Πώς θα φορολογηθούν τα σκιώδη τουριστικά καταλύματα

Σχέδιο για τη φορο­λό­γηση των δρα­στη­ριο­τή­των ευκαι­ρια­κής μίσθω­σης ακι­νή­των -οι οποίες περι­λαμ­βά­νουν κυρίως ενοι­κιά­σεις εξο­χι­κών κατοι­κιών σε του­ρί­στες κατά τους θερι­νούς μήνες οι οποίες δεν δηλώ­νο­νται στις φορο­λο­γι­κές αρχές- έχει εκπο­νή­σει το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών.

Στόχος είναι να αντι­με­τω­πι­στούν τα φαι­νό­μενα αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού σε βάρος των νομίμως λει­τουρ­γού­ντων του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των, η παρα­οι­κο­νο­μία και η φορο­δια­φυγή και εν τέλει να εξα­σφα­λι­στούν πρό­σθετα φορο­λο­γικά έσοδα ύψους 250 εκατ. ευρώ τον χρόνο.

Οι δρα­στη­ριό­τη­τες ευκαι­ρια­κής μίσθω­σης ακι­νή­των χαρα­κτη­ρί­ζο­νται συνήθως με τον όρο «σκιώδης φιλο­ξε­νία» (shadow hospitality).

Στις περι­πτώ­σεις αυτές, η σύνδεση εκμισθωτή-μισθωτή γίνεται κυρίως μέσω ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας, η οποία διευ­κο­λύ­νει τη συναλ­λαγή και αμεί­βε­ται για τη «μεσι­τεία» της. Ο τζίρος αυτών των δρα­στη­ριο­τή­των στη χώρα μας εκτι­μά­ται στο 1,4 δισ. ευρώ ετησίως.

Στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών έχουν δια­πι­στώ­σει ότι η «σκιώδης φιλο­ξε­νία» έχει συμ­βά­λει στην υπο­κα­τά­σταση των νόμιμων κατα­λυ­μά­των από άτυπα. Ορι­σμέ­νες μελέτες μάλιστα εκτι­μούν τον βαθμό υπο­κα­τά­στα­σης στο 70%.

Η υπο­κα­τά­σταση αυτή έχει οδη­γή­σει σε απώ­λειες θέσεων εργα­σίας στον ξενο­δο­χειακό κλάδο και έχει συμ­βά­λει στην αύξηση της αδή­λω­της εργα­σίας, της φορο­δια­φυ­γής και της εισφο­ρο­δια­φυ­γής. Ειδικά, η μη φορο­λό­γηση του εισο­δή­μα­τος των δρα­στη­ριο­τή­των «σκιώ­δους φιλο­ξε­νίας» προ­κα­λεί απώλεια φορο­λο­γι­κών εσόδων ύψους 250 εκατ. ευρώ περίπου.

Πρόθεση της πολι­τι­κής ηγεσίας του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών είναι η σύλληψη και η φορο­λό­γηση του δια­φυ­γό­ντος εισο­δή­μα­τος και ταυ­τό­χρονα η προ­στα­σία του υγιούς αντα­γω­νι­σμού. Στο πλαίσιο αυτό, η ηγεσία του υπουρ­γείου έχει ήδη εκπο­νή­σει, σε συνερ­γα­σία με τα συναρ­μό­δια υπουρ­γεία, σχέδιο δράσης για τη φορο­λο­γική αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου της «σκιώ­δους φιλο­ξε­νίας».

Το σχέδιο περι­λαμ­βά­νει:

* Τη δημιουρ­γία μητρώου κατα­λυ­μά­των που εκμι­σθώ­νο­νται μέσω ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας και τη σύνδεση κάθε κατα­λύ­μα­τος με αντί­στοιχο Αριθμό Ταυ­τό­τη­τας Ακι­νή­του.

* Τη σύναψη συμ­φω­νιών με τις επι­μέ­ρους ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες για την παροχή πλη­ρο­φο­ριών στη φορο­λο­γική διοί­κηση ως προς τα εκμι­σθω­μένα ακίνητα.

* Τη διε­νέρ­γεια ελέγχων από μικτά κλι­μά­κια για την εξα­σφά­λιση συμ­μόρ­φω­σης ως προς το δημιουρ­γού­μενο μητρώο.

* Την επιβολή διοι­κη­τι­κών και φορο­λο­γι­κών προ­στί­μων σε περι­πτώ­σεις μη συμ­μόρ­φω­σης.

Ταυ­τό­χρονα το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών σε συνερ­γα­σία με το υπουρ­γείο Οικο­νο­μίας, Ανά­πτυ­ξης και Του­ρι­σμού προ­ω­θούν νομο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις για τη συνο­λική αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου της «σκιώ­δους φιλο­ξε­νίας». Το «πακέτο» των προ­ω­θού­με­νων ρυθ­μί­σεων απο­τε­λεί ήδη αντι­κεί­μενο δια­πραγ­μά­τευ­σης με τους θεσμούς.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, με τις προ­ω­θού­με­νες ρυθ­μί­σεις δια­μορ­φώ­νε­ται το κανο­νι­στικό πλαίσιο για την οικο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού ακι­νή­των, με σκοπό την ενσω­μά­τωση, την παρα­κο­λού­θηση και τον έλεγχο των περι­πτώ­σεων ευκαι­ρια­κής και βρα­χυ­πρό­θε­σμης εκμί­σθω­σης ακι­νή­των. Επι­πρό­σθετα, επι­χει­ρεί­ται η αντι­με­τώ­πιση δια­πι­στω­μέ­νων φαι­νο­μέ­νων παρα­οι­κο­νο­μίας.

Βάσει των προ­ω­θού­με­νων ρυθ­μί­σεων, όλοι όσοι επι­θυ­μούν να μισθώ­σουν βρα­χυ­πρό­θε­σμα το ακίνητό τους οφεί­λουν να τηρούν συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις που ορίζει ο νόμος, οι οποίες στο­χεύ­ουν στην προ­ά­σπιση του υγιούς αντα­γω­νι­σμού και στη δια­σφά­λιση ενός ελά­χι­στου επι­πέ­δου ποιό­τη­τας των προς εκμί­σθωση ακι­νή­των.

Τα βασικά σημεία τού υπό δια­πραγ­μά­τευση σχεδίου ρυθ­μί­σεων έχουν ανα­λυ­τικά ως εξής:

* Ο υπο­ψή­φιος εκμι­σθω­τής πρέπει να είναι φυσικό πρόσωπο και να εγγρα­φεί σε ειδικό μητρώο της Γενικής Γραμ­μα­τείας Δημο­σίων Εσόδων, το οποίο θα απο­τε­λεί την ταυ­τό­τητα του προς εκμί­σθωση ακι­νή­του και θα συνο­δεύει κάθε συναλ­λαγή. Η μη συμ­μόρ­φωση θα επι­σύ­ρει βαρύ­τατο πρό­στιμο ύψους 50.000 ευρώ.

* Τίθεται όριο στον αριθμό των εκμι­σθού­με­νων ακι­νή­των ανά εκμε­ταλ­λευτή και στην ετήσια διάρ­κεια της μίσθω­σης.

* Επι­βάλ­λε­ται φόρος βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης ίσος με το 5% επί της αξίας της δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, ο οποίος θα απο­δί­δε­ται στο Ελλη­νικό Δημόσιο από οποιον­δή­ποτε λει­τουρ­γεί ως ενδιά­με­σος (κυρίως τις ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες).

* Οι εκμε­ταλ­λευ­τές των ακι­νή­των μέσω της οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού θα θεω­ρού­νται ότι απο­κτούν εισό­δημα από ακίνητα και όχι από επι­χει­ρη­μα­τική εκμε­τάλ­λευση. Έτσι, η πλειο­ψη­φία των εκμι­σθω­τών που δια­θέ­τουν ένα ή δύο ακίνητα τα οποία εκμι­σθώ­νουν και απο­κτούν εισό­δημα έως και 12.000 ευρώ τον χρόνο θα φορο­λο­γού­νται με τον χαμηλό φορο­λο­γικό συντε­λε­στή 15%. Αντί­θετα όσοι υπο­κρύ­πτο­νται πίσω από την οικο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού και λει­τουρ­γούν σκιώδη ξενο­δο­χειακά κατα­λύ­ματα απο­κτώ­ντας υψηλά εισο­δή­ματα χωρίς, μέχρι σήμερα, να απο­δί­δουν φόρους και ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, θα επι­βα­ρύ­νο­νται με φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές 35% και 45% επί των ακα­θά­ρι­στων κερδών τους, γεγονός που θα λει­τουρ­γεί ως αντι­κί­νη­τρο.

Ο προ­γραμ­μα­τι­σμός της κυβέρ­νη­σης προ­βλέ­πει επίσης:

1. Ολο­κλή­ρωση δια­πραγ­μά­τευ­σης και ψήφισης της νομο­θε­σίας, σε συνερ­γα­σία με το συναρ­μό­διο υπουρ­γείο Οικο­νο­μίας, Ανά­πτυ­ξης και Του­ρι­σμού.

2. Συνερ­γα­σία με τεχνι­κές διευ­θύν­σεις και παρό­χους υπη­ρε­σιών (ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες) για την επιβολή φόρου επί της ηλε­κτρο­νι­κής συναλ­λα­γής σε πραγ­μα­τικό χρόνο.

3. Σύναψη συμ­φω­νίας με βασι­κούς παρό­χους (ηλε­κτρο­νι­κές πλατ­φόρ­μες) για την παροχή στις ελλη­νι­κές φορο­λο­γι­κές και ελεγ­κτι­κές αρχές των στοι­χείων των εκμι­σθού­με­νων κατοι­κιών (δειγ­μα­το­λη­πτικά).

Πάγιο αίτημα των ξενο­δό­χων

Να εντα­χθεί η οικο­νο­μία του δια­μοι­ρα­σμού στον του­ρι­σμό σε ένα πλαίσιο λει­τουρ­γίας, ώστε να λει­τουρ­γεί με τους ίδιους όρους με τον υπό­λοιπο κλάδο στη χώρα, επι­θυ­μεί το σύνολο των φορέων του κλάδου στην Ελλάδα.

Από στοι­χεία του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου Ελλάδος (ΞΕΕ) και τα απο­τε­λέ­σματα σχε­τι­κής έρευνας του Συν­δέ­σμου Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ) για την παρα­ξε­νο­δο­χία, του­λά­χι­στον 8.000 ακίνητα λει­τουρ­γούν σε «σκιώδη οικο­νο­μία» μόνο στην πρω­τεύ­ουσα.

Την ίδια ώρα η βιω­σι­μό­τητα των ξενο­δο­χείων της Αθήνας και όχι μόνο λόγο και της υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης είναι άμεσα συν­δε­δε­μένη με την κίνηση, σημειώ­νει ο πρό­ε­δρος της ΕΞΑΑ Αλέ­ξαν­δρος Βασι­λι­κός.

Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις του ΞΕΕ, το 2015 ο τζίρος που διέφυγε στην Ελλάδα ξεπέ­ρασε τα 2 δισ., ενώ υπο­λο­γί­ζε­ται ότι αυξά­νε­ται ετησίως κατά 30%-50%.

Η απώλεια για το Δημόσιο από τη φιλο­ξε­νία του­ρι­στών σε παρά­νομα κατα­λύ­ματα ανέρ­χε­ται σε 350 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με μελέτη που εκπό­νησε η Grant Thornton για λογα­ρια­σμό του ΞΕΕ. Πιο συγκε­κρι­μένα, προ­κα­λεί την απώλεια 12 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων από νόμιμες επι­χει­ρή­σεις φιλο­ξε­νίας, με τα ξενο­δο­χεία να κατα­γρά­φουν 554 εκατ. ευρώ λιγό­τερα έσοδα από τη διαμονή, ενώ χάνο­νται 15.000 θέσεις εργα­σίας.

Η απουσία φορο­λό­γη­σης των εισο­δη­μά­των ιδιο­κτη­τών που δια­θέ­τουν ακίνητα σε πλατ­φόρ­μες οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού προ­κα­λεί απώλεια 260 ως 276 εκατ. ευρώ στο Ελλη­νικό Δημόσιο ετησίως, αν το κράτος φορο­λο­γούσε όπως στα εισο­δή­ματα από ενοίκια.

Η συνει­σφορά της οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού στον ΦΠΑ του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών υπο­λο­γί­ζε­ται στα 27 έως 28 εκατ. ευρώ, ενώ αν εφαρ­μο­στεί στα ακίνητα της οικο­νο­μίας δια­μοι­ρα­σμού αντί­στοιχη φορο­λό­γηση με τα τυπικά ξενο­δο­χειακά κατα­λύ­ματα, τα δημόσια έσοδα μπορεί να ενι­σχυ­θούν περαι­τέρω κατά 322 έως 353 εκατ. ευρώ ετησίως.

«Δεν υπάρχει κανένα νομο­θε­τικό πλαίσιο που να ορίζει τη λει­τουρ­γία τους» λέει ο πρό­ε­δρος του ΞΕΕ Γιώργος Τσα­κί­ρης, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας το θέμα μείζον για τη βιω­σι­μό­τητα των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων, παρά την ανοδική πορεία των αφίξεων και των εσόδων. Από 1ης Νοεμ­βρίου 2015, με την εφαρ­μογή του νόμου 4336, επι­τρέ­πε­ται η βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση σε όλους τους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των χωρίς την υπο­χρέ­ωση λήψης του Ειδικού Σήματος Λει­τουρ­γίας του­ρι­στι­κού κατα­λύ­μα­τος.

«Αν δεν ληφθούν μέτρα, του­λά­χι­στον το 40%-50% των νόμιμων ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων και δια­με­ρι­σμά­των πρό­κει­ται να μπουν στη δια­δι­κα­σία της αστικής μίσθω­σης» υπο­γραμ­μί­ζει ο πρό­ε­δρος της Συνο­μο­σπον­δίας Επι­χει­ρη­μα­τιών Του­ρι­στι­κών Κατα­λυ­μά­των Ελλάδος (ΣΕΤΚΕ) Πανα­γιώ­της Τοκού­ζης.

naftemporiki.gr