Τα συμπεράσματα της 17ης Πανελλήνιας Συνόδου ΦοΔΣΑ στη Μυτιλήνη,

Οι εργα­σίες της 17ης Πανελ­λή­νιας Συνόδου των Φορέων Δια­χεί­ρι­σης Στερεών Απο­βλή­των, που έγιναν στην πόλη της Μυτι­λή­νης, στις 19-20 Ιουνίου 2025, χαρα­κτη­ρί­στη­καν από εντυ­πω­σιακή συμ­με­τοχή, γόνιμο προ­βλη­μα­τι­σμό και έντονες

ανη­συ­χίες που εκφρά­στη­καν σε σχέση με την πορεία υλο­ποί­η­σης των έργων

δια­χεί­ρι­σης στερεών απο­βλή­των στην Ελλάδα.

Με τις παρου­σιά­σεις, τις ομιλίες, τις παρεμ­βά­σεις, τους προ­βλη­μα­τι­σμούς και τις δια­πι­στώ­σεις που δια­τυ­πώ­θη­καν από τους εκπρο­σώ­πους, των θεσμι­κών οργάνων της Αυτο­διοί­κη­σης, των αρμό­διων Φορέων και Αρχών, της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής και του

μηχα­νι­σμού JASPERS, καθώς και από τους ειση­γη­τές και τους παρεμ­βαί­νο­ντες ανα­δεί­χτηκε ότι τα δια­χρο­νικά κρίσιμα ζητή­ματα έχουν πλέον μετα­τρα­πεί σε σοβαρά προ­βλή­ματα που εμπο­δί­ζουν την πρόοδο των συστη­μά­των δια­χεί­ρι­σης στερεών

απο­βλή­των και υπο­νο­μεύ­ουν τις δυνα­τό­τη­τες χρη­μα­το­δό­τη­σης από το ΕΣΠΑ 2021-

2027.

Ι. ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ

Ι.1. Το 2025 απο­τε­λεί ένα από τα έτη – ορόσημα για την επί­τευξη των στόχων της ανα­κύ­κλω­σης και συγκε­κρι­μένα του 55% των ΑΣΑ. Παράλ­ληλα, το 2025 είναι σχεδόν το μέσον (από την έγκριση το 2022) της προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου ΠΕΚΑ 2021 – 2027

/ 2029 με το ν+2. Σε ότι αφορά το στόχο του 55 % στην ανα­κύ­κλωση, που τέθηκε στο ΕΣΔΑ το 2020, όχι απλώς δεν επι­τυγ­χά­νε­ται, αλλά ούτε καν προ­σεγ­γί­ζε­ται, καθώς με τα πρό­σφατα στοι­χεία της Eurostat, οι επι­δό­σεις της χώρας έχουν υπο­χω­ρή­σει κάτω

από το 20%, όταν ο ευρω­παϊ­κός μέσος όρος κινεί­ται περίπου στο 50 %. Σε ότι αφορά την εξέλιξη του ΠΕΚΑ το μέσον της περιό­δου θα σήμαινε πλήρη ανά­πτυξη και

2 εφαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος, το οποίο όμως παρα­μέ­νει «επί χάρτου», χωρίς εντά­ξεις Μονάδων, χωρίς χρη­μα­το­ροές και χωρίς απορ­ρο­φή­σεις, καθώς τα ΠΕΣΔΑ, μεσού­ντος του έτους, δεν έχουν καν ολο­κλη­ρω­θεί. Επο­μέ­νως:

• Ο ΕΣΔΑ του 2020 είναι πλέον παρω­χη­μέ­νος και οι προ­σπά­θειες εφαρ­μο­γής του

απέ­τυ­χαν πατα­γω­δώς.

• Ο στόχος της ανα­κύ­κλω­σης του 2025 δεν είναι καν ρεα­λι­στι­κός για το 2030. • Το πρό­γραμμα ΠΕΚΑ 2021-2027 παρα­μέ­νει ανε­νεργό, με βαρύ­τα­τες επι­πτώ­σεις στα συστή­ματα δια­χεί­ρι­σης στερεών απο­βλή­των της χώρας που

στα­διακά γίνο­νται παρω­χη­μένα, χωρίς δυνα­τό­τη­τες να εκσυγ­χρο­νι­στούν.

Ι.2. Ο τίτλος της φετινής Συνόδου ήταν «Δια­χεί­ριση απορ­ριμ­μά­των – ανα­κύ­κλωση :

Σταυ­ρο­δρό­μια και μονό­δρο­μοι» και απο­δεί­χθηκε πολύ πετυ­χη­μέ­νος. Κοινή συνι­στα­μένη των ομι­λη­τών, αν και από δια­φο­ρε­τι­κές οπτικές γωνίες, ήταν ότι η κατά­σταση στη δια­χεί­ριση των ΑΣΑ βρί­σκε­ται σε ένα πολύ κρίσιμο σταυ­ρο­δρόμι. Στο

σταυ­ρο­δρόμι αυτό, ο προ­τει­νό­με­νος από την Πολι­τεία μονό­δρο­μος συνιστά μια

πραγ­μα­τική απειλή απα­ξί­ω­σης για τα συστή­ματα δια­χεί­ρι­σης στερεών απο­βλή­των της

χώρας.

Ι.3. Η ηχηρή απουσία της αρμό­διας για τα αστικά στερεά από­βλητα πολι­τι­κής ηγεσίας του ΥΠΕΝ και του επο­πτευό­με­νου φορέα ΕΟΑΝ, επι­βε­βαί­ωσε με τον πιο αδιαμ­φι­σβή­τητο τρόπο ότι το στημένο επι­κοι­νω­νιακό αφήγημα των επι­τυ­χιών δεν μπορεί πλέον να καλύψει τα τερά­στια προ­βλή­ματα που έχουν δημιουρ­γη­θεί, ο μύθος των επι­τυ­χιών δεν αντέχει καμία σύγκριση με την αδήριτη πραγ­μα­τι­κό­τητα.

Ωστόσο, η αποφυγή της παρου­σίας τους και της έκθεσής τους στο ενη­με­ρω­μένο,

προ­βλη­μα­τι­σμένο και απαι­τη­τικό κοινό του Δικτύου ΦοΔΣΑ, δεν μείωσε στο ελά­χι­στο

ούτε τη συμ­με­τοχή, που ήταν εντυ­πω­σιακή, ούτε το κύρος της Συνόδου, που ήταν

μεστή και πολύ επι­τυ­χη­μένη.

ΙΙ. ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

Η ακρο­γω­νιαία δια­πί­στωση, της 17ης Πανελ­λή­νιας Συνόδου, είναι ότι το Δίκτυο ΦοΔΣΑ κρούει τον κώδωνα του κιν­δύ­νου και προει­δο­ποιεί τους πάντες για το γεγονός ότι η σημε­ρινή πολι­τική και πρα­κτική της αρμό­διας για τα από­βλητα ηγεσίας του ΥΠΕΝ

οδηγεί σε σοβαρά αδιέ­ξοδα, επι­τεί­νει τα σημα­ντικά προ­βλή­ματα και θέτει σε κίνδυνο χρη­μα­το­δο­τή­σεις εκα­το­ντά­δων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Το Δίκτυο θα επι­θυ­μούσε πολύ να συμ­με­ρι­στεί την επι­κοι­νω­νιακή ευφορία της Πολι­τείας για την σημα­ντική πρόοδο

στον τομέα της δια­χεί­ρι­σης των ΑΣΑ, πλην όμως απο­στε­ρεί­ται παντε­λώς, από την ίδια την πολι­τεία, επι­χει­ρη­μά­των σε τεχνικό, δια­χει­ρι­στικό, χρη­μα­το­δο­τικό και ιδίως σε θεσμικό – συνερ­γα­τικό επίπεδο, ώστε να είναι οι ΦοΔΣΑ συμ­μέ­το­χοι και κοι­νω­νοί του

επι­τε­λι­κού σχε­δια­σμού.

3 Από την 14η Πανελ­λή­νια Σύνοδο στην Αλε­ξαν­δρού­πολη (Ιούλιος 2022), τις επό­με­νες 15η στην Καλα­μάτα (Νοέμ­βριος 2023) και 16η στα Χανιά (Ιούνιος 2024) έως τη φετινή 17η , στο διά­στημα των τριών ετών, «επα­να­στά­σεις» δια­κη­ρύσ­σο­νται και

ανα­βάλ­λο­νται, κρίσιμα ζητή­ματα έχουν παρα­μεί­νει ανοιχτά, σημα­ντικά προ­βλή­ματα, αντί να επι­λύ­ο­νται, συσ­σω­ρεύ­ο­νται και οι προ­βλη­μα­τι­σμοί του Δικτύου, αντί να υπο­στέλ­λο­νται, γίνο­νται εντο­νό­τε­ροι.

ΙΙ.1. Ανα­κύ­κλωση

Σε επίπεδο δεικτών ανα­κύ­κλω­σης, η Ελλάδα δεν είναι απλώς σε στάσιμη κατά­σταση, αλλά σε οπι­σθο­πο­ρεία, με το ποσοστό ανα­κύ­κλω­σης να έχει υπο­χω­ρή­σει κάτω από20%.

Στα κείμενα συμπε­ρα­σμά­των των 15 ης & 16 ης Πανελ­λή­νιων Συνόδων, το Δίκτυο ΦοΔΣΑ τηρώ­ντας θετική στάση ανα­γρα­φό­ταν «Στο πλαίσιο της ανάγκης ενί­σχυ­σης της ανα­κύ­κλω­σης, χαι­ρε­τί­ζε­ται θετικά η πρόθεση του ΥΠΕΝ για την εκπό­νηση ενός νέου

χάρτη μεταρ­ρυθ­μί­σεων, ικανού να παράξει τα προσ­δο­κώ­μενα απο­τε­λέ­σματα».

Σήμερα όμως, αυτή η θετική στάση και η προσ­δο­κία, έχουν ήδη ματαιω­θεί. Οι πολυα­να­με­νό­με­νες μεταρ­ρυθ­μί­σεις, τόσο ως εφαρ­μογή των δια­τά­ξεων του Ν. 4819/2021 που έχουν μείνει ανε­νερ­γές, όσο και ως προς το περιε­χό­μενο των ΟΣΧΣ που δεί­χνουν ξεκά­θαρα ότι οι δράσεις ανα­κύ­κλω­σης δεν μπορούν να είναι άμεσα εφαρ­μό­σι­μες. Η ανα­κύ­κλωση βρί­σκε­ται σε τέλμα και η υπάρχει πρό­βλεψη για

εκπό­νηση των Ολι­στι­κών Σχεδίων Χωρι­στής Συλ­λο­γής (ΟΣΧΣ) με ΣΣΕΔ δια­κρι­τών ρευ­μά­των, ο χρόνος σύστα­σης των οποίων και οι ειδι­κό­τε­ρες ρυθ­μί­σεις λει­τουρ­γίας τους παρα­μέ­νουν άγνωστα. Δια­νύ­ο­ντας τον 5ο

χρόνο αδρά­νειας στην ανα­κύ­κλωση, δια­φαί­νε­ται ότι ο στόχος της επα­νεκ­κί­νη­σής της μετα­το­πί­ζε­ται σε κάποιο μέλλον,

χωρίς συγκε­κρι­μένο χρο­νο­διά­γραμμα.

Εάν, ως χώρα, δεν επεν­δύ­σουμε στην ανα­κύ­κλωση και γενι­κό­τερα στην ανά­πτυξη δια­κρι­τών ρευ­μά­των, οι στόχοι που έχουμε θέσει δεν θα γίνουν επι­τεύ­ξι­μοι, ακόμα κι αν κατα­σκευα­στούν όλες οι Μονάδες της χώρας.

Την εμπρο­σθο­βαρή (πριν την ολο­κλή­ρωση όλων των ΜΑΑ) επα­νεκ­κί­νηση της ανα­κύ­κλω­σης, αλλά και άλλων δράσεων χωρι­στής συλ­λο­γής με ικα­νό­τητα άμεσης εφαρ­μο­γής και με χαμηλό κόστος, είχε προ­τεί­νει το Δίκτυο από το 2022, με

τεκ­μη­ρί­ωση και ολο­κλη­ρω­μένα case study για επι­λεγ­μέ­νες Περι­φέ­ρειες.

Ι

Ι.2. ΠΕΣΔΑ – Ενερ­γειακή αξιο­ποί­ηση – Ολι­στικά Σχέδια Χωρι­στής Συλ­λο­γής (ΟΣΧΣ) Η επι­και­ρο­ποί­ηση των ΠΕΣΔΑ, για μια ακόμα χρονιά, βαίνει προς ολο­κλή­ρωση. Όμως πόσο πλήρης, αξιό­πι­στος και επ΄ω­φε­λεία του δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος μπορεί να είναι

4 ένας σχε­δια­σμός όταν λείπουν βασικές παρά­με­τροι; Επι­ση­μαί­ναμε στο κείμενο των

συμπε­ρα­σμά­των της 16ης Πανελ­λή­νιας Συνόδου : ✓ «Η ανάγκη παροχής σαφών και πλήρων δεδο­μέ­νων ως προς το σχε­δια­σμό

ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης του υπο­λείμ­μα­τος των ΜΑΑ, προ­κει­μέ­νου οι ΦοΔΣΑ να επι­λέ­ξουν τον βέλ­τι­στο σχε­δια­σμό των Μονάδων τους, στη βάση και της σχέσης κόστους – οφέλους. Σημειώ­νε­ται πως ανα­κοι­νώ­θηκε ότι η σχετική μελέτη του ΥΠΕΝ για την ενερ­γειακή αξιο­ποί­ηση ήδη ολο­κλη­ρώ­θηκε, αλλά ακόμα δεν έχει δημο­σιο­ποι­η­θεί ώστε να απο­τε­λεί ένα επίσημο «εργα­λείο» για την εκπό­νηση των ΠΕΣΔΑ.

✓ Η τρο­πο­ποί­ηση του ΕΣΔΑ και η δυνα­τό­τητα, μετα­βα­τικά, κατα­σκευ­ή­ςι­διω­τι­κών Μονάδων επε­ξερ­γα­σίας και ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης απευ­θείας των σύμ­μει­κτων απο­βλή­των, δημιουρ­γεί σοβαρές ασά­φειες στο πλαίσιο

εκπό­νη­σης ενός αξιό­πι­στου σχε­δια­σμού των ΦοΔΣΑ.

✓ Η απα­ρέ­γκλιτη δια­τή­ρηση του στόχου ταφής 10% το 2030, αντί του 2035, σύμφωνα με τις Οδηγίες της ΕΕ και της δυνα­τό­τη­τας για ακόμα μετα­γε­νέ­στερα, και μάλιστα δεδο­μέ­νης της αδυ­να­μίας επί­τευ­ξης των ενδιά­με­σων στόχων, και της πρό­τα­σης ανα­θε­ώ­ρη­σής τους, υπο­δη­λώ­νει πιθα­νό­τατα την προ­τε­ραιο­ποί­ηση της ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης.»

Σήμερα, η μελέτη ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης εξα­κο­λου­θεί να μην είναι δημο­σιο­ποι­ή­σιμη, τελώ­ντας σε κλίμα πλήρους αδια­φά­νειας και μηδε­νι­κής δια­βού­λευ­σης με τους ΦοΔΣΑ.

Το Δίκτυο, δηλώ­νο­ντας την ανα­γνώ­ριση της ενερ­γεια­κής αξιο­ποί­η­σης ως τελευ­ταίας επι­θυ­μη­τής επι­λο­γής στην πυρα­μίδα ιεράρ­χη­σης της δια­χεί­ρι­σης των ΑΣΑ, αλλά και την αποδοχή της ανα­γκαιό­τη­τάς της προς επί­τευξη του στόχου ταφής < 10%, δια­τύ­πωσε προ­βλη­μα­τι­σμούς και ερω­τή­ματα για τις πολι­τι­κές και το σχε­δια­σμό, ανέ­δειξε μείζονα ζητή­ματα, ιδίως κόστους, και επα­νέ­φερε την πρότασή του, που είχε επε­ξερ­γα­στεί και υπο­βά­λει στο ΥΠΕΝ από το 2023, για μια ορθο­λο­γική και

συμ­φε­ρό­τερη, για τους ΦοΔΣΑ και το δημόσιο συμ­φέ­ρον, επιλογή.

Τελικά τα ΠΕΣΔΑ, χωρίς στοι­χεία και εμβά­θυνση σε συνερ­γα­σία με τους φορείς, θα παρα­μέ­νουν του­λά­χι­στον ασαφή, ως προς αυτό το σκέλος, χωρίς οι ΦοΔΣΑ να μπορούν να αξιο­λο­γή­σουν τις επι­λο­γές του σχε­δια­σμού τους με κρι­τή­ρια τεχνικά,

οικο­νο­μικά και κοι­νω­νικά. Τα Ολι­στικά Σχέδια Χωρι­στής Συλ­λο­γής (ΟΣΧΣ), που απο­τε­λούν ανα­πό­σπα­στο τμήμα

των ΠΕΣΔΑ, και μπορούν να είναι ένα πολύ χρήσιμο «εργα­λείο» για τους Δήμους και τους ΦοΔΣΑ, πρέπει να γίνουν άμεσα εφαρ­μό­σιμα. Πρέπει σήμερα, τώρα, να εξα­σφα­λί­σει η Πολι­τεία τους ανα­γκαί­ους πόρους για τις προ­μή­θειες εξο­πλι­σμού και

τις προ­βλε­πό­με­νες δράσεις, πρέπει να έχουν έναν ξεκά­θαρο οδικό χάρτη, ιδίως ως

προς την απλο­ποί­ηση και την επί­σπευση των δια­δι­κα­σιών και να απο­δο­θούν επι­τέ­λους

5 στην Αυτο­διοί­κηση (Δήμους & ΦοΔΣΑ) αφενός ο κατάλ­λη­λος εξο­πλι­σμός για την ενερ­γο­ποί­ηση της χωρι­στής συλ­λο­γής και αφε­τέ­ρου, μαζί με την κοι­νο­τική ενί­σχυση, και οι δικοί τους πόροι από το τέλος ταφής.

ΙΙ.3. Στα­σι­μό­τητα του προ­γράμ­μα­τος ΠΕΚΑ 2021 – 2027 Στο μέσον σχεδόν του προ­γράμ­μα­τος οι αιρε­σι­μό­τη­τες (ΠΕΣΔΑ – ΟΣΧΣ) δεν έχουν

ολο­κλη­ρω­θεί, ενώ παράλ­ληλα δεν έχουν προ­χω­ρή­σει οι δια­δι­κα­σίες μετε­ξέ­λι­ξης των ΜΕΑ σε ΜΑΑ και η επα­νέ­νταξη των Μονάδων. Στο κείμενο συμπε­ρα­σμά­των της 16ης Πανελ­λή­νιας Συνόδου, το Δίκτυο ΦοΔΣΑ επε­σή­μαινε : «Η κρι­σι­μό­τητα της περιό­δου,

ιδίως σε επίπεδο εξο­μά­λυν­σης των χρη­μα­το­δο­τή­σεων, αλλά και σε επίπεδο σχε­δια­σμών / ανα­σχε­δια­σμών απαιτεί έντονη κινη­τι­κό­τητα και απο­σα­φή­νιση του τοπίου σε θεσμικό και δια­δι­κα­στικό επίπεδο. Η ενερ­γο­ποί­ηση της Πολι­τείας απαιτεί

να γίνουν περισ­σό­τερα και ταχύ­τερα βήματα προ­κει­μέ­νου η χώρα να μπει σε μια

ομαλή τροχιά και γίνει απο­τε­λε­σμα­τική και απο­δο­τική.»

Σήμερα, όπως δια­πι­στώ­θηκε στην 17η Πανελ­λή­νια Σύνοδο, η μακρά περί­ο­δος δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, στην οποία επι­δό­θηκε η Πολι­τεία, χάνο­ντας πολύ­τιμο χρόνο, έχουν οδη­γή­σει το πρό­γραμμα σε ελά­χι­στα ενεργή

κατά­σταση, και έχουν ήδη δημιουρ­γη­θεί συν­θή­κες σοβαρών κιν­δύ­νων για τη μη έγκαιρη αξιο­ποί­ησή του και την αδυ­να­μία απορ­ρό­φη­σης των πόρων. Δηλαδή τους κιν­δύ­νους, μιας ακόμα ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κής προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου που θα

προ­στε­θεί στην προη­γού­μενη 2014-2020, που έκλεισε με ανα­πορ­ρό­φητα 300 εκ. € , πολύ­τιμα στη δια­χεί­ριση των ΑΣΑ. Και πρό­κει­ται για κίνδυνο πραγ­μα­τικό και υπαρκτό, καθώς ήδη στην ανα­θε­ώ­ρηση του προ­γράμ­μα­τος ΠΕΚΑ 2021 – 2027, μετα­φέρ­θη­καν

95 εκ. € από τα απορ­ρίμ­ματα σε άλλες δράσεις.

ΙΙ.4. Χρόνος ολο­κλή­ρω­σης και λει­τουρ­γίας των ΜΑΑ

Η καθυ­στέ­ρηση του προ­γράμ­μα­τος και οι απαι­τού­με­νες δια­δι­κα­σίες επα­νέ­ντα­ξης ένταξης των Μονάδων προ­οιω­νί­ζουν πως η ολο­κλή­ρωση του χάρτη των ΜΑΑ της χώρας θα είναι μετά το 2030, έτος ορόσημο για την επί­τευξη του στόχου ανα­κύ­κλω­σης

σε ποσοστό 60% και στόχου ταφής μόλις 10%.

Ένα σημα­ντικό θέμα για την πορεία των ΜΑΑ, είναι ότι στο δημόσιο λόγο, ανα­φέ­ρε­ται η εξέλιξη των περι­φε­ρεια­κών Μονάδων, ενώ το ζήτημα των Μονάδων της Αττικής απο­σιω­πά­ται. Όμως μία από τις κορυ­φαίες αιχμές του ζητή­μα­τος της δια­χεί­ρι­σης των

ΑΣΑ, είναι η επίλυση του χρόνιου προ­βλή­μα­τος της Αττικής, όπου παρά­γε­ται περίπου το 50 % της ποσό­τη­τας όλης της χώρας. Θα πρέπει να επι­ση­μαν­θεί λοιπόν, ότι ακόμα

6 κι αν κατα­σκευα­στούν όλες οι Μονάδες της Ελλάδας, χωρίς τις Μονάδες της Αττικής,

δεν θα έχει λυθεί παρά μόνο το μισό πρό­βλημα. Μ΄αυτά τα δεδο­μένα, η επί­τευξη της στο­χο­θε­σίας του 2030, απο­δει­κνύ­ε­ται τεχνικά

ανέ­φι­κτη, σύμφωνα με την ιεράρ­χηση της δια­χεί­ρι­σης των απο­βλή­των, γεγονός που, νδε­χό­μενα, φέρνει την απευ­θείας καύση των σύμ­μει­κτων ένα βήμα πιο κοντά.

Μια επι­πλέον επί­πτωση των καθυ­στε­ρή­σεων ολο­κλή­ρω­σης των Μονάδων και της ανα­πό­φευ­κτης εξα­κο­λού­θη­σης της ταφής, είναι η εξά­ντληση των χώρων διά­θε­σης (ΧΥΤΑ), οι οποίοι πλέον δεν είναι επι­λέ­ξι­μοι προς χρη­μα­το­δό­τηση. Το γεγονός αυτό

έχει κατα­γρα­φεί πολλές φορές, με έντονη ανη­συ­χία από τους αυτο­διοι­κη­τι­κούς, χωρίς ωστόσο να υπάρχει κεντρικά ένα σαφές σχέδιο για την αντι­με­τώ­πισή του, σε τεχνικό και οικο­νο­μικό επίπεδο.

ΙΙ.5. ΦοΔΣΑ & Πολι­τεία : Δυο ξένοι

Η εσκεμ­μένη, και το τελευ­ταίο διά­στημα εντει­νό­μενη, απο­ξέ­νωση της Πολι­τείας από τους ΦοΔΣΑ, οι οποίοι είναι οι κατ΄ε­ξο­χήν αρμό­διοι θεσμικά, γνώστες σε τεχνικό / δια­χει­ρι­στικό επίπεδο και εκφρα­στές της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης στο συγκε­κρι­μένο

άξονα, έχει δημιουρ­γή­σει έναν τερά­στιο αντί­κτυπο στην ομαλή συνερ­γα­σία, στο

συντο­νι­σμό και στην απο­δο­τι­κό­τητα του τομέα.

Τα καίρια ζητή­ματα:

❖ Είναι ανάγκη και απαί­τηση των καιρών το Δίκτυο ΦοΔΣΑ να είναι ουσια­στι­κός συνο­μι­λη­τής και κοι­νω­νός του στρα­τη­γι­κού και επι­χει­ρη­σια­κού σχε­δια­σμού της δια­χεί­ρι­σης των ΑΣΑ, ώστε με την εμπει­ρία και με τη γνώση «επί του πεδίου»

του τομέα, να υπο­στη­ρί­ξει την εφι­κτό­τητα και την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των

δράσεων.

Στο κείμενο συμπε­ρα­σμά­των της 16ης Πανελ­λή­νιας Συνόδου, ανα­γρά­φηκε «Ο σημα­ντι­κός και δυνα­μι­κός ρόλος του Δικτύου των ΦοΔΣΑ, η 17χρονη έντονη και ουσια­στική παρου­σία του, οι πολυ­ε­πί­πε­δες παρεμ­βά­σεις του στο θεσμικό, δια­χει­ρι­στικό και εφαρ­μο­στικό πεδίο όλου του φάσμα­τος της δια­χεί­ρι­σης των στερεών απο­βλή­των, όχι μόνο παρου­σιά­στηκε και ανα­δεί­χθηκε, αλλά

υπερ­το­νί­στηκε με την ανα­κοί­νωση της άμεσης θεσμι­κής κατο­χύ­ρω­σής του.» Φέτος, το Δίκτυο ΦοΔΣΑ, πρό­σθεσε στο ενερ­γη­τικό του, ακόμα ένα χρόνο δυνα­μι­κής παρου­σίας και ρεα­λι­στι­κών προ­τά­σεων, ανα­δει­κνύ­ο­ντας στη Σύνοδο τον ρόλο του και τη συνει­σφορά του σε όλο το εύρος των ζητη­μά­των που απα­σχο­λούν τους Φορείς και την Αυτο­διοί­κηση και ενώ η προ έτους

ανα­κοι­νω­μένη θεσμική κατο­χύ­ρωσή του παρα­μέ­νει μετέωρη, η Πολι­τεία

7 εξα­κο­λου­θεί να προ­χω­ράει το σχε­δια­σμό ερήμην του Δικτύου ή με

προ­σχη­μα­τική δια­βού­λευση. ❖ Παρα­μέ­νει χωρίς αντα­πό­κριση το πάγιο και τεκ­μη­ριω­μένο αίτημα των ΦοΔΣΑ

για μόνιμο και επαρκές προ­σω­πικό, καθώς και η απόδοση της ανα­λο­γού­σας

τεχνι­κής βοή­θειας.

Ειδικά η στε­λέ­χωση των ΦοΔΣΑ ανα­δει­κνύ­ε­ται στην πλέον ικανή και ανα­γκαία συνθήκη για την απο­τε­λε­σμα­τική εφαρ­μογή του όλου σχε­δια­σμού και την αντι­με­τώ­πιση των προ­κλή­σεων της προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου ΠΕΚΑ 2021 – 2027, ιδίως αυτή την εποχή των ΜΑΑ και των χωρι­στών ρευ­μά­των συλ­λο­γής.

Όμως, είναι του­λά­χι­στον παρά­δοξο το ΥΠΕΝ να δίνει ισχυρές συστά­σεις στα ΟΣΧΣ να ανα­λά­βουν τη χωριστή συλλογή οι ΦοΔΣΑ για λογα­ρια­σμό των Δήμων, με το αιτιο­λο­γικό της έλλει­ψης προ­σω­πι­κού, την ίδια στιγμή που οι ΦοΔΣΑ

απο­στε­ρού­νται σε σημα­ντικό βαθμό του ανα­γκαίου ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού,

αλλά και της δυνα­τό­τη­τας προ­σλή­ψεων.

Εξίσου ανεκ­πλή­ρωτο παρα­μέ­νει το πάγιο αίτημα του Δικτύου για την εμπρο­σθο­βαρή απόδοση της τεχνι­κής βοή­θειας, η οποία, αν και πλέον έχει κατα­στεί «μεσο­βα­ρής», εξα­κο­λου­θεί να είναι πολύ­τιμη για δράσεις

απα­ραί­τη­τες για την εφαρ­μογή των σχε­δια­σμών.

❖ Οι συγ­χω­νεύ­σεις των ΦοΔΣΑ, έχουν γίνει πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης των Φορέων με την Πολι­τεία, καθώς επι­χει­ρή­θη­καν χωρίς να λαμ­βά­νο­νται υπόψη όλα τα

δεδο­μένα (νομικά και οικο­νο­μικά) και χωρίς τον ανα­γκαίο, ουσια­στικό και ειλι­κρινή διάλογο. Στην παρούσα φάση, το ζήτημα των συγ­χω­νεύ­σεων παρα­μέ­νει ανοιχτό σε άποιες Περι­φέ­ρειες και αυτή η εκκρε­μό­τητα πιθα­νό­τατα να εξα­κο­λου­θή­σει,

δημιουρ­γώ­ντας ακόμα ένα εμπόδιο στην υλο­ποί­ηση των Περι­φε­ρεια­κών

Σχε­δια­σμών και των έργων.

ΙΙΙ. ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ

Στη βάση των παρα­πάνω δια­πι­στώ­σεων και ανα­λύ­σεων, το Δίκτυο ΦοΔΣΑ: ΙΙΙ.1. Εκφρά­ζο­ντας ισχυρές επι­φυ­λά­ξεις για την ικα­νό­τητα ανα­πλή­ρω­σης του κενού χρόνου και πλέον της δυνα­τό­τη­τας απο­δο­τι­κό­τη­τας του τομέα των ΑΣΑ, υπο­γραμ­μί­ζει

ακόμα μια φορά την ανάγκη η Πολι­τεία να επι­τα­χύ­νει τις ενέρ­γειές της, να επι­κοι­νω­νή­σει, με σαφή­νεια και ειλι­κρί­νεια, το σχε­δια­σμό της και να συντο­νί­σει το βημα­τι­σμό της με τους φορείς υλο­ποί­η­σης, για την επί­τευξη των κοινών στόχων.

Τα εκπο­νού­μενα ΠΕΣΔΑ και ΟΣΧΣ, θα πρέπει να μπορούν να εξε­λι­χθούν άμεσα, από

σχέδια επί χάρτου σε εφαρ­μό­σι­μες πρα­κτι­κές, με έγκαι­ρες και εξο­μα­λυ­μέ­νες

8

χρη­μα­το­δο­τή­σεις, απρό­σκο­πτες δια­δι­κα­σίες και επω­φε­λείς, για τους Δήμους και τους πολίτες, συνέρ­γειες.

Παράλ­ληλα, είναι ανα­γκαία η αποδοχή των ορο­σή­μων της Ευρω­παϊ­κής Οδηγίας, δηλαδή το 2035 με δυνα­τό­τητα παρά­τα­σης ως το 2040, ως βασική και πρω­ταρ­χική προ­ϋ­πό­θεση για την επί­τευξη του ποσο­στού ταφής < 10%, δια­φο­ρε­τικά οι όποιες

επι­λο­γές είτε θα απο­τύ­χουν, είτε θα απο­κλί­νουν από τις προ­τε­ραιό­τη­τες της ανά­κτη­σης – ανα­κύ­κλω­σης, με κόστος και περι­βαλ­λο­ντικό και οικο­νο­μικό.

ΙΙΙ.2. Παρα­μέ­νει σταθερά στη θέση του, πως η στε­λέ­χωση των ΦοΔΣΑ με μόνιμο, έμπειρο, ποσο­τικά και ποιο­τικά επαρκές προ­σω­πικό, είναι η σημα­ντι­κό­τερη προ­τε­ραιό­τητα για ικανούς και απο­τε­λε­σμα­τι­κούς Φορείς, προ­κει­μέ­νου να

υλο­ποι­η­θούν απο­δο­τι­κοί σχε­δια­σμοί και δράσεις και να λει­τουρ­γή­σουν

απο­τε­λε­σμα­τικά και σύννομα τα έργα επε­ξερ­γα­σίας απο­βλή­των. Ειδι­κό­τερα, θα πρέπει η Πολι­τεία να ανα­γνω­ρί­σει την κρι­σι­μό­τητα αυτού του ζητή­μα­τος και να παρεκ­κλί­νει από το τυπικό πλαίσιο προ­σλή­ψεων, με αξιό­πι­στες και θεσμι­κές

δια­δι­κα­σίες που ήδη έχει εφαρ­μό­σει σε άλλες περι­πτώ­σεις, προ­κει­μέ­νου να

αξιο­ποι­η­θεί το ήδη υπάρχον, με εμπει­ρία προ­σω­πικό, με βάση την ήδη υπο­βλη­θείσα

σχετική πρόταση του Δικτύου.

ΙΙΙ.3. Κατα­θέ­τει την πολύ­τιμη 18χρονη εμπει­ρία του ως πυλώνα διαρ­κούς και ουσια­στι­κής συνερ­γα­σίας μεταξύ της Ελλη­νι­κής Πολι­τείας μέσω των αρμό­διων Υπουρ­γείων και του Δικτύου των ΦοΔΣΑ μαζί με τα θεσμικά όργανα της Αυτο­διοί­κη­σης. Μιας συνερ­γα­σίας με ενη­μέ­ρωση και δια­φά­νεια, προ­κει­μέ­νου η δια­μόρ­φωση των εξε­λί­ξεων να κατα­στή­σει τους εμπλε­κό­με­νους, κοι­νω­νούς και

απο­τε­λε­σμα­τι­κούς, στην υλο­ποί­ηση των απαι­τη­τι­κών σχε­δια­σμών των ΠΕΣΔΑ και του

ΠΕΚΑ 2021 – 2027.

Το Δίκτυο έχει κατ’ επα­νά­ληψη απο­δεί­ξει την ειλι­κρινή του βούληση και την τεχνική του επάρ­κεια για τη συμ­με­τοχή του στο τραπέζι του δια­λό­γου και των συνερ­γα­σιών, και είναι έτοιμο να συμ­βά­λει με ολο­κλη­ρω­μέ­νες και ρεα­λι­στι­κές προ­τά­σεις, όπως

απο­δε­δειγ­μένα και με απα­ρέ­γκλιτη θεσμική συνέ­πεια πράττει μέχρι σήμερα.