Έρευνα ΤτΕ για μείωση ΦΠΑ: Δεν μπορεί από μόνη της να μειώσει τον πληθωρισμό

Κα­νέ­να μέτρο μεί­ω­σης ΦΠΑ δεν θα είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κό, εάν δεν συ­νο­δεύ­ε­ται από με­ταρ­ρυθ­μί­σεις και διαρ­θρω­τι­κά μέτρα που ενι­σχύ­ουν τον αντα­γω­νι­σμό στις αγο­ρές προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών και πε­ριο­ρί­ζουν τις στρε­βλώ­σεις στην οι­κο­νο­μία, υπο­γραμ­μί­ζει με­λέ­τη της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δας, που έρ­χε­ται να συμ­βάλ­λει στη συ­ζή­τη­ση σχε­τι­κά με το πόσο απο­τε­λε­σμα­τι­κή θα είναι για τους κα­τα­να­λω­τές μια μεί­ω­ση του φόρου. Ση­μειώ­νε­ται ότι το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών έχει απο­κλεί­σει επα­νει­λημ­μέ­νως το εν­δε­χό­με­νο μεί­ω­σης των συ­ντε­λε­στών ΦΠΑ παρά το γε­γο­νός ότι η Ελ­λά­δα δια­τη­ρεί τον υψη­λό­τε­ρο συ­ντε­λε­στή στην Ε.Ε. (24%) καθώς το­νί­ζε­ται ότι τα τε­λι­κά οφέλη δεν θα φτά­σουν στους κα­τα­να­λω­τές.

Σύμ­φω­να με τη με­λέ­τη της ΤτΕ την οποία υπο­γρά­φουν οι οι­κο­νο­μο­λό­γοι Γε­ώρ­γιος Πα­λαιο­δή­μος και Δη­μή­τρης Πα­πα­γε­ωρ­γί­ου  “η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα μιας με­μο­νω­μέ­νης, προ­σω­ρι­νής μεί­ω­σης του ΦΠΑ ως μέ­τρου πε­ριο­ρι­σμού του πλη­θω­ρι­σμού στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία είναι ση­μα­ντι­κά πε­ριο­ρι­σμέ­νη”. Αντι­θέ­τως, πα­ρα­τη­ρεί­ται ση­μα­ντι­κή και δια­τη­ρή­σι­μη απο­κλι­μά­κω­ση του πλη­θω­ρι­σμού όταν η μεί­ω­ση του ΦΠΑ συ­νο­δεύ­ε­ται από διαρ­θρω­τι­κά μέτρα. Επι­πλέ­ον, οι μό­νι­μες μειώ­σεις του ΦΠΑ απο­δει­κνύ­ο­νται πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές από τις προ­σω­ρι­νές, καθώς ενι­σχύ­ουν την αξιο­πι­στία της οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής και επη­ρε­ά­ζουν θε­τι­κά τις προσ­δο­κί­ες νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σε­ων.

Όπως ανα­φέ­ρουν οι οι­κο­νο­μο­λό­γοι, σε ελεγ­χό­με­νο οι­κο­νο­με­τρι­κό μο­ντέ­λο (SVAR), η μεί­ω­ση του ΦΠΑ στη λια­νι­κή με­τα­κυ­λί­ε­ται κατά 19-25% στις τιμές σε ορί­ζο­ντα ενός έτους, πολύ λι­γό­τε­ρο και πιο αργά δη­λα­δή από όσο συ­νή­θως πε­ρι­μέ­νουν οι πο­λί­τες. Το όφε­λος είναι βρα­χυ­πρό­θε­σμο ενώ ο βαθ­μός με­τα­κύ­λη­σης επη­ρε­ά­ζε­ται από διαρ­θρω­τι­κούς πα­ρά­γο­ντες, καθώς και από τη διάρ­κεια της εφαρ­μο­γής του μέ­τρου.

Μικρό το όφε­λος για τους κα­τα­να­λω­τές 

Πα­ράλ­λη­λα υπο­στη­ρί­ζουν ότι οι μό­νι­μες μειώ­σεις του ΦΠΑ σχε­δόν δι­πλα­σιά­ζουν τη με­τα­κύ­λη­ση στις τιμές σε σύ­γκρι­ση με τις προ­σω­ρι­νές.

Όπως το­νί­ζε­ται, οι απο­πλη­θω­ρι­στι­κές επι­δρά­σεις είναι επί­σης ισχυ­ρό­τε­ρες σε οι­κο­νο­μί­ες με πιο αντα­γω­νι­στι­κές αγο­ρές, όπου οι επι­χει­ρή­σεις είναι πιο πρό­θυ­μες να με­τα­κυ­λή­σουν τις μειώ­σεις κό­στους στις τιμές. Αντι­θέ­τως, σε οι­κο­νο­μί­ες που χα­ρα­κτη­ρί­ζο­νται από υψηλό βαθμό δυ­σκαμ­ψιών, ή πε­ριο­ρι­σμέ­νη χρήση εγ­χώ­ριων εισ­ρο­ών, οι επι­δρά­σεις στον πλη­θω­ρι­σμό από μειώ­σεις του ΦΠΑ είναι ασθε­νέ­στε­ρες. Στην πράξη επι­βε­βαιώ­νουν ότι ένα  πολύ μικρό όφε­λος από τη μεί­ω­ση του ΦΠΑ μπο­ρεί να φτά­σει στον κα­τα­να­λω­τή.

Πά­ντως το γε­νι­κό συ­μπέ­ρα­σμα της με­λέ­της είναι ότι η μεί­ω­ση του ΦΠΑ, από μόνη της, δεν επαρ­κεί ως ερ­γα­λείο για την απο­κλι­μά­κω­ση των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέ­σε­ων στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, καθώς η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τά της εξαρ­τά­ται από το ευ­ρύ­τε­ρο θε­σμι­κό και διαρ­θρω­τι­κό πε­ρι­βάλ­λον. Συ­νε­πώς, η αξιο­ποί­η­ση του ΦΠΑ ως απο­τε­λε­σμα­τι­κού μέ­τρου απο­πλη­θω­ρι­στι­κής πα­ρέμ­βα­σης προ­ϋ­πο­θέ­τει την έντα­ξή του σε ένα ευ­ρύ­τε­ρο πλαί­σιο οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής, το οποίο πε­ρι­λαμ­βά­νει συ­μπλη­ρω­μα­τι­κές διαρ­θρω­τι­κές πα­ρεμ­βά­σεις που στο­χεύ­ουν στην ενί­σχυ­ση του αντα­γω­νι­σμού στις αγο­ρές προ­ϊ­ό­ντων και υπη­ρε­σιών και στη μεί­ω­ση των στρε­βλώ­σε­ων στην οι­κο­νο­μία.

Προ­θε­σμία δύο μηνών από την Κο­μι­σιόν για εφαρ­μο­γή της οδη­γί­ας για τους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ

Πα­ράλ­λη­λα η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή απο­φά­σι­σε να κι­νή­σει δια­δι­κα­σία με την απο­στο­λή αι­τιο­λο­γη­μέ­νης γνώ­μης σε Βέλ­γιο, Βουλ­γα­ρία, Ελ­λά­δα, Ισπα­νία και Ρου­μα­νία λόγω έλ­λει­ψης ευ­θυ­γράμ­μι­σης των εθνι­κών νο­μο­θε­σιών τους με τις υπο­χρε­ω­τι­κές δια­τά­ξεις της οδη­γί­ας 2022/542 για τους συ­ντε­λε­στές ΦΠΑ.

Σύμ­φω­να με την ανα­κοί­νω­ση, η οδη­γία επι­τρέ­πει την ευ­ρύ­τε­ρη χρήση μειω­μέ­νων συ­ντε­λε­στών από τα κράτη μέλη, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της χρή­σης μη­δε­νι­κών συ­ντε­λε­στών για βα­σι­κά προ­ϊ­ό­ντα, όπως τρό­φι­μα, φάρ­μα­κα και προ­ϊ­ό­ντα που προ­ο­ρί­ζο­νται για ια­τρι­κή χρήση.

Τα πέντε κράτη μέλη δεν κοι­νο­ποί­η­σαν την πλήρη με­τα­φο­ρά της οδη­γί­ας στο εθνι­κό τους δί­καιο, η οποία θα έπρε­πε να είχε πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έως τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2024.Πλέον έχουν πλέον προ­θε­σμία δύο μηνών για να απα­ντή­σουν και να λά­βουν τα ανα­γκαία μέτρα, δια­φο­ρε­τι­κά η Επι­τρο­πή μπο­ρεί να απο­φα­σί­σει να πα­ρα­πέμ­ψει τις υπο­θέ­σεις στο Δι­κα­στή­ριο της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης και να ζη­τή­σει την επι­βο­λή οι­κο­νο­μι­κών κυ­ρώ­σε­ων.

Πηγή: capital.gr