Οι αλλαγές στην Παιδεία από το νηπιαγωγείο ως το λύκειο

Χέρι χέρι με τον ΟΟΣΑ και τους θεσμούς, το υπουρ­γείο Παι­δείας θα στρώσει το έδαφος μέσα στο 2018 για νέες αλλαγές στην Εκπαί­δευση, σύμφωνα με δημο­σί­ευμα του “Ελεύ­θε­ρου Τύπου της Κυρια­κής”. Η πολι­τική ηγεσία θα προ­χω­ρή­σει σε ένα “παράλ­ληλο” πρό­γραμμα όπου από τη μία θα εφαρ­μό­σει την πολι­τική της στην Παιδεία κι από την άλλη τις επι­τα­γές του ΟΟΣΑ.

Στην κορυφή των μεταρ­ρυθ­μί­σεων του ΣΥΡΙΖΑ τα τρία τελευ­ταία χρόνια βρί­σκε­ται η κατάρ­γηση των Πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων. Το προ­σχέ­διο του υπουρ­γού Παι­δείας Κώστα Γαβρό­γλου έχει επι­κρι­θεί επειδή τελικά τις καταρ­γεί μόνο κατ’ όνομα, ενώ το σχέδιο νόμου ανα­μέ­νε­ται να κάνει ποδα­ρικό στις αρχές του νέου έτους. Πέραν όμως ενός θέματος που έχει απα­σχο­λή­σει και ταλαι­πω­ρή­σει παράλ­ληλα -λόγω επι­κοι­νω­νια­κών παι­χνι­διών της πολι­τι­κής ηγεσίας- δεκάδες χιλιά­δες οικο­γέ­νειες, στην πολι­τική ατζέντα περι­λαμ­βά­νε­ται να δεχτούν όλες οι βαθ­μί­δες Εκπαί­δευ­σης μέσα στην επόμενη χρονιά εκ νέου λίφτινγκ.

Τα απο­τε­λέ­σματα των αλλαγών θα φανούν κυρίως από τον Σεπτέμ­βριο του 2018. Τότε, μεταξύ άλλων, ανα­μέ­νο­νται τα νέα προ­γράμ­ματα σπουδών στη Β’ Λυκείου, με δρα­στικό ψαλίδι στα διδα­σκό­μενα μαθή­ματα, οι νέες δομές στην Ειδική Αγωγή, η πλήρης εφαρ­μογή του νόμου στα μετα­πτυ­χιακά των ΑΕΙ και ΤΕΙ, η “πρε­μιέρα” του νέου Πανε­πι­στη­μίου Δυτικής Αττικής και οι αλλαγές στα προ­γράμ­ματα σπουδών στο γυμνά­σιο.

Μεγάλο στοί­χημα (που δεν… κερ­δί­ζε­ται) το νέο εισα­γω­γικό σύστημα

Η ανα­δια­μόρ­φωση του λυκείου απο­τε­λεί το μεγα­λύ­τερο στοί­χημα για τον Κώστα Γαβρό­γλου, ο οποίος, αν και έχει πάρει πάνω του την παρου­σί­αση ενός νέου εισα­γω­γι­κού συστή­μα­τος, δεν φαί­νε­ται να κερ­δί­ζει τις εντυ­πώ­σεις ή του­λά­χι­στον την πολυ­πό­θητη πολι­τική συναί­νεση. Παράλ­ληλα, όμως, προ­βλέ­πο­νται αυτή τη χρονιά σειρά νομο­θε­τι­κών ρυθ­μί­σεων που θα αφορούν από το νηπια­γω­γείο μέχρι και το πανε­πι­στή­μιο.

• Η πρώτη μεγάλη αλλαγή από τον Ιούνιο του 2018 είναι στις Πανελ­λή­νιες, με την κατάρ­γηση του 4ου επι­στη­μο­νι­κού πεδίου των Παι­δα­γω­γι­κών Σχολών. Οι φετινοί υπο­ψή­φιοι θα μπορούν να επι­λέ­γουν αυτές τις σχολές απ’ όλα τα πεδία και χωρίς υπο­χρε­ω­τικό μάθημα. Μία ακόμα “πρώτη” για τους μαθητές της Γ’ Λυκείου είναι το ψαλίδι στις ενδο­σχο­λι­κές εξε­τά­σεις με μόλις τέσσερα μαθή­ματα και η επι­μή­κυνση του σχο­λι­κού έτους κατά δύο εβδο­μά­δες.

• Εγκαί­νια του Πανε­πι­στη­μίου Δυτικής Αττικής τον Σεπτέμ­βριο του 2018, μετά τη συγ­χώ­νευση των ΤΕΙ Αθήνας και Πειραιά. Με 5 σχολές και 26 τμήματα, το νέο πανε­πι­στή­μιο θα δεχτεί τους πρώτους εισα­κτέ­ους από τους φετι­νούς υπο­ψη­φί­ους των Πανελ­λα­δι­κών.

• Το προ­σχέ­διο για το νέο εισα­γω­γικό σύστημα του υπουρ­γείου Παι­δείας, που θα εγκαι­νια­στεί το 2020, έχει ήδη δει το φως της δημο­σιό­τη­τας και ανα­μέ­νε­ται να κατα­τε­θεί σε μορφή νομο­σχε­δίου στις αρχές του 2018. Το δαι­δα­λώ­δες εξε­τα­στικό σύστημα που παρου­σί­ασε ο κ. Γαβρό­γλου δεν έτυχε ευρείας απο­δο­χής ενώ επι­κρί­θηκε έντονα για τη θέσπιση δύο εξε­τα­στι­κών περιό­δων (Ιανουαρίου-Ιουνίου), αλλά και για το παράλ­ληλο σύστημα εξε­τά­σεων με διπλούς συντε­λε­στές για την από­κτηση απο­λυ­τη­ρίου και την εισα­γωγή στην Τρι­το­βάθ­μια Εκπαί­δευση. Μένει να δούμε την τελική μορφή του αλλά και τις τυχόν αλλαγές που θα προ­κύ­ψουν στο σχέδιο νόμου. Ανάμεσα στα πολλά σενάρια είναι και η κατάρ­γηση του αριθμού εισα­κτέων σε όλες τις σχολές πλην των Πολυ­τε­χνι­κών, Ιατρι­κών και Νομικών.

• Η αλλαγή στο εισα­γω­γικό σύστημα συνο­δεύ­ε­ται από τη δρα­στική αλλαγή των προ­γραμ­μά­των της Β’ και της Γ’ Λυκείου, με τη δεύτερη τάξη του λυκείου να αλλάζει άρδην -όπως όλα δείχνουν- από τον Σεπτέμ­βριο του 2018. Μέχρι στιγμής, μόνο από διαρ­ροές, το ωρο­λό­γιο πρό­γραμμα προ­βλέ­πει δρα­στικό ψαλίδι στα διδα­σκό­μενα μαθή­ματα, έως 10, με τα περισ­σό­τερα να είναι επι­λο­γής, αλλά και τις διδα­σκό­με­νες ώρες να αυξά­νο­νται. Ακόμα και οι διαρ­ροές πάντως έχουν προ­κα­λέ­σει τις πρώτες αντι­δρά­σεις από τις επι­στη­μο­νι­κές ενώσεις.

• Αλλαγές έρχο­νται και στα προ­γράμ­ματα σπουδών σε όλα τα μαθή­ματα. Η πολι­τική ηγεσία ξεκι­νάει, όπως και οι προη­γού­με­νες κυβερ­νή­σεις, από το λύκειο, όπου ανα­μέ­νε­ται η μεγάλη μεταρ­ρύθ­μιση, με κάποια μαθή­ματα (πολύ πιθανόν η Ιστορία, αλλά και τα μαθή­ματα Χημείας και Βιο­λο­γίας, λόγω της “σύμ­πτυ­ξης” που προ­ω­θεί­ται, αν προ­λά­βουν τις προ­θε­σμίες) να αλλά­ζουν εντελώς περιε­χό­μενο. Θα ακο­λου­θή­σουν τρο­πο­ποι­ή­σεις στην ύλη και στις υπό­λοι­πες βαθ­μί­δες.

• Από τον Σεπτέμ­βριο του 2018 εφαρ­μό­ζε­ται στα­διακά η δίχρονη υπο­χρε­ω­τική Προ­σχο­λική Εκπαί­δευση. Λόγω έλλει­ψης δομών σε αρκε­τούς δήμους, το μέτρο θα λει­τουρ­γή­σει στα­διακά στα 2/3 των δήμων, ενώ μέσα στην επόμενη τριετία θα εφαρ­μο­στεί καθο­λικά.

• Η πλήρης εφαρ­μογή του νόμου για τα μετα­πτυ­χιακά προ­γράμ­ματα στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ και η ρύθμιση που ορίζει ότι το 30% των συμ­με­τε­χό­ντων θα φοιτά δωρεάν θα προ­χω­ρή­σουν από το νέο ακα­δη­μαϊκό έτος.

• Νέες δομές στην Ειδική Αγωγή σε τρία νησιά σχε­διά­ζει το υπουρ­γείο Παι­δείας, με στόχο να λει­τουρ­γή­σουν από τον Σεπτέμ­βριο του 2018. Παράλ­ληλα, προωθεί την αλλαγή των προ­γραμ­μά­των σπουδών σε 94 ΕΕΕΚ, ενώ ανα­μέ­νε­ται και νομο­θε­τική ρύθμιση που θα εξι­σώ­νει το ειδικό εκπαι­δευ­τικό προ­σω­πικό της Ειδικής Αγωγής με τους υπό­λοι­πους εκπαι­δευ­τι­κούς, προ­ω­θώ­ντας την κινη­τι­κό­τητα εντός των ειδικών σχο­λι­κών δομών.

• Ανα­διάρ­θρωση των δομών υπο­στή­ρι­ξης στα σχολεία, επι­φόρ­τιση των δια­γνω­στι­κών κέντρων (ΚΕΔΔΥ) με επι­πλέον αρμο­διό­τη­τες και ουσια­στική κατάρ­γηση του θεσμού των σχο­λι­κών συμ­βού­λων προ­βλέ­πο­νται σε νομο­σχέ­διο που θα κατα­τε­θεί εντός των πρώτων μηνών του 2018.

• Στην ανα­διάρ­θρωση που επι­διώ­κει το υπουρ­γείο Παι­δείας προ­ω­θεί­ται παράλ­ληλα και η συλ­λο­γι­κό­τητα εντός της σχο­λι­κής μονάδας με την ενί­σχυση του Σχο­λι­κού Συμ­βου­λίου και την ενεργή συμ­με­τοχή των μαθητών και των συλ­λό­γων γονέων σε δρα­στη­ριό­τη­τες.

Προ­τά­σεις ΟΟΣΑ και Μνη­μό­νιο

Την ώρα βέβαια που η πολι­τική ηγεσία παλεύει να φανεί πιστή στις δεσμεύ­σεις του ΣΥΡΙΖΑ όσον αφορά στην Παιδεία (κατάρ­γηση Πανελ­λη­νίων, ομαλή λει­τουρ­γία ολο­ή­με­ρου), οι θεσμοί και ο ΟΟΣΑ την καλούν να λάβει δύσκο­λες πολι­τι­κές απο­φά­σεις για θέματα που ήταν… κόκκινο πανί όταν βρι­σκό­ταν στην αντι­πο­λί­τευση. Ήδη οι δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους θεσμούς “καλούν” το υπουρ­γείο να παρου­σιά­σει εκ νέου ένα σχέδιο για την Παιδεία και ανοί­γουν την πόρτα για συζή­τηση στο ωράριο των εκπαι­δευ­τι­κών, τις συγ­χω­νεύ­σεις σχο­λείων, την απο­κομ­μα­τι­κο­ποί­ηση των επι­λο­γών στε­λε­χών. Παράλ­ληλα, βάσει μνη­μο­νια­κών υπο­χρε­ώ­σεων, το υπουρ­γείο Παι­δείας καλεί­ται να ακο­λου­θή­σει τις συστά­σεις του ΟΟΣΑ, όπως θα προ­κύ­ψουν από την τελική έκθεση που θα παρου­σια­στεί τον Απρίλιο του 2018, ενώ μέσα στον Ιανουά­ριο ανα­μέ­νε­ται ένα προ­σχέ­διο.

Ο κ. Γαβρό­γλου τα έχει βρει δύσκολα στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τον Οργα­νι­σμό, ενώ είναι αξιο­ση­μεί­ωτο ότι ο ίδιος επέλεξε να κρα­τή­σει κρυφή την ενδιά­μεση έκθεση του ΟΟΣΑ που βγήκε τον Ιούλιο, καθώς οι κατευ­θύν­σεις που δίνο­νται σε καμία περί­πτωση δεν εξυ­πη­ρε­τούν το δικό του όραμα.

Ηδη η νομο­θέ­τηση που ανα­μέ­νε­ται έπειτα από το κλεί­σιμο της συμ­φω­νίας με τους θεσμούς προ­ϋ­πο­θέ­τει:

• 30ωρο υπο­χρε­ω­τικό ωράριο για τους εκπαι­δευ­τι­κούς. Οσο κι αν προ­σπα­θεί ο κ. Γαβρό­γλου να πείσει ότι ορί­ζε­ται ήδη από το νόμο του 1985, η κατα­γραφή εκ νέου ως “υπο­χρε­ω­τι­κής παρου­σίας” αλλάζει το καθε­στώς, σύμφωνα με τους εκπαι­δευ­τι­κούς. Ο υπουρ­γός Παι­δείας υπο­στη­ρί­ζει ότι τίποτα δεν αλλάζει, όμως οι εκπαι­δευ­τι­κοί σημειώ­νουν ότι όχι μόνο απο­τε­λεί ένα τιμω­ρη­τικό μέτρο, αλλά ανοίγει παρά­θυρο για την αύξηση του ωραρίου. Παράλ­ληλα χάνεται και η ώρα σίτισης ως διδα­κτική, που είχε θεσπί­σει μόλις πριν από ένα χρόνο ο υπουρ­γός Παι­δείας.

• Κρι­τή­ρια για συγ­χω­νεύ­σεις σχο­λείων. Σύμφωνα με τη νέα συμ­φω­νία θα πρέπει να γίνουν συγ­χω­νεύ­σεις από το νέο σχολικό έτος (2018-2019) και να ορι­στούν τα κρι­τή­ρια. Πηγές του Ελεύ­θε­ρου Τύπου της Κυρια­κής σημειώ­νουν ότι δεν είναι τα ολι­γο­θέ­σια αυτά που θα πληγούν αλλά σχολεία σε περιο­χές αστικών κέντρων με μικρό αριθμό μαθητών. Η συμ­φω­νία μπορεί να ανοίξει το δρόμο για πολυ­δύ­ναμα συγκρο­τή­ματα με πολλούς μαθητές και, όπως σημειώ­νουν οι ίδιες πηγές, αυτό είναι πολύ πιθανόν να οδη­γή­σει στο να χαθεί “το σχολείο της γει­το­νιάς”, που ειδικά για τους μαθητές των δημο­τι­κών θα είναι μια δυσμε­νής εξέλιξη.

• ΑΣΕΠ. Την απο­κομ­μα­τι­κο­ποί­ηση οποιασ­δή­ποτε δια­δι­κα­σίας επι­λο­γής στε­λε­χών προ­ω­θούν οι θεσμοί και πρώτο βήμα σε αυτό θα είναι η συμ­με­τοχή ενός εκπρο­σώ­που του ΑΣΕΠ στα συμ­βού­λια επι­λο­γής. Μένει να δούμε τη νομο­θε­τική ρύθμιση του Κώστα Γαβρό­γλου και ποιους θα περι­λαμ­βά­νει. Είναι ενδια­φέ­ρον να δούμε πώς θα αντι­με­τω­πι­στεί η περί­πτωση των περι­φε­ρεια­κών διευ­θυ­ντών Εκπαί­δευ­σης που ορί­ζο­νται από τον υπουργό Παι­δείας.

Τα αγκάθια στη δια­πραγ­μά­τευση μεταξύ θεσμών και υπουρ­γείου

Αυτο­νο­μία σχο­λι­κής μονάδας, κατα­γραφή των οικο­νο­μι­κών της Παι­δείας, αξιο­λό­γηση αλλά και Τρι­το­βάθ­μια Εκπαί­δευση είναι τα θέματα στα οποία γίνεται σκληρή δια­πραγ­μά­τευση, με το υπουρ­γείο Παι­δείας να προ­σπα­θεί να σώσει ό,τι σώζεται από την επερ­χό­μενη έκθεση. Στις αρχές του χρόνου ανα­μέ­νε­ται να έχουν κλείσει και οι τελευ­ταίες λεπτο­μέ­ρειες του προ­σχε­δίου της έκθεσης που στη συνέ­χεια θα παρα­δο­θεί στο υπουρ­γείο Παι­δείας

Ο ΟΟΣΑ προ­τεί­νει πολύ συγκε­κρι­μένα μέτρα για τη σχολική μονάδα ζητώ­ντας αυτο­νο­μία -όχι άμεσα- από τη δια­χεί­ριση του προ­σω­πι­κού της (σ.σ.: δηλαδή των εκπαι­δευ­τι­κών που θα διδά­σκουν) μέχρι τα οικο­νο­μικά της. Θέση που βρίσκει απόλυτα κάθετο το υπουρ­γείο Παι­δείας.

Το ίδιο ισχύει και για την αξιο­λό­γηση, για την οποία ο κ. Γαβρό­γλου έχει αρχίσει να δημο­σιο­ποιεί τα επι­χει­ρή­ματά του προς τους θεσμούς, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι οι εκπαι­δευ­τι­κοί της Ελλάδας δεν μπορούν να αξιο­λο­γη­θούν γιατί τα καθή­κο­ντά τους, από διοι­κη­τικά μέχρι ψυχο­λο­γική υπο­στή­ριξη, δια­φέ­ρουν από αυτά των άλλων χωρών. Επι­χει­ρή­ματα που βέβαια δεν είναι σίγουρο ότι θα πείσουν τον ΟΟΣΑ, ο οποίος έχει επα­νέλ­θει, για αρχή, στο θέμα της αξιο­λό­γη­σης των σχο­λείων, ενώ και οι θεσμοί πολλές φορές έχουν ρίξει στο τραπέζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων την αξιο­λό­γηση των εκπαι­δευ­τι­κών.

Στα οικο­νο­μικά της Παι­δείας η κατά­σταση περι­πλέ­κε­ται ακόμα περισ­σό­τερο, καθώς η επι­τροπή που έχει συστή­σει ο Κώστας Γαβρό­γλου δεν έχει ακόμα απο­τε­λέ­σματα, καθώς δυσκο­λεύ­ε­ται να ξετυ­λί­ξει το κουβάρι του κρα­τι­κού μηχα­νι­σμού και της χρη­μα­το­δό­τη­σής του.

Τέλος, στο χώρο της Τρι­το­βάθ­μιας Εκπαί­δευ­σης οι πρω­το­βου­λίες του ΣΥΡΙΖΑ έρχο­νται σε πλήρη αντί­θεση με τον ΟΟΣΑ, ο οποίος, πέρα από την ενί­σχυση της σύν­δε­σης των πανε­πι­στη­μίων με την αγορά εργα­σίας, έχει επα­να­φέ­ρει (στην έκθεση του Ιουλίου) το θέμα των “αιώνιων φοι­τη­τών”, προ­τεί­νο­ντας ακόμα και ψαλίδι στη χρη­μα­το­δό­τηση των πανε­πι­στη­μίων ανάλογα με τον αριθμό… λιμνα­ζό­ντων φοι­τη­τών που έχουν.

capital.gr