Σκάνδαλο με προγράμματα της ΕΕ για τη βοήθεια τρίτων χωρών

Τα μισά από τα χρήματα που δια­θέ­τει η ΕΕ για έργα ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας κι ανά­πτυ­ξης χάνο­νται είτε από κακο­δια­χεί­ριση είτε από δια­σπά­θιση, προ­κα­λώ­ντας μια… μαύρη τρύπα που «κατα­πί­νει» τα κον­δύ­λια και που θα χρεια­στεί δεκα­ε­τίες για να κλείσει, εκτός κι αν τα κράτη-μέλη συνει­σφέ­ρουν επι­πλέον χρήματα.

Αυτό είναι το πόρισμα έρευνας της Επι­τρο­πής Ελέγχου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου, η οποία και παρου­σιά­ζε­ται σήμερα.

Τα εν λόγω ανα­πτυ­ξιακά κον­δύ­λια, τα οποία χει­ρί­ζο­νται οι 139 πρε­σβείες της ΕΕ σ’ όλον τον κόσμο, φτάνουν συνο­λικά τα 20,5 δισ. ευρώ τον χρόνο, εκ των οποίων περίπου τα 10 «κατα­λή­γουν στην τουα­λέτα», όπως το έθεσε η Ινγκε­μποργκ Γκρέσλε, ευρω­βου­λευ­τής των Γερ­μα­νών Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τών κι επι­κε­φα­λής της Επι­τρο­πής Ελέγχου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού:

«Εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες άνθρω­ποι κατα­φεύ­γουν στην Ευρώπη από χώρες στις οποίες η Ευρώπη ξοδεύει δισε­κα­τομ­μύ­ρια, χωρίς κανένα εμφανές απο­τέ­λε­σμα», δήλωσε η Γκρέσλε σε συνέ­ντευξή της στους «Times». «Κάθε χρόνο, κον­δύ­λια δια­τί­θε­νται για ασαφή πρό­τζεκτ, ουσια­στικά είναι σαν να ρίχνουμε λεφτά στη λεκάνη της τουα­λέ­τας». «Χρεια­ζό­μα­στε επεί­γουσα ανα­θε­ώ­ρηση του τρόπου με τον οποίο ξοδεύ­ουμε τα κον­δύ­λια, ανε­ξάρ­τητο έλεγχο και μια καθαρή δια­δι­κα­σία απο­γρα­φής του τι πραγ­μα­τικά επι­τυγ­χά­νουμε», τόνισε η κ. Γκρέσλε.

Προει­δο­ποί­ησε μάλιστα πως όσα απο­κα­λύ­πτει η έρευνα της επι­τρο­πής μπορεί να «είναι η κορυφή του παγό­βου­νου», καθώς υπάρ­χουν βάσιμες υποψίες ότι αρκετές πρε­σβείες της ΕΕ «μαγει­ρεύ­ουν» τις ανα­φο­ρές τους για την πορεία των κον­δυ­λίων που δια­χει­ρί­ζο­νται, ώστε να εμφα­νί­ζουν ως πετυ­χη­μένα τα ανα­πτυ­ξιακά προ­γράμ­ματα.

Συνο­λικά, σύμφωνα με το πόρισμα της επι­τρο­πής, 915 έργα βοή­θειας του 2014, αξίας 15 δισ. ευρώ, κιν­δυ­νεύ­ουν να απο­τύ­χουν ή να παρου­σιά­σουν σοβαρές καθυ­στε­ρή­σεις, ενώ την ίδια ώρα η ΕΕ προ­σπα­θεί να ανα­κτή­σει 92,5 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ από προ­γράμ­ματα βοή­θειας που είτε απέ­τυ­χαν είτε τα χρήματα σπα­τα­λή­θη­καν.

Απ’ αυτά, το Μαρόκο πρέπει να επι­στρέ­ψει 4,4 εκατ. ευρώ και η Βρα­ζι­λία 1 εκα­τομ­μύ­ριο ευρώ. (Αν μετά από αξιο­λο­γή­σεις κι ελέγ­χους, προ­κύ­ψουν σοβαρές υπό­νοιες ότι οι δια­θέ­σι­μοι πόροι χρη­σι­μο­ποιού­νται με ανορ­θό­δοξο τρόπο, η ΕΕ μπορεί να στα­μα­τή­σει τη χρη­μα­το­δό­τηση και να λάβει τα ανα­γκαία μέτρα, στα οποία συγκα­τα­λέ­γε­ται η ανά­κτηση κον­δυ­λίων).

Νιγηρία

Στο μεταξύ, λίγο πριν από την παρου­σί­αση του πορί­σμα­τος, είχε γίνει γνωστό πως η ΕΕ «παγώνει» κονδύλι ύψους 35 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ προς τη Νιγηρία, με στόχο την πάταξη της δια­φθο­ράς, επειδή ακριβώς δεν ήταν σίγουρη ότι το ίδιο το κονδύλι δεν θα έπεφτε «θύμα δια­φθο­ράς». Στο παρελ­θόν, η χώρα είχε λάβει παρό­μοια κον­δύ­λια, εξα­κο­λου­θεί όμως να έχει από τα υψη­λό­τερα ποσοστά δια­φθο­ράς στον κόσμο.

Από την πλευρά της, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή δια­μη­νύει πως τα ανα­πτυ­ξιακά προ­γράμ­ματά της βελ­τιώ­νο­νται και πως έχει σημειω­θεί σημα­ντική πρόοδος, όπως ότι βοή­θη­σαν 18,3 εκα­τομ­μύ­ρια παιδιά να εμβο­λια­στούν κατά της ιλαράς. «Η εφαρ­μογή ανα­πτυ­ξια­κών προ­γραμ­μά­των», τόνισε εκπρό­σω­πος της ΕΕ, «μπορεί να είναι επι­σφα­λής και εξω­τε­ρι­κοί παρά­γο­ντες όπως ο πόλεμος, οι ασθέ­νειες κι άλλοι μπορούν να επη­ρε­ά­σουν αρνη­τικά τις επι­δό­σεις των προ­γραμ­μά­των αυτών».

Παρα­δείγ­ματα

Χώρες που δια­πι­στώ­θηκε δια­σπά­θιση χρή­μα­τος

Κονγκό: Εξήντα εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ έχουν δια­τε­θεί γι’ ένα πρό­γραμμα το οποίο έχει ως στόχο «την πλο­ή­γηση σε ποτάμια και λίμνες». Απ’ αυτά έχουν δια­τε­θεί μόλις 9 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ εξαι­τίας «λαθών στον καταρ­τι­σμό του προ­γράμ­μα­τος» αλλά και στις «χρο­νο­λο­γίες που επι­λέ­χθη­καν για την έναρξη των εργα­σιών»… Επίσης, στη σχετική αναφορά γίνεται λόγος και για «κακή απόδοση των μάνα­τζερ του έργου» και στην «αδυ­να­μία των δικαιού­χων να απορ­ρο­φή­σουν τα χρήματα».

Φίτζι: Η ΕΕ διέθεσε 1 εκα­τομ­μύ­ριο ευρώ για τη σύνταξη και την εφαρ­μογή νόμων για την προ­στα­σία των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, τα οποία ουσια­στικά «σπα­τα­λή­θη­καν», καθώς δεν υπήρξε καμία «αντα­πό­κριση από το ενδια­φε­ρό­μενο μέρος».

Κίνα: Ξοδεύ­τη­καν 10 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ σ’ ένα πρό­τζεκτ που είχε ως στόχο την ανά­πτυξη «πρά­σι­νης ενέρ­γειας», το οποίο όμως «εξαρχής δεν είχε ξεκά­θα­ρους στόχους» και το οποίο «πέντε χρόνια αφότου δόθηκαν τα χρήματα δεν έχει παρου­σιά­σει κανένα απο­τέ­λε­σμα».

Ουζ­μπε­κι­στάν: Η πρε­σβεία της ΕΕ στο Ουζ­μπε­κι­στάν δια­χει­ρί­ζε­ται 55 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για προ­γράμ­ματα ανά­πτυ­ξης, μεταξύ των οποίων περι­λαμ­βά­νο­νται και προ­γράμ­ματα προ­ά­σπι­σης ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των. 3,5 εκατ. ευρώ απ’ αυτά κατέ­λη­ξαν σε φιλαν­θρω­πικό ίδρυμα της κόρης του προ­έ­δρου Καρίμοφ. Την ίδια ώρα, διε­θνείς οργα­νι­σμοί όπως το Παρα­τη­ρη­τή­ριο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των κατη­γο­ρούν την ηγεσία της χώρας για σοβαρές παρα­βιά­σεις στα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα. Κάθε μορφή αντι­πο­λί­τευ­σης κατα­στέλ­λε­ται, ενώ, όπως έχουν απο­κα­λύ­ψει οι οργα­νώ­σεις, τα βασα­νι­στή­ρια είναι πολύ συνη­θι­σμένα.

Πηγή: Έθνος