ΕΣΠΑ με «Big Brother» στους δήμους

Και πιο «σφι­χτός» ο κορ­βα­νάς του νέου ΕΣΠΑ για την Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση και πε­ρισ­σό­τε­ρο εστια­σμέ­νος στο μο­ντέ­λο λει­τουρ­γί­ας των δήμων που προ­ω­θεί η κυ­βέρ­νη­ση, πίσω από τις δια­κη­ρύ­ξεις για «μια νέα εξορ­θο­λο­γι­σμέ­νη δομή», με τη βούλα της ΕΕ, για την ανά­πτυ­ξη. Η κυ­βέρ­νη­ση θέτει στην αιχμή του δό­ρα­τος την ανα­διορ­γά­νω­ση των ΟΤΑ, την ψη­φιο­ποί­η­ση των πα­ρε­χο­μέ­νων υπη­ρε­σιών αλλά και την κα­τα­γρα­φή, προς «αξιο­ποί­η­ση», της ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας των δήμων, σύμ­φω­να με ρε­πορ­τάζ που δη­μο­σιεύ­ε­ται στο «Βήμα της Κυ­ρια­κής».

Πα­ράλ­λη­λα, σύμ­φω­να με την εφη­με­ρί­δα, η κυ­βέρ­νη­ση προ­τάσ­σει αλ­λα­γές στη διάρ­θρω­ση του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού και ενί­σχυ­ση σε στε­λέ­χη με επι­στη­μο­νι­κή εξει­δί­κευ­ση. Η τε­λι­κή πρό­τα­ση του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών για το Επι­χει­ρη­σια­κό Πρό­γραμ­μα «Με­ταρ­ρύθ­μι­ση Δη­μο­σί­ου Τομέα 2014-2020» έχει προ­ϋ­πο­λο­γι­σθεί σε 96,2 εκατ. ευρώ.

Με βάση τα έργα και τις δρά­σεις που πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται και πα­ρου­σιά­ζει «Το Βήμα», γί­νε­ται εμ­φα­νές ότι «κλει­δί» είναι η τάση για ενί­σχυ­ση της επο­πτεί­ας από την κε­ντρι­κή διοί­κη­ση στον τρόπο που οι ΟΤΑ δια­χει­ρί­ζο­νται τις χρη­μα­το­δο­τή­σεις και τους πό­ρους.

Εκλο­γές και «Καλ­λι­κρά­της»

«Θε­α­μα­τι­κά» δια­τυ­πώ­νε­ται ως πα­ρά­δειγ­μα ψη­φιο­ποί­η­σης των υπη­ρε­σιών η δη­μιουρ­γία συ­στή­μα­τος δια­χεί­ρι­σης και πα­ρα­κο­λού­θη­σης εκλο­γι­κής δια­δι­κα­σί­ας και έκ­δο­σης εκλο­γι­κών απο­τε­λε­σμά­των. Εχει, αν μη τι άλλο, «ση­μειο­λο­γι­κή» αξία (εξοι­κο­νό­μη­ση πόρων αλλά και ανά­δει­ξη των δυ­να­το­τή­των του δη­μό­σιου τομέα), επι­ση­μαί­νει ο υφυ­πουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών κ. Γιώρ­γος Ντό­λιος, οι υπη­ρε­σί­ες του υπουρ­γεί­ου με το αν­θρώ­πι­νο δυ­να­μι­κό του να συλ­λέ­γουν και να πα­ρα­κο­λου­θούν τα εκλο­γι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα χωρίς να κα­τα­φεύ­γουν σε ιδιώ­τες. Θα πα­ρα­μεί­νει ωστό­σο η συμ­βο­λή του ιδιω­τι­κού τομέα σε ένα μέρος της δια­δι­κα­σί­ας που αφορά την πα­ρου­σί­α­ση και την επε­ξερ­γα­σία στοι­χεί­ων.

Αλλο ένα αξιο­πρό­σε­κτο ση­μείο είναι η «ολική επα­να­φο­ρά» του «Καλ­λι­κρά­τη», όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά λένε από το υπουρ­γείο, αφού δια­σφα­λί­στη­κε η χρη­μα­το­δό­τη­ση της δεύ­τε­ρης φάσης του που εκ­κρε­μού­σε από το 2012. Το ζή­τη­μα της διοι­κη­τι­κής ανα­βάθ­μι­σης των δήμων είχε τεθεί από νωρίς στον σχε­δια­σμό του «Καλ­λι­κρά­τη», που με­τέ­φε­ρε αρ­μο­διό­τη­τες στην Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση, χωρίς τε­λι­κά να συ­νο­δευ­τούν με πό­ρους. Πα­ράλ­λη­λα δεν δό­θη­καν τα ερ­γα­λεία για την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρη ορ­γά­νω­ση των υπη­ρε­σιών των δήμων, ενώ η ανα­βάθ­μι­ση του αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού έμει­νε «κενό γράμ­μα» και, όπως σε όλο το Δη­μό­σιο, μό­νι­μη επω­δός υπήρ­ξε η μεί­ω­ση του προ­σω­πι­κού.

Τώρα το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών μι­λά­ει για επα­νεκ­κί­νη­ση του «Καλ­λι­κρά­τη». Είναι αξιο­ση­μεί­ω­το ότι οι Τε­χνο­λο­γί­ες των Πλη­ρο­φο­ριών και των Επι­κοι­νω­νιών (ΤΠΕ) γί­νο­νται ερ­γα­λείο στο στρα­τη­γι­κό σχέ­διο για νέο μο­ντέ­λο λει­τουρ­γί­ας στους 325 δή­μους και στις 13 πε­ρι­φέ­ρειες. Η ανα­βάθ­μι­ση της επι­χει­ρη­σια­κής ικα­νό­τη­τας της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης, μέσω των νέων τε­χνο­λο­γιών, που έχει πε­ρί­ο­πτη θέση, στο­χεύ­ει με­τα­ξύ άλλων στον σχε­δια­σμό και στην υλο­ποί­η­ση «επεν­δυ­τι­κών και αντα­γω­νι­στι­κών προ­γραμ­μά­των» των ΟΤΑ (σύν­δε­ση με πηγές χρη­μα­το­δό­τη­σης) αλλά και στην προ­ώ­θη­ση της εφαρ­μο­γής του θε­σμού των ΣΔΙΤ (Συ­μπρά­ξεις Δη­μό­σιου και Ιδιω­τι­κού Τομέα).

Ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση δί­νε­ται στην ενί­σχυ­ση της διοι­κη­τι­κής ικα­νό­τη­τας των δήμων μειο­νε­κτι­κών πε­ριο­χών (πολύ μι­κρών νη­σιω­τι­κών δήμων των Πε­ρι­φε­ρειών Βο­ρεί­ου Αι­γαί­ου, Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και Ιο­νί­ων Νήσων, ορει­νών, αραιο­κα­τοι­κη­μέ­νων και απο­μα­κρυ­σμέ­νων δήμων). Πα­ράλ­λη­λα προ­τάσ­σε­ται η απλού­στευ­ση και η δη­μιουρ­γία ψη­φιο­ποι­η­μέ­νων δια­δι­κα­σιών (εντύ­πων, υπη­ρε­σιών κ.ά.) στην κα­θη­με­ρι­νή λει­τουρ­γία των ΟΤΑ για να πλη­γεί η γρα­φειο­κρα­τία, για τα­χύ­τε­ρη εξυ­πη­ρέ­τη­ση πο­λι­τών και επι­χει­ρή­σε­ων, για υπο­στή­ρι­ξη αλλά και για έλεγ­χο στη λήψη απο­φά­σε­ων.

Ελεγ­χος και αξιο­λό­γη­ση

Η τε­λι­κή πρό­τα­ση του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών για το νέο ΕΣΠΑ έγινε απο­δε­κτή από την πο­λι­τι­κή ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου Διοι­κη­τι­κής Με­ταρ­ρύθ­μι­σης, τον κ. Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη και την κυρία Εύη Χρι­στο­φι­λο­πού­λου, ύστε­ρα από συ­νερ­γα­σία του υφυ­πουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών κ. Γιώρ­γου Ντό­λιου. Στους τέσ­σε­ρις άξο­νες όπου βα­σί­ζε­ται η στρα­τη­γι­κή για το νέο ΕΣΠΑ είχε ανα­φερ­θεί το κα­λο­καί­ρι ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών κ. Αρ­γύ­ρης Ντι­νό­που­λος.

Στο προη­γού­με­νο ΕΣΠΑ (2007-2014) τα έργα για τους το­μείς της δη­μό­σιας διοί­κη­σης και της Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης ήταν συ­νο­λι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 675 εκατ. ευρώ. Στο νέο πρό­γραμ­μα το 18% των έργων (96,2 εκατ. ευρώ) αφορά το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, την ίδια ώρα που η κρα­τι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση προς την Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση έχει μειω­θεί κατά 60% τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Ο επι­τε­λι­κός ρόλος του ΥΠΕΣ ανα­δει­κνύ­ε­ται μέσα από 8,5 εκατ. ευρώ που προ­βλέ­πο­νται για τη «βελ­τί­ω­ση της ορ­γά­νω­σης και λει­τουρ­γί­ας του υπουρ­γεί­ου» με ενί­σχυ­ση των ελεγ­κτι­κών μη­χα­νι­σμών.

Οπως επε­σή­μα­νε ο κ. Ντό­λιος μι­λώ­ντας στο «Βήμα», για την υλο­ποί­η­ση των έργων της νέας προ­γραμ­μα­τι­κής πε­ριό­δου, με βάση τη στρα­τη­γι­κή για την Ευ­ρώ­πη 2020, δί­νε­ται έμ­φα­ση στην πα­ρα­κο­λού­θη­ση από το υπουρ­γείο της επί­τευ­ξης των στό­χων με αξιο­λό­γη­ση της προ­ό­δου των δρά­σε­ων για έγκαι­ρη και απο­τε­λε­σμα­τι­κή εφαρ­μο­γή.

«Εκεί­νο που δεν πρέ­πει να επα­να­λη­φθεί είναι η δη­μιουρ­γία ελ­λειμ­μά­των στους δή­μους. Αυτό θα το δια­σφα­λί­σου­με μέσω ελέγ­χων από τις απο­κε­ντρω­μέ­νες διοι­κή­σεις και μέσω της πα­ρα­κο­λού­θη­σης των προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών των ΟΤΑ από το Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο» το­νί­ζει ο υφυ­πουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά πολ­λές απο­φά­σεις δη­μο­τι­κών συμ­βου­λί­ων για μειώ­σεις τελών και επι­βα­ρύν­σε­ων απορ­ρί­πτο­νται από τις απο­κε­ντρω­μέ­νες διοι­κή­σεις.

Η κυ­βέρ­νη­ση απο­τι­μά θε­τι­κά τη λει­τουρ­γία του Πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου Πε­ρι­φε­ρεια­κής Διοί­κη­σης και Το­πι­κής Αυ­το­διοί­κη­σης Α’ και Β’ βαθ­μού, έχουν όμως δια­πι­στω­θεί αδυ­να­μί­ες που το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών επι­διώ­κει να αντι­με­τω­πί­σει με νο­μο­θε­τι­κή ρύθ­μι­ση. Αν και ελέγ­χε­ται, όπως το­νί­ζει ο κ. Ντό­λιος, ο αρ­χι­κός προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός των δήμων, δεν εξε­τά­ζο­νται «με την ίδια ευ­λά­βεια» οι ανα­θε­ω­ρή­σεις του, με απο­τέ­λε­σμα τη δη­μιουρ­γία ελ­λειμ­μά­των.

Πα­ρα­σπον­δί­ες
Ισο­σκε­λι­σμέ­νοι προ­ϋ­πο­λο­γι­σμοί με ει­κο­νι­κά δά­νεια!

Με ει­κο­νι­κά δά­νεια έγινε ο ισο­σκε­λι­σμέ­νος προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός σε 25 δή­μους, γι’ αυτό και ο κ. Γ. Ντό­λιος προ­α­ναγ­γέλ­λει ρύθ­μι­ση με την οποία, αν δεν υπάρ­χει υπο­γε­γραμ­μέ­νη σύμ­βα­ση από τρά­πε­ζα, δεν θα είναι δυ­να­τόν να γίνει δε­κτός ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός. Πα­ράλ­λη­λα θα εφαρ­μο­στεί η ρύθ­μι­ση που ορί­ζει ότι, αν πα­ρα­τη­ρεί­ται από­κλι­ση στο πρώτο και στο δεύ­τε­ρο τρί­μη­νο κατά 10%, θα πρέ­πει να γί­νε­ται ανα­θε­ώ­ρη­ση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού προς τα κάτω για το τρίτο τρί­μη­νο.

Ση­μειώ­νει ότι δια­πι­στώ­θη­κε η τα­κτι­κή διό­γκω­σης των εσό­δων, ενώ στη συ­νέ­χεια γί­νο­νταν δα­πά­νες που δεν μπο­ρού­σαν να κα­λυ­φθούν. Ηδη έχουν ενη­με­ρω­θεί «με αυ­στη­ρό τρόπο» οι δήμοι όσον αφορά τους ανα­θε­ω­ρη­μέ­νους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς. «Εντρο­μος πα­ρα­κο­λου­θώ την αύ­ξη­ση των λη­ξι­πρό­θε­σμων οφει­λών, κυ­ρί­ως των δήμων. Μά­λι­στα αυ­ξά­νο­νται μέσω δι­κα­στι­κών απο­φά­σε­ων που δι­καιώ­νουν τρί­τους ένα­ντι των δήμων» προ­σθέ­τει ο κ. Ντό­λιος. Προ­α­ναγ­γέλ­λει μά­λι­στα ότι θα υπάρ­ξει νο­μο­θε­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση. Εξη­γεί ότι εκτε­λού­νταν έργα σε δή­μους χωρίς πα­ρα­στα­τι­κά, δεν πλη­ρω­νό­ταν ο ερ­γο­λά­βος, ο οποί­ος στη συ­νέ­χεια προ­σέ­φευ­γε στη Δι­καιο­σύ­νη και δι­καιω­νό­ταν. Οπότε ο δήμος πλή­ρω­νε με βάση την υπο­χρε­ω­τι­κά εκτε­λε­στή από­φα­ση των δι­κα­στη­ρί­ων.

ΒΗΜΑ της Κυ­ρια­κής