• Ποινές που αθροιστικά ξεπερνούν τους τρεις αιώνες κάθειρξης επιδικάστηκαν πρωτόδικα στους κατηγορούμενους των δύο υποθέσεων που θα εκδικαστούν στις 27 Απριλίου 2026
Το Β’ Τριμελές Εφετείο Δωδεκανήσου επί κακουργημάτων καλείται στις 27 Απριλίου 2026 να αντιμετωπίσει δύο από τις βαρύτερες υποθέσεις διακεκριμένης διακίνησης μεταναστών που έχουν περάσει από τα δικαστήρια της Ρόδου τα τελευταία χρόνια. Οι δύο υποθέσεις, διαφορετικές ως προς τα πρόσωπα, τα χρονικά πλαίσια και τον τρόπο δράσης, συμπίπτουν ωστόσο σε ένα κοινό χαρακτηριστικό: η πρωτόδικη δικαιοσύνη έκρινε με εξαιρετικά αυστηρό μέτρο, επιβάλλοντας ποινές που σπανίως συναντώνται σε ανάλογες υποθέσεις.
Και οι δύο οδηγούνται πλέον στον δεύτερο βαθμό, όπου η δικαστική κρίση αναμένεται να επαναξιολογήσει ευρήματα, αποδείξεις και την ίδια τη βαρύτητα της εγκληματικής δράσης που αποδόθηκε στους καταδικασθέντες.
Κύκλωμα με αρχηγό στη Σμύρνη και δρομολόγια από τη Μαρμαρίδα στη Ρόδο
Η πρώτη υπόθεση χρονολογείται στον Οκτώβριο του 2021 και έφτασε στο ακροατήριο του Τριμελούς Εφετείου Δωδεκανήσου επί κακουργημάτων, το οποίο εξέδωσε καταδικαστική απόφαση τον Φεβρουάριο του 2023. Τέσσερις κατηγορούμενοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με κατηγορητήριο που τους ήθελε ενταγμένους σε επιχειρησιακά δομημένη εγκληματική οργάνωση, με αρχηγό που, σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, βρισκόταν στη Σμύρνη και μέλη τοποθετημένα στρατηγικά εκατέρωθεν του Αιγαίου.
Η οργάνωση, όπως περιγράφεται στο κατηγορητήριο, λειτουργούσε με σαφή καταμερισμό αρμοδιοτήτων. Στελέχη που βρίσκονταν στην Τουρκία ανελάμβαναν την εξεύρεση πλωτών μέσων και κυβερνητών για τις θαλάσσιες διαδρομές, ενώ παράλληλα συντόνιζαν μέσω συνεχούς επικοινωνίας τα μέλη που δρούσαν εντός της ελληνικής επικράτειας. Τα δρομολόγια εκτελούνταν κυρίως από τη Μαρμαρίδα με κατεύθυνση τη Ρόδο, μεταφέροντας πολίτες τρίτων χωρών, κυρίως από τη Συρία και την Παλαιστίνη, που δεν είχαν νόμιμο δικαίωμα εισόδου στη χώρα.
Οι δύο πρώτοι κατηγορούμενοι, δύο 35χρονοι Κούρδοι, φέρονται να ανελάμβαναν τη μεταφορά μεταναστών με πλωτά μέσα, κατόπιν συνεννόησης και υποδείξεων των ηγετικών στελεχών της οργάνωσης. Ο τέταρτος κατηγορούμενος, ένας 40χρονος Σύρος, κατόπιν συνεννόησης με τα μέλη που βρίσκονταν στην Τουρκία, ανελάμβανε είτε την ανεύρεση οδηγών οχημάτων για την παραλαβή των μεταναστών σε προκαθορισμένα σημεία συνάντησης, είτε τους παρελάμβανε ο ίδιος. Στη συνέχεια, σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, τους οδηγούσε σε ξενοδοχεία στην πόλη της Ρόδου, ιδιοκτησίας του τρίτου κατηγορούμενου και ενός άλλου προσώπου που έχει αποβιώσει. Ο τρίτος κατηγορούμενος, ένας 68χρονος ημεδαπός ξενοδόχος, φέρεται με αυτόν τον τρόπο να συνέδεε τον κρίκο της υποδοχής με την περαιτέρω προώθηση των μεταναστών.
Το σύστημα hawala, το WhatsApp και τα πλαστά έγγραφα
Η λειτουργία του κυκλώματος αποκαλύπτει οργανωτική επάρκεια που δεν αφήνει πολλά στην τύχη. Σε κάθε μεταφορά, ένας από τους μεταφερόμενους ελάμβανε μέσω μηνύματος στην εφαρμογή WhatsApp το στίγμα τοποθεσίας για το σημείο συνάντησης με τους οδηγούς, καθώς και το τηλέφωνο του 40χρονου Σύρου. Μόλις οι μετανάστες εγκαθίσταντο στα ξενοδοχεία, φέρεται να τους εξασφαλίζονταν πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα, με σκοπό τη μεταφορά τους αρχικά στην Αθήνα και εν συνεχεία σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι χρηματικές συναλλαγές γίνονταν μέσω του ανεπίσημου συστήματος hawala. Κάθε μεταφερόμενος κατέβαλε ποσό που κυμαινόταν από 2.500 έως 5.000 ευρώ, αποδιδόμενο στα μέλη της οργάνωσης κατά την άφιξη στον τελικό προορισμό.
Το κατηγορητήριο εστιάζει ιδιαίτερα στα πρώιμα ξημερώματα της 14ης Οκτωβρίου 2021. Περί ώρα 04:45, οι δύο 35χρονοι Κούρδοι μετέφεραν με πολυεστερικό σκάφος, από την τουρκική Ντάτσα, 27 πολίτες τρίτων χωρών από τη Συρία και την Παλαιστίνη στη θαλάσσια περιοχή της Καμείρου. Εκεί εντοπίστηκαν από τις αρχές, και οι δύο κυβερνήτες συνελήφθησαν επί τόπου. Οι συλλήψεις των υπόλοιπων κατηγορούμενων ακολούθησαν έως τις 16 Οκτωβρίου 2021, ολοκληρώνοντας την αποκάλυψη της δομής του κυκλώματος.
Αυστηρές ποινές με διαβαθμίσεις
Το Τριμελές Εφετείο Δωδεκανήσου επί κακουργημάτων εξέδωσε καταδικαστική απόφαση για και τους τέσσερις κατηγορούμενους, με ποινές που αντανακλούσαν τόσο τη βαρύτητα της πράξης όσο και τα ατομικά χαρακτηριστικά κάθε κατηγορούμενου. Στους δύο 35χρονους Κούρδους επιβλήθηκε κάθειρξη 90 ετών και 4 μηνών, εκτιτέα τα 20, και χρηματική ποινή ύψους 833.000 ευρώ. Και στους δύο αναγνωρίστηκε το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας.
Ο 40χρονος Σύρος καταδικάστηκε σε κάθειρξη 22 ετών και 6 μηνών, εκτιτέα τα 20, και χρηματική ποινή ύψους 111.800 ευρώ, χωρίς να του αναγνωριστεί κανένα ελαφρυντικό. Διαφορετική ήταν η αντιμετώπιση του 68χρονου ημεδαπού ξενοδόχου: κάθειρξη 7 ετών, με ανασταλτικό αποτέλεσμα ως προς την έφεση, και αναγνώριση του ελαφρυντικού του πρότερου σύννομου βίου. Την υπεράσπιση των κατηγορούμενων στον πρώτο βαθμό ανέλαβαν οι κ.κ. Άκης Δημητριάδης, Αχιλλέας Δασκαλάκης, Γιώργος Κυπραίος και Βασίλης Λόγγος.
172 χρόνια κάθειρξης για ξενοδόχο της οδού Ορφανίδου
Η δεύτερη υπόθεση που θα κριθεί στις 27 Απριλίου 2026 έχει διαφορετικό χαρακτήρα, αλλά εξίσου βαρύ πρωτόδικο αποτύπωμα. Εδώ δεν πρόκειται για δρομολόγια από την Τουρκία, αλλά για τον κρίκο της φιλοξενίας και της απόκρυψης μεταναστών εντός της πόλης της Ρόδου. Το επίκεντρο είναι ένα ξενοδοχείο στη συμβολή των οδών Ορφανίδου και Κρήτης, όπου, σύμφωνα με τα στοιχεία που προέκυψαν από έρευνα της Υποδιεύθυνσης Ασφαλείας Ρόδου, διέμεναν παράτυποι μετανάστες κατά παράβαση των διατάξεων του κώδικα μετανάστευσης, με τρόπο που δυσχέραινε τις έρευνες των αρχών για εντοπισμό, σύλληψη και απέλασή τους.
Στις 24 Αυγούστου 2023 το πρωί, αστυνομικοί μετέβησαν στο ξενοδοχείο και εντόπισαν 84 μετανάστες που διέμεναν σε δωμάτια. Κατά την έρευνα, συνελήφθησαν επί τόπου δύο αλλοδαποί κατηγορούμενοι που απασχολούνταν στο ξενοδοχείο, ο ένας ως υπάλληλος υποδοχής και ο άλλος ως καθαριστής, χωρίς τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα παραμονής τους στη χώρα. Ο ημεδαπός κατηγορούμενος, ιδιοκτήτης του ξενοδοχείου, εμφανίστηκε αυτοβούλως στην Υποδιεύθυνση Ασφαλείας Ρόδου και συνελήφθη εκεί.
Ισχυρισμοί υπεράσπισης και ο ρόλος των αποδείξεων
Στο ακροατήριο, οι κατηγορούμενοι ανέπτυξαν εκδοχές που διίσταντο αισθητά από τις κατηγορίες. Ο 46χρονος ημεδαπός ξενοδόχος, κάτοικος Ιαλυσού, ισχυρίστηκε ότι στους πελάτες του περιλαμβάνονταν μετανάστες κάτοχοι καρτών ασύλου, ελληνικής ή αλλοδαπής αρχής, τις οποίες φωτοτυπούσε και κατέγραφε τα στοιχεία τους πριν από την εκμίσθωση δωματίου. Προσκόμισε 52 ενδεικτικές αποδείξεις παροχής υπηρεσιών από 6 Αυγούστου 2023 έως 24 Αυγούστου 2023 ως απόδειξη της νομιμότητας των συναλλαγών, αρνούμενος κατηγορηματικά ότι σκοπός του ήταν η απόκρυψη παράτυπων μεταναστών. Επέμεινε μάλιστα ότι η λειτουργία του ξενοδοχείου ήταν αδύνατον να γίνεται με μυστικότητα, καθώς η κίνηση ενοίκων γινόταν κατά κύριο λόγο την ημέρα. Χαρακτηριστικό που επικαλέστηκε ήταν ότι, περίπου 10 ημέρες πριν από την έρευνα, στέλεχος της ΟΠΚΕ είχε επισκεφθεί το ξενοδοχείο εκδηλώνοντας ενδιαφέρον για μίσθωση δωματίων, και ο ίδιος το είχε ενημερώσει ανοιχτά για την παρουσία αλλοδαπών κατόχων καρτών ασύλου.
Ο 47χρονος Λιβανέζος κατηγορούμενος υποστήριξε ότι παρέδωσε στον ξενοδόχο το ισραηλινό διαβατήριό του, ότι αυτός του υποσχέθηκε να τον βοηθήσει να λάβει νομιμοποιητικά έγγραφα και ότι, ως αντίτιμο για τη φιλοξενία, πρόσφερε υπηρεσίες διερμηνέα. Ο 33χρονος υπήκοος Νότιας Αφρικής, από την πλευρά του, ισχυρίστηκε ότι ο ξενοδόχος τον λυπήθηκε, ότι τον φιλοξένησε δωρεάν και ότι ο ίδιος τον βοηθούσε σε διάφορες δουλειές του ξενοδοχείου, κυρίως ως διερμηνέας.
Τα πράγματα ήταν διαφορετικά στη μαρτυρία. Δύο από τους 84 μετανάστες που εντοπίστηκαν κατέθεσαν ότι για τη μεταφορά τους είχαν καταβάλει στο κύκλωμα διακίνησης ποσό δύο χιλιάδων ευρώ, υπέδειξαν τους δύο αλλοδαπούς ως τα πρόσωπα που τους υποδέχθηκαν στο ξενοδοχείο και παρελάμβαναν τα χρήματα για τη διαμονή. Το αντίτιμο της διαμονής κυμαινόταν από 15 έως 30 ευρώ ημερησίως. Στην απολογία τους, υπέδειξαν τον ημεδαπό κατηγορούμενο ως τον άνθρωπο που τους εξασφάλισε αρχικά κατάλυμα και στη συνέχεια τη μετάβασή τους, πιθανώς, σε άλλη χώρα της Ευρώπης.
Το Τριμελές Εφετείο Δωδεκανήσου επί κακουργημάτων αξιολόγησε τα στοιχεία και εξέδωσε καταδικαστική απόφαση και για τους τρεις κατηγορούμενους. Η ποινή που επιβλήθηκε στον 46χρονο ημεδαπό ξενοδόχο ξεχωρίζει από μόνη της: κάθειρξη 172 ετών, εκτιτέα τα 20. Στον 33χρονο υπήκοο Νότιας Αφρικής επιβλήθηκε κάθειρξη 87 ετών και 3 μηνών, εκτιτέα τα 8, ενώ στον 47χρονο Λιβανέζο κάθειρξη 87 ετών και 4 μηνών, εκτιτέα τα 8.
