Σ. Ζαχαράκη: «Η επιτυχία του τουρισμού μας, απάντηση σε όσους επένδυσαν στην καταστροφή»

Κυρία Ζαχα­ράκη, θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε τη συνέ­ντευξη από την απο­τί­μηση της φετινής του­ρι­στι­κής σεζόν. Είναι θετικός ο απο­λο­γι­σμός, ποια είναι τα μέχρι στιγμής συμπε­ρά­σματά σας;

Ο απο­λο­γι­σμός της φετινής χρονιάς είναι ανα­ντίρ­ρητα πολύ θετικός. Και αυτό δεν είναι κάτι που το λέμε απλώς εμείς, αλλά απο­τε­λεί γεγονός που ανα­γνω­ρί­ζε­ται διεθνώς, σε πλήθος ξένων δημο­σιεύ­σεων, που χαρα­κτη­ρί­ζουν την Ελλάδα ως την πρω­τα­θλή­τρια του ευρω­παϊ­κού του­ρι­σμού για το 2021. Παρά τις επι­πλο­κές που δημιούρ­γησε η μετάλ­λαξη «Δ» στην αρχή της κατε­ξο­χήν του­ρι­στι­κής περιό­δου, σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας, τα έσοδα στο οκτά­μηνο φτάνουν το 50% του 2019 -του τελευ­ταίου έτους πριν την παν­δη­μία και έτους ρεκόρ για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό. Και τα έσοδα αυτά καθ’ αυτά δεν είναι η μόνη επι­τυ­χία του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού φέτος. Πετύ­χαμε σημα­ντική αύξηση κατά 30% της μέσης δαπάνης ανά του­ρί­στα, ένα πολύ σημα­ντικό βήμα στον δια­χρο­νικό στόχο της ανα­βάθ­μι­σης της ποιό­τη­τας του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Παράλ­ληλα, πετύ­χαμε να δια­φο­ρο­ποι­ή­σουμε τόσο το κοινό στο οποίο απευ­θυ­νό­μα­στε, όσο και τις χώρες προ­έ­λευ­σής τους, γεγονός μεί­ζο­νος σημα­σίας ειδικά σε περιό­δους κρίσεων, όπως η παρούσα. Με συστη­μα­τι­κές διμε­ρείς επαφές της ηγεσίας του Υπουρ­γείου, ενι­σχύ­θη­καν οι του­ρι­στι­κές ροές από παρα­δο­σια­κές αγορές όπως η Γαλλία -όπου μάλιστα είχαμε αύξηση εσόδων 40% τον Αύγου­στο του ‘21 σε σχέση με τον Αύγου­στο του ‘19!- αλλά και νεό­τε­ρες αγορές όπως η Πολωνία.

Πού οφεί­λε­ται τελικά αυτή η μεγάλη επι­τυ­χία της Ελλάδας στον Του­ρι­σμό και ειδι­κό­τερα θα ήθελα το σχόλιο σας για τη μεγάλη επι­τυ­χία της Ρόδου να προ­σελ­κύ­σει άνω του 55% των επι­σκε­πτών που δέχθηκε το 2019.

Η επι­τυ­χία αυτή σίγουρα δεν ήρθε τυχαία. Βασί­ζε­ται σε σκληρή δουλειά, στον υψηλό επαγ­γελ­μα­τι­σμό των ανθρώ­πων του του­ρι­σμού, αλλά και στη συνέ­πεια λόγων και έργων από πλευράς του υπουρ­γείου. Δεσμευ­θή­καμε ότι ανοί­γουμε στις 15 Μαΐου, και στις 15 Μαΐου ανοί­ξαμε. Και μείναμε ανοι­χτοί, παρά τα νέα εμπόδια των μεταλ­λά­ξεων. Σε μια δύσκολη άσκηση ισορ­ρο­πίας μεταξύ της απα­ραί­τη­της ελευ­θε­ρίας, και της κόκ­κι­νης γραμμής της ασφά­λειας, ο του­ρι­σμός μας πέρασε τη δοκι­μα­σία, και ξεπέ­ρασε τις προσ­δο­κίες. Κυρίως όμως η επι­τυ­χία στη­ρί­ζε­ται στην πίστη, στη δύναμη και αντοχή του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Η Ρόδος ήταν μια από τις πρω­τα­γω­νί­στριες της φετινής μας σεζόν, συμ­βάλ­λο­ντας σημα­ντικά με τις υψηλές τις επι­δό­σεις στη συνο­λική επι­τυ­χία. Αυτό ήρθε μετά από προ­σπά­θεια και σκληρή δουλειά όλης της κοι­νω­νίας με του­ρι­στι­κές ροές που συνέ­χι­σαν ακόμα και μέχρι αυτόν τον μήνα. Και έχετε πολλούς λόγους να είστε υπε­ρή­φα­νοι. Με τη μεγα­λύ­τερη ανά­καμψη, την επί­τευξη υψη­λό­τε­ρης μέσης δαπάνης και τις ποιο­τι­κές υπη­ρε­σίες που παρέ­χετε. Και επα­να­λαμ­βάνω το κυριό­τερο, με σύμπνοια, υψηλή στο­χο­θε­σία και συνέρ­γειες σε συλ­λο­γικό επίπεδο και μεγάλη αίσθηση καθή­κο­ντος, επαγ­γελ­μα­τι­σμού και συνε­χούς προόδου και στο ατομικό.

Ο στόχος, να αγγί­ξουν τα του­ρι­στικά έσοδα το 50% σε σύγκριση με το 2019 επι­τεύ­χθηκε. Ποιες είναι οι νέες εκτι­μή­σεις για τα του­ρι­στικά έσοδα;

Ο στόχος του 50% όντως επι­τεύ­χθηκε και με το παρα­πάνω. Σε ορι­σμέ­νους μάλιστα κρί­σι­μους μήνες, όπως τον Αύγου­στο, φτάσαμε το 75,8% του 2019!

Ανα­μέ­νουμε και τον ακριβή απο­λο­γι­σμό εσόδων του Σεπτεμ­βρίου και Οκτω­βρίου από την ΤτΕ, για να έχουμε την τελική εικόνα. Όλες οι ενδεί­ξεις κατα­τεί­νουν στο ό,τι και αυτοί οι δυο μήνες κινή­θη­καν εξαι­ρε­τικά καλά και θα ανε­βά­σουν ακόμα περισ­σό­τερο τη συνο­λική μας επίδοση.

Το υπουρ­γείο Του­ρι­σμού τοπο­θε­τεί την έναρξη της επό­με­νης σεζόν το Μάρτιο του 2022. Πότε θα ξεκι­νή­σουν οι καμπά­νιες για την του­ρι­στική προ­ώ­θηση και την προ­σέλ­κυση επι­σκε­πτών;

Ο υπουρ­γός Βασίλης Κικί­λιας έχει ανα­φερ­θεί εμφα­τικά στην πρόθεση να ξεκι­νή­σουμε νωρί­τερα από ποτέ, από τα μέσα Μαρτίου ή τις αρχές Απρι­λίου. Πάντα, βέβαια, υπάρχει και η παρά­με­τρος της παν­δη­μίας αλλά πλέον έχουμε περισ­σό­τερα εφόδια στη μάχη, με κυριό­τερο αυτό του εμβο­λίου και βέβαια έχουμε την εμπει­ρία των δύο ετών και των δύο σεζόν που έδωσαν στην Ελλάδα τον τίτλο ενός ασφα­λούς προ­ο­ρι­σμού το 2020, που κατά­φερε να κερ­δί­σει τις εντυ­πώ­σεις το 2021 με τις υψηλές επι­δό­σεις. Σε ευθυ­γράμ­μιση λοιπόν με την πρόθεση για την έναρξη της σεζόν νωρί­τερα, ανάλογα θα κινηθεί και η καμπά­νια του ΕΟΤ. Ας μην ξεχνάμε ότι το 2021 η καμπά­νια διήρ­κησε περισ­σό­τερο από ποτέ με στο­χευ­μέ­νες κινή­σεις ως προς την προβολή, με προ­γράμ­ματα συν­δια­φή­μι­σης αλλά και θετικές κρι­τι­κές από το ευρω­παϊκό και διεθνές κοινό. Επι­πρό­σθετα, έχουμε ήδη δηλώσει ότι θα υπάρξει ειδική καμπά­νια για τον ορεινό του­ρι­σμό και τις ευκαι­ρίες για εναλ­λα­κτι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες που η χώρα μας απλό­χερα προ­σφέ­ρει, καθώς και για το city break. Ολο­κλη­ρώ­νουμε λοιπόν με τρόπο ολι­στικό και πολυ­διά­στατο την παρου­σί­αση της χώρας ως ένα προ­ο­ρι­σμό που καλύ­πτει όλες τις προ­τι­μή­σεις καθόλη τη διάρ­κεια του χρόνου.

Υπάρ­χουν ενδεί­ξεις για το ενδια­φέ­ρον και τη ζήτηση για το 2022; Πόσο κοντά θα επι­στρέ­ψει ο του­ρι­σμός στην κανο­νι­κό­τητα του χρόνου; Μπορεί να το προ­βλέ­ψει κανείς αυτό;

Υπάρ­χουν και μάλιστα ιδιαί­τερα θετικές. Στις πρό­σφα­τες επαφές του υπουρ­γού Βασίλη Κικίλια σε Γαλλία και Βρε­τα­νία, δια­σφα­λί­στηκε η περαι­τέρω αύξηση θέσεων των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών για τη χώρα μας το 2022. Συγκε­κρι­μένα στη Γαλλία η Transavia θα αυξήσει τις θέσεις της κατά 50% σε σχέση με το 2019 και μάλιστα με νέους προ­ο­ρι­σμούς όπως η Σκιάθος, η Air France θα αυξήσει κατά πολύ τις δια­θέ­σι­μες αερο­πο­ρι­κές της θέσεις, ενώ στη Βρε­τα­νία η ΕasyJet ανα­κοί­νωσε αύξηση θέσεων κατά 500.000 σε σχέση με το 2019. Και το ενδια­φέ­ρον για δια­κο­πές στην Ελλάδα συνεχώς αυξά­νε­ται τόσο σε παρα­δο­σια­κές όσο και νέες αγορές. Προ­βλέ­ψεις είναι νωρίς να γίνουν, αλλά σε κάθε περί­πτωση εντεί­νουμε την προ­σπά­θεια, συνε­χί­ζο­ντας τις επαφές με ξένους εταί­ρους, διε­θνείς φορείς και εται­ρείες του κλάδου, για μια ακόμη καλύ­τερη χρονιά το 2022. Και μην ξεχνάμε ότι το ισχυ­ρό­τερό μας όπλο για την νέα σεζόν, είναι τα εκα­τομ­μύ­ρια των του­ρι­στών που από­λαυ­σαν φέτος ασφα­λείς και ποιο­τι­κές δια­κο­πές στη χώρα μας και απο­τε­λούν τους καλύ­τε­ρους πρε­σβευ­τές της.

Στο δεκα­ε­τές πλάνο δράσεων του υπουρ­γείου εντάσ­σε­ται και η ανά­πτυξη των εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού. Σε ποιο στάδιο βρί­σκε­ται το εγχεί­ρημα;

Οι εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο της πολι­τι­κής του υπουρ­γείου και ως αρμόδια υφυ­πουρ­γός για τις ειδικές μορφές του­ρι­σμού, δίνω ιδιαί­τερη έμφαση στη δια­φο­ρο­ποί­ηση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, μέσα από τις δια­φο­ρε­τι­κές εμπει­ρίες που προ­σφέ­ρει η χώρα μας. Συγκρο­τούμε ομάδες εργα­σίας και συμ­βού­λια ανά τομέα μορφής του­ρι­σμού όπως στην περί­πτωση του του­ρι­σμού υγείας, του του­ρι­σμού ευεξίας, του γαστρο­νο­μι­κού και κατα­δυ­τι­κού του­ρι­σμού, του οικο­του­ρι­σμού αλλά και του αναρ­ρι­χη­τι­κού του­ρι­σμού και άλλων πρω­το­βου­λιών, ώστε μέσα από τη συνέρ­γεια όλων των παρα­γό­ντων του ιδιω­τι­κού και δημό­σιου τομέα να καταρ­τι­στούν εξει­δι­κευ­μένα στρα­τη­γικά σχέδια και δράσεις.

Μεταρ­ρυθ­μί­ζουμε το ρυθ­μι­στικό τους πλαίσιο στην κατεύ­θυνση της απλο­ποί­η­σης και της επί­λυ­σης πρα­κτι­κών προ­βλη­μά­των. Μερι­μνούμε για την αύξηση της ορα­τό­τη­τάς τους, αλλά και της συμ­με­το­χής τους στο ελλη­νικό του­ρι­στικό πακέτο, μια προ­σπά­θεια που ήδη φέτος απο­δί­δει καρπούς. Αξιο­ποιούμε όλα τα χρη­μα­το­δο­τικά εργα­λεία για την ενί­σχυση των υπο­δο­μών, με κορυ­φαίο το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Στο πλαίσιο του Ταμείου έχουν ήδη εγκρι­θεί οι προ­τά­σεις μας για επεν­δύ­σεις ειδικά στις εναλ­λα­κτι­κές μορφές του­ρι­σμού, με έμφαση σε γαστρονομικό-αγροτουρισμό, ορεινό, αναρ­ρι­χη­τικό, κατα­δυ­τικό και ιαματικό-ευεξίας αλλά και στην ανα­βάθ­μιση του­ρι­στι­κών λιμένων.

Όμως, δεν μένουμε μόνο εκεί: ξεδι­πλώ­νουμε τις τομε­α­κές μας δράσεις σε ολοένα και περισ­σό­τε­ρες περιο­χές της χώρας, όπως στις 12-14 Νοεμ­βρίου στη Δυτική Μακε­δο­νία, στη δεύτερη στάση του οδοι­πο­ρι­κού ελλη­νι­κού οινο­του­ρι­σμού που ξεκι­νή­σαμε στη Σαντο­ρίνη, και συνε­χί­ζουμε. Όλα αυτά με στόχους: α) την περαι­τέρω αύξηση της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης, β) την επέ­κταση της του­ρι­στι­κής περιό­δου και τη δια­φο­ρο­ποί­ηση των αγορών προ­έ­λευ­σης, γ) τη διάχυση της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης σε όλη την επι­κρά­τεια και δ) τη βιω­σι­μό­τητα στην ανά­πτυξη του του­ρι­σμού μας τις επό­με­νες δεκα­ε­τίες. Και οι ειδικές μορφές είναι οι κατ’ εξοχήν κατάλ­λη­λες για την επί­τευξη αυτών των στόχων.

Ανα­δει­κνύ­ε­ται συνεχώς πόσο σημα­ντι­κός είναι ο ρόλος της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης και κατάρ­τι­σης. Ποιοι είναι οι στόχοι για την ανώτερη και ανώτατη του­ρι­στική εκπαί­δευση στην Ελλάδα;

Η εκπαί­δευση είναι το κλειδί για το μέλλον, και στον του­ρι­σμό. Η δυνα­μική του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού δημιουρ­γεί την ανάγκη για ακόμα περισ­σό­τερο εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό, έτοιμο να αντι­με­τω­πί­σει και τις αλλαγές που έρχο­νται σε μια ραγδαία μετα­βαλ­λό­μενη και ιδιαί­τερα απαι­τη­τική παγκό­σμια του­ρι­στική αγορά. Γι’ αυτό, συνει­δητά, δίνουμε έμφαση στην εκπαί­δευση, κατάρ­τιση και δια βίου μάθηση στον του­ρι­σμό. Ανα­βαθ­μί­ζουμε το πλαίσιο λει­τουρ­γίας των ΑΣΤΕ, των ΙΕΚ και τον Σχολών Ξεναγών. Διευ­ρύ­ναμε τις δυνα­τό­τη­τες για πρα­κτική εκπαί­δευση με 10 νέες ειδι­κό­τη­τες μετά από 11 χρόνια. Οι σπου­δα­στές μας των ΙΕΚ θα έχουν δικαί­ωμα στο επίδομα στέ­γα­σης που θεσμο­θε­τή­θηκε πρό­σφατα. Στο πρό­γραμμα μετεκ­παί­δευ­σης, διπλα­σιά­ζουμε τις δια­θέ­σι­μες θέσεις αλλά και τις πόλεις που παρέ­χε­ται και φρο­ντί­ζουμε να ξεκι­νάει νωρί­τερα έτσι ώστε να διευ­κο­λύ­νε­ται η συμ­με­τοχή των εποχικά εργα­ζο­μέ­νων πριν την έναρξη της σεζόν.

Παράλ­ληλα δρο­μο­λο­γούμε τη δημιουρ­γία Του­ρι­στι­κής Ακα­δη­μίας και ήδη εξα­σφα­λί­σαμε τεχνική βοήθεια από την ευρω­παϊκή Επι­τροπή για την απο­τύ­πωση της παρού­σας κατά­στα­σης, την παρά­θεση των βέλ­τι­στων πρα­κτι­κών καθώς και τον καλύ­τερο προ­γραμ­μα­τι­σμό σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς και τις συν­θή­κες που δια­μορ­φώ­νο­νται στη χώρα μας. Συγ­χρό­νως, ενι­σχύ­ουμε την ψηφιακή υποδομή και τις δυνα­τό­τη­τες των μονάδων μας, και ξεκι­νάμε ένα πρω­το­φα­νών δια­στά­σεων πρό­γραμμα reskilling και upskilling για 20.000 εργα­ζό­με­νους στον του­ρι­σμό και ανέρ­γους, με πόρους 46 εκ.€ από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης. Επεν­δύ­ουμε έτσι έμπρα­κτα στο ανθρώ­πινό μας δυνα­μικό, τον βασικό πυλώνα του του­ρι­σμού μας.

Κλεί­νο­ντας, κυρία Ζαχα­ράκη, τι απα­ντάτε στην κριτική που άσκησαν στελέχη της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης στους χει­ρι­σμούς της κυβέρ­νη­σης για τον του­ρι­σμό; Καλ­λιερ­γή­θηκε μία έντονη κατα­στρο­φο­λο­γία γύρω από τον του­ρι­σμό… Ποιο είναι το σχόλιό σας για όλες αυτές τις επι­κρί­σεις;

Η φετινή μεγάλη και εθνική επι­τυ­χία του του­ρι­σμού μας, είναι η καλύ­τερη απά­ντηση σε όσους επέν­δυ­σαν -και εξα­κο­λου­θούν να επενδύουν- στην κατα­στροφή. Η αξιω­μα­τική αντι­πο­λί­τευση έχει χάσει κάθε αξιο­πι­στία, καθ’ όλη την διάρ­κεια της κρίσης, τόσο με τις πράξεις της όσο και με τις αντι­κρουό­με­νες και αντι­φα­τι­κές θέσεις που έχει δια­τυ­πώ­σει.

Πριν ανοίξει ο του­ρι­σμός δια­μαρ­τύ­ρο­νταν για κλεί­σιμο, όταν ανοί­γαμε δια­μαρ­τύ­ρο­νταν για το άνοιγμα. Ευτυχώς για τον κόσμο του του­ρι­σμού, είχαμε μια εξαι­ρε­τική χρονιά δυνα­μι­κής ανά­καμ­ψης. Εμείς λοιπόν στην κατα­στρο­φο­λο­γία και στην υπο­νό­μευση της εθνικής προ­σπά­θειας, απα­ντούμε με ακόμη περισ­σό­τερη δουλειά και απτά απο­τε­λέ­σματα, με ακόμα περισ­σό­τερη εμπι­στο­σύνη στην ακα­τά­βλητη δύναμη του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού και των ανθρώ­πων του.