ΑΠΟΨΕΙΣ

Αναζητείται ελίτ αντί της σημερινής ολιγαρχίας

Βασίλης Τσιαλιαμάνης
2 λεπτά ανάγνωση

Στην ιδανική της μορφή, η ελίτ απο­τε­λεί­ται από ανθρώ­πους που ξεχω­ρί­ζουν όχι μόνο για τις ικα­νό­τη­τές τους, αλλά και για την αίσθηση ευθύνης απέ­να­ντι στην κοι­νω­νία. Πρό­κει­ται για επι­στή­μο­νες, καλ­λι­τέ­χνες, επι­χει­ρη­μα­τίες, ηγέτες και δια­νοη­τές που επι­διώ­κουν την πρόοδο, την και­νο­το­μία και την ευη­με­ρία του συνόλου. Η ύπαρξη μιας υγιούς ελίτ είναι ανα­γκαία για κάθε κοι­νω­νία, γιατί προ­σφέ­ρει όραμα, κατεύ­θυνση και παρα­δείγ­ματα προς μίμηση. Η πραγ­μα­τική ελίτ επεν­δύει στην εκπαί­δευση, στη δια­φά­νεια, στην αρι­στεία και στην ανά­πτυξη θεσμών που ωφελούν όλους τους πολίτες.

Αντί­θετα, η ολι­γαρ­χία, όπως εκδη­λώ­νε­ται σήμερα σε αρκετές περι­πτώ­σεις στην Ελλάδα, δεν βασί­ζε­ται στην αρι­στεία ούτε στην προ­σφορά. Είναι μια συγκέ­ντρωση δύναμης και πόρων στα χέρια λίγων, που λει­τουρ­γούν με μονα­δικό κρι­τή­ριο το προ­σω­πικό τους συμ­φέ­ρον. Αντί να αξιο­ποιούν την ισχύ τους για το κοινό καλό, τη χρη­σι­μο­ποιούν για να δια­τη­ρούν τα προ­νό­μιά τους, συχνά εμπο­δί­ζο­ντας την πρόοδο και εμμέ­νο­ντας σε δομές που εξυ­πη­ρε­τούν μόνο εκεί­νους.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο έννοιες δεν είναι απλώς λεξι­λο­γική, αλλά βαθιά ηθική και πολι­τι­σμική. Η ελίτ, στην αυθε­ντική της μορφή, λει­τουρ­γεί ως μοχλός ανά­πτυ­ξης. Η ολι­γαρ­χία λει­τουρ­γεί ως φρένο, γιατί προτιμά τη στα­σι­μό­τητα που εγγυά­ται τη δια­τή­ρηση της εξου­σίας της. Μια υγιής ελίτ θα στήριζε μεταρ­ρυθ­μί­σεις, θα ενίσχυε την κοι­νω­νική κινη­τι­κό­τητα και θα καλ­λιερ­γούσε περι­βάλ­λον όπου η αξία και η προ­σπά­θεια αντα­μεί­βο­νται. Μια ολι­γαρ­χία θα απέ­φευγε κάθε αλλαγή που απειλεί τη μονο­πω­λιακή της θέση.

Στην Ελλάδα, η σύγχυση των δύο όρων δεν είναι τυχαία. Συχνά, η ολι­γαρ­χία επι­χει­ρεί να εμφα­νί­ζε­ται ως «ελίτ» για να απο­κτή­σει κοι­νω­νική νομι­μο­ποί­ηση. Προ­βάλ­λει τον πλούτο της ως ένδειξη ικα­νό­τη­τας, απο­κρύ­πτο­ντας όμως ότι η συσ­σώ­ρευση αυτού του πλούτου προ­έρ­χε­ται από προ­νο­μια­κές σχέσεις, αδια­φά­νεια ή εκμε­τάλ­λευση δημό­σιων πόρων. Έτσι, η κοι­νω­νία μένει χωρίς το παρά­δειγμα και την ώθηση που μια πραγ­μα­τική ελίτ θα μπο­ρούσε να προ­σφέ­ρει.

Η πρό­κληση για την Ελλάδα δεν είναι να καταρ­γή­σει τις ελίτ, αλλά να τις ανα­γεν­νή­σει. Να ανα­δεί­ξει ανθρώ­πους που δεν επι­διώ­κουν μόνο την προ­σω­πική τους επι­τυ­χία, αλλά και τη συλ­λο­γική πρόοδο. Να δημιουρ­γή­σει συν­θή­κες όπου η γνώση, η και­νο­το­μία και η ακε­ραιό­τητα θα απο­τε­λούν τα κρι­τή­ρια ανά­δει­ξης, αντι­κα­θι­στώ­ντας την κλειστή και αυτά­ρε­σκη λογική της ολι­γαρ­χίας. Μόνο έτσι μπορεί να χτιστεί ένα μέλλον που θα ανήκει σε όλους και όχι στους λίγους.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.