Στην πρίζα το 2029 το καλώδιο Κορίνθου και Κω και το 2030 ολόκληρα τα Δωδεκάνησα με έργο που αγγίζει τα 3 δισ. ευρώ

• Αμετάβλητος μένει ο σχεδιασμός του Διαχειριστή για την ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων και του Βορειοανατολικού Αιγαίου, με τη Ρόδο να συνδέεται με την Κω μέσω 3 υποβρύχιων καλωδίων και την Κάρπαθο να δένει με τη Ρόδο. Το πρόγραμμα της περιόδου 2027 έως 2036 βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 10 Οκτωβρίου 2026

Το 2030 παραμένει το έτος ορόσημο για το τέλος της ηλεκτρικής απομόνωσης των Δωδεκανήσων. Αυτό προκύπτει από το νέο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2027 έως 2036 του ΑΔΜΗΕ, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και θα παραμείνει ανοιχτό για παρατηρήσεις έως τις 10 Οκτωβρίου 2026. Ο Διαχειριστής δεν μετακινεί τις ημερομηνίες που είχε ανακοινώσει, ούτε για το νησιωτικό σύμπλεγμα του νοτιοανατολικού Αιγαίου ούτε για τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, το έργο των οποίων αποτελεί ουσιαστικά τη συνέχεια της δωδεκανησιακής διασύνδεσης.
Η μόνη διαφοροποίηση στο χρονικό πλάνο αφορά τον κεντρικό κορμό του έργου. Το τμήμα που θα ενώσει την Κόρινθο με την Κω προβλέπεται να παραδοθεί έναν χρόνο νωρίτερα από το σύνολο, ώστε να υπάρχει έγκαιρα η «ραχοκοκαλιά» πάνω στην οποία θα κουμπώσουν οι υπόλοιπες συνδέσεις.
Πότε ηλεκτρίζεται το καλώδιο προς την Κω
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η διασύνδεση Κορίνθου και Κω θα τεθεί σε λειτουργία το πρώτο εξάμηνο του 2029. Η συνολική ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο του 2030.
Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 2.957,8 εκατ. ευρώ, ποσό που το κατατάσσει στις μεγαλύτερες επενδύσεις μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν σχεδιαστεί στη χώρα. Ο ΑΔΜΗΕ πάντως κρατά επιφύλαξη ως προς το τελικό κόστος. Όπως επισημαίνεται στο πρόγραμμα, κατά την ωρίμανση του έργου και κυρίως στη φάση των διαγωνιστικών διαδικασιών ενδέχεται να υπάρξουν διαφοροποιήσεις στον προϋπολογισμό.
Τα 6 αυτόνομα συστήματα που παύουν να είναι απομονωμένα
Το έργο θα υλοποιηθεί σε 2 φάσεις και αφορά 6 αυτόνομα ηλεκτρικά συστήματα, τα οποία σήμερα καλύπτουν τις ανάγκες τους με τοπικούς σταθμούς παραγωγής. Πρόκειται για το σύστημα της Καρπάθου, στο οποίο υπάγεται και η Κάσος με διασύνδεση μέσης τάσης, και το σύστημα της Ρόδου, με το οποίο συνδέεται υπό μέση τάση η Χάλκη. Ακολουθούν η Σύμη, το ενιαίο σύστημα Κω και Καλύμνου, η Πάτμος και οι Αρκιοί, με τους οποίους συνδέεται το Μαράθι.
Το σύστημα Κω και Καλύμνου είναι το πιο εκτεταμένο, καθώς τροφοδοτεί υπό μέση τάση την Ψέριμο, την Τέλενδο, τη Νίσυρο, την Τήλο, τη Λέρο, τους Λειψούς και το Γυαλί.
Αυξημένη ισχύς στα 1.000 MW
Ιδιαίτερη σημασία έχει μια τεχνική αλλαγή που ενσωματώνεται στο νέο πρόγραμμα. Η προτεινόμενη ονομαστική ισχύς του συνδέσμου συνεχούς ρεύματος τεχνολογίας VSC HVDC προσαυξήθηκε στην τυποποιημένη τιμή των 1.000 MW, από 900 MW που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός. Η τάση λειτουργίας του συνδέσμου θα κινείται στα επίπεδα των 320 kV.
Στα δύο άκρα της γραμμής θα κατασκευαστούν σταθμοί μετατροπής εναλλασσόμενου σε συνεχές ρεύμα, τεχνολογίας VSC, συνολικής ισχύος 1.000 MW ο καθένας, σε διάταξη 2 επί 500 MW και με συμμετρική διπολική λειτουργία. Ο πρώτος χωροθετείται κοντά στο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης Κορίνθου και θα περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις σύνδεσής του στην πλευρά των 400 kV. Ο δεύτερος θα γίνει στην Κω, πλησίον του υποσταθμού στο Μαστιχάρι, μαζί με τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις σύνδεσης με τον υποσταθμό αυτόν.
Τους δύο σταθμούς θα ενώνουν 2 υποβρύχια καλώδια συνεχούς ρεύματος συνολικής ισχύος 1.000 MW, μήκους περίπου 420 χιλιομέτρων, τα οποία θα συνοδεύονται από έναν αγωγό επιστροφής μέσης τάσης.
Η Ρόδος δένει με την Κω και η Κάρπαθος με τη Ρόδο
Για τη Ρόδο, η σύνδεση με το ηπειρωτικό σύστημα θα περνά μέσα από την Κω. Το πρόγραμμα προβλέπει 3 υποβρύχια καλώδια εναλλασσόμενου ρεύματος 150 kV, ικανότητας 250 MVA το καθένα, που θα ξεκινούν από τον ΑΗΣ Σορωνής και θα καταλήγουν στον υποσταθμό στο Μαστιχάρι, σε απόσταση περίπου 100 χιλιομέτρων.
Η Κάρπαθος, με τη σειρά της, θα συνδεθεί με τη Ρόδο. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ένα υποβρύχιο καλώδιο 150 kV ικανότητας 200 MVA, μήκους περίπου 58 χιλιομέτρων, με αφετηρία τον ΘΗΣ Νότιας Ρόδου. Από το σημείο όπου το καλώδιο θα βγαίνει στην ακτή της Καρπάθου θα ακολουθεί υπόγειο καλώδιο 150 kV μήκους 47 χιλιομέτρων μέχρι τον υποσταθμό του νησιού.
Το έργο συμπληρώνεται με 2 νέους υποσταθμούς 150 kV κλειστού τύπου GIS, έναν στην Κάρπαθο και έναν στο Μαστιχάρι της Κω. Ο τρόπος με τον οποίο θα ενταχθούν στο σύστημα η Σύμη, η Πάτμος και οι Αρκιοί δεν εξειδικεύεται στα διαθέσιμα στοιχεία.
Βορειοανατολικό Αιγαίο με 1,425 δισ. ευρώ και ορίζοντα το 2030
Αμετάβλητο μένει το χρονοδιάγραμμα και για το Βορειοανατολικό Αιγαίο. Η διασύνδεση προβλέπεται να τεθεί σε λειτουργία το δεύτερο εξάμηνο του 2030, με συνολικό προϋπολογισμό 1,425 δισ. ευρώ. Και εδώ ο Διαχειριστής διατυπώνει την ίδια επιφύλαξη για πιθανές αποκλίσεις του κόστους στη φάση των διαγωνισμών.
Το έργο θα εκτελεστεί σε 3 φάσεις και αφορά 8 αυτόνομα ηλεκτρικά συστήματα, της Λήμνου, του Αγίου Ευστρατίου, της Σκύρου, της Λέσβου, της Χίου μαζί με τα Ψαρά, της Σάμου μαζί με τους Φούρνους και τη Θύμαινα, της Ικαρίας και του Αγαθονησίου.
Από τη Θράκη και την
Εύβοια μέχρι το Μαστιχάρι
Η βόρεια είσοδος του δικτύου θα είναι το ΚΥΤ Νέας Σάντας. Από εκεί θα ξεκινά εναέρια γραμμή μεταφοράς 150 kV βαρέος τύπου, απλού κυκλώματος, με υπεραγώγιμους αγωγούς και μεταφορική ικανότητα 250 MVA, μήκους περίπου 38 χιλιομέτρων, η οποία θα φτάνει σε νέο υποσταθμό ζεύξης στη Θράκη. Στον υποσταθμό αυτόν θα εγκατασταθούν 2 μετασχηματιστές μετατόπισης φάσης 150/150 kV, ισχύος 300 MVA ο καθένας, με τον δεύτερο να προβλέπεται για λόγους αξιοπιστίας, καθώς και στοιχεία αντιστάθμισης. Από τη ζεύξη θα αναχωρεί τριπολικό υποβρύχιο καλώδιο 150 kV ικανότητας 250 MVA προς τον νέο υποσταθμό Λήμνου, μήκους περίπου 132 χιλιομέτρων.
Η αλυσίδα συνεχίζει προς τα νότια. Η Λήμνος θα συνδεθεί με νέο υποσταθμό στη Δυτική Λέσβο με υποβρύχιο καλώδιο 145 χιλιομέτρων, ενώ μέσα στη Λέσβο εναέρια γραμμή διπλού κυκλώματος, μήκους περίπου 40 χιλιομέτρων, θα ενώνει τη δυτική πλευρά του νησιού με νέο υποσταθμό στη Μυτιλήνη. Από τη Λέσβο θα φύγουν δύο ακόμη υποβρύχια καλώδια ίδιων χαρακτηριστικών, το ένα προς τη Χίο σε μήκος 90 χιλιομέτρων και το άλλο προς τη Σκύρο σε μήκος 137 χιλιομέτρων.
Η Σκύρος θα έχει και δεύτερη όδευση, προς την Εύβοια. Από το ΚΥΤ Αλιβερίου θα κατασκευαστεί υπόγειο καλώδιο περίπου 28 χιλιομέτρων έως το σημείο ζεύξης στην ευβοϊκή ακτή και από εκεί υποβρύχιο καλώδιο 49 χιλιομέτρων μέχρι τον νέο υποσταθμό του νησιού.
Το κομμάτι που ενδιαφέρει άμεσα τα Δωδεκάνησα είναι το νότιο άκρο του έργου. Η Χίος θα συνδεθεί με τη Σάμο με υποβρύχιο καλώδιο 90 χιλιομέτρων και η Σάμος με την Κω με καλώδιο περίπου 100 χιλιομέτρων, επίσης 150 kV και 250 MVA. Η σύνδεση αυτή θα καταλήγει στον υποσταθμό Μαστιχαρίου, δίπλα στον σταθμό μετατροπής συνεχούς ρεύματος της γραμμής από την Κόρινθο. Με τον τρόπο αυτό η Κως αναδεικνύεται σε κόμβο όπου συναντώνται τα δύο μεγάλα νησιωτικά έργα, κλείνοντας έναν ηλεκτρικό δακτύλιο από τη Θράκη και την Εύβοια μέχρι την Πελοπόννησο.
Συνολικά, για τις ανάγκες τροφοδότησης των φορτίων στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου προβλέπεται η κατασκευή 6 νέων υποσταθμών 150 kV κλειστού τύπου GIS, στη Λήμνο, στη Δυτική Λέσβο, στη Μυτιλήνη, στη Σκύρο, στη Χίο και στη Σάμο, πέραν του υποσταθμού ζεύξης στη Θράκη.