ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Εμβόλια COVID-19: Τι σημαίνει στην πράξη η αποτελεσματικότητα 95%

news room 4 λεπτά ανάγνωση

Ο εμβο­λια­σμός όσων το δυνατό περισ­σό­τε­ρων ανθρώ­πων κατά του κορω­νοϊού είναι ζωτικός, προ­κει­μέ­νου να μπει ένα «φρένο» στην παν­δη­μία COVID-19. Όμως, για να γίνει αυτό, πολλοί επι­στή­μο­νες θεωρούν ανα­γκαία τη μεγα­λύ­τερη δυνατή δια­φά­νεια εκ των προ­τέ­ρων σχετικά με τα εμβόλια, ώστε να μη δημιουρ­γη­θεί εκ των υστέρων «θόρυβος» που θα ενι­σχύ­σει τις αντιεμ­βο­λια­στι­κές απόψεις.

Εν προ­κει­μένω, ένα από τα πράγ­ματα που χρειά­ζε­ται περισ­σό­τερη διευ­κρί­νιση, είναι τι ακριβώς σημαί­νει ότι στις κλι­νι­κές δοκιμές τους τα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna εμφά­νι­σαν -μεγαλύτερη του αναμενομένου- απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα περίπου 95% (ενώ και το ρωσικό «Sputnik-V» πάνω από 90%) και κατά πόσο αυτό σημαί­νει ότι σχεδόν όλοι όσοι κάνουν αυτά τα εμβόλια θα είναι «άτρωτοι» από τον κορω­νοϊό.

«Πρό­κει­ται για εμβόλια που αλλά­ζουν τους όρους του παι­γνι­διού. Όλοι περι­μέ­ναμε απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα 50% έως 70%», δήλωσε στους Τάιμς της Νέας Υόρκης (ΝΥΤ) ο ερευ­νη­τής εμβο­λίων δρ Γκρέ­γκορι Πόλαντ της αμε­ρι­κα­νι­κής Κλι­νι­κής Mayo.

Όπως, όμως, διευ­κρι­νί­ζει ο επι­στη­μο­νι­κός συντά­κτης των ΝΥΤ, βιο­λό­γος και συγ­γρα­φέας Καρλ Ζίμερ, η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα 95% στις δοκιμές δεν σημαί­νει ότι θα είναι ίδια και στην πράξη μετά τους μαζι­κούς εμβο­λια­σμούς. Η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα στις δοκιμές είναι ένας στα­τι­στι­κός δείκτης που προ­κύ­πτει με συγκε­κρι­μέ­νους μαθη­μα­τι­κούς υπο­λο­γι­σμούς.

Η φαρ­μα­κευ­τική εται­ρεία εμβο­λιά­ζει μερι­κούς ανθρώ­πους, ενώ σε άλλους δίνει εικο­νικό εμβόλιο (πλα­σί­μπο), χωρίς κανείς συμ­με­τέ­χων να ξέρει αν έχει όντως εμβο­λια­στεί ή όχι («τυφλή» δοκιμή). Στη συνέ­χεια οι εμβο­λια­σμέ­νοι και οι ψευδο-εμβολιασμένοι κάνουν κανο­νικά τη ζωή τους και η εται­ρεία παρα­κο­λου­θεί πόσοι θα εμφα­νί­σουν συμ­πτώ­ματα COVID-19 και θα δια­γνω­στούν θετικοί στον κορω­νοϊό (170 άτομα στην περί­πτωση των Pfizer/BioNTech). Μετά υπο­λο­γί­ζε­ται ποιο ποσοστό των αρρώ­στων είχαν εμβο­λια­στεί και ποιο όχι, καθώς και η σχετική διαφορά ανάμεσα στα δύο ποσοστά. Στην περί­πτωση και των δύο εμβο­λίων η μεγάλη πλειο­νό­τητα όσων αρρώ­στη­σαν, δεν είχαν εμβο­λια­στεί. Η διαφορά αυτή, που εκφρά­ζε­ται ως ποσοστό (π.χ. 95%), δείχνει την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα (efficacy) και απο­τε­λεί πει­στική ένδειξη ότι το εμβόλιο «δου­λεύει» καλά.

Όμως, όπως έχει δείξει η εμπει­ρία με προη­γού­μενα εμβόλια, η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των δοκιμών είναι δια­φο­ρε­τική από την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα ενός εμβο­λίου στον πραγ­μα­τικό κόσμο (effectiveness) και είναι σημα­ντικό, σύμφωνα με τους ειδι­κούς, τα δύο αυτά είδη απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας να μη συγ­χέ­ο­νται. Το ποσοστό 95% δεν αντι­προ­σω­πεύει την πραγ­μα­τική πιθα­νό­τητα να μολυν­θεί κάποιος από τον κορω­νοϊό, ούτε ισο­δυ­να­μεί στην πράξη -όπως κακώς πολλοί νομίζουν- με το ότι οι 95 στους 100 άνθρω­ποι που θα εμβο­λια­στούν, σίγουρα δεν θα μολυν­θούν ή δεν θα αρρω­στή­σουν.

«Η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα (effectiveness) δείχνει πόσο καλά δου­λεύει το εμβόλιο έξω στον πραγ­μα­τικό κόσμο», σύμφωνα με τον ανα­πλη­ρωτή καθη­γητή επι­δη­μιο­λο­γίας Ναόρ Μπαρ-Ζέεβ της Σχολής Δημό­σιας Υγείας του Πανε­πι­στη­μίου Τζονς Χόπκινς της Βαλ­τι­μό­ρης.

Ίσως η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των εμβο­λίων κατά του κορω­νοϊού στις δοκιμές (efficacy) απο­δει­χθεί εξίσου εντυ­πω­σιακή στην πράξη (effectiveness), αλλά με βάση την προη­γού­μενη εμπει­ρία εμβο­λια­σμών, θα είναι μάλλον κάπως μικρότερη- άγνωστο πόσο. Αυτό εν μέρει οφεί­λε­ται στο ότι οι λίγες χιλιά­δες άνθρω­ποι που συμ­με­τέ­χουν στις κλι­νι­κές δοκιμές, δεν απο­τε­λούν αντι­προ­σω­πευ­τικό δείγμα του πλη­θυ­σμού. Για παρά­δειγμα, «εκεί έξω» υπάρ­χουν άνθρω­ποι με ποικίλα χρόνια προ­βλή­ματα υγείας που μπορεί να επη­ρε­ά­σουν την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του εμβο­λίου.

Οι άγνω­στοι ασυμ­πτω­μα­τι­κοί που εμβο­λιά­στη­καν

Από την άλλη, οι δοκιμές στα εμβόλια των Pfizer/BioNTech και Moderna, όπως και σε άλλα, σχε­διά­στη­καν για να δείξουν κατά πόσο προ­στα­τεύ­ουν τους ανθρώ­πους από το να αρρω­στή­σουν με COVID-19. Αν κάποιος εθε­λο­ντής στη δοκιμή εμφά­νιζε πυρετό ή βήχα, έκανε τεστ για κορω­νοϊό. Όμως, οι δοκιμές δεν «έπιασαν» όσους μολύν­θη­καν από τον κορω­νοϊό, αλλά χωρίς συμ­πτώ­ματα. Συνεπώς είναι πιθανό ότι ορι­σμέ­νοι άνθρω­ποι που εμβο­λιά­στη­καν στις δοκιμές, μολύν­θη­καν αλλά χωρίς να το κατα­λά­βουν ούτε οι ίδιοι ούτε οι φαρ­μα­κευ­τι­κές (οι οποίες δεν έχουν τρόπο να ξέρουν, αφού δεν έκαναν μετά τον εμβο­λια­σμό τεστ κορω­νοϊού σε όλους όσοι συμ­με­τεί­χαν στις δοκιμές, αλλά μόνο σε όσους στην πορεία εκδή­λω­σαν συμ­πτώ­ματα).

Εφόσον υπάρ­χουν τέτοιες περι­πτώ­σεις εμβο­λια­σθέ­ντων ασυμ­πτω­μα­τι­κών φορέων του κορω­νοϊού, αυτοί μπορούν να συνε­χί­σουν να μετα­δί­δουν τον ιό, καθώς είναι γνωστό ότι και οι ασυμ­πτω­μα­τι­κοί είναι μετα­δο­τι­κοί, έστω κι αν -σύμφωνα με ορι­σμέ­νες εκτιμήσεις- έχουν μικρό­τερο ιικό φορτίο. Αν μάλιστα κάποιος έχει κάνει το εμβόλιο και απε­ρί­σκε­πτα νομίζει ότι πλέον απο­κλεί­ε­ται να αρρω­στή­σει ή ούτε καν να μολυν­θεί από τον κορω­νοϊό, τότε θα χαλα­ρώ­σει τα μέτρα πρό­λη­ψης, π.χ. μη φορώ­ντας πια μάσκα ή μη κρα­τώ­ντας τις απο­στά­σεις από τους άλλους.

«Σε αυτή την περί­πτωση, θα μπο­ρούσε να υπάρξει η παρά­δοξη κατά­σταση, τα πράγ­ματα να γίνουν χει­ρό­τερα», παρά τον εμβο­λια­σμό, προει­δο­ποιεί ο δρ Μπαρ-Ζέεβ.

Ένας άλλος κρί­σι­μος παρά­γο­ντας που θα καθο­ρί­σει την πραγ­μα­τική απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα (effectiveness) του εμβο­λίου, θα είναι ποιο ποσοστό του πλη­θυ­σμού θα το κάνει. Οι επι­στή­μο­νες γνω­ρί­ζουν ότι ακόμη κι ένα εμβόλιο με κατα­πλη­κτική απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα στις δοκιμές (efficacy) μπορεί να κάνει μικρή ουσια­στική διαφορά στον κόσμο, αν λίγοι μόνο άνθρω­ποι εμβο­λια­στούν.

«Τα εμβόλια δεν σώζουν ζωές. Τα προ­γράμ­ματα εμβο­λια­σμού σώζουν», τονίζει ο καθη­γη­τής Ντέι­βιντ Πάλτιελ της Σχολής Δημό­σιας Υγείας του Πανε­πι­στη­μίου Γιέηλ. Ο ίδιος ήταν επι­κε­φα­λής πρό­σφα­της μελέτης μοντε­λο­ποί­η­σης, η οποία δημο­σιεύ­θηκε στο περιο­δικό «Health Affairs» και κατέ­ληξε στο συμπέ­ρα­σμα ότι, όσον αφορά τη μείωση των κρου­σμά­των, των εισα­γω­γών στα νοσο­κο­μεία και των θανάτων από COVID-19, η έκταση του εμβο­λια­στι­κού προ­γράμ­μα­τος έχει την ίδια επί­πτωση με την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του εμβο­λίου στις δοκιμές.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.