Πολιτική επικοινωνίας αντί της επικοινωνίας της πολιτικής

Στη σύγ­χρο­νη δη­μό­σια σφαί­ρα, πα­ρα­τη­ρεί­ται όλο και συ­χνό­τε­ρα το φαι­νό­με­νο η πο­λι­τι­κή να με­τα­τρέ­πε­ται σε ένα ζή­τη­μα κα­θα­ρά επι­κοι­νω­νια­κό. Αντί να πα­ρου­σιά­ζε­ται με σα­φή­νεια και ει­λι­κρί­νεια η ουσία των πο­λι­τι­κών που εφαρ­μό­ζο­νται, κυ­ριαρ­χεί η ει­κό­να, η εντύ­πω­ση και η δια­χεί­ρι­ση των μέσων μα­ζι­κής ενη­μέ­ρω­σης. Με άλλα λόγια, η πο­λι­τι­κή επι­κοι­νω­νί­ας υπε­ρι­σχύ­ει της επι­κοι­νω­νί­ας της πο­λι­τι­κής. Αυτή η με­τά­θε­ση του βά­ρους από την ουσία στη μορφή δη­μιουρ­γεί σο­βα­ρούς κιν­δύ­νους τόσο για τη δη­μο­κρα­τία όσο και για την εμπι­στο­σύ­νη των πο­λι­τών στους θε­σμούς.

Η πο­λι­τι­κή, με την κλα­σι­κή της έν­νοια, αφορά τη χά­ρα­ξη στρα­τη­γι­κής, τη λήψη απο­φά­σε­ων, την αντι­με­τώ­πι­ση προ­βλη­μά­των και τη βελ­τί­ω­ση της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας των πο­λι­τών. Όταν όμως το επί­κε­ντρο με­τα­το­πί­ζε­ται από την ουσία στην επι­κοι­νω­νία, τότε η πο­λι­τι­κή τεί­νει να γί­νε­ται μια επι­φα­νεια­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, εστια­σμέ­νη στο πώς θα φανεί μια από­φα­ση και όχι στο ποιο είναι το πραγ­μα­τι­κό της πε­ριε­χό­με­νο. Στην ουσία, αυτό οδη­γεί σε μια συ­νε­χή δια­χεί­ρι­ση εντυ­πώ­σε­ων, όπου τα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης και η τη­λε­ό­ρα­ση παί­ζουν τον ρόλο της νέας πο­λι­τι­κής σκη­νής.

Οι πο­λι­τι­κοί συχνά επι­λέ­γουν να ανα­λώ­νο­νται σε επι­κοι­νω­νια­κές στρα­τη­γι­κές που τους προ­σφέ­ρουν άμεσα κέρδη δη­μο­τι­κό­τη­τας, πα­ρα­με­ρί­ζο­ντας την ανά­γκη για ου­σια­στι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που απαι­τούν χρόνο και κόπο. Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να χά­νε­ται η πραγ­μα­τι­κή διά­στα­ση της πο­λι­τι­κής, η οποία είναι συν­δε­δε­μέ­νη με το δη­μό­σιο συμ­φέ­ρον, την κοι­νω­νι­κή δι­καιο­σύ­νη και την προ­ώ­θη­ση της συλ­λο­γι­κής προ­ό­δου. Η πο­λι­τι­κή με­τα­τρέ­πε­ται έτσι σε μια «δια­χεί­ρι­ση» γε­γο­νό­των και ει­κό­νων, παρά σε δη­μιουρ­γία μα­κρο­πρό­θε­σμων λύ­σε­ων.

Ωστό­σο, η ανά­γκη για επι­στρο­φή στην ουσία της πο­λι­τι­κής είναι πιο επι­τα­κτι­κή από ποτέ. Οι προ­κλή­σεις της επο­χής – από την οι­κο­νο­μία και το πε­ρι­βάλ­λον έως τις κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες – δεν μπο­ρούν να αντι­με­τω­πι­στούν με επι­κοι­νω­νια­κά τε­χνά­σμα­τα. Απαι­τούν όραμα, υπευ­θυ­νό­τη­τα και δια­φά­νεια. Η επι­κοι­νω­νία ασφα­λώς είναι απα­ραί­τη­τη, καθώς η δη­μο­κρα­τία προ­ϋ­πο­θέ­τει την ενη­μέ­ρω­ση και τη συμ­με­το­χή των πο­λι­τών. Όμως πρέ­πει να πα­ρα­μέ­νει το μέσο και όχι ο αυ­το­σκο­πός.

Συ­νε­πώς, η πο­λι­τι­κή επι­κοι­νω­νί­ας, όταν γί­νε­ται αυ­το­τε­λής στρα­τη­γι­κή απο­κομ­μέ­νη από το πε­ριε­χό­με­νο, απο­δυ­να­μώ­νει τη δη­μο­κρα­τία. Η πραγ­μα­τι­κή πρό­κλη­ση είναι να επα­να­φέ­ρου­με το κέ­ντρο βά­ρους στην επι­κοι­νω­νία της πο­λι­τι­κής: στη σαφή και ει­λι­κρι­νή πα­ρου­σί­α­ση των απο­φά­σε­ων, των στό­χων και των απο­τε­λε­σμά­των. Μόνο έτσι η πο­λι­τι­κή μπο­ρεί να ανα­κτή­σει το κύρος και την ουσία της, υπη­ρε­τώ­ντας ου­σια­στι­κά τον πο­λί­τη και το κοι­νω­νι­κό σύ­νο­λο.