Μιχάλης Λουλούς: «Ο Γιώργος Χατζημάρκος είναι μια ισχυρή ηγετική προσωπικότητα και αυτό έχει αναγνωριστεί εντός και εκτός της χώρας»

Ο πρω­το­γε­νής τομέας, βάλ­λε­ται συνεχώς από την ακρί­βεια και όχι μόνον. Αγρότες σε άλλες περιο­χές της χώρας, έχουν βγει στους δρόμους και σε μπλόκα, διεκ­δι­κώ­ντας λύσεις στα προ­βλή­ματα τους. Θα ήθελα το σχόλιό σας. Ποια είναι τα βασικά προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζει ο πρω­το­γε­νής τομέας;

Κα Ντόκου καταρ­χήν θέλω να σας ευχα­ρι­στήσω για την ευκαι­ρία που μου δίνετε. Είναι γεγονός ότι ο πρω­το­γε­νής τομέας τα τελευ­ταία χρόνια βάλ­λε­ται. Τα προ­βλή­ματα πολλά και δεν μπορώ να ωραιο­ποι­ήσω μια κατά­σταση. Υπάρχει ο βασικός κορμός αιτη­μά­των που απα­σχο­λεί το σύνολο των παρα­γω­γών της χώρας που είναι, το αξιο­πρε­πές εισό­δημα, η μείωση κόστους πετρε­λαίου και ρεύ­μα­τος, η μείωση κόστους εφοδίων και ζωο­τρο­φών, η ανα­πλή­ρωση του χαμένου εισο­δή­μα­τός τους. Έχω επι­ση­μά­νει κατά καιρούς ότι τα προ­βλή­ματα στον πρω­το­γενή τομέα δεν είναι παντού τα ίδια, εδώ για παρά­δειγμα στη Ρόδο υπάρχει το ζήτημα του ελαφιού και της ανε­πι­τή­ρη­της βόσκη­σης που συνέ­χεια γίνο­νται προ­σπά­θειες για την επίλυση των συγκε­κρι­μέ­νων ζητη­μά­των. Αξίζει να σημειω­θεί ότι τα τελευ­ταία χρόνια έχουν γίνει σημα­ντικά βήματα στο χώρο και μπορώ να αναφέρω μια σειρά πολλών παρεμ­βά­σεων. Ένα από τα βασικά επι­τεύγ­ματα ήταν ότι αυτή η κυβέρ­νηση επα­νεκ­κί­νησε μέσω των περι­φε­ρειών, τα σχέδια βελ­τί­ω­σης και τα προ­γράμ­ματα νέων αγροτών και αξίζει να σημειω­θεί ότι, η δική μας περι­φέ­ρεια ήταν από τις πρώτες σε διεκ­δι­κή­σεις κον­δυ­λίων και απορ­ρο­φη­τι­κό­τη­τας. Προ­γράμ­ματα βαλ­τω­μένα από τις προη­γού­με­νες κυβερ­νή­σεις χρόνια, που έδωσαν την δυνα­τό­τητα να εκσυγ­χρο­νι­στούν υφι­στά­με­νες εκμε­ταλ­λεύ­σεις αλλά και να δημιουρ­γη­θούν νέες και ταυ­τό­χρονα έπαιξε ρόλο ώστε να μπο­ρέ­σουν να λει­τουρ­γή­σουν εργο­στά­σια και εται­ρείες γεωρ­γι­κών μηχα­νη­μά­των και να παίξουν καθο­ρι­στικό ρόλο στην επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας. Ένα από τα βασικά ζητή­ματα ήταν ότι μειώ­σαμε σημα­ντικά την φορο­λο­γία, στα­θε­ρο­ποι­ή­θη­καν οι ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές, δόθηκε και πλέον θα δίνεται η επι­στροφή φόρου πετρε­λαίου, μια σειρά παρεμ­βά­σεων που συμ­βάλ­λουν στην ανά­πτυξη του πρω­το­γε­νούς τομέα. Μπορώ να σας πω πάρα πολλά ακόμα. Είναι όμως ώρα να κατα­λά­βουμε όλοι όσοι εμπλε­κό­μα­στε ότι θα πρέπει να γίνει μια μεγάλη κου­βέ­ντα για τον πρω­το­γενή τομέα σε κάθε περιοχή ξεχω­ρι­στά και να ιεραρ­χη­θούν ξεχω­ρι­στά τα θέματα που αφορούν κάθε τόπο. Διότι μόνον έτσι θα μπο­ρέ­σει να ανα­πτυ­χθεί ο πρω­το­γε­νής τομέας στη χώρα. Δεν μπορεί να συγκρί­νε­ται και να έχει την ίδια αντι­με­τώ­πιση ο κτη­νο­τρό­φος τη Κάσου με τον κτη­νο­τρόφο των Ιωαν­νί­νων, όταν ο ένας αγο­ρά­ζει με τρι­πλά­σια τιμή ζωο­τρο­φές λόγω κόστους μετα­φο­ράς και ο άλλος έχει το πλε­ο­νέ­κτημα της καλύ­τε­ρης μετα­χεί­ρι­σης τιμο­λο­γιακά γιατί δεν έχει μετα­φο­ρικά και αν έχει δεν συγκρί­νο­νται. Για τους παρα­πάνω λόγους δεν μπορεί να είναι ίδια τα προ­βλή­ματα.

Στην δική μας περιοχή που είναι πολυ­νη­σιω­τική, υπάρ­χουν και άλλα αιτή­ματα ενώ ο πρω­το­γε­νής τομέας δεν είναι στην πρώτη θέση – όπως π.χ. ο του­ρι­σμός και οι συνα­φείς κλάδοι. Τι πρέπει να γίνει για να ενι­σχυ­θεί;

Το κράτος δεν κάνει δια­κρί­σεις στα επαγ­γέλ­ματα ανάλογα με τις περιο­χές και τις δρα­στη­ριό­τη­τες και ειδι­κό­τερα αυτή η κυβέρ­νηση και αυτή η περι­φέ­ρεια. Απλά, τα νησιά μας έχουν τα πρωτεία στο του­ρι­στικό προϊόν. Βεβαίως και υπάρ­χουν ζητή­ματα και αυτά ανα­δει­κνύ­ο­νται κάθε φορά. Ένα βασικό ζήτημα που για μένα είναι και το σοβα­ρό­τερο είναι το κόστος μετα­φο­ράς που εκτο­ξεύει διπλά­σια το κόστος παρα­γω­γής και αυτό συμ­βαί­νει ιδιαί­τερα στα μικρά νησιά. Όμως πρέπει να ξέρετε ότι, υπάρχει και η ανα­λο­γία των τιμών που κάπως εξι­σορ­ρο­πεί την κατά­σταση αλλά δεν είναι αρκετό. Αυτό που πρέπει να γίνει, το αναφέρω και στην προη­γού­μενη ερώτηση σας είναι η ιεράρ­χηση των προ­βλη­μά­των σε κάθε νησί ξεχω­ρι­στά.

Τα νησιά μπορούν και έχουν δυνα­τό­τη­τες να ανα­πτυ­χθούν ακόμα περισ­σό­τερο στον συγκε­κρι­μένο τομέα και λόγω κλί­μα­τος αλλά και του­ρι­σμού. Έχω τονίσει κατά καιρούς ότι τα προ­ϊ­ό­ντα που παρά­γο­νται στα νησιά είναι υψη­λό­τε­ρης ποιό­τη­τας και αυτό φαί­νε­ται από την απορ­ρο­φη­τι­κό­τητα. Μόνον με αυτές τις πρω­το­βου­λίες μπορεί ο κλάδος να ανα­πτυ­χθεί στα νησιά μας. Όμως, από την άλλη, θα πρέπει να ανα­γνω­ρί­σουμε τη σημα­ντική συμβολή του του­ρι­σμού στην ενί­σχυση και των υπο­λοί­πων κλάδων της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, μεταξύ των οποίων είναι και ο πρω­το­γε­νής τομέας. Πρό­σφατη έρευνα του ΙΤΕΠ έδειξε πως οι πέντε κλάδοι που ωφε­λού­νται περισ­σό­τερο από τον ξενο­δο­χειακό κλάδο (σε όρους απα­σχό­λη­σης) είναι: γεωργία (35,5%), χον­δρικό και λιανικό εμπόριο (27,1%), τρόφιμα (9,2%), επαγ­γελ­μα­τι­κές, επι­στη­μο­νι­κές & τεχνι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες (6,5%), διοι­κη­τι­κές και υπο­στη­ρι­κτι­κές υπη­ρε­σίες (3,4%). H ίδια έρευνα έδειξε επίσης ότι το 74% της συνο­λι­κής δαπάνης για την αγορά τρο­φί­μων και ποτών, αφορά σε ελλη­νικά προ­ϊ­ό­ντα το 28% της οποίας αφορά σε αγορές από τοπι­κούς παρα­γω­γούς. Αντι­λαμ­βά­νε­στε τι σημαί­νει αυτό για τα νησιά μας.

Μιλήστε μας για το Περι­φε­ρειακό Φυτώριο. Ποιες δράσεις προ­γραμ­μα­τί­ζετε για το 2025;

Το περι­φε­ρειακό φυτώριο κα Ντόκου είναι ένας φορέας που τα τελευ­ταία χρόνια παίζει βασικό ρόλο στην ανά­πτυξη των νησιών μέσα από τις δράσεις και τις παρεμ­βά­σεις του. Καθο­ρι­στικό ρόλο έπαιξε η απόφαση του περι­φε­ρειάρχη του Γιώργου Χατζη­μάρ­κου η σύσταση νέας προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης η οποία δίνει την δυνα­τό­τητα στην εταιρία να κάνει το έργο της ευκο­λό­τερο. Η σύμβαση έχει τους παρα­κάτω στόχους την παρα­γωγή 200 χιλιά­δων δασικών και καλ­λω­πι­στι­κών φυτών για την ανά­δειξη του φυσικού πλούτου και των καλ­λω­πι­σμό των νησιών μας. Τις περι­βαλ­λο­ντι­κές δράσεις που γίνο­νται στην εταιρία, την παρα­γωγή μελισ­σο­κο­μι­κών φυτών, την μετα­κί­νηση των μαθητών στις εγκα­τα­στά­σεις της εται­ρείας με έξοδα της προ­γραμ­μα­τι­κής ώστε τα παιδιά να επι­μορ­φω­θούν σε πρα­κτικά μαθή­ματα περι­βάλ­λο­ντος και να συμ­με­τέ­χουν στο πρό­γραμμα καλ­λιερ­γώ­ντας ένα νέο μέλλον σε συνερ­γα­σία με το ΚΠΕ Πετα­λού­δων. Επίσης η εταιρία τα τελευ­ταία χρόνια εκσυγ­χρό­νισε όλους τους κυκλι­κούς κόμβους του νησιού, δια­μόρ­φωσε σχο­λι­κές μονάδες, συμ­με­τείχε σε οργα­νω­μέ­νες δεντρο­φυ­τεύ­σεις, έχει παρέμ­βει σε απο­ξη­λώ­σεις εκα­τέ­ρω­θεν των οδών κτλ. Είναι μεγάλος ο όγκος των εργα­σιών που έχει ανα­πτύ­ξει τα τελευ­ταία χρόνια ο συγκε­κρι­μέ­νος φορέας και αυτά τα απο­τε­λέ­σματα δεν είναι υπόθεση ενός ανθρώ­που αλλά σύσ­σω­μης της διοι­κή­σεως. Στα σχέδια της εται­ρείας είναι να ολο­κλη­ρω­θούν τα προ­γράμ­ματα βιω­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης σε όλο το φάσμα των νησιών ένα πρό­γραμμα που έχει ως στόχο την εκπαί­δευση των παιδιών σε θέματα πρω­το­γε­νούς τομέα.

Το περι­φε­ρειακό φυτώριο δια­θέ­τει στις σχο­λι­κές μονάδες των νησιών παρα­γω­γικά φυτά, φυτό­χωμα και ζαρ­ντι­νιέ­ρες ώστε να γίνεται το μάθημα σε συνερ­γα­σία με τους εκπαι­δευ­τι­κούς των μονάδων. Στα σχέδια της εται­ρείας και αξίζει να σημειω­θεί πως είναι απαί­τηση του περι­φε­ρειάρχη η αύξηση των φυτών και η εξυ­πη­ρέ­τηση του συνόλου των αιτη­μά­των ως προς την διάθεση φυτών. Επίσης να γίνουν περισ­σό­τε­ρες παρεμ­βά­σεις εξω­ραϊ­σμού. Σε αυτούς τους στόχους κινεί­ται η εταιρία και θα ήθελα σε αυτό σημείο να ευχα­ρι­στήσω δημόσια το σύνολο των συνερ­γα­τών μας και των συνα­δέλ­φων διοι­κού­ντων, διότι όπως ανέφερα τα απο­τε­λέ­σματα αυτά είναι υπόθεση πολλών ανθρώ­πων. Θέλω να γνω­ρί­ζουν οι συμπα­τριώ­τες μας πως το περι­φε­ρειακό φυτώριο πλέον πέραν της παρα­γω­γής φυτών, παράγει και περι­βαλ­λο­ντική συνεί­δηση μέσα από τις δράσεις του. Επίσης θα ήταν παρά­λειψη να μην αναφέρω πως η εταιρία έχει και την ευθύνη των περι­φε­ρεια­κών σφαγίων όπου και εκεί οι παρεμ­βά­σεις είναι καθη­με­ρι­νές στον εκσυγ­χρο­νι­σμό της σφα­γειο­τε­χνι­κής εγκα­τά­στα­σης. Αυτά όσον αφορά στο περι­φε­ρειακό φυτώριο και άλλα πολλά.

Θα ήθελα κλεί­νο­ντας αυτή τη συζή­τηση, να μου πείτε πώς ερμη­νεύ­ετε εσείς τη μεγάλη εμπι­στο­σύνη που η κοι­νω­νία του Νοτίου Αιγαίου δείχνει απέ­να­ντι στην περι­φε­ρειακή αρχή του Γιώργου Χατζη­μάρ­κου, εδώ και τρεις συνε­χείς θητείες. και μάλιστα σε μια τόσο δύσκολη πολυ­νη­σιακή περι­φέ­ρεια όπως η δική μας.

Κα Ντόκου, θα χρεια­στεί να μου αφιε­ρώ­σετε πολλές σελίδες από την εφη­με­ρίδα σας για να απα­ριθ­μήσω τους λόγους για τους οποίους συμ­βαί­νει αυτό που περι­γρά­φετε. Θα σας πω όμως αυτό που εγώ πιστεύω κι εκλαμ­βάνω από την καθη­με­ρινή επαφή μου με τον κόσμο. Σκληρή δουλειά, αξιο­πι­στία, απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα, συνέ­πεια, γρήγορα αντα­να­κλα­στικά, δει­νό­τητα στη δια­χεί­ριση κρίσεων, δυνα­τό­τητα πρό­βλε­ψης των συν­θη­κών και των κατα­στά­σεων, ώστε να μην μας προ­λα­βαί­νουν οι εξε­λί­ξεις, να μην τρέ­χουμε πίσω από αυτές, να έχουμε στρα­τη­γι­κές και σχέδια αντι­με­τώ­πι­σης κάθε κρίσης και κάθε δυσκο­λίας. Οι αριθμοί και τα στα­τι­στικά στοι­χεία επι­βε­βαιώ­νουν με τρόπο αντι­κει­με­νικό αυτά που σας λέω. Είναι μετρή­σιμα μεγέθη, δεν είναι απλές εκτι­μή­σεις. Οι δείκτες της ανά­πτυ­ξης, του του­ρι­σμού, του δημο­γρα­φι­κού, των απορ­ρο­φή­σεων, της παρα­γω­γής έργου. Ο Περι­φε­ρειάρ­χης, ο Γιώργος Χατζη­μάρ­κος είναι μια ισχυρή ηγετική προ­σω­πι­κό­τητα και αυτό έχει ανα­γνω­ρι­στεί εντός και εκτός της χώρας. Η προ­ε­δρία στην ΕΝΠΕ όσο και η δια­κριτή παρου­σία του στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή των Περι­φε­ρειών το απο­δει­κνύ­ουν. Το Νότιο Αιγαίο, σε αυτές τις δύσκο­λες εποχές των μεγάλων προ­κλή­σεων και των μεγάλων αλλαγών, είναι τυχερό που έχει τον Γιώργο Χατζη­μάρκο στο τιμόνι.