Aναβιώνει από σήμερα «Το οδοιπορικό της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας της Σκιαδενής»

Το «Οδοι­πο­ρικό της Πανα­γιάς Σκια­δε­νής», ένα έθιμο που ξεκί­νησε από την ανέ­γερση του Μονα­στη­ριού και συνε­χί­ζε­ται μέχρι τις μέρες μας, θα ανα­βιώ­σει και φέτος ξεκι­νώ­ντας από σήμερα, Παρα­σκευή, παρα­μονή του Σαβ­βά­του του Λαζάρου.

Όπως διη­γεί­ται ο πολι­τι­κός μηχα­νι­κός κ. Στέλιος Κούτρης, ο οποίος ξεκί­νησε μια μεγάλη προ­σπά­θεια για την κατα­γραφή των εθίμων του Μονο­λί­θου, απ΄όπου και κατά­γε­ται, το έθιμο αυτό που συνε­χί­ζε­ται μέχρι σήμερα, είναι γνωστό ως «το οδοι­πο­ρικό της θαυ­μα­τουρ­γής εικόνας της Πανα­γίας της Σκια­δε­νής», σε όλα τα χωριά των Δημο­τι­κών Ενο­τή­των Ατα­βύ­ρου και Νότιας Ρόδου.

Το οδοι­πο­ρικό ξεκινά την Παρα­σκευή του Λαζάρου από τον Μονό­λιθο και τελειώ­νει την Κυριακή του Θωμά στον Μεσα­να­γρό.

Η παρά­δοση, θέλει αυτή την αφε­τη­ρία και αυτό τον τερ­μα­τι­σμό, γιατί “λέει” η Παναγία ήταν αδελφή του Απο­στό­λου Θωμά και έτσι ξεκινά από την εκκλη­σία του Απο­στό­λου Θωμά, του πολιού­χου του Μονο­λί­θου και κατα­λή­γει στο εξωκ­κλήσι του Αγίου Θωμά στον Μεσα­να­γρό.

Κάτοι­κοι των χωριών, κατά το έθιμο, μετα­φέ­ρουν πεζοί την θαυ­μα­τουργή εικόνα της Πανα­γίας στα χέρια. Θεω­ρεί­ται μεγάλη ευλογία η συμ­με­τοχή σε αυτό το οδοι­πο­ρικό και στη διάρ­κεια της δια­δρο­μής οι πιστοί, κρατούν την εικόνα εναλλάξ.

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ:

1. ΜΟΝΟΛΙΘΟΣ: Από Παρα­σκευή του Λαζάρου έως Κυριακή των Βαΐων

2. ΣΙΑΝΝΑ: Από Κυριακή των Βαΐων έως Μεγάλη Δευτέρα

3. ΚΡΗΤΗΝΙΑ: Από Μεγάλη Δευτέρα έως Μεγάλη Τρίτη

4. ΕΜΠΩΝΑ: Από Μεγάλη Τρίτη έως Μεγάλη Τετάρτη

5.ΑΓΙΟΣ ΙΣΙΔΩΡΟΣ: Απο Μεγάλη Τετάρτη έως Μεγάλη Πέμπτη

6.ΙΣΤΡΙΟΣ: Απο Μεγάλη Πέμπτη έως Μεγάλη Παρα­σκευή

7. ΑΡΝΙΘΑ: Μεγάλη Παρα­σκευή (χωρίς δια­νυ­κτέ­ρευση)

8. ΑΠΟΛΑΚΚΙΑ: Μεγάλη Παρα­σκευή έως Μεγάλο Σάββατο

(Μεγάλο Σάββατο επι­στροφή στο Σκιάδι)

9. ΚΑΤΤΑΒΙΑ: Απο Μεγάλο Σάββατο έως Λαμπρή Τρίτη

10. ΒΑΤΙ: Από Λαμπρή Τετάρτη έως Λαμπρή Πέμπτη

11. ΑΣΚΛΗΠΕΙΟ: Από Λαμπρή Πέμπτη έως Λαμπρή Παρα­σκευή

12. ΓΕΝΝΑΔΙ: Από Λαμπρή Παρα­σκευή έως Λαμπρό Σάββατο

13. ΛΑΧΑΝΙΑ: Από Λαμπρό Σάββατο έως Κυριακή του Θωμά

14. ΜΕΣΑΝΑΓΡΟΣ: Από Κυριακή του Θωμά έως Λαμπρή Τρίτη

Η εικόνα επι­στρέ­φει στο Σκιάδι, την Λαμπρή Τρίτη.

Για την ονο­μα­σία του της Πανα­γίας αλλά και του βουνού «Σκιάδι» στην κορυφή του οποίου βρί­σκε­ται η Ιερά Μονή της Πανα­γίας Σκια­δε­νής, υπάρ­χουν δυο εκδοχές. Η πρώτη δηλώνει ότι το μέρος που είναι χτι­σμένο το μονα­στήρι, ακόμα και το πρωί που ανα­τέλ­λει ο ήλιος δε φωτί­ζε­ται αμέσως και παρα­μέ­νει σκια­δερό (σκιερό). Η δεύτερη εκδοχή, αφορά το σχήμα του βουνού αν το κοι­τά­ξει κανείς από μακριά και την ομοιό­τητα του με σκιά­διον , δηλαδή ένα πυρα­μι­δοει­δές καπέλο.

Η ακριβής ημε­ρο­μη­νία ίδρυσης του μονα­στη­ριού δεν είναι γνωστή. Ημε­ρο­μη­νίες που έμειναν χαραγ­μέ­νες στο Ιερό Βήμα σημα­το­δο­τούν η μία την κτίση του το 1200 ενώ η άλλη σημα­το­δο­τεί το θεμε­λί­ωση του κύριου ναού το 1777. Βέβαιο είναι ότι το μονα­στήρι συντη­ρή­θηκε και απο­πε­ρα­τώ­θηκε στα χρόνια του σεβά­σμιου ηγού­με­νου από την Κατ­τα­βιά Ιγνα­τίου Ζαν­νε­τίδη, με την ολο­κλή­ρωση των έργων το 1861.

Η παρά­δοση ανα­φέ­ρει ότι μέσα στο δάσος ζούσαν δυο τρεις μοναχοί από το Βάτι ή την Κατ­τα­βιά, σε ένα κτήριο που είχαν ονο­μά­σει “Ασκη­ταργό”, περίπου 300 μέτρα από τη Μονή. Οι μοναχοί αυτοί λοιπόν, έβλεπαν ένα μεγάλο φως και όταν πλη­σί­α­σαν ένα βράδυ, ανα­κά­λυ­ψαν την εικόνα της Πανα­γίας. Με ευλά­βεια την μετέ­φε­ραν στο Ασκη­ταργό τους, μα το επόμενο πρωί η εικόνα είχε εξα­φα­νι­στεί. Όταν την ανα­ζή­τη­σαν, τη βρήκαν στο ίδιο σημείο, όπου την είχαν ανα­κα­λύ­ψει. Έτσι κατά­λα­βαν ότι η Παναγία επι­θυ­μούσε να μείνει εκεί και έχτισαν τη Μονή προς τιμήν της.

Στην αση­μο­στό­λι­στη εικόνα της Πανα­γίας Σκια­δε­νής, το πέρασμα του χρόνου άφησε μια έντονη σκο­τει­νιά, μα παρόλα αυτά η Παναγία έχει τα πιο έντονα, γλυκά και ζωντανά χαρα­κτη­ρι­στικά.

Με την εκφρα­στική παρου­σία της προ­σελ­κύει πιστούς από όλη τη Ρόδο αλλά και τη Χάλκη. Στο δεξί μάγουλο της Πανα­γίας υπάρχει μια ανοιχτή πληγή με το αίμα ξερό.

Στο χώρο της Ιεράς Μονής δια­σώ­ζο­νται πολλά κει­μή­λια μεταξύ των οποίων είναι ίσως η παλαιό­τερη εικόνα του μονα­στη­ριού, κατα­σκευα­σμένη από μαστίχι, η οποία βρί­σκε­ται επάνω στην Αγία Τράπεζα, ενώ ακριβώς δίπλα από αυτή την εικόνα, υπάρχει ένα Ευαγ­γέ­λιο του 1781. Επίσης υπάρ­χουν 5 λει­τουρ­γικά βιβλία, το Μηναίο και η Παρα­κλη­τική, όλα παλαιών εκδό­σεων. Ο κώδικας της Ιεράς Μονής βρί­σκε­ται στην Ιερά Μητρό­πολη Ρόδου.

Η Παναγία Σκια­δενή γιορ­τά­ζει στις 8 Σεπτεμ­βρίου, κατά το Γενέ­θλιον της Θεο­τό­κου, όπου συγκε­ντρώ­νε­ται στην αυλή της Μονής, πλήθος πιστών για να προ­σκυ­νή­σει. Επι­πλέον, ένα από τα έθιμα που αφορούν την εικόνα της Πανα­γίας είναι η περι­φορά της στα χωριά, κάτι που συμ­βαί­νει μέχρι σήμερα. Αυτό γινόταν για να ευλο­γή­σει στα παλιά χρόνια η Παναγία τα σπαρτά ή να θερα­πεύ­σει τους αρρώ­στους, ή να ευλο­γή­σει τον τόπο με βροχή. Γυναι­κό­παιδα και άντρες κρατούν στα χέρια τους τη θαυ­μα­τουργή εικόνα της Πανα­γίας και ψάλ­λο­ντας τη μετα­φέ­ρουν στην αρχή των Νηστειών στο νησί της Χάλκης. Στη συνέ­χεια επι­στρέ­φει στο Σκιάδι και έπειτα από την Ανά­σταση του Λαζάρου που βρί­σκε­ται στον Μονό­λιθο, κάθε μέρα μετα­φέ­ρε­ται και σε άλλο χωριό.

Η εικόνα της Πανα­γίας είναι θαυ­μα­τουργή με θαύματα να συμ­βαί­νουν κατά τη διάρ­κεια όλων των δύσκο­λων περιό­δων που πέρασε η Ρόδος και σε όλα τα χωριά. Ένα πολύ γνωστό θαύμα της Πανα­γίας είναι το εξής: Στα χρόνια των πει­ρα­τών, ένα πει­ρα­τικό πλοίο, άραξε στη θάλασσα κοντά στο νουνό Σκιάδι και οι πει­ρα­τές ανέ­βη­καν στο βουνό και λεη­λά­τη­σαν την εκκλη­σία. Μαζί τους πήραν και το εικό­νι­σμα της Μεγα­λό­χα­ρης. Όταν όμως επέ­στρε­ψαν στο καράβι τους, αυτό μαρ­μά­ρωσε μαζί με όλο το πλήρωμα. Οι Χρι­στια­νοί το απέ­δω­σαν σε θαύμα της Πανα­γιάς της Σκια­δε­νής. Στη θαλάσ­σια αυτή περιοχή υπάρχει ένα μικρό νησάκι, το οποίο βλέπει κανείς πηγαί­νο­ντας από τη Μεσα­να­γρό προς Σκιάδι. Το ονο­μά­ζουν πετρο­κά­ραβο επειδή μοιάζει με μικρό μαρ­μα­ρω­μένο καράβι.