Εγκατάλειψη της υπαίθρου στα νησιά – Μείωση στην απασχόληση σε γεωργία και κτηνοτροφία

Σημα­ντική μείωση στον αριθμό γεωρ­γι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων στη χρη­σι­μο­ποιού­μενη γεωρ­γική έκταση και εντυ­πω­σιακή άνοδος στη βιο­λο­γική καλ­λιέρ­γεια και κτη­νο­τρο­φία, κατα­γρά­φε­ται στα νησιά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου από το 2009 μέχρι και το 2020, σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία που δόθηκαν πρό­σφατα στη δημο­σιό­τητα.

Όπως προ­κύ­πτει, η στροφή προς τα του­ρι­στικά επαγ­γέλ­ματα στα τελευ­ταία χρόνια σε συν­δυα­σμό με τις αντι­κει­με­νι­κές δυσκο­λίες που αντι­με­τω­πί­ζουν κτη­νο­τρό­φοι και αγρότες και ειδικά στα νησιά εξαι­τίας της γεω­γρα­φι­κής τους ιδιαι­τε­ρό­τη­τας αλλά των συνεχών αυξή­σεων στις πρώτες ύλες που εκτο­ξεύ­ουν το κόστος παρα­γω­γής, οδηγούν στην εγκα­τά­λειψη της υπαί­θρου.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. κατα­γρά­φε­ται μετα­βολή -26% στον αριθμό εκμε­ταλ­λεύ­σεων το έτος 2020 σε σχέση με το έτος 2009, με τον αριθμό εκμε­ταλ­λεύ­σεων να μειώ­νε­ται σε 15.913 από 21.390 και την χρη­σι­μο­ποιού­μενη γεωρ­γική έκταση από 991.947,3 στρέμ­ματα να μειώ­νε­ται σε 654.486,8 κατα­γρά­φο­ντας ποσοστό που αντι­στοι­χεί σε -34%.

Εξαι­ρε­τικό ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν τα στοι­χεία για τις ημέρες εργα­σίας απα­σχο­λου­μέ­νων στη γεωργία – κτη­νο­τρο­φία, κατά κατη­γο­ρία στα νησιά της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου που δια­μορ­φώ­νο­νται ως εξής:

Κάτοχοι και μέλη της οικο­γέ­νειάς τους που απα­σχο­λή­θη­καν στην εκμε­τάλ­λευση από 3.147.369 το 2009 μειώ­θη­καν σε 2.180.147 το 2020, μείωση που αγγίζει το 30,7%!

Στην ίδια κατη­γο­ρία μικρή άνοδο παρου­σιά­ζουν οι μόνιμοι εργάτες κατά 2,8% ενώ οι επο­χι­κοί εργάτες κατα­γρά­φουν μείωση 35,2%.

Σε ό,τι αφορά στην απα­σχό­ληση κατόχων και μελών της οικο­γέ­νειάς τους στη γεωργία – κτη­νο­τρο­φία ως απο­κλει­στική κατα­γρά­φε­ται επίσης μείωση κατά 29,3% ενώ στην απά­ντηση ως κύρια με άλλη δευ­τε­ρεύ­ουσα κατα­γρά­φε­ται μείωση 61,1%.

Στην απά­ντηση δευ­τε­ρεύ­ουσα με άλλη κύρια απα­σχό­ληση κατα­γρά­φε­ται μείωση 31,9%.

Μείωση κατα­γρά­φε­ται και στη μελισ­σο­κο­μία όπου σε σχέση με το 2009, οι εκμε­ταλ­λεύ­σεις μειώ­θη­καν κατά 26,3% και οι κυψέλες κατά 14,8%.

Στροφή στη βιο­λο­γική καλ­λιέρ­γεια

και κτη­νο­τρο­φία

Εντυ­πω­σιακή και αξιο­ση­μεί­ωτη άνοδος κατα­γρά­φε­ται στα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, στη βιο­λο­γική καλ­λιέρ­γεια και κτη­νο­τρο­φία στα τελευ­ταία χρόνια.

Αυτό έρχεται ως απόρ­ροια της τάσης για ελα­χι­στο­ποί­ηση ή πλήρη αποφυγή της χρήσης συν­θε­τι­κών λιπα­σμά­των και ζιζα­νιο­κτό­νων, ρυθ­μι­στών ανά­πτυ­ξης των φυτών, ορμονών καθώς και πρό­σθε­των ουσιών στις ζωο­τρο­φές παράλ­ληλα με τον σεβασμό προς τα συστή­ματα και τους κύκλους της φύσης, τη δια­τή­ρηση και βελ­τί­ωση της κατά­στα­σης του εδάφους, του νερού, του αέρα και της υγείας των φυτών και των ζώων με στόχο τη συμβολή σε υψηλό επίπεδο δια­τή­ρη­σης της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας, την υπεύ­θυνη χρήση των ενερ­γεια­κών και των φυσικών πόρων και την τήρηση υψηλού επι­πέ­δου προ­τύ­πων μετα­χεί­ρι­σης των ζώων και, ειδι­κό­τερα, ικα­νο­ποί­ηση των ιδιαί­τε­ρων αναγκών συμπε­ρι­φο­ράς των δια­φό­ρων ειδών ζώων.

Σε ό,τι αφορά τις εκμε­ταλ­λεύ­σεις στη βιο­λο­γική καλ­λιέρ­γεια, κατα­γρά­φε­ται αύξηση κατά 162% στις εκμε­ταλ­λεύ­σεις και κατά 386,4% στις εκτά­σεις στις οποίες περι­λαμ­βά­νο­νται και εκμε­ταλ­λεύ­σεις/εκτά­σεις που τελούν υπό μετά­βαση σε μεθό­δους βιο­λο­γι­κής παρα­γω­γής και πιστο­ποί­η­σης.

Στη βιο­λο­γική κτη­νο­τρο­φία κατα­γρά­φε­ται αύξηση κατά 312,2% στα προ­βα­τοειδή, κατά 24,2 % στα αιγοειδή, κατά 833,3% στους χοίρους και 20.110 (!) % στα που­λε­ρικά που από 50 αυξή­θη­καν σε 10.105.

Αξίζει να σημειω­θεί ότι η Απο­γραφή Γεωρ­γίας – Κτη­νο­τρο­φίας του 2021, είναι η πρώτη ψηφιακή Γεωρ­γική Απο­γραφή στην Ελλάδα η οποία διε­νερ­γή­θηκε με κοινά πρότυπα και μεθό­δους, βάσει των νέων κανο­νι­σμών.

Η περί­ο­δος ανα­φο­ράς των στοι­χείων της Απο­γρα­φής, σε ό,τι αφορά στο φυτικό κεφά­λαιο, στην απα­σχό­ληση και στα υπό­λοιπα χαρα­κτη­ρι­στικά, εκτός του ζωικού κεφα­λαίου, ήταν η καλ­λιερ­γη­τική περί­ο­δος από 1η Οκτω­βρίου 2019 έως 30ή Σεπτεμ­βρίου 2020. Ημε­ρο­μη­νία ανα­φο­ράς, σε ό,τι αφορά στο ζωικό κεφά­λαιο της εκμε­τάλ­λευ­σης, ήταν η 1η Νοεμ­βρίου 2020.

Από την Απο­γραφή Γεωρ­γίας – Κτη­νο­τρο­φίας προ­κύ­πτουν στα­τι­στικά στοι­χεία ανα­φο­ρικά με τη διάρ­θρωση των γεωρ­γι­κών και κτη­νο­τρο­φι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων, των ειδικών χαρα­κτη­ρι­στι­κών τους, καθώς και την απα­σχό­ληση του αγρο­τι­κού πλη­θυ­σμού σε αυτές, σε εθνικό, περι­φε­ρειακό και τοπικό επίπεδο.

Με την Απο­γραφή Γεωρ­γίας – Κτη­νο­τρο­φίας συλ­λέ­γο­νται στοι­χεία που αφορούν:

• στον αριθμό των γεωρ­γι­κών και κτη­νο­τρο­φι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων,

• στη νομική μορφή των εκμε­ταλ­λεύ­σεων,

• στο καθε­στώς κατοχής της γεωρ­γι­κής γης,

• στη γεω­γρα­φική θέση των εκμε­ταλ­λεύ­σεων,

• στην κατα­νομή της χρη­σι­μο­ποιού­με­νης γεωρ­γι­κής έκτασης (ΧΓΕ) ανά είδος καλ­λιέρ­γειας,

• στις αρδευό­με­νες και αρδευ­θεί­σες εκτά­σεις,

• στα εκτρε­φό­μενα ζώα και πτηνά,

• στις καλ­λιερ­γη­τι­κές τεχνι­κές,

• στις μεθό­δους εκτρο­φής των ζώων

• στις μεθό­δους γεωρ­γι­κής παρα­γω­γής,

• στην απα­σχό­ληση στη γεωργία – κτη­νο­τρο­φία, καθώς και

• σε λοιπά χαρα­κτη­ρι­στικά των γεωρ­γι­κών και κτη­νο­τρο­φι­κών εκμε­ταλ­λεύ­σεων.

Από τα συλ­λε­γό­μενα δεδο­μένα της Απο­γρα­φής Γεωρ­γίας – Κτη­νο­τρο­φίας καταρ­τί­ζε­ται το Στα­τι­στικό Γεωρ­γικό Μητρώο, το οποίο απο­τε­λεί το βασικό πλαίσιο για τη διε­νέρ­γεια στα­τι­στι­κών ερευνών στον τομέα της γεωρ­γίας – κτη­νο­τρο­φίας.