Κωνσταντίνα Σβύνου: «Το στοίχημά μας για το 2026 είναι να κρατήσουμε σε υψηλά επίπεδα τους αριθμούς αφίξεων, σταθεροποιώντας την επιτυχία μας»

Να μιλή­σουμε όμως και για το Νότιο Αιγαίο, όπου ο του­ρι­σμός στα νησιά, επίσης γνω­ρί­ζει άνοδο. Ακού­σαμε τον περι­φε­ρειάρχη και πρόεδρο της ΕΝΠΕ, Γιώργο Χατζη­μάρκο στις Βρυ­ξέλ­λες, που μίλησε σχετικά με την αντι­με­τώ­πιση που τυγ­χά­νει ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός στο εσω­τε­ρικό της χώρας -σαν το “ορφανό παιδί στην τάξη”. Θα ήθελα το σχόλιό σας.

Η έκφραση «ο του­ρι­σμός αντι­με­τω­πί­ζε­ται σαν το ορφανό παιδί στην τάξη», όπως και όλη η ανάλυση που ακο­λού­θησε από τον Γιώργο Χατζη­μάρκο, απο­δει­κνύει πως ο ηγέτης της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου έχει βαθιά γνώση των εσω­τε­ρι­κών του του­ρι­σμού, δεν χρη­σι­μο­ποιεί τα θετικά απο­τε­λέ­σματα για πολι­τι­κές σκο­πι­μό­τη­τες αλλά έχει τη δυνα­τό­τητα να βλέπει πέρα από αυτά, και δε μασάει τα λόγια του. Εξέ­φρασε με τον πιο γλαφυρό τρόπο την πραγ­μα­τι­κό­τητα και αυτό που προ­σπα­θούν να κατα­δεί­ξουν επί σειρά ετών οι επι­κε­φα­λής του συν­δι­κα­λι­στι­κού του­ρι­στι­κού κλάδου. Όταν πολι­τικά πρόσωπα με το ειδικό βάρος του περι­φε­ρειάρχη Νοτίου Αιγαίου και προ­έ­δρου της ΕΝΠΕ, κ. Γιώργου Χατζη­μάρ­κου βλέπουν την πραγ­μα­τι­κό­τητα και τολμούν να την εκφρά­σουν, αυτό δίνει την ελπίδα πως είμαστε στα πρόθυρα μιας ευρύ­τε­ρης αλλαγής, μιας άλλης αντι­με­τώ­πι­σης του βασι­κό­τε­ρου πλέον πυλώνα της εθνικής μας οικο­νο­μίας, που πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί με πολι­τική σοβα­ρό­τητα, με στρα­τη­γικό σχέδιο, με στόχους μετρή­σι­μους, με επέν­δυση σε υπο­δο­μές.

Θα ήθελα ένα σχόλιο για τις συνε­χείς επι­βα­ρύν­σεις στις ξενο­δο­χεια­κές – του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις. Από τη μία το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας, από την άλλη ο αυξη­μέ­νος ΦΠΑ, η ακρί­βεια κ.λπ. Τελικά, το του­ρι­στικό προϊόν και η αντα­γω­νι­στι­κό­τητά του έχουν περι­θώ­ρια ενί­σχυ­σης, τη στιγμή που οι επι­χει­ρή­σεις αντι­με­τω­πί­ζουν κύμα φορο­λο­γίας και ανα­τι­μή­σεων;

Οι επι­χει­ρή­σεις τα τελευ­ταία χρόνια καλού­νται διαρκώς να κάνουν αλλαγές στον τρόπο λει­τουρ­γίας τους και με το τρα­γε­λα­φικό ότι, όταν εφαρ­μό­ζο­νται οι αλλαγές, τότε έρχο­νται νέες αλλαγές που επι­βάλ­λο­νται πάνω στις πρώτες, νέα εκπαί­δευση, επι­πλέον έξοδα, συστή­ματα ανέ­τοιμα να υπο­στη­ρί­ξουν τις αλλαγές και άλλα πολλά. Από τον τρόπο έκδοσης τιμο­λο­γίων (σύνδεση με ΑΑΔΕ, μετέ­πειτα πάροχος κλπ), μέχρι τον τρόπο δια­χεί­ρι­σης των εργα­ζο­μέ­νων (ψηφιακή κάρτα κ.α.). Πάνω στο κόστος του προ­ϊ­ό­ντος, που θα υπεν­θυ­μίσω πως εδώ στην Ελλάδα λει­τουρ­γούμε με τους ακρι­βό­τε­ρους του­ρι­στι­κούς ΦΠΑ σε σχέση με τους αντα­γω­νι­στι­κούς μας και με άλλους ευρω­παϊ­κούς προ­ο­ρι­σμούς, ήρθε να προ­στε­θεί και το υπε­ραυ­ξη­μένο Τέλος Δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, που πλήττει ανο­μοιό­μορφα το ξενο­δο­χειακό προϊόν. Μιλή­σαμε πριν για αυξη­μένα του­ρι­στικά έσοδα στο 2026, που όμως δεν αντι­κα­το­πτρί­ζο­νται ανα­λό­γως στις επι­χει­ρή­σεις, καθώς σε αυτές το κόστος λει­τουρ­γίας αυξά­νε­ται πολύ ταχύ­τερα και σε κάποιες περι­πτώ­σεις θέτει την επι­χεί­ρηση σε μη βιώσιμο επίπεδο. Να τονίσω το αυξη­μένο κόστος εργα­σίας (ειδικά με τις εργο­δο­τι­κές εισφο­ρές και τον «πλει­στη­ρια­σμό» εργα­ζό­με­νων μεταξύ επι­χει­ρή­σεων), το κόστος ενέρ­γειας και νερού, νέους κανο­νι­σμούς που αλλά­ζουν το πλαίσιο λει­τουρ­γίας μιας επι­χεί­ρη­σης σε σχέση με το περι­βαλ­λο­ντικό απο­τύ­πωμα αλλά και το κόστος δανει­σμού και τρα­πε­ζι­κών συναλ­λα­γών (υπο­χρε­ω­τι­κών) που τα τελευ­ταία χρόνια έχει εκτο­ξευ­θεί.  Εδώ να υπεν­θυ­μίσω ότι το 78% των ξενο­δο­χεια­κών επι­χει­ρή­σεων είναι μικρές και μεσαίες μονάδες, κάτω των 50 δωμα­τίων, που δεν έχουν τη δυνα­τό­τητα οικο­νο­μίας κλί­μα­κας και πλέον έχουν γίνει πολύ εύθραυ­στες. Αν συνε­χι­στεί αυτό το πλαίσιο υπερ­φο­ρο­λό­γη­σης και αυξη­μέ­νου κόστους λει­τουρ­γίας πολύ φοβάμαι ότι μια μεγάλη μερίδα επι­χει­ρή­σεων (ξενο­δο­χείων και κατα­στη­μά­των εστί­α­σης) θα οδη­γη­θεί σε οικο­νο­μική κατάρ­ρευση και κλεί­σιμο. Θα δανει­στώ μια πολύ εύστοχη φράση του Κων­στα­ντί­νου Δερι­ζιώτη (Money and tourism) σε ένα άρθρο  του που το περι­γρά­φει επα­κρι­βώς: «Η κυβέρ­νηση αντι­με­τω­πί­ζει τον του­ρι­σμό, όπως ο Χότζα τον γάιδαρό του: τον έμαθε να μην τρώει και πάνω που νόμιζε ότι έλυσε το πρό­βλημα, ο δύσμοι­ρος γαϊ­δα­ρά­κος, ψόφησε»

Τι γίνεται με τη βρα­χυ­χρό­νια μίσθωση; Η ανε­ξέ­λεγ­κτη εξά­πλωσή της δημιουρ­γεί περι­βάλ­λον αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού και πώς πρέπει να αντι­με­τω­πι­στεί;

Δεν θα έθετα πλέον το θέμα στη βάση του αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού. Υπάρ­χουν πολύ σοβα­ρό­τερα προ­βλή­ματα που έχουν προ­κύ­ψει, με κορυ­φαίο το στε­γα­στικό. Τα σπίτια που δια­τί­θε­νται για μακρο­χρό­νια μίσθωση είναι πλέον λίγα, τα ενοίκια έχουν εκτο­ξευ­θεί και δεν μπορούν να αντε­πε­ξέλ­θουν οι ενοι­κια­στές σε τόσο υψηλές τιμές και μάλιστα δυσα­νά­λο­γες με την ποιό­τητα των σπιτιών σε πολλές περι­πτώ­σεις, ενώ λει­τουρ­γοί όπως δάσκα­λοι, καθη­γη­τές, νοση­λευ­τές, γιατροί, κλπ, δεν μπορούν να υπη­ρε­τή­σουν καθώς δε βρί­σκουν στέγη. Αυτό είναι το πρό­βλημα και όχι ο αθέ­μι­τος αντα­γω­νι­σμός. Εκεί πρέπει να δώσει βάση η πολι­τεία και να προ­στα­τέ­ψει τους πολίτες του κάθε τόπου και τον ίδιο τον τόπο. Το δικαί­ωμα στη στέγη είναι από τα βασι­κό­τερα δικαιώ­ματα των πολιτών και είναι πλέον αυτό που τίθεται σε επι­σφά­λεια.