Έρευνα ΤτΕ για μείωση ΦΠΑ: Δεν μπορεί από μόνη της να μειώσει τον πληθωρισμό

Κανένα μέτρο μείωσης ΦΠΑ δεν θα είναι απο­τε­λε­σμα­τικό, εάν δεν συνο­δεύ­ε­ται από μεταρ­ρυθ­μί­σεις και διαρ­θρω­τικά μέτρα που ενι­σχύ­ουν τον αντα­γω­νι­σμό στις αγορές προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών και περιο­ρί­ζουν τις στρε­βλώ­σεις στην οικο­νο­μία, υπο­γραμ­μί­ζει μελέτη της Τρά­πε­ζας της Ελλάδας, που έρχεται να συμ­βάλ­λει στη συζή­τηση σχετικά με το πόσο απο­τε­λε­σμα­τική θα είναι για τους κατα­να­λω­τές μια μείωση του φόρου. Σημειώ­νε­ται ότι το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών έχει απο­κλεί­σει επα­νει­λημ­μέ­νως το ενδε­χό­μενο μείωσης των συντε­λε­στών ΦΠΑ παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα δια­τη­ρεί τον υψη­λό­τερο συντε­λε­στή στην Ε.Ε. (24%) καθώς τονί­ζε­ται ότι τα τελικά οφέλη δεν θα φτάσουν στους κατα­να­λω­τές.

Σύμφωνα με τη μελέτη της ΤτΕ την οποία υπο­γρά­φουν οι οικο­νο­μο­λό­γοι Γεώρ­γιος Παλαιο­δή­μος και Δημή­τρης Παπα­γε­ωρ­γίου  “η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα μιας μεμο­νω­μέ­νης, προ­σω­ρι­νής μείωσης του ΦΠΑ ως μέτρου περιο­ρι­σμού του πλη­θω­ρι­σμού στην ελλη­νική οικο­νο­μία είναι σημα­ντικά περιο­ρι­σμένη”. Αντι­θέ­τως, παρα­τη­ρεί­ται σημα­ντική και δια­τη­ρή­σιμη απο­κλι­μά­κωση του πλη­θω­ρι­σμού όταν η μείωση του ΦΠΑ συνο­δεύ­ε­ται από διαρ­θρω­τικά μέτρα. Επι­πλέον, οι μόνιμες μειώ­σεις του ΦΠΑ απο­δει­κνύ­ο­νται πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές από τις προ­σω­ρι­νές, καθώς ενι­σχύ­ουν την αξιο­πι­στία της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής και επη­ρε­ά­ζουν θετικά τις προσ­δο­κίες νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων.

Όπως ανα­φέ­ρουν οι οικο­νο­μο­λό­γοι, σε ελεγ­χό­μενο οικο­νο­με­τρικό μοντέλο (SVAR), η μείωση του ΦΠΑ στη λιανική μετα­κυ­λί­ε­ται κατά 19-25% στις τιμές σε ορί­ζο­ντα ενός έτους, πολύ λιγό­τερο και πιο αργά δηλαδή από όσο συνήθως περι­μέ­νουν οι πολίτες. Το όφελος είναι βρα­χυ­πρό­θε­σμο ενώ ο βαθμός μετα­κύ­λη­σης επη­ρε­ά­ζε­ται από διαρ­θρω­τι­κούς παρά­γο­ντες, καθώς και από τη διάρ­κεια της εφαρ­μο­γής του μέτρου.

Μικρό το όφελος για τους κατα­να­λω­τές 

Παράλ­ληλα υπο­στη­ρί­ζουν ότι οι μόνιμες μειώ­σεις του ΦΠΑ σχεδόν διπλα­σιά­ζουν τη μετα­κύ­ληση στις τιμές σε σύγκριση με τις προ­σω­ρι­νές.

Όπως τονί­ζε­ται, οι απο­πλη­θω­ρι­στι­κές επι­δρά­σεις είναι επίσης ισχυ­ρό­τε­ρες σε οικο­νο­μίες με πιο αντα­γω­νι­στι­κές αγορές, όπου οι επι­χει­ρή­σεις είναι πιο πρό­θυ­μες να μετα­κυ­λή­σουν τις μειώ­σεις κόστους στις τιμές. Αντι­θέ­τως, σε οικο­νο­μίες που χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από υψηλό βαθμό δυσκαμ­ψιών, ή περιο­ρι­σμένη χρήση εγχώ­ριων εισροών, οι επι­δρά­σεις στον πλη­θω­ρι­σμό από μειώ­σεις του ΦΠΑ είναι ασθε­νέ­στε­ρες. Στην πράξη επι­βε­βαιώ­νουν ότι ένα  πολύ μικρό όφελος από τη μείωση του ΦΠΑ μπορεί να φτάσει στον κατα­να­λωτή.

Πάντως το γενικό συμπέ­ρα­σμα της μελέτης είναι ότι η μείωση του ΦΠΑ, από μόνη της, δεν επαρκεί ως εργα­λείο για την απο­κλι­μά­κωση των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέσεων στην ελλη­νική οικο­νο­μία, καθώς η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητά της εξαρ­τά­ται από το ευρύ­τερο θεσμικό και διαρ­θρω­τικό περι­βάλ­λον. Συνεπώς, η αξιο­ποί­ηση του ΦΠΑ ως απο­τε­λε­σμα­τι­κού μέτρου απο­πλη­θω­ρι­στι­κής παρέμ­βα­σης προ­ϋ­πο­θέ­τει την ένταξή του σε ένα ευρύ­τερο πλαίσιο οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής, το οποίο περι­λαμ­βά­νει συμπλη­ρω­μα­τι­κές διαρ­θρω­τι­κές παρεμ­βά­σεις που στο­χεύ­ουν στην ενί­σχυση του αντα­γω­νι­σμού στις αγορές προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών και στη μείωση των στρε­βλώ­σεων στην οικο­νο­μία.

Προ­θε­σμία δύο μηνών από την Κομι­σιόν για εφαρ­μογή της οδηγίας για τους συντε­λε­στές ΦΠΑ

Παράλ­ληλα η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή απο­φά­σισε να κινήσει δια­δι­κα­σία με την απο­στολή αιτιο­λο­γη­μέ­νης γνώμης σε Βέλγιο, Βουλ­γα­ρία, Ελλάδα, Ισπανία και Ρου­μα­νία λόγω έλλει­ψης ευθυ­γράμ­μι­σης των εθνικών νομο­θε­σιών τους με τις υπο­χρε­ω­τι­κές δια­τά­ξεις της οδηγίας 2022/542 για τους συντε­λε­στές ΦΠΑ.

Σύμφωνα με την ανα­κοί­νωση, η οδηγία επι­τρέ­πει την ευρύ­τερη χρήση μειω­μέ­νων συντε­λε­στών από τα κράτη μέλη, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της χρήσης μηδε­νι­κών συντε­λε­στών για βασικά προ­ϊ­ό­ντα, όπως τρόφιμα, φάρμακα και προ­ϊ­ό­ντα που προ­ο­ρί­ζο­νται για ιατρική χρήση.

Τα πέντε κράτη μέλη δεν κοι­νο­ποί­η­σαν την πλήρη μετα­φορά της οδηγίας στο εθνικό τους δίκαιο, η οποία θα έπρεπε να είχε πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έως τις 31 Δεκεμ­βρίου 2024.Πλέον έχουν πλέον προ­θε­σμία δύο μηνών για να απα­ντή­σουν και να λάβουν τα ανα­γκαία μέτρα, δια­φο­ρε­τικά η Επι­τροπή μπορεί να απο­φα­σί­σει να παρα­πέμ­ψει τις υπο­θέ­σεις στο Δικα­στή­ριο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και να ζητήσει την επιβολή οικο­νο­μι­κών κυρώ­σεων.

Πηγή: capital.gr