Παζαρεύοντας μετανάστες

Ότι πιο νηφάλιο και σοβαρό έχω ακούσει και δια­βά­σει τις τελευ­ταίες ημέρες, μετά και την τρα­γω­δία της Ρόδου, πέρα από όσα ακούμε με την υστε­ρική γλώσσα της τηλε­ό­ρα­σης, για ένα υπαρκτό πρό­βλημα που έπρεπε να αντι­με­τω­πί­ζε­ται πυρο­σβε­στικά και με ψυχραι­μία. Κι όλα αυτά τι άλλο απο­τέ­λε­σμα θα έχουν από την έκλυση φοβικών ανα­κλα­στι­κών από την κοι­νω­νία, και ασφαλώς παρα­πάνω τρο­φο­δό­τηση της Χρυσής Αυγής; Γιατί μια συζή­τηση γίνεται για να κατα­λή­ξει κάπου. Σε μια λύση. Χορ­τά­σαμε τηλε­ο­πτι­κές συζη­τή­σεις που περι­γρά­φουν το πρό­βλημα (και διο­γκω­μένο), προ­τά­σεις δεν ακού­σαμε, ας τελειώ­νουμε. Είναι ένα θέμα που πρέπει να απα­σχο­λή­σει τον πολι­τικό κόσμο, ενωμένο για μια φορά, αφού ούτως ή άλλως η ζωή έδειξε ότι κομ­μα­τικό όφελος κανείς, πλην των φασι­στών, δεν μπορεί να απο­κο­μί­σει από αυτό.

Γράφει λοιπόν ο Παύλος Τσίμας :

«Ένα πρωί, σε κάποιο νησί, η θάλασσα ξεβρά­ζει 150 ανθρώπους- άνδρες, γυναί­κες νήπια και βρέφη. Θα ευχό­μα­σταν να μην συμβεί. Αλλά συμ­βαί­νει κάθε μέρα.

Πώς αντιδρά, λοιπόν, η Πολι­τεία; Μια λύση (που δοκι­μά­στηκε) είναι αφού τους κρα­τή­σει για λίγο, υπό άθλιες συν­θή­κες, σε κάποιο αστυ­νο­μικό τμήμα ή κέντρο κρά­τη­σης, τους κακο­με­τα­χει­ρι­στεί, τους τυρα­νή­σει, τους εξευ­τε­λί­σει, ύστερα να τους δώσει ένα προ­σω­ρινό χαρτί και να τους αφήσει να χαθούν κάπου στα στενα και τις πλα­τείες της πόλης να ανα­ζη­τή­σουν μόνοι τους την μοίρα τους.

Μια άλλη λύση (δοκι­μά­στηκε κι αυτή) είναι να συλ­λαμ­βά­νει πότε-πότε κάποιους από αυτούς, όσους μπορεί, να τους χώνει σ΄ένα βαθύ μπου­ντρούμι, για 6, 12, 18, 24 μήνες, χωρίς δίκη, ώστε να μην τους βλέ­πουμε και ψηφί­ζουμε Χρυσή Αυγή, ώσπου τα μπου­ντρού­μια να πλημ­μυ­ρί­σουν. Τις δοκι­μά­σαμε και τις δύο λύσεις. Δεν είναι λύσεις.

Ας είμαστε ειλι­κρι­νείς. Σ έναν ιδανικό κόσμο, η μετα­νά­στευση ανθρώ­πων από την ανατολή στην δύση και από τον νότο στον βορρά, δεν θα ήταν πρό­βλημα. Αλλά στον πραγ­μα­τικό κόσμο είναι ένα πρό­βλημα σύνθετο, πολι­τικά εύφλε­κτο, κοι­νω­νικά ευαί­σθητο και πολ­λα­πλά προ­βλη­μα­τικό. Δοκι­μά­ζει τις αντοχές μας, τα όρια του ανθρω­πι­σμού μας, την ελα­στι­κό­τητα της κοι­νω­νι­κής συνοχής, την αντοχή της δημο­κρα­τίας και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της κρα­τι­κής μηχανής. Με όλα αυτά τα κρι­τή­ρια, η Ελλάδα έχει αξιο­θρή­νη­τες επι­δό­σεις.

Ας είμαστε ειλι­κρι­νείς, επίσης. Καμιά «ορι­στική λύση» δεν είναι εφικτή. Ανα­ζη­τεί­ται η καλύ­τερη δυνατή δια­χεί­ριση. Δεν υπάρχει τρόπος να σφρα­γί­σεις τα σύνορα, μα ούτε και μπορείς να τα αφήσεις ανοιχτά, ελεύ­θε­ρης διά­βα­σης. Δεν είναι απε­ριό­ρι­στος ο αριθμός των ανθρώ­πων που μπορεί να υπο­δε­χθεί η χώρα (έχει μάλλον υπερβεί το σημείο κορε­σμού), αλλά κανείς δεν μπορεί να τρα­βή­ξει μια γραμμή στα κύματα του Αιγαίου και να πεί, «όχι άλλοι».

Το πρό­βλημα είναι ότι η αδυ­να­μία δια­χεί­ρι­σης που η ελλη­νική Πολι­τεία επι­δει­κνύει δια­χρο­νικά υπερ­βαί­νει τους αριθ­μούς. Ούτε με τους πολλούς, ούτε με τους λίγους τα κατα­φέρ­νει. Ένας συν­δυα­σμός γρα­φειο­κρα­τι­κής ανε­πάρ­κειας, πολι­τι­κού στρου­θο­κα­μη­λι­σμού και υπο­δό­ρειου ρατσι­σμού, που συχνά έδειχνε το πρόσωπό του ανοιχτά και βίαια, ήταν, ως τώρα, η «ελλη­νική συνταγή». Κατα­στρο­φική συνταγή.

Κι έπειτα, κάποια στιγμή, η συνταγή αυτή βρήκε και το θεω­ρη­τικό της άλλοθι, το πολι­τικό της περι­τύ­λιγμα ως «πολι­τική απο­τρο­πής». Ήταν ένα δόγμα, που κυριάρ­χησε τα τελευ­ταία χρόνια: πως αν κακο­με­τα­χει­ρί­ζε­σαι τους μετα­νά­στες, αν δεν εξε­τά­ζεις καν τις αιτή­σεις ασύλου που υπο­βά­λουν, αν αφήνεις τους παλη­κα­ρά­δες με τα μαύρα να τους ξυλο­φορ­τώ­νουν στο δρόμο, όλα αυτά θα δώσουν ένα ισχυρό μήνυμα απο­τρο­πής. Θα μαθευ­τεί urbi et orbi και θα απο­τρέ­ψει νέους μετα­νά­στες να απο­πει­ρα­θούν να διαβούν τα σύνορά μας και να γευθούν την σκληρή φιλο­ξε­νία μας. Α

φήνω κατά μέρος την ηθική διά­σταση. Η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του δόγ­μα­τος στην πράξη δοκι­μά­στηκε. Και απέτυχε άνευ επαίνων. Ούτε η αγριάδα του Δένδια ανέκοψε τις ροές, ούτε οι φιλικοί λόγοι της Χρι­στο­δου­λο­πού­λου τις ενθάρ­ρυ­ναν.

Αλλοι λόγοι είναι που τις ενι­σχύ­ουν ή τις απο­δυ­να­μώ­νουν. Άλλωστε για κάθε έναν μετα­νά­στη που δοκι­μά­ζει την τύχη του στην Ελλάδα, δέκα δοκι­μά­ζουν το πέρασμα στην Ιταλία. Ποιος Ιταλός υπουρ­γός τους ενθάρ­ρυνε με τις δηλώ­σεις του;

Θα ήταν καλό, αν μετά από τόσα παθή­ματα, παίρ­ναμε και λίγα μαθή­ματα. Πως το πρό­βλημα δεν μπορείς να το κρύψεις κάτω από το χαλί. Πως το πρό­βλημα δεν προ­σφέ­ρε­ται για πολι­τι­κά­ντι­κες μανού­βρες και φθηνό κομ­μα­τι­σμό. Πως καμμιά λύση δεν μπορεί να δοθεί δίχως την Ευρώπη. Και πως, γιαυτό ακριβώς, οι εξυ­πνά­δες του Καμ­μέ­νου ότι θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε το απόθεμα προ­σφύ­γων και μετα­να­στών ως δια­πραγ­μα­τευ­τικό όπλο για να πάρουμε από τους Ευρω­παί­ους την δόση μας, απει­λώ­ντας τους πως- αλλιώς- θα ανοί­ξουμε τις μπου­κα­πόρ­τες να πλημ­μυ­ρί­σουν τζι­χα­ντι­στές, είναι ο ταχύ­τε­ρος δρόμος προς τον αυτο-εγκλωβισμό στο αδιέ­ξοδο.

Ο ίδιος απο­κλεί­ε­ται να το κατά­λαβε. Ο Τσίπρας του­λά­χι­στον;»