Η κρίση «έκοψε» ένα υπνοδωμάτιο

Δια­με­ρί­σματα με του­λά­χι­στον ένα υπνο­δω­μά­τιο λιγό­τερο σε σχέση με την περίοδο πριν από την οικο­νο­μική κρίση μισθώ­νουν πλέον οι ενδια­φε­ρό­με­νοι ενοι­κια­στές κατοι­κιών σήμερα, έχοντας προ­σαρ­μο­στεί στα νέα, δυσμε­νέ­στερα οικο­νο­μικά δεδο­μένα, τα οποία έχουν προ­κύ­ψει τα τελευ­ταία χρόνια. Η ανα­σφά­λεια της ανερ­γίας, η αυξη­μένη φορο­λό­γηση και οι μειώ­σεις μισθών και συντά­ξεων έχουν δια­φο­ρο­ποι­ή­σει επί τα χείρω τα εισο­δή­ματα των νοι­κο­κυ­ριών, με απο­τέ­λε­σμα να υπο­χρε­ώ­νο­νται να δια­φο­ρο­ποι­ή­σουν άρδην τις απαι­τή­σεις τους. Σύμφωνα με τον αντι­πρό­ε­δρο του Συλ­λό­γου Μεσιτών Αθηνών-Αττικής Λευτέρη Ποτα­μιάνο, το 2010, όταν ξεκι­νούσε η οικο­νο­μική κρίση, τα δια­με­ρί­σματα με τη μεγα­λύ­τερη ζήτηση ήταν επι­φά­νειας 75-90 τ.μ., ανε­ξαρ­τή­τως παλαιό­τη­τας, αν και η προ­τί­μηση ήταν σαφώς προς τα ακίνητα που βρί­σκο­νταν σε καλύ­τερη κατά­σταση, συνη­θέ­στερα δηλαδή τα νεό­τε­ρης κατα­σκευής.

Παράλ­ληλα, μια σημα­ντική μερίδα των ενδια­φε­ρο­μέ­νων στρέ­φο­νταν και προς ακίνητα με τρία ή και περισ­σό­τερα υπνο­δω­μά­τια, ανάλογα με τις προ­δια­γρα­φές του κάθε ακι­νή­του, δηλαδή σε επι­φά­νειες της τάξεως των 100-120 τ.μ. Σήμερα, τα εν λόγω ακίνητα κρί­νο­νται δυσπρό­σιτα για την πλειο­νό­τητα των ενδια­φε­ρο­μέ­νων, με απο­τέ­λε­σμα να κατα­γρά­φουν και τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες σε ό,τι αφορά το κόστος ενοι­κί­α­σης, την ίδια στιγμή που για τους ιδιο­κτή­τες τους η φορο­λο­γική επι­βά­ρυνση είναι πολ­λα­πλά­σια σήμερα σε σχέση με το 2010.

Ζουν σε λιγό­τερα τ.μ.

Σύμφωνα με πρό­σφατη έρευνα της αλυ­σί­δας μεσι­τι­κών γρα­φείων RE/MAX Ελλάδος, οι ενοι­κια­στές κινού­νται κατά κύριο λόγο σε μικρό­τε­ρης επι­φά­νειας ακίνητα, της τάξεως των 60-80 τ.μ., έχοντας όμως σαφή προ­τί­μηση σε νεό­τε­ρες κατα­σκευές, ηλικίας 10-15 ετών. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της εται­ρείας, στις περισ­σό­τε­ρες περιο­χές της χώρας προ­τι­μού­νται τα μικρά δια­με­ρί­σματα 1-2 υπνο­δω­μα­τίων, μέχρι 20ετίας ή παλαιό­τερα αλλά ανα­και­νι­σμένα. Ειδι­κό­τερα, σε περιο­χές της Αττικής όπως π.χ. Νέα Σμύρνη, Χαλάν­δρι, Μαρούσι, Αγία Παρα­σκευή προ­τι­μού­νται δια­με­ρί­σματα δύο υπνο­δω­μα­τίων, γύρω στα 80 τ.μ., κάτω των 20 ετών, σε τιμές 400-500 ευρώ. Στις φθηνές περιο­χές, όπως π.χ. Κορυ­δαλ­λός και Νίκαια προ­τι­μού­νται επίσης τα δια­με­ρί­σματα 2 υπνο­δω­μα­τίων, αλλά σε τιμές κάτω από 350 ευρώ. Τέλος, στις ακριβές περιο­χές (Κηφισιά, Νέα Ερυ­θραία) ζητού­νται μεζο­νέ­τες/μονο­κα­τοι­κίες εμβαδού άνω των 150 τ.μ., 15ετίας, σε τιμές 1.000 με 1.200 ευρώ, ενώ στις πλέον ακριβές περιο­χές (Παλαιό Ψυχικό, Φιλοθέη, Εκάλη) οι ενοι­κια­στές ενδια­φέ­ρο­νται για μονο­κα­τοι­κίες 250-400τ.μ., όπου οι τιμές ξεκι­νούν από τα 1.500 ευρώ και αγγί­ζουν τις 2.500 ευρώ.

Η Θεσ­σα­λο­νίκη

Στη Θεσ­σα­λο­νίκη στο κέντρο και στις περιο­χές κοντά στα πανε­πι­στή­μια, στην κορυφή των προ­τι­μή­σεων βρί­σκο­νται τα μικρά δια­με­ρί­σματα με ένα υπνο­δω­μά­τιο, σε καλή κατά­σταση, ασχέτως ηλικίας, επι­φά­νειας 40-50 τ.μ., σε τιμές 250-300 ευρώ. Στις ίδιες επίσης περιο­χές ζητού­νται και δια­με­ρί­σματα δύο υπνο­δω­μα­τίων, 70-80 τ.μ., στα 400 ευρώ.

Στις βόρειες και δυτικές συνοι­κίες (από Συκιές έως Κορ­δε­λιό) ζητού­νται δια­με­ρί­σματα δύο υπνο­δω­μα­τίων, γύρω στα 80 τ.μ., μέχρι 20ετίας, με τιμή ενοι­κί­α­σης της τάξεως των 300 ευρώ. Στις ακριβές περιο­χές (Πανό­ραμα) προ­τι­μού­νται οι μεζο­νέ­τες, με εμβαδόν περίπου 180 τ.μ., 15ετίας, με κόστος 700 ευρώ.

Οσον αφορά τα επι­μέ­ρους χαρα­κτη­ρι­στικά των ακι­νή­των, οι ενδια­φε­ρό­με­νοι ενοι­κια­στές ζητούν χαρα­κτη­ρι­στικά που προ­σφέ­ρουν οικο­νο­μία θέρ­μαν­σης και συντή­ρη­σης, ενώ σημα­ντικό ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζει και η προ­σφε­ρό­μενη ασφά­λεια. Ως εκ τούτου, δια­με­ρί­σματα με αυτό­νομη θέρ­μανση (προ­τι­μά­ται το φυσικό αέριο), υψηλής ενερ­γεια­κής από­δο­σης και σε υψηλό όροφο είναι τα πλέον περι­ζή­τητα. Οσον αφορά τις επι­πλέον παροχές που προ­σφέ­ρουν καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής, μεγάλο ρόλο στην τελική επιλογή του ενοι­κια­στή δια­δρα­μα­τί­ζουν η νεαρή ηλικία του ακι­νή­του ή το επίπεδο της ανα­καί­νι­σης που έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε αυτό, αν είναι παλιό­τερο, η ύπαρξη θέσης στάθ­μευ­σης και η θέα που τυχόν προ­σφέ­ρει.

Καλύ­τερα στο ενοίκιο…

Το βέβαιο είναι ότι πλέον όλο και περισ­σό­τε­ροι στρέ­φο­νται στη λύση της ενοι­κί­α­σης, καθώς, ακόμη και όσοι έχουν την οικο­νο­μική δυνα­τό­τητα, απέχουν από την από­κτηση κατοι­κίας, είτε επειδή είναι αδύνατη η πρό­σβαση σε τρα­πε­ζική χρη­μα­το­δό­τηση είτε επειδή εκτι­μούν ότι οι τιμές θα συνε­χί­σουν να υπο­χω­ρούν, είτε ακόμη επειδή δεν επι­θυ­μούν να έχουν τη συνεχή ανα­σφά­λεια και επι­βά­ρυνση των φόρων και λοιπών βαρών που συνο­δεύ­ουν πλέον την κατοχή ακι­νή­των. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στο παρελ­θόν συνέ­βαινε το ακριβώς αντί­θετο, καθώς, αν οι ανάγκες του νοι­κο­κυ­ριού μεγά­λω­ναν με την έλευση π.χ. ενός νέου μέλους, η πρώτη σκέψη ήταν η αγορά νέας κατοι­κίας. Πρό­κει­ται για μία ακόμη ένδειξη του πόσο δια­φο­ρε­τικά συμπε­ρι­φέ­ρο­νται πλέον τα νοι­κο­κυ­ριά, όσον αφορά την επιλογή της επό­με­νης κατοι­κίας τους.

Ενδεί­ξεις στα­θε­ρο­ποί­η­σης των ενοι­κίων μετά τη μεγάλη πτώση

Πτώση που δια­μορ­φώ­νε­ται σε 35% κατά μέσον όρο κατα­γρά­φουν οι τιμές ενοι­κί­α­σης δια­με­ρι­σμά­των στην Αττική από την αρχή της οικο­νο­μι­κής κρίσης το 2010 μέχρι σήμερα, γεγονός που, σε συν­δυα­σμό με την υψηλή προ­σφορά ενοι­κια­ζό­με­νων κατοι­κιών, έχει διευ­κο­λύ­νει εν πολλοίς την «κινη­τι­κό­τητα» των ενοι­κια­στών. Ειδι­κό­τερα, οι ενδια­φε­ρό­με­νοι δια­πι­στώ­νουν ότι μπορούν πλέον να μισθώ­σουν σαφώς ποιο­τι­κό­τερα ακίνητα σε σχέση με το πρό­σφατο παρελ­θόν και μάλιστα συχνά και σε χαμη­λό­τερη τιμή. Ασφαλώς, υπάρ­χουν και αρκετές εξαι­ρέ­σεις, καθώς σημα­ντικό ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζουν και οι οικο­νο­μι­κές ανάγκες του ιδιο­κτήτη.

Οπως σημειώ­νει στην «Κ», ο αντι­πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Μεσιτών Αθηνών-Αττικής, Λευ­τέ­ρης Ποτα­μιά­νος, είναι συχνό το φαι­νό­μενο της από­κλι­σης ανάμεσα στη ζητού­μενη και την προ­σφε­ρό­μενη τιμή. Εκτι­μά­ται ότι οι ιδιο­κτή­τες ζητούν ενοίκια που είναι υψη­λό­τερα κατά 20% κατά μέσον όρο, σε σχέση με το ποσό που δύναται να προ­σφέ­ρει η πλειο­νό­τητα των ενοι­κια­στών. «Ορι­σμέ­νες φορές η διαφορά αυτή τελικά γεφυ­ρώ­νε­ται, άλλες πάλι όχι, με απο­τέ­λε­σμα ο αριθμός των μισθώ­σεων κατοι­κιών να είναι τελικά μικρό­τε­ρος από τη ζήτηση που εκδη­λώ­νε­ται στην αγορά. Σε κάθε περί­πτωση, αν δεν είχαν υπο­χω­ρή­σει τα ενοίκια κατά την περίοδο της οικο­νο­μι­κής κρίσης, είναι δεδο­μένο ότι οι συν­θή­κες ζωής των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών που δεν δια­θέ­τουν ιδιό­κτητη κατοι­κία, θα είχαν επι­δει­νω­θεί ακόμα περισ­σό­τερο, καθώς με βάση τα σημε­ρινά οικο­νο­μικά δεδο­μένα, δεν θα μπο­ρού­σαν να μισθώ­σουν ούτε 40 τ.μ. κατοι­κίας σε τιμές 2010».

Πάντως, θα πρέπει να σημειω­θεί ότι πλέον τα ενοίκια των κατοι­κιών οδεύουν προς την ολο­κλή­ρωση του καθο­δι­κού τους κύκλου. Σύμφωνα με την τελευ­ταία πανελ­λα­δική έρευνα της RE/MAX, οι τιμές κατά τη διάρ­κεια του τελευ­ταίου 12μήνου υπο­χώ­ρη­σαν μόλις κατά 1%, με την πτώση στην Αττική να μην ξεπερ­νάει το 0,9%, ενώ στη Θεσ­σα­λο­νίκη τα ενοίκια παρέ­μει­ναν σταθερά σε σχέση με το αντί­στοιχο περυ­σινό διά­στημα. Σύμφωνα με την ανάλυση της εται­ρείας, η θετική αυτή εικόνα, ιδίως σε σχέση με το πρό­σφατο παρελ­θόν, οφεί­λε­ται στην αυξη­μένη ζήτηση για ενοι­κί­αση κατοι­κιών στην πλειο­νό­τητα των περιο­χών, ενώ στις υπό­λοι­πες η ζήτηση παρέ­μεινε σταθερή.

Ειδι­κό­τερα, στην Αττική, στις ακριβές περιο­χές όπως η Εκάλη και το Νέο Ψυχικό, η πτώση ήταν σημα­ντική, καθώς δια­μορ­φώ­θηκε σε 13%, ενώ ακο­λού­θη­σαν τα ενοίκια στις συνοι­κίες των δυτικών προ­α­στίων, όπου τα ενοίκια μειώ­θη­καν με ετήσιο ρυθμό της τάξεως του 10%. Πτωτικά κινή­θη­καν και ορι­σμένα τμήματα του κέντρου, όπως οι Αμπε­λό­κη­ποι, όπου οι τιμές των ενοι­κίων υπο­χώ­ρη­σαν κατά 11%. Ωστόσο γενι­κό­τερα τα ενοίκια στις γει­το­νιές του κέντρου της Αθήνας ήταν σταθερά, με εξαί­ρεση το Κολω­νάκι, όπου σημειώ­θηκε αύξηση της τάξεως του 5%, κάτι που συμ­βαί­νει για πρώτη φορά από τις αρχές της δεκα­ε­τίας, σε μια σαφή ένδειξη αύξησης της ζήτησης. Αντί­στοιχα, σταθερά παρέ­μει­ναν τα ενοίκια και στα νότια προ­ά­στια.

Τα ακριβά προ­ά­στια…

Στις ακρι­βό­τε­ρες περιο­χές και στα μεγα­λύ­τερα ακίνητα κατα­γρά­φο­νται οι σημα­ντι­κό­τε­ρες μειώ­σεις τιμών ενοι­κίων, τάση που εμφα­νί­ζε­ται ήδη από τις αρχές του 2010, όταν οι τότε ενοι­κια­στές είχαν αρχίσει να δια­πι­στώ­νουν την έλευση της οικο­νο­μι­κής κρίσης κι έσπευ­σαν να απο­φύ­γουν ακριβά προ­ά­στια, που συχνά συνο­δεύ­ο­νται και από εξίσου ακριβά κοι­νό­χρη­στα έξοδα.

…τα νεό­δμητα…

Αν έχει κανείς τον απαι­τού­μενο χρόνο, έχει ενδια­φέ­ρον να ανα­ζη­τή­σει προς ενοι­κί­αση ακόμα και κάποια νεό­δμητη κατα­σκευή, καθώς δεν είναι λίγοι οι κατα­σκευα­στές που πλέον σπεύ­δουν να μισθώ­σουν τα απού­λητα δια­με­ρί­σματά τους, του­λά­χι­στον μέχρι την ανα­ζω­πύ­ρωση της ζήτησης. Αλλωστε, από τη στιγμή που φέτος καταρ­γή­θηκε και η έκπτωση του 20% στον ΕΝΦΙΑ που κατα­βάλ­λουν τα κενά/μη ηλε­κτρο­δο­τού­μενα ακίνητα, το κίνητρο των κατα­σκευα­στών είναι ακόμα μεγα­λύ­τερο.

…και οι του­ρί­στες

Μέχρι προ διετίας, οι δια­δι­κτυα­κές υπη­ρε­σίες ενοι­κί­α­σης κατοι­κιών σε ξένους επι­σκέ­πτες ήταν κάτι σχετικά άγνωστο στην Ελλάδα. Σήμερα απο­τε­λούν κυρί­αρχη τάση στις ενοι­κιά­σεις κατοι­κιών, καθώς απο­φέ­ρουν πολ­λα­πλά­σια και εγγυ­η­μένα έσοδα στους ιδιο­κτή­τες και τα ποσά προ­πλη­ρώ­νο­νται. Αν λοιπόν ανα­ζη­τάτε κατοι­κία σε κάποια του­ρι­στική περιοχή, ή συνοι­κία που προ­σφέ­ρει θέα στην Ακρό­πολη, ίσως να δυσκο­λευ­τείτε.