Εξωδικαστικός: Νέα «ασπίδα» για την κύρια κατοικία από σήμερα

Από σήμερα, Δευτέρα 21 Σεπτεμ­βρίου, τίθεται σε εφαρ­μογή το νέο πλαίσιο του Εξω­δι­κα­στι­κού Μηχα­νι­σμού για την προ­στα­σία της κύριας κατοι­κίας, δίνο­ντας στους οφει­λέ­τες τη δυνα­τό­τητα να δια­χω­ρί­ζουν το σπίτι στο οποίο δια­μέ­νουν από την υπό­λοιπη περιου­σία τους κατά τον υπο­λο­γι­σμό της ρύθ­μι­σης.

Η βασική αλλαγή είναι ότι, όταν ο οφει­λέ­της επι­λέ­γει την προ­στα­σία της κύριας κατοι­κίας, το ύψος του «κου­ρέ­μα­τος» και οι μηνιαίες δόσεις θα υπο­λο­γί­ζο­νται με βάση την αξία της συγκε­κρι­μέ­νης κατοι­κίας και τα εισο­δή­ματά του και όχι με βάση το σύνολο της ακί­νη­της περιου­σίας του.

Στην πράξη, το νέο εργα­λείο επι­τρέ­πει τη δια­τή­ρηση της κύριας κατοι­κίας με παράλ­ληλη ρευ­στο­ποί­ηση άλλων περιου­σια­κών στοι­χείων, εφόσον αυτό προ­βλέ­πε­ται στη συμ­φω­νία ανα­διάρ­θρω­σης των οφειλών.

Ο οφει­λέ­της μπορεί να απο­δε­χθεί ή να απορ­ρί­ψει τη ρύθμιση που θα προ­κύ­ψει. Εφόσον την απο­δε­χθεί, υπο­γρά­φε­ται σύμβαση που προ­βλέ­πει τη στα­διακή απο­πλη­ρωμή της αξίας της κύριας κατοι­κίας, ενώ η δια­τή­ρησή της συν­δέ­ε­ται με τη συνεπή τήρηση των όρων της συμ­φω­νίας.

Τι μπορούν να ζητή­σουν οι πιστω­τές

Η νέα δια­δι­κα­σία δεν δίνει πάντως στον οφει­λέτη τη δυνα­τό­τητα να απο­φα­σί­ζει μονο­με­ρώς ποια περιου­σιακά στοι­χεία θα δια­τη­ρή­σει και ποια θα εκποι­η­θούν.

Μετά την ορι­στική υποβολή της αίτησης στον Εξω­δι­κα­στικό Μηχα­νι­σμό, οι συμ­με­τέ­χο­ντες πιστω­τές μπορούν να υπο­βά­λουν αντι­πρό­ταση, προ­βλέ­πο­ντας την εκποί­ηση άλλων ακι­νή­των του οφει­λέτη, πέραν της κύριας κατοι­κίας, στον βαθμό που απαι­τεί­ται για την ικα­νο­ποί­ηση των απαι­τή­σεών τους.

Στον υπο­λο­γι­σμό των μηνιαίων δόσεων της συγκε­κρι­μέ­νης ρύθ­μι­σης λαμ­βά­νε­ται υπόψη ως ακίνητη περιου­σία μόνο η αξία της κύριας κατοι­κίας. Η πώληση των υπό­λοι­πων ακι­νή­των εντάσ­σε­ται ως όρος στη σύμβαση ανα­διάρ­θρω­σης.

Η αντι­πρό­ταση των πιστω­τών δεν είναι υπο­χρε­ω­τική για τον οφει­λέτη. Μπορεί να την απο­δε­χθεί ή να την απορ­ρί­ψει.

Ρυθ­μί­σεις για οφειλές από 5.000 ευρώ

Παράλ­ληλα, έχει ήδη ενερ­γο­ποι­η­θεί η δυνα­τό­τητα ένταξης στον Εξω­δι­κα­στικό Μηχα­νι­σμό οφειλών που ξεκι­νούν από τις 5.000 ευρώ προς το Δημόσιο, τις τρά­πε­ζες και τους servicers.

Έτσι, οφει­λέ­της με συνο­λικά χρέη, για παρά­δειγμα, 6.000 ή 7.500 ευρώ προς την ΑΑΔΕ, τον e-ΕΦΚΑ, τρά­πε­ζες ή εται­ρείες δια­χεί­ρι­σης απαι­τή­σεων μπορεί να υπο­βά­λει αίτηση για συνο­λική ρύθμιση.

Το όριο των 5.000 ευρώ είναι κατώ­τατο. Συνο­λι­κές οφειλές κάτω από αυτό παρα­μέ­νουν εκτός του μηχα­νι­σμού και θα πρέπει να ρυθ­μί­ζο­νται μέσω άλλων δια­θέ­σι­μων δια­δι­κα­σιών.

Οι ρυθ­μί­σεις μπορούν να φθάσουν έως τις 240 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και έως τις 420 δόσεις για οφειλές προς τρά­πε­ζες.

Στα 20,56 δισ. ευρώ οι ρυθ­μι­σμέ­νες οφειλές

Σύμφωνα με τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία έως το τέλος Αυγού­στου, οι επι­τυ­χείς ρυθ­μί­σεις μέσω του Εξω­δι­κα­στι­κού Μηχα­νι­σμού είχαν φθάσει τις 67.997, ενώ το συνο­λικό ύψος των αρχικών οφειλών που ρυθ­μί­στη­καν ανήλθε στα 20,56 δισ. ευρώ.

Μόνο τον Αύγου­στο πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 1.364 νέες ρυθ­μί­σεις, συνο­λι­κού ύψους 361,65 εκατ. ευρώ. Σε σύγκριση με προη­γού­μενη περίοδο, το συνο­λικό ποσό των ρυθ­μι­σμέ­νων οφειλών, όπως και το ύψος των «κου­ρε­μά­των», εμφα­νί­ζε­ται αυξη­μένο κατά περίπου 52%.

Στην ενί­σχυση της χρήσης του μηχα­νι­σμού έχουν συμ­βά­λει οι αλλαγές που έγιναν το τελευ­ταίο διά­στημα, μεταξύ των οποίων ο νόμος 5193/2025, με τον οποίο διπλα­σιά­στη­καν τα όρια εισο­δή­μα­τος, περιου­σίας και κατα­θέ­σεων για τον χαρα­κτη­ρι­σμό ενός οφει­λέτη ως ευά­λω­του.

Για ένα μονο­πρό­σωπο νοι­κο­κυ­ριό, για παρά­δειγμα, το εισο­δη­μα­τικό όριο αυξή­θηκε στις 14.000 ευρώ.

Παράλ­ληλα, θεσμο­θε­τή­θηκε η υπο­χρε­ω­τι­κό­τητα συμ­με­το­χής των πιστω­τών σε συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις, ενώ δόθηκε νέα δυνα­τό­τητα ένταξης σε οφει­λέ­τες των οποίων οι αιτή­σεις είχαν απορ­ρι­φθεί κατά τους προη­γού­με­νους 12 μήνες.

Για τις οφειλές προς το Δημόσιο, ο Εξω­δι­κα­στι­κός μπορεί να προ­βλέ­πει «κούρεμα» τόκων και προ­σαυ­ξή­σεων, ακόμη και δια­γραφή μέρους της βασικής οφειλής.

Το τελικό ύψος της ρύθ­μι­σης δεν επι­λέ­γε­ται από τον ίδιο τον οφει­λέτη. Προ­κύ­πτει από τον αλγό­ριθμο του μηχα­νι­σμού, με βάση τα εισο­δή­ματα, την περιου­σιακή κατά­σταση και την εκτι­μώ­μενη δυνα­τό­τητα απο­πλη­ρω­μής.

Πηγή: MoneyReview.gr