Ι. Κασουλίδης: «Δεν αποκλείω ένταση στο Αιγαίο και στην Κύπρο»

Η ένταση από την πλευρά της Τουρ­κίας στο Αιγαίο θα συνε­χι­στεί, χωρίς να απο­κλεί­ε­ται ένα ατύχημα, ενώ ανάλογη παρε­νο­χλη­τική συμπε­ρι­φορά μπορεί να επι­δεί­ξει η Αγκυρα και στην κυπριακή Απο­κλει­στική Οικο­νο­μική Ζώνη, τονίζει σε συνέ­ντευξή του στην «Κ» ο Κύπριος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών, Ιωάννης Κασου­λί­δης.

Aπό τους πλέον έμπει­ρους πολι­τι­κούς της Μεγα­λο­νή­σου, δείχνει σκε­πτι­κός, βλέπει κιν­δύ­νους, αλλά εμφα­νί­ζε­ται καθη­συ­χα­στι­κός. Θεωρεί πιθανό να αυξήσει ο Ερντο­γάν τη ροή προ­σφύ­γων προς τα ελλη­νικά νησιά, αλλά και να στείλει το τουρ­κικό ερευ­νη­τικό σκάφος «Μπαρ­μπα­ρός» στην κυπριακή ΑΟΖ, και με τη στω­ι­κό­τητα που τον δια­κρί­νει υπο­γραμ­μί­ζει ότι η Αθήνα και η Λευ­κω­σία πρέπει να αντι­δρά­σουν με ψυχραι­μία, επι­ση­μαί­νο­ντας δηκτικά ότι «για να γίνει καβγάς, χρειά­ζο­νται δύο». Τέλος, μιλάει για τη σύγκρουση της Τουρ­κίας με την Ολλαν­δία και άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες, όπως και για το μέλλον των συνο­μι­λιών για λύση του Κυπρια­κού.

– Πόσο άσχημες είναι αυτή τη στιγμή οι σχέσεις Ε.Ε. – Τουρ­κίας;

– Οι ευρω­τουρ­κι­κές σχέσεις δεν είναι καλές, όχι λόγω των πρό­σφα­των εξε­λί­ξεων, αλλά γενι­κό­τερα, λόγω των ενερ­γειών του κ. Ερντο­γάν στη μετά την από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος εποχή, που έχει δημιουρ­γή­σει μεγάλες αντι­δρά­σεις στην κοινή γνώμη πολλών κρατών-μελών που ασκεί μεγάλες πιέσεις στις κυβερ­νή­σεις. Επίσης, στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο και στο Ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο, η Τουρκία δεν θεω­ρεί­ται πλέον ότι φοράει το κοστούμι μιας χώρας που διεκ­δι­κεί να εισέλ­θει στην Ε.Ε.

– Πώς απο­τι­μάτε την κρίση με την Ολλαν­δία;

– Εξυ­πη­ρε­τεί αμφο­τέ­ρους. Τον Ερντο­γάν ενόψει του δημο­ψη­φί­σμα­τος, καθώς οι εθνι­κι­στι­κές εξάρ­σεις δρουν υπέρ του, αλλά και τους Ολλαν­δούς οι οποίοι είχαν ανάγκη να συγκρα­τή­σουν ψηφο­φό­ρους που κινού­νταν προς την Ακρο­δε­ξιά, και αυτό εν μέρει επι­τεύ­χθηκε.

– Και με τη Γερ­μα­νία, την Αυστρία και άλλες χώρες;

– Το ίδιο ισχύει και στις σχέσεις με τη Γερ­μα­νία, την Αυστρία και άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες. Εγώ προ­βλέπω ότι στην πορεία του χρόνου, και ύστερα από την ολο­κλή­ρωση των εκλο­γι­κών ανα­με­τρή­σεων, οι σχέσεις, σε μεγάλο βαθμό, θα απο­κα­τα­στα­θούν. Οχι αμέσως, αλλά στην πορεία.

– Θα επη­ρε­ά­σουν οι εξε­λί­ξεις αυτές την Κύπρο και το Κυπριακό;

– Οχι. Το πρό­βλημα στο Κυπριακό είναι κατά πόσον είναι έτοιμη η Τουρκία να προ­χω­ρή­σει σε συγκε­κρι­μέ­νες κινή­σεις. Δεν είμαστε πλέον στο στάδιο όπου μια εκδή­λωση πρό­θε­σης δεν είχε συνέ­πειες. Τώρα πρέπει να τοπο­θε­τη­θεί, και δεν είναι σαφές αν θέλει να το κάνει. Υπάρ­χουν δύο ερω­τή­ματα: Δεν είναι έτοιμη λόγω του δημο­ψη­φί­σμα­τος και επο­μέ­νως, όταν διε­ξα­χθεί αυτό και ανα­λό­γως και του απο­τε­λέ­σμα­τος, η θέση της Τουρ­κίας θα είναι πιο καθαρή, ή δεν είναι έτοιμη, του­λά­χι­στον για το ορατό μέλλον, και το τίμημα που θα απαι­τή­σει για να υπάρξει λύση θα είναι απα­γο­ρευ­τικό για μας; Αυτά θα δια­φα­νούν το προ­σε­χές διά­στημα. Πάντως, επειδή η απο­χώ­ρηση του κ. Ακιντζί από τις συνο­μι­λίες έγινε για λόγους που δεν χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από σοβα­ρό­τητα, η λογική λέει ότι σύντομα θα επι­στρέ­ψει.

– Θα υπάρξει περαι­τέρω επι­δεί­νωση του κλί­μα­τος στο Αιγαίο;

– Η επι­δεί­νωση της κατά­στα­σης στο Αιγαίο εντάσ­σε­ται στο πλαίσιο της προ­ε­κλο­γι­κής περιό­δου για το δημο­ψή­φι­σμα, ενώ απο­τε­λεί και μια επι­πλέον άσκηση πίεσης προς την Ελλάδα η οποία ούσα κράτος δικαίου δεν μπο­ρούσε να απο­δε­χθεί την έκδοση των οκτώ Τούρκων στρα­τιω­τι­κών που έχουν αιτηθεί άσυλο. Η ένταση θα συνε­χι­στεί. Χρειά­ζε­ται από όλους ψυχραι­μία, και από την Αθήνα και από τη Λευ­κω­σία. Ξέρετε, για να γίνει καβγάς, ουσια­στι­κώς χρειά­ζο­νται δύο. Το ίδιο ισχύει και για μας σε ό,τι αφορά την ΑΟΖ μας.

– Θα αυξήσει τις ροές των προ­σφύ­γων;

– Αυτό δεν το απο­κλείω. Είναι πιθανό να βρεθεί σε τέτοια δύσκολη θέση η Ευρ. Ενωση με όλα αυτά που κάνει ο Ερντο­γάν, που να μην είναι σε θέση να τηρήσει όλα όσα έχει υπο­σχε­θεί στην Αγκυρα, χρήματα, άρση της βίζας κ.λπ. και οι ροές των προ­σφύ­γων να αυξη­θούν ξανά.

– Και να αντι­δρά­σει ο Ερντο­γάν στέλ­νο­ντας πρό­σφυ­γες.

– Ναι. Να υλο­ποι­ή­σει τους εκβια­σμούς του. Δυστυ­χώς, ως Ευρώπη στη­ρί­ξαμε τα πάντα στην καλή θέληση του Ερντο­γάν, ενώ, κατά την άποψή μου, υπήρχαν και άλλες λύσεις που μπο­ρού­σαν τα τρία δισ., και με δυνα­τό­τητα να γίνουν έξι, που χρειά­ζο­νται για τη δια­χεί­ριση των προ­σφύ­γων –αξιο­πρεπή δια­βί­ωση, κατα­γραφή κ.λπ.– να δοθούν στην Ελλάδα. Γιατί να δοθούν στην Τουρκία; Η Eλλάδα θα ήταν τότε έτοιμη και ικανή να αντι­με­τω­πί­σει πολύ καλύ­τερα το πρό­βλημα με βάση και την αρχή της αλλη­λεγ­γύης που, οφείλω να πω, δεν έδειξε η Ε.Ε. σε ό,τι αφορά τον κατα­με­ρι­σμό των βαρών. Αυτό μπορεί να είναι το Plan B, αν ο απρό­βλε­πτος Ερντο­γάν πράγ­ματι προ­κα­λέ­σει ένα νέο κύμα προ­σφύ­γων.

– Φοβάστε θερμό επει­σό­διο;

– Οχι. Αλλά πρέπει να φοβό­μα­στε τα ατυ­χή­ματα. Και γι’ αυτό εμείς πρέπει να επι­δεί­ξουμε ψυχραι­μία και αυτο­συ­γκρά­τηση. Θυμάμαι τη νύχτα των Ιμίων, όπου κάπου χάσαμε λιγάκι την ψυχραι­μία μας, την ανα­κτή­σαμε στη συνέ­χεια όταν συνει­δη­το­ποι­ή­σαμε τι πάει να γίνει, και χρειά­στηκε μια μεγάλη απε­μπλοκή αφού ο στόλος του ενός είχε στο στό­χα­στρο τον στόλο του άλλου και εάν χτυ­πούσε κάποιος, θα γινόταν κόλαση. Στα προ­κα­ταρ­κτικά στάδια είναι που χρειά­ζε­ται η ψυχραι­μία.

– Και παρα­μέ­νει ασαφές κατά πόσον οι ΗΠΑ, υπό τον Τραμπ, θα παρέμ­βαι­ναν.

– Οντως, δεν γνω­ρί­ζουμε αν ο νέος πρό­ε­δρος έχει την πρόθεση να παρεμ­βαί­νει σε τέτοιου είδους περι­πτώ­σεις.

– Ο στόχος της επί­σκε­ψης Ανα­στα­σιάδη στη Νέα Υόρκη τις επό­με­νες ημέρες;

– Μετα­βαί­νει συνο­δευό­με­νος από τρεις υπουρ­γούς –Οικο­νο­μι­κών, Ενέρ­γειας και Ναυ­τι­λίας– με στόχο την προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων. Για την οικο­νο­μία και το αέριο.

Απο­φα­σι­σμέ­νοι να προ­χω­ρή­σουμε

– Θα προ­χω­ρή­σει η Κύπρος σε γεω­τρή­σεις στην ΑΟΖ της;

– Δεν έχουμε επιλογή. Πρέπει να προ­χω­ρή­σουμε ανε­ξαρ­τή­τως των απειλών της Τουρ­κίας. Ενα­πό­κει­ται στην Τουρκία να επι­λέ­ξει μέχρι ποίου σημείου θα φθάσει και αν θα διαβεί την «κόκκινη γραμμή» ώστε να φέρει και την ευθύνη για τις οποιεσ­δή­ποτε εξε­λί­ξεις. Και τότε δεν θα έχει απέ­να­ντί της μόνο τη μικρή Κύπρο, αλλά τα μεγάλα κράτη των οποίων οι εται­ρείες έχουν σημα­ντική επιρροή. Πιθανώς να κάνει ό,τι έκανε και την προη­γού­μενη φορά. Να στείλει το «Μπαρ­μπα­ρός» να περι­φέ­ρε­ται στην περιοχή χωρίς να ενοχλεί τις εται­ρείες. Πιθανώς να περά­σουμε από μια τέτοια κρίση, αλλά δεν μπο­ρού­σαμε να στα­μα­τή­σουμε το πρό­γραμμα των εται­ρειών. Εμείς θα χάσουμε την αξιο­πι­στία μας και αυτοί το ενδια­φέ­ρον τους. Αρα, είμαστε υπο­χρε­ω­μέ­νοι και απο­φα­σι­σμέ­νοι να προ­χω­ρή­σουμε.

– Πώς είδατε την επί­σκεψη του κ. Κοτζιά στις ΗΠΑ;

– Θα σας έλεγα πως και μόνο το γεγονός ότι ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Ελλάδας είναι από τους πρώτους που γίνεται δεκτός από τη νέα αμε­ρι­κα­νική κυβέρ­νηση, η οποία του έδωσε την ευκαι­ρία να ακου­στεί και να επη­ρε­ά­σει προς την κατεύ­θυνση των δικών μας θέσεων αυτούς που θα παίρ­νουν τις νέες απο­φά­σεις, είναι από μόνο του σημα­ντικό.