύ­νε­ται από την παν­δη­μική κρίση με ταχύ ρυθμό, ωστόσο ο ρυθμός της οικο­νο­μι­κής μεγέ­θυν­σης ανα­μέ­νε­ται να επι­βρα­δυν­θεί μέσα στο έτος, καθώς οι αρχές της χώρας στο­χεύ­ουν να περιο­ρί­σουν την πιστω­τική επέ­κταση.

Η οικο­νο­μία στις ΗΠΑ, ανα­μέ­νε­ται να μεγε­θυν­θεί ταχύ­τερα μεταξύ των ανε­πτυγ­μέ­νων οικο­νο­μιών έως το 2022, αφού οι δημο­σιο­νο­μι­κές δαπάνες είναι πρω­το­φα­νούς επι­πέ­δου, εν καιρώ ειρήνης. Το σχέδιο δαπανών-αξίας 1,9 τρισ. δολα­ρίων ΗΠΑ ή περίπου 2% του παγκό­σμιου ΑΕΠ, ανα­μέ­νε­ται να ενι­σχύ­σει το εθνικό ΑΕΠ έως και μισή ποσο­στιαία μονάδα στην Κίνα, την Ευρώπη και την Ιαπωνία και έως 1 ποσο­στιαία μονάδα στον Καναδά και το Μεξικό. Ανα­μέ­νε­ται επίσης η δημιουρ­γία ιστο­ρικά υψηλού ελλείμ­μα­τος, στο ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών των ΗΠΑ, το οποίο θα συμ­βάλ­λει στην προ­βλε­πό­μενη ανά­πτυξη του παγκό­σμιου εμπο­ρίου. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο (ΔΝΤ), παρά τις βρα­χυ­πρό­θε­σμες δια­τα­ρα­χές στις εφο­δια­στι­κές αλυ­σί­δες, ο όγκος του παγκό­σμιου εμπο­ρίου προ­βλέ­πε­ται να σημειώ­σει αύξηση κατά 9,7% το 2021 και 7,0% το 2022 (World Economic Outlook-July 2021). Στην Ευρώπη, η οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα προ­βλέ­πε­ται να ανα­κάμ­ψει με πιο βραδύ ρυθμό εξαι­τίας των ασθενών κατα­να­λω­τι­κών δαπανών.

Ωστόσο, η ισχυ­ρο­ποί­ηση της οικο­νο­μι­κής μεγέ­θυν­σης στις ΗΠΑ εκτός του θετικού αντι­κτύ­που για την παγκό­σμια οικο­νο­μία, προ­κα­λεί ταυ­τό­χρονα και προ­βλη­μα­τι­σμό, καθώς επι­φέ­ρει διά­φο­ρες δια­τα­ρα­χές, όπως συμ­φό­ρηση στις θαλάσ­σιες μετα­φο­ρές εμπο­ρευ­μά­των, ωθεί υψη­λό­τερα τις τιμές των εμπο­ρευ­μά­των και ενι­σχύει τη μετα­βλη­τό­τητα των νομι­σμά­των. Σε ορι­σμέ­νες ανα­δυό­με­νες και ανα­πτυσ­σό­με­νες οικο­νο­μίες η άνοδος των τιμών των εμπο­ρευ­μά­των και η εξα­σθέ­νιση των εθνικών τους νομι­σμά­των έναντι του δολα­ρίου ΗΠΑ, ενι­σχύ­ουν τις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις και κατά συνέ­πεια την πιθα­νό­τητα ανόδου των επι­το­κίων, με απο­τέ­λε­σμα να θέτουν σε κίνδυνο την εξέλιξη της ίδιας της οικο­νο­μι­κής ανά­καμ­ψης.

Με την ανά­καμψη να αποκτά δυνα­μική, οι κίν­δυ­νοι απο­πλη­θω­ρι­σμού και υψηλής ανερ­γίας που προ­ήλ­θαν από την παν­δη­μία έχουν υπο­χω­ρή­σει. Στις ΗΠΑ, οι αιτή­σεις για επι­δό­ματα ανερ­γίας μειώ­νο­νται στα­διακά, υπο­δη­λώ­νο­ντας τη στα­διακή βελ­τί­ωση της αγοράς εργα­σίας. Η αύξηση της κατα­να­λω­τι­κής ζήτησης για αγαθά και υπη­ρε­σίες που επλή­γη­σαν περισ­σό­τερο στην παν­δη­μία (πωλή­σεις αυτο­κι­νή­των, ένδυση, αερο­πο­ρικά ταξίδια, ξενο­δο­χεία, ψυχα­γω­γία) ωθεί τις τιμές τους υψη­λό­τερα. Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται ότι τον Ιούνιο, ο δείκτης PCE (Personal Consumption Expenditures) την εξέλιξη του οποίου παρα­κο­λου­θεί στενά η ομο­σπον­διακή τράπεζα (Fed) των ΗΠΑ, δια­μορ­φω­νό­ταν στο 4% (υψηλό 13 ετών), προ­κα­λώ­ντας ανη­συ­χίες για μια νέα πλη­θω­ρι­στική περίοδο παρό­μοια με εκείνη της δεκα­ε­τίας του 1970.

Ο πλη­θω­ρι­σμός ενδε­χο­μέ­νως να υπο­χω­ρή­σει αργό­τερα μέσα στο έτος, καθώς αντι­κα­το­πτρί­ζει εφάπαξ αυξή­σεις οι οποίες προ­κλή­θη­καν σε μεγάλο βαθμό από τις δια­τα­ρα­χές στην αλυσίδα εφο­δια­σμού και τα υψη­λό­τερα μετα­φο­ρικά έξοδα. Ωστόσο, οι πλη­θω­ρι­στι­κές πιέσεις θα μπο­ρού­σαν να εντα­θούν εξαι­τίας της έλλει­ψης εργα­τι­κού δυνα­μι­κού και των περιο­ρι­σμών στην παρα­γω­γική ικα­νό­τητα. Σημειώ­νε­ται ότι, τα νοι­κο­κυ­ριά και οι επι­χει­ρή­σεις δια­βλέ­πουν μια συνεχή αύξηση των τιμών, με απο­τέ­λε­σμα οι πλη­θω­ρι­στι­κές προσ­δο­κίες να ενδέ­χε­ται να γίνουν αυτο­εκ­πλη­ρού­με­νες (Γράφημα 4). Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται ότι, οι προσ­δο­κίες για το μέσο πλη­θω­ρι­σμό στις ΗΠΑ στα επόμενα τρία χρόνια, ανήλθαν τον Ιούλιο στο 3,7%, ήτοι το υψη­λό­τερο επίπεδο από τον Αύγου­στο του 2013.

Η νομι­σμα­τική πολι­τική στις ΗΠΑ μπορεί να μετα­βλη­θεί νωρί­τερα από το ανα­με­νό­μενο

Εφόσον εντα­θούν οι πλη­θω­ρι­στι­κές ανη­συ­χίες η επε­κτα­τική νομι­σμα­τική πολι­τική της Fed που βρί­σκε­ται σε ισχύ από τα μέσα του 2020, δεν απο­κλεί­ε­ται να μετα­βλη­θεί. Άλλωστε αξιω­μα­τού­χοι της ομο­σπον­δια­κής τρά­πε­ζας των ΗΠΑ σε δηλώ­σεις τους δεν έχουν απο­κλεί­σει το ενδε­χό­μενο αύξησης του βασικού επι­το­κίου μέχρι το τέλος του 2023, ήτοι ένα χρόνο νωρί­τερα από το ανα­με­νό­μενο. Επι­πρό­σθετα, οι κεντρι­κές τρά­πε­ζες άλλων ανε­πτυγ­μέ­νων οικο­νο­μιών έχουν υπο­δεί­ξει σχέδια για αυστη­ρό­τερη νομι­σμα­τική πολι­τική μειώ­νο­ντας ή περιο­ρί­ζο­ντας τις μηνιαίες αγορές περιου­σια­κών στοι­χείων (κεντρική τράπεζα Καναδά, κεντρική τράπεζα Αυστρα­λίας).

Η νομι­σμα­τική πολι­τική της Fed έχει σημα­ντικό αντί­κτυπο στο παγκό­σμιο χρη­μα­το­πι­στω­τικό σύστημα

Η ισχυρή οικο­νο­μική μεγέ­θυνση των ΗΠΑ και οι αλλαγές στη νομι­σμα­τική πολι­τική της Fed, επη­ρε­ά­ζουν σε σημα­ντικό βαθμό το παγκό­σμιο χρη­μα­το­πι­στω­τικό σύστημα, καθώς οι περισ­σό­τε­ρες ομο­λο­για­κές εκδό­σεις είναι εκφρα­σμέ­νες σε δολάριο ΗΠΑ και στα συναλ­λαγ­μα­τικά δια­θέ­σιμα των περισ­σο­τέ­ρων χωρών, το κυρί­αρχο νόμισμα είναι επίσης, το δολάριο ΗΠΑ. Ένα ισχυ­ρό­τερο δολάριο και μια ενδε­χό­μενη αύξηση των απο­δό­σεων των κρα­τι­κών ομο­λό­γων στις ΗΠΑ, θα μπο­ρούσε να δια­κό­ψει την οικο­νο­μική ανά­καμψη στις ανα­πτυσ­σό­με­νες οικο­νο­μίες, σε μια περίοδο που το χρέος τους ανέρ­χε­ται σε υψηλά επίπεδα. Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρε­ται ότι, το χρέος των μεγάλων ανα­πτυσ­σό­με­νων οικο­νο­μιών αυξή­θηκε κατά 11,6 τρισ. δολάρια ΗΠΑ κατά τη διάρ­κεια της παν­δη­μίας, με απο­τέ­λε­σμα να δια­μορ­φω­θεί σε 86,2 τρισ, δολάρια ΗΠΑ στα τέλη Μαρτίου 2021 (IIF Global Debt Monitor, May 2021).

 

Στις ανα­πτυσ­σό­με­νες οικο­νο­μίες, δεδο­μέ­νου ότι το μεγα­λύ­τερο τμήμα του χρέους τους είναι σε δολάριο ΗΠΑ, μια άνοδος των επι­το­κίων της Fed, θα θέσει ένα σημα­ντικό δίλημμα στις κεντρι­κές τρά­πε­ζες των συγκε­κρι­μέ­νων χωρών. Αύξηση των επι­το­κίων, προ­κει­μέ­νου να απο­τρα­πεί η φυγή κεφα­λαίων και να ισχυ­ρο­ποι­η­θεί το εθνικό νόμισμα, η οποία ενδε­χο­μέ­νως να επι­φέ­ρει ακόμα και οικο­νο­μική ύφεση ή υπο­τί­μηση του εθνικού νομί­σμα­τος, έξαρση του πλη­θω­ρι­σμού και αύξηση του κόστους απο­πλη­ρω­μής του χρέους.

Η ενδε­χό­μενη αύξηση των επι­το­κίων από τη Fed εξαι­τίας της ανόδου του πλη­θω­ρι­σμού μπορεί να ενι­σχύ­σει τις απο­δό­σεις των κρα­τι­κών ομο­λό­γων στις ΗΠΑ, με απο­τέ­λε­σμα να συμπα­ρα­σύ­ρει και το κόστος δανει­σμού για τις ανα­πτυσ­σό­με­νες οικο­νο­μίες, καθώς οι συμ­με­τέ­χο­ντες στις αγορές θα απαι­τή­σουν υψη­λό­τε­ρες απο­δό­σεις, προ­κα­λώ­ντας ενδε­χο­μέ­νως μια νέα περίοδο φυγής κεφα­λαίων και εξα­σθέ­νι­σης των εθνικών νομι­σμά­των, με τις όποιες αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις που μπορούν να επι­φέ­ρουν στις εν λόγω οικο­νο­μίες.

Σημειώ­νε­ται, ότι οι κεντρι­κές τρά­πε­ζες σε Βρα­ζι­λία, Μεξικό και Τουρκία έχουν ήδη αυξήσει τα βασικά τους επι­τό­κια για τον έλεγχο του πλη­θω­ρι­σμού, που προ­κλή­θηκε από την απο­δυ­νά­μωση των εθνικών τους νομι­σμά­των και της ανόδου των τιμών των βασικών εμπο­ρευ­μά­των.

Ισο­τι­μίες

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του Χρη­μα­τι­στη­ρίου του Σικάγου, οι συνο­λι­κές καθαρές τοπο­θε­τή­σεις (αγορές μείον πωλή­σεις), στην ισο­τι­μία του ευρώ με το δολάριο, δια­τη­ρή­θη­καν θετικές, την εβδο­μάδα που έληξε στις 17 Αυγού­στου. Οι θετικές θέσεις (υπέρ του ευρώ, ‟long”) αυξή­θη­καν κατά 23.783 συμ­βό­λαια, με απο­τέ­λε­σμα οι συνο­λι­κές καθαρές θέσεις να δια­μορ­φω­θούν στα 57.640 συμ­βό­λαια, από 33.857 συμ­βό­λαια, την προη­γού­μενη εβδο­μάδα (Γράφημα 5). Σημειώ­νε­ται ότι πρό­κει­ται για την πρώτη εβδο­μα­διαία αύξηση που κατα­γρά­φε­ται από τις 15 Ιουνίου.

Ευρώ (EUR/USD) ► Η ισο­τι­μία του ευρώ με το δολάριο, στις 24 Αυγού­στου, στην Ευρώπη, δια­μορ­φω­νό­ταν περί τα 1,1753 δολάρια, με απο­τέ­λε­σμα το ευρώ να σημειώ­νει, από τις αρχές του έτους, απώ­λειες έναντι του δολα­ρίου (3,8%), ενώ δια­πραγ­μα­τευό­ταν υψη­λό­τερα κατά 13,6%, συγκρι­τικά με το χαμηλό που είχε κατα­γρά­ψει, στις 3 Ιανουα­ρίου 2017 (USD 1,0342).

Το δολάριο συνε­χί­ζει την καθο­δική του πορεία έναντι του ευρώ, η οποία ξεκί­νησε την περα­σμένη Παρα­σκευή, αμέσως μετά την κορύ­φωση του, στο υψη­λό­τερο επίπεδο των τελευ­ταίων εννέα μηνών. Οι συμ­με­τέ­χο­ντες στις αγορές δια­τη­ρούν στάση ανα­μο­νής εν όψει του Οικο­νο­μι­κού Συμπο­σίου της Fed στο Κάνσας Σίτι (Jackson Hole), προ­κεί­με­νου να αξιο­λο­γή­σουν την περαι­τέρω πορεία του δολα­ρίου. Η εκδή­λωση θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί δια­δι­κτυακά την Παρα­σκευή, 27 Αυγού­στου. Ωστόσο, μένει να δια­πι­στω­θεί αν η ανα­ζω­πύ­ρωση των κρου­σμά­των της Covid-19 στις ΗΠΑ θα ενθαρ­ρύ­νει τη Fed να δια­τη­ρή­σει την ακο­λου­θού­μενη νομι­σμα­τική πολι­τική.

Πιθανές ανα­φο­ρές στο πλαίσιο του Οικο­νο­μι­κού Συμπο­σίου της Fed για επι­κεί­μενη αλλαγή της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής είναι ικανές να υπο­νο­μεύ­σουν την πρό­σφατη ανά­καμψη του ευρώ έναντι του δολα­ρίου, άλλωστε αρκετοί αξιω­μα­τού­χοι της Fed τάσ­σο­νται υπέρ της σύσφι­ξης της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής της ομο­σπον­δια­κής τρά­πε­ζας των ΗΠΑ, νωρί­τερα των προσ­δο­κιών. Αντι­θέ­τως, στην Ευρω­ζώνη η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα εμμένει στη δια­τή­ρηση της διευ­κο­λυ­ντι­κής νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής δηλώ­νο­ντας ότι, οι αγορές περιου­σια­κών στοι­χείων στο πλαίσιο του εκτά­κτου προ­γράμ­μα­τος για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας (PEPP) κατά το τρέχον τρίμηνο, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν με σημα­ντικά υψη­λό­τερο ρυθμό, από ότι στους πρώτους μήνες του έτους.

Ελβε­τικό Φράγκο (CHF) ► Το ευρώ κατα­γρά­φει κέρδη έναντι του φράγκου, κινού­μενο στην περιοχή των 1,0726 φράγκων (24.8.2021). Ωστόσο, από τις αρχές του έτους, το ευρώ σημειώ­νει απώ­λειες έναντι του φράγκου, της τάξης του 0,8%.

Η ενί­σχυση του ευρώ έναντι του ελβε­τι­κού φράγκου απο­δί­δε­ται σε μεγάλο βαθμό στη διάθεση ανά­λη­ψης μεγα­λύ­τε­ρου επεν­δυ­τι­κού κιν­δύ­νου διεθνώς, μετά την απόφαση της Υπη­ρε­σίας Τρο­φί­μων και Φαρ­μά­κων (FDA) των ΗΠΑ, να δώσει πλήρη έγκριση στο εμβόλιο Pfizer/BioNTech κατά της Covid-19, αντι­σταθ­μί­ζο­ντας τις ανη­συ­χίες για τις οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες της ταχείας εξά­πλω­σης της μετάλ­λα­ξης Δέλτα του κορω­νοϊού.

Βάσει των δημο­σιευ­θέ­ντων νομι­σμα­τι­κών στοι­χείων της Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας της Ελβε­τίας (SNB), την προη­γού­μενη εβδο­μάδα, εκτι­μά­ται ότι δεν υπήρξε παρέμ­βασή της στην αγορά συναλ­λάγ­μα­τος για απο­τροπή ενί­σχυ­σης του φράγκου. Το ποσό των μετρη­τών που οι εμπο­ρι­κές τρά­πε­ζες της Ελβε­τίας είχαν κατα­θέ­σει στην SNB αυξή­θηκε στα 715 δισ. φράγκα, για την εβδο­μάδα που έληξε στις 20 Αυγού­στου, από 714,6 δισ. φράγκα, για την εβδο­μάδα μέχρι και τις 13 Αυγού­στου.

Στερ­λίνα (GBP) ► Η στερ­λίνα, στις 24 Αυγού­στου, εμφά­νιζε θετική εικόνα, κατα­γρά­φο­ντας μικρά κέρδη τόσο έναντι του ευρώ (0,8560 GBP/EUR), όσο και έναντι του δολα­ρίου ΗΠΑ (1,3724 USD/GBP). Σημειώ­νε­ται ότι, από τις αρχές του έτους, η στερ­λίνα κατα­γρά­φει κέρδη κατά 4,2% έναντι του ευρώ και κατά 0,4% έναντι του δολα­ρίου.

Η στερ­λίνα έχει επω­φε­λη­θεί αυτήν την εβδο­μάδα από την εξα­σθέ­νιση του δολα­ρίου, εξαι­τίας των ανη­συ­χιών που προ­κα­λεί η εξά­πλωση της μετάλ­λα­ξης Δέλτα της Covid-19 στις ΗΠΑ, καθώς ενι­σχύ­ο­νται οι προσ­δο­κίες των συμ­με­τε­χό­ντων στις αγορές για καθυ­στέ­ρηση στην ανα­δί­πλωση της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής της Fed. Οι συμ­με­τέ­χο­ντες στις αγορές πιθα­νο­λο­γού­σαν ότι, στο συμπό­σιο του Jackson Hole θα υπήρχε κάποια αναφορά που θα υπο­νο­ούσε την σύσφιξη της νομι­σμα­τι­κής της πολι­τι­κής. Ωστόσο, αυτό είναι πλέον αμφί­βολο, παρόλο που το εμβόλιο της Pfizer κατά της νόσου Covid-19 έχει λάβει πλήρη έγκριση από την Υπη­ρε­σία Τρο­φί­μων και Φαρ­μά­κων (FDA) στις ΗΠΑ. Η πτωτική πορεία της στερ­λί­νας έναντι του δολα­ρίου η οποία έχει ξεκι­νή­σει από τις 29 Ιουλίου είναι πολύ πιθανόν να συνε­χι­σθεί, καθώς την τρέ­χουσα εβδο­μάδα δεν υπάρ­χουν προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες ανα­κοι­νώ­σεις οικο­νο­μι­κών δεικτών στο Ηνωμένο Βασί­λειο.

Αγορές ομο­λό­γων – Χαρ­το­φυ­λά­κιο κρα­τι­κών ομο­λό­γων Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας (ΕΚΤ)

Η αξία του χαρ­το­φυ­λα­κίου κρα­τι­κών ομο­λό­γων της ΕΚΤ (Γράφημα 6) που έχει προ­έλ­θει από την εφαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης (QE), για την εβδο­μάδα μέχρι τις 20 Αυγού­στου, δια­μορ­φώ­θηκε στα Ευρώ 2,440 τρισ. Η ΕΚΤ προέβη σε αγορές καλυμ­μέ­νων ομο­λό­γων, αξίας Ευρώ 344 εκατ., σε πωλή­σεις Asset-Βacked Securities, αξίας Ευρώ 218 εκατ. και σε αγορές εται­ρι­κών και ασφα­λι­στι­κών ομο­λο­για­κών τίτλων, αξίας Ευρώ 924 εκατ. Επι­πρό­σθετα, η ΕΚΤ, την περα­σμένη εβδο­μάδα, πραγ­μα­το­ποί­ησε καθαρές αγορές, αξίας Ευρώ 16,6 δισ., στο πλαίσιο του Έκτα­κτου Προ­γράμ­μα­τος Αγοράς Στοι­χείων Ενερ­γη­τι­κού, λόγω της παν­δη­μίας (Pandemic Emergency Purchase Programme-PEPP), με τη συνο­λική αξία του εν λόγω χαρ­το­φυ­λα­κίου να δια­μορ­φώ­νε­ται περί τα Ευρώ 1,314 τρισ.

Στην ελλη­νική αγορά ομο­λό­γων, το εύρος της από­δο­σης του δεκα­ε­τούς κρα­τι­κού ομο­λό­γου, λήξης 18 Ιουνίου 2031, με κουπόνι 0,75%, δια­μορ­φω­νό­ταν, στις 24 Αυγού­στου, μεταξύ 0,55% και 0,57%. Επι­πλέον, το δεκα­ε­τές ομόλογο της Πορ­το­γα­λίας κατέ­γραφε απόδοση 0,13%, της Ιταλίας 0,57% και της Ισπα­νίας 0,23% (Γράφημα 7). Η διαφορά από­δο­σης μεταξύ του δεκα­ε­τούς ομο­λό­γου της Ελλάδας και του δεκα­ε­τούς ομο­λό­γου της Γερ­μα­νίας (spread) δια­μορ­φω­νό­ταν στις 104 μονάδες βάσης (μ.β.), του δεκα­ε­τούς πορ­το­γα­λι­κού ομο­λό­γου στις 61 μ.β., ενώ του δεκα­ε­τούς ιτα­λι­κού ομο­λό­γου στις 105 μ.β. Παράλ­ληλα, η απόδοση του δεκα­ε­τούς ομο­λό­γου της Γερ­μα­νίας, ως σημείο ανα­φο­ράς του κόστους δανει­σμού της Ζώνης του Ευρώ (ΖτΕ), δια­μορ­φω­νό­ταν στο -0,48%, στις 24 Αυγού­στου, ενώ η απόδοση του δεκα­ε­τούς ομο­λό­γου των ΗΠΑ στο 1,27%.

Η απόδοση του δεκα­ε­τούς ομο­λό­γου της Γερ­μα­νίας άγγιξε το χαμη­λό­τερο της επίπεδο (-0,48%) σε διά­στημα μιας εβδο­μά­δας, καθώς ο δείκτης PMI για την επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα στην Ευρω­ζώνη, παρότι υπο­χώ­ρησε τον Αύγου­στο στις 59,5 μονάδες από το υψηλό 15ετίας (60,2 μονάδες) που είχε σημειώ­σει τον Ιούλιο, συνε­χί­ζει να επι­δει­κνύει ανθε­κτι­κό­τητα. Σημειώ­νε­ται ότι, στις αρχές του μήνα η απόδοση του δεκα­ε­τούς ομο­λό­γου της Γερ­μα­νίας δια­μορ­φώ­θηκε στο χαμη­λό­τερο επίπεδο (-0,524%) από το Φεβρουά­ριο, εν μέσω ανη­συ­χιών για επι­βρά­δυνση του ρυθμού οικο­νο­μι­κής μεγέ­θυν­σης της παγκό­σμιας οικο­νο­μίας, εξαι­τίας των μεταλ­λά­ξεων του κορω­νοϊού και της ενδε­χό­με­νης πρόωρης μείωσης του προ­γράμ­μα­τος αγοράς περιου­σια­κών στοι­χείων της Fed. Άλλωστε, η δημο­σί­ευση των πρα­κτι­κών της συνε­δρί­α­σης της Νομι­σμα­τι­κής Επι­τρο­πής (FOMC) της Fed επι­βε­βαί­ωσε την πρόθεση των μελών της Επι­τρο­πής να ξεκι­νή­σει ο σχε­δια­σμός για τη στα­διακή μείωση του προ­γράμ­μα­τος. Ωστόσο, η Ευρω­παϊκή Κεντρική Τράπεζα ανα­μέ­νε­ται να συνε­χί­σει τις μαζικές αγορές ομο­λό­γων, αφού δεσμεύ­τηκε τον περα­σμένο μήνα να δια­τη­ρή­σει τη διευ­κο­λυ­ντική νομι­σμα­τική πολι­τική έως ότου ο πλη­θω­ρι­σμός φτάσει στο στόχο του 2%.

Πηγή newmoney.gr