Πρ. Παυλόπουλος: Η Ελλάδα δικαιούται να θωρακίζει αμυντικά όλα τα νησιά της σε Αιγαίο και ανατ. Μεσόγειο

Το απόλυτο και ανα­φαί­ρετο δικαί­ωμα της Ελλάδας να θωρα­κί­ζει αμυ­ντι­κώς όλα, ανε­ξαι­ρέ­τως, τα νησιά της στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο υπο­γράμ­μισε ο τέως Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας Προ­κό­πης Παυ­λό­που­λος με φόντο την όξυνση της εμπρη­στι­κής ρητο­ρι­κής της Άγκυρας.

Μιλώ­ντας στην Σαμο­θράκη, στο πλαίσιο του “Economic Forum of Thrace 2022” – μ’ επί­κε­ντρο το σύνθημα «Ακυ­ρώ­στε το Μίσος» – με θέμα «Η αμυ­ντική θωρά­κιση των Ελλη­νι­κών Νησιών του Αιγαίου και της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου κατά το Διεθνές και το Ευρω­παϊκό Δίκαιο», ο κ. Παυ­λό­που­λος τόνισε πως «πάνω απ’ όλα αδια­πραγ­μά­τευτη εθνική μας θέση είναι ότι μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας υφί­στα­ται μια, και μόνη, διαφορά, εκείνη της οριο­θέ­τη­σης της Νησιω­τι­κής Υφα­λο­κρη­πί­δας και των αντί­στοι­χων Θαλάσ­σιων Ζωνών».

«Ουδένα δε ζήτημα υφί­στα­ται ως προς την αμυ­ντική θωρά­κιση των ελλη­νι­κών νησιών του Αιγαίου και της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου» επε­σή­μανε, τονί­ζο­ντας: «Η Ελλάδα έχει το δικαί­ωμα -αλλά και την υπο­χρέ­ωση, αφού τούτο αφορά την προ­στα­σία της Ελλη­νι­κής Επικράτειας- τόσο για δικό της λογα­ρια­σμό όσο και απέ­να­ντι στην Ευρω­παϊκή Ένωση ως πλήρες Κράτος-Μέλος της, να θωρα­κί­ζει αμυ­ντι­κώς όλα, ανε­ξαι­ρέ­τως, τα Νησιά της στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, ανε­ξαρ­τή­τως της έκτασης του εδάφους τους και του αν κατοι­κού­νται ή όχι. Το δικαί­ωμα αυτό, πέραν των εδραίων θεσμι­κών επι­χει­ρη­μά­των που απορ­ρέ­ουν ευθέως από το νομικό καθε­στώς της Συν­θή­κης του Μοντρέ του 1936, στη­ρί­ζε­ται στις δια­τά­ξεις του άρθρου 51 του Κατα­στα­τι­κού Χάρτη του ΟΗΕ, οι οποίες κατο­χυ­ρώ­νουν το δικαί­ωμα Κράτους-Μέλους του ΟΗΕ περί «νόμιμης άμυνας» όχι μόνο σε περί­πτωση ένοπλης επί­θε­σης ενα­ντίον του, αλλά και σε περί­πτωση «απειλής χρήσης βίας» ή ακόμη και «επι­κεί­με­νης απειλής», όπως προ­κύ­πτει από την πρα­κτική αυτού τούτου του ΟΗΕ.  Και είναι δεδο­μένο ότι η Τουρκία, ιδίως μετά την εισβολή στην Κύπρο το 1974, το εντελώς αυθαί­ρετο «casus belli» ως προς την επέ­κταση της Αιγια­λί­τι­δας Ζώνης και τον σχη­μα­τι­σμό της «Στρα­τιάς το Αιγαίου», απειλεί δια­χρο­νι­κώς και ευθέως την Ελλάδα, και με την χρήση βίας -όπως απο­δει­κνύει, επι­προ­σθέ­τως, η πρό­σφατη στάση της, μετά την «σύναψη» του λεγό­με­νου «τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου»- παρα­βιά­ζο­ντας ευθέως το Διεθνές Δίκαιο και, κατ’ εξοχήν, το Δίκαιο της Θάλασ­σας κατά την Συνθήκη του Montego Bay του 1982.  Συνθήκη, η οποία δεσμεύει και την Τουρκία, μέσω γενικώς παρα­δε­δεγ­μέ­νων κανόνων του Διε­θνούς Δικαίου».

Ο τέως Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας επε­σή­μανε επι­πλέον πως «η Τουρκία ουδόλως και καθ’ οιον­δή­ποτε τρόπο μπορεί να επι­κα­λεί­ται την Σύμβαση Ειρήνης των Παρι­σίων του 1947, δια της οποίας παρα­χω­ρή­θη­καν τα Δωδε­κά­νησα στην Ελλάδα» εξη­γώ­ντας: «Η Τουρκία δεν υπήρξε συμ­βαλ­λό­μενο μέρος στην ως άνω Συνθήκη, η οποία έχει συνα­φθεί μεταξύ των Συμ­μά­χων νικητών του Β΄ Παγκό­σμιου Πολέμου και της Ιταλίας.  A fortiori, η Τουρκία οφείλει να σέβεται, στο ακέραιο, την Συνθήκη Ειρήνης, η οποία συνιστά, έναντι αυτής, ‘res inter alios acta’».

«To ίδιο δικαί­ωμα -άρα και την ίδια υποχρέωση- αντλεί η Ελλάδα και με βάση το Ευρω­παϊκό Δίκαιο και το αντί­στοιχο Ευρω­παϊκό Κεκτη­μένο, σύμφωνα με τις ακό­λου­θες διευ­κρι­νί­σεις και υπό τα δεδο­μένα της διαρκώς εντει­νό­με­νης προ­κλη­τι­κής και επι­θε­τι­κής συμπε­ρι­φο­ράς της Τουρ­κίας απέ­να­ντί της η οποία, κατά τα συμπε­ρά­σματα της Ευρω­με­σο­γεια­κής Διά­σκε­ψης της 10ης Σεπτεμ­βρίου 2020 στο Αιάκειο της Κορ­σι­κής, παρα­βιά­ζει ευθέως την Κυριαρ­χία και τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας» συνέ­χισε ο κ. Παυ­λό­που­λος σημειώ­νο­ντας τα εξής:

1. Οι δια­τά­ξεις του άρθρου 42 παρ. 7 εδ. α΄ της ΣΕΕ, οι οποίες κατο­χυ­ρώ­νουν τις θεσμι­κές εγγυ­ή­σεις ενερ­γο­ποί­η­σης της ρήτρας ‘Αμοι­βαίας Άμυνας’, όταν απει­λεί­ται κράτος-μέλος της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, παρα­πέ­μπουν ευθέως, ως προς τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις ενερ­γο­ποί­η­σης της ρήτρας αυτής, στις προ­μνη­μο­νευό­με­νες δια­τά­ξεις του άρθρου 51 του Κατα­στα­τι­κού Χάρτη του ΟΗΕ.  Κατά τούτο, οι ως άνω δια­τά­ξεις απο­τε­λούν μέρος του Ευρω­παϊ­κού Κεκτη­μέ­νου, οπότε η Ελλάδα έχει το δικαί­ωμα αμυ­ντι­κής θωρά­κι­σης των Νησιών του Αιγαίου και της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου ενα­ντίον της τουρ­κι­κής απειλής και με βάση το θεσμικό πλαίσιο του Ευρω­παϊ­κού Δικαίου και του αντί­στοι­χου Ευρω­παϊ­κού Κεκτη­μέ­νου.

2. Επι­πλέον, και ενόψει της κατά­φω­ρης τουρ­κι­κής προ­κλη­τι­κό­τη­τας και ευθείας απειλής ενα­ντίον της, η Ελλάδα δικαιού­ται, ανά πάσα στιγμή, να ζητήσει, ως Κράτος-Μέλος της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, την ενερ­γο­ποί­ηση της ρήτρας «Αμοι­βαίας Άμυνας», κατά τις δια­τά­ξεις του άρθρου 42 παρ. 7 της ΣΕΕ. Προς την κατεύ­θυνση αυτή η Ελλάδα μπορεί να επι­κα­λε­σθεί την πρα­κτική, η οποία έχει έως τώρα ακο­λου­θη­θεί στο πλαίσιο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, για την ενερ­γο­ποί­ηση της ως άνω ρήτρας.

Εν τέλει, πρό­σθεσε, «σε περί­πτωση π.χ. που η Τουρκία -όπως απειλεί απρο­κα­λύ­πτως και προ­κλη­τι­κώς, ιδίως τον τελευ­ταίο καιρό- επι­τε­θεί ενόπλως κατά της Ελλάδας και θίξει έτσι την Εθνική Κυριαρ­χία της και τα εξ αυτής απορ­ρέ­ο­ντα κάθε είδους Κυριαρ­χικά της Δικαιώ­ματα, Ευρω­παϊκή Ένωση και ΝΑΤΟ όχι μόνο δεν νομι­μο­ποιού­νται να τηρή­σουν εμφανή ή και συγκε­κα­λυμ­μένη στάση «ουδε­τε­ρό­τη­τας» αλλά, όλως αντι­θέ­τως, κατά τις in concreto δια­τά­ξεις που προ­ε­κτέ­θη­καν οφεί­λουν να στη­ρί­ξουν, αμέσως και εμπρά­κτως, την Ελλάδα ενα­ντίον της Τουρ­κίας.

1. Και ως προς την Ευρω­παϊκή Ένωση, στην οποία δεν μετέχει η Τουρκία, τούτο προ­κύ­πτει, κατά τα προ­α­να­φε­ρό­μενα, ανεν­δοιά­στως εκ της Ευρω­παϊ­κής Έννομης Τάξης και, συνα­κό­λουθα, εκ του Ευρω­παϊ­κού Κεκτη­μέ­νου, ιδίως δε εκ του γράμ­μα­τος και του πνεύ­μα­τος των δια­τά­ξεων του άρθρου 42 παρ. 7 της ΣΕΕ.

2. Το αυτό όμως ισχύει και για το ΝΑΤΟ, μολο­νότι η Τουρκία -όπως και η Ελλάδα- είναι μέλος του. Πραγ­μα­τικά, ουδεμία διάταξη ή γενική αρχή της Συν­θή­κης του ΝΑΤΟ μπορεί να δικαιο­λο­γή­σει την αντί­θετη θέση, ήτοι την θέση ότι το ΝΑΤΟ νομι­μο­ποιεί­ται να τηρήσει στάση «ουδε­τε­ρό­τη­τας» σε περί­πτωση ένοπλης επί­θε­σης της Τουρ­κίας ενα­ντίον της Ελλάδας και εντεύ­θεν παρα­βί­α­σης της Εθνικής Κυριαρ­χίας και των κάθε είδους Κυριαρ­χι­κών Δικαιω­μά­των της τελευ­ταίας.  Υπ’ αυτή την έννοια ουδόλως π.χ. οι δια­τά­ξεις του άρθρου 5 της Συν­θή­κης του ΝΑΤΟ μπορούν, lege artis, να ερμη­νευ­θούν προς μια τέτοια κατεύ­θυνση, όπως ορι­σμέ­νες πλευρές το έχουν υπο­νο­ή­σει, δίχως μάλιστα στοι­χειώδη τεκ­μη­ρί­ωση, κατά καιρούς.

α) Και τούτο διότι ναι μεν οι δια­τά­ξεις του άρθρου 5 της Συν­θή­κης του ΝΑΤΟ prima faciae ανα­φέ­ρο­νται, για την ενερ­γο­ποί­ηση του μηχα­νι­σμού συν­δρο­μής, στην περί­πτωση επί­θε­σης τρίτου Κράτους ενα­ντίον ενός ή περισ­σο­τέ­ρων Μελών του ΝΑΤΟ.  Πλην όμως πρέπει να ερμη­νευ­θούν, κατά τον σκοπό του ίδιου του ΝΑΤΟ, ότι εν προ­κει­μένω προ­βλέ­πουν το αυτο­νό­ητο, όχι όμως και ότι ανέ­χο­νται, καθ’ οιον­δή­ποτε τρόπο, την εξαι­ρε­τική και ακραία περί­πτωση επί­θε­σης Κράτους-Μέλους του ΝΑΤΟ ενα­ντίον άλλου ή άλλων Κρατών-Μελών, κατά παρα­βί­αση κάθε έννοιας του Διε­θνούς Δικαίου.

β) Εν πάση δε περι­πτώ­σει την ως άνω θέση τεκ­μη­ριώ­νει πλήρως, πέραν της τελε­ο­λο­γι­κής ερμη­νείας τους, και η συστη­μα­τική ερμη­νεία των δια­τά­ξεων του άρθρου 5 της Συν­θή­κης του ΝΑΤΟ, ήτοι η συν­δυα­στική ερμη­νεία τους κατά το γράμμα και το πνεύμα των λοιπών δια­τά­ξεων της κατά τ’ ανωτέρω Συν­θή­κης. Πρω­τί­στως δε η ερμη­νεία τους κατά το γράμμα και το πνεύμα των δια­τά­ξεων των άρθρων 1, 2, 3 και 4 της Συν­θή­κης αυτής. Τούτο συνά­γε­ται εκ του ότι απλή ανά­γνωση των προ­μνη­μο­νευό­με­νων δια­τά­ξεων αρκεί για να κατα­δεί­ξει ότι το ΝΑΤΟ, ως προς την εκπλή­ρωση της απο­στο­λής του, στη­ρί­ζε­ται κατά προ­τε­ραιό­τητα στον εκ μέρους των Μελών του πλήρη σεβασμό του Διε­θνούς Δικαίου, ειδι­κό­τερα δε -φυσικά μεταξύ άλλων- στην νοο­τρο­πία ειρη­νι­κής επί­λυ­σης των διεθνών δια­φο­ρών, στην ανά­πτυξη φιλικών και ειρη­νι­κών διεθνών σχέσεων, στην σύσφιγξη των μεταξύ τους σχέσεων συνερ­γα­σίας και στην επέ­κεινα συνερ­γα­σία τους υπό όρους ειρη­νι­κών συσκέ­ψεων και δια­βου­λεύ­σεων.

γ) Κατά συνέ­πεια, αποδοχή της θέσης ότι ένα Κράτος-Μέλος του ΝΑΤΟ  θα μείνει στο ‘απυρόβλητο’ της Συμ­μα­χίας αν επι­τε­θεί, παρα­βιά­ζο­ντας το Διεθνές Δίκαιο, σε άλλο Κράτος-Μέλος σημαί­νει αναί­ρεση του ίδιου του σκοπού δημιουρ­γίας του ΝΑΤΟ και, κατά πάσα βεβαιό­τητα, αιτία διά­λυ­σής του ή, του­λά­χι­στον, απο­λύ­τως υπο­νο­μευ­τι­κής αδρα­νο­ποί­η­σής του».