Απαράδεκτη η επαναφορά της θανατικής ποινής στην Τουρκία-Αυτοσυγκράτηση ζητούν οι ευρωπαίοι ΥΠΕΞ

Η επα­να­φορά της θανα­τι­κής ποινής στην Τουρκία, ως απά­ντηση στην από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος της Παρα­σκευής, θα ήταν απα­ρά­δε­κτη, δήλωσε σε συνέ­ντευξή του ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών της Αυτρίας, Σεμπά­στιαν Κρουζ.

Χθες ο Τούρκος πρό­ε­δρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν είχε δηλώσει πως μετά την απο­τυ­χη­μένη από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος δεν μπορεί να υπάρξει καθυ­στέ­ρηση στην επα­να­φορά της θανα­τι­κής ποινής, η οποία καταρ­γή­θηκε το 2004, τονί­ζο­ντας πως η κυβέρ­νηση θα το συζη­τή­σει με τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης.

«Η επα­να­φορά της θανα­τι­κής ποινής φυσικά θα ήταν απο­λύ­τως απα­ρά­δε­κτη», τόνισε ο κ. Κρουζ στη συνέ­ντευξή του στην εφη­με­ρίδα Kurier. «Δεν πρέπει να υπάρ­ξουν αυθαί­ρε­τες εκκα­θα­ρί­σεις, ποι­νι­κές κυρώ­σεις πέραν του πλαι­σίου του κανόνα δικαίου και του συστή­μα­τος δικαιο­σύ­νης».

Μογκε­ρίνι: Δεν υπάρχει δικαιο­λο­γία για εγκα­τά­λειψη του κανόνα δικαίου

Στο ίδιο μήκος κύματος και η δήλωση της επι­κε­φα­λής της Εξω­τε­ρι­κής Πολι­τι­κής της ΕΕ, Φεντε­ρίκα Μογκε­ρίνι, λίγο πριν την έναρξη του συμ­βου­λίου των ευρω­παίων ΥΠΕΞ. Προει­δο­ποί­ησε την Τουρ­κική κυβέρ­νηση να μην λάβει μέτρα που θα έβλα­πταν την συνταγ­μα­τική τάξη, λέγο­ντας πως «είμα­σταν οι πρώτοι, κατά τη διάρ­κεια αυτής της τρα­γι­κής νύχτας, που είπαμε πως οι νόμιμοι θεσμοί πρέπει να προ­στα­τευ­θούν». «Είμαστε αυτοί που λέμε σήμερα πως πρέπει να προ­στα­τευ­θεί ο κανόνας δικαίου στη χώρα». «Δεν υπάρχει δικαιο­λο­γία για μέτρα που θα απο­μά­κρυ­ναν τη χώρα από αυτό».

Αυτο­συ­γκρά­τηση ζητούν οι ευρω­παίοι ΥΠΕΞ

Οι υπουρ­γοί Εξω­τε­ρι­κών της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης που συνα­ντώ­νται σήμερα στις Βρυ­ξέλ­λες ανα­μέ­νε­ται να προ­τρέ­ψουν τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντο­γάν να σεβα­στεί το νόμο και τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα στην αντι­με­τώ­πιση των ηττη­μέ­νων πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών, ασκούν ωστόσο περιο­ρι­σμένη επιρροή πάνω στον στρα­τη­γικό τους γείτονα.

Όπως μετα­δί­δει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, σύμφωνα με διπλω­μά­τες, στο σημε­ρινό Συμ­βού­λιο Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων οι ΥΠΕΞ θα συμ­φω­νή­σουν σε μιά κοινή γραμμή για την Τουρκία, μετά το πρωινό στις Βρυ­ξέλ­λες με τον υπουργό Εξω­τε­ρι­κών των Ηνω­μέ­νων Πολι­τειών Τζον Κέρι. Ο Κέρι μοι­ρά­ζε­ται μαζί τους τις ανη­συ­χίες για τον αυξα­νό­μενο αυταρ­χι­σμό του Ερντο­γάν και θα συζη­τή­σει μαζί τους το ρόλο της Τουρ­κίας ως συμ­μά­χου στη Συρία, τη θέση της στην αντι­πα­ρά­θεση με τη Ρωσία και τον ρόλο της ως πύλη σε μια από τις μετα­να­στευ­τι­κές διόδους που οδηγούν στην Ευρώπη.

Το ανα­με­νό­μενο συμ­βού­λιο, παρά την πλήρη ατζέντα του – με θέματα που θα διευ­θε­τού­νταν πριν τη διακοπή του καλο­και­ριού όπως τις συνε­χι­ζό­με­νες κρίσεις στην Ουκρα­νία και τη Λιβύη, τη μετα­νά­στευση ροή από την Αφρική και τη θαλάσ­σια επέ­κταση της Κίνας – έχει κατα­κλυ­σθεί από το ξέσπα­σμα τριών μεγάλων εξε­λί­ξεων μέσα σε 48 ώρες σε συνε­χι­ζό­με­νες μέρες την εβδο­μάδα που μας πέρασε:

– Την ταχεία σύσταση της νέας κυβέρ­νη­σης της Βρε­τα­νίας υπό την πρω­θυ­πουργό Τερέζα Μέι την Τετάρτη και την επιλογή της του Μπόρις Τζόνσον, δημο­σιο­γρά­φου με εχθρική στάση απέ­να­ντι στις Βρυ­ξέλ­λες και ηγέτη της καμπά­νιας Brexit, ως υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών. Ο Τζόνσον ανα­μέ­νε­ται να ενη­με­ρώ­σει τους άβολους ομο­λό­γους του περί του πώς η Βρε­τα­νία, μία από τις δύο μεγα­λύ­τε­ρες στρα­τιω­τι­κές δυνά­μεις της ΕΕ, θα συνερ­γα­στεί σε θέματα εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής όταν η χώρα απο­χω­ρή­σει από την Ένωση. Θα είναι η πρώτη υψηλού επι­πέ­δου συνά­ντηση νέου υπουρ­γι­κού μέλους της κυβέρ­νη­σης της Μέι.

– Τον φόνο 84 ατόμων από έναν Γάλλο τυνη­σια­κής κατα­γω­γής ο οποίος έσπειρε το θάνατο με φορτηγό που έριξε στη προ­κυ­μαία της Νίκαιας ενώ η Γαλλία γιόρ­ταζε την εθνική της επέτειο την Πέμπτη, ένα αιμα­τηρό γεγονός την ευθύνη του οποίου ανέλαβε το Ισλα­μικό Κράτος. Οι υπουρ­γοί θα τηρή­σουν ενός λεπτού σιγή για τα θύματα και θα συζη­τή­σουν, μετά την τρίτη μεγάλη επίθεση του ΙΚ στη Γαλλία μέσα σε 18 μήνες, και 4 μήνες μετά την επίθεση βομ­βι­στών στις ίδιες τις Βρυ­ξέλ­λες, πώς θα συνερ­γα­στούν για να αντι­με­τω­πί­σουν την τρο­μο­κρα­τία στην Ευρώπη και το ΙΚ στη Μέση Ανατολή.

– Και, τέλος, την Παρα­σκευή, το πρα­ξι­κό­πημα που κατέρ­ρευσε όταν ο Ερντο­γάν κινη­το­ποί­ησε τους υπο­στη­ρι­κτές του να βγουν στους δρόμους, και εξα­σφά­λισε την υπο­στή­ριξη ενός μεγα­λύ­τε­ρου μέρους των υπη­ρε­σιών ασφα­λείας.

Ο Κέρι, που θα συνα­ντή­σει τους ομο­λό­γους του για δύο ώρες από τις 8:00 π.μ. ώρα Βρυ­ξελ­λών (9:00 π.μ. ώρα Ελλάδας), δήλωσε χθες στο Λου­ξεμ­βούργο ότι η προ­σπά­θεια πρα­ξι­κο­πή­μα­τος στη Τουρκία, μέλους του ΝΑΤΟ, δεν είχε δια­κό­ψει την επι­χεί­ρηση ενα­ντίον του Ισλα­μι­κού Κράτους της οποίας ηγού­νται οι Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες, παρότι η αερο­πο­ρική βάση στο Ιντσιρ­λίκ, που χρη­σι­μο­ποιεί­ται από τις αερο­πο­ρι­κές δυνά­μεις των ΗΠΑ και της Γερ­μα­νίας, έχει τεθεί προ­σω­ρινά εκτός πρό­σβα­σης.

Ο Γάλλος ΥΠΕΞ Ζαν-Μαρκ Ερό, ο οποίος ανα­μέ­νε­ται να ενη­με­ρώ­σει τους ομο­λό­γους του για τη θέση της Γαλλίας σχετικά με τις συνε­χό­με­νες επι­θέ­σεις του ΙΚ στο έδαφος της χώρας, είπε χθες ότι υπάρ­χουν “ερω­τη­μα­τικά” ως προς το εάν η Τουρκία, υπό την ηγεσία του ισλα­μι­στι­κού κόμ­μα­τος του Ερντο­γάν, είναι “βιώ­σι­μος” σύμ­μα­χος, ανα­φε­ρό­με­νος σε “υποψίες” περί των κινή­τρων της Τουρ­κίας. Επέ­μεινε επίσης ότι η ευρω­παϊκή υπο­στή­ριξη για τον Ερντο­γάν μετά το πρα­ξι­κό­πημα δεν απο­τε­λούσε άδεια “εν λευκώ” για να κατα­πιέ­σει τους πολι­τι­κούς αντι­πά­λους του.

Η ΕΕ αντι­με­τω­πί­ζει ένα δύσκολο μέλλον με την Τουρκία τους επό­με­νους τρεις μήνες καθώς προ­σπα­θεί να ολο­κλη­ρώ­σει μια συμ­φω­νία του Μαρτίου η οποία επι­βρα­βεύει την Άγκυρα εάν εμπο­δί­σει μετα­νά­στες από το να περά­σουν στην Ελλάδα με την χρη­μα­το­δό­τηση μέχρι 6 δις ευρώ για τα 2,7 εκα­τομ­μύ­ρια Σύρων προ­σφύ­γων που βρί­σκο­νται ήδη στην Τουρκία, καθώς και με την επα­να­ληψη των συνο­μι­λιών για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ, και με την κατάρ­γηση βίζας για τους Τούρ­κους που θέλουν να επι­σκε­φθούν την Ευρώπη.

Οι ευρω­παίοι ηγέτες έχουν ήδη κάνει ιδιαί­τε­ρες προ­σπά­θειες να απο­φύ­γουν την άμεση κριτική για τις διώξεις που ασκεί ο Ερντο­γάν στους Κούρ­δους, τα τουρ­κικά μέσα ενη­μέ­ρω­σης και άλλους αντι­κυ­βερ­νη­τι­κούς παρά­γο­ντες, για να φτάσουν στη συμ­φω­νία. Η κατάρ­γηση της βίζας όμως εξα­κο­λου­θεί να βασί­ζε­ται στην προ­θυ­μία ή όχι της Άγκυρας να τρο­πο­ποι­ή­σει έναν αντι­τρο­μο­κρα­τικό νόμο – πράγμα που δεν καθί­στα­ται εύκολο μετά το πρα­ξι­κό­πημα – και την επι­κύ­ρωση από το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, το οποίο θέτει τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα ψηλά στις προ­τε­ραιό­τη­τές του.

Τούρκοι αξιω­μα­τού­χοι έχουν προει­δο­ποι­ή­σει ότι μπορεί να ανοί­ξουν ξανά τη μετα­να­στευ­τική οδό προς την Ευρώπη εάν η ΕΕ αθε­τή­σει το δικό της κομμάτι της συμ­φω­νίας.

Είναι πολλοί οι αξιω­μα­τού­χοι της ΕΕ που δεν νιώθουν άνετα να βοη­θή­σουν τον Ερντο­γάν με αντάλ­λαγμα την διακοπή της μετα­να­στευ­τι­κής ροής που πέρσι έφερε ένα εκα­τομ­μύ­ριο μετα­νά­στες στην Ευρώπη μέσω Τουρ­κίας.

Ανώ­τα­τοι αξιω­μα­τού­χοι ωστόσο της ΕΕ πιστεύ­ουν ότι μπορούν να ασκή­σουν πίεση στον Ερντο­γάν ενώ τον προ­τρέ­πουν να σεβα­στεί τις γνώμες της μισής Τουρ­κίας που δεν τον υπο­στή­ριξε εκλο­γικά, αλλά και που δεν υπο­στή­ριξε ούτε το πρα­ξι­κό­πημα. Το επι­χεί­ρημά τους είναι ότι η Τουρκία χρειά­ζε­ται το εμπόριο της ΕΕ και τις ευρω­παϊ­κές επεν­δύ­σεις καθώς και μια στρα­τη­γική συμ­μα­χία σε μια περιοχή όπου έχει λίγους φίλους. Επίσης ισχυ­ρί­ζο­νται ότι η συμ­φω­νία για τους μετα­νά­στες δεν ήταν τόσης σημα­σίας για την πτώση του αριθμού των μετα­να­στών όσο για το σφρά­γι­σμα των βαλ­κα­νι­κών συνόρων της Ελλάδας, πράγμα το οποίο απέ­τρεψε τον κόσμο από το να περάσει μέσω Τουρ­κίας στην Ευρώπη, με τελικό προ­ο­ρι­σμό τη Γερ­μα­νία.

Την ίδια στιγμή, οι Ευρω­παίοι δεν θέλουν να ασκή­σουν μεγάλη πίεση στον Ερντο­γάν, φοβού­με­νοι πως η αστά­θεια στη Τουρκία, όπως απο­δεί­χθηκε από το πρα­ξι­κό­πημα, θα μπο­ρούσε να αποβεί χει­ρό­τερη από την παρούσα κατά­σταση: “Δεν πρέπει να βια­ζό­μα­στε να βγά­ζουμε συμπε­ρά­σματα και να δρούμε επι­θε­τικά,” είπε ανώ­τα­τος αξιω­μα­τού­χος στο Reuters, καθώς “η ίδια η χώρα είναι πολύ εύθραυ­στη”.

Στις Βρυ­ξέλ­λες ο Ν. Κοτζιάς

Στις Βρυ­ξέλ­λες μετα­βαί­νει σήμερα ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Νίκος Κοτζιάς, προ­κει­μέ­νου να συμ­με­τά­σχει στο Συμ­βού­λιο Εξω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της ΕΕ και στην Υπουρ­γική Συνά­ντηση ΕΕ με το Συμ­βού­λιο Χωρών του Κόλπου.

Στα συμπε­ρά­σματα του Συμ­βου­λίου ανα­μέ­νε­ται αναφορά στην ανάγκη να υπάρξει στην Τουρκία αυτο­συ­γκρά­τηση και να απο­κα­τα­στα­θεί η ομα­λό­τητα στη χώρα.

Η Ελλάδα κατα­δί­κασε εξαρχής το πρα­ξι­κό­πημα και την από­πειρα δια­σά­λευ­σης της συνταγ­μα­τι­κής τάξης στην Τουρκία, και τάσ­σε­ται υπέρ της προ­ά­σπι­σης του κράτους δικαίου και της ανά­πτυ­ξης της δημο­κρα­τίας, όπως τονί­στηκε από την ελλη­νική κυβέρ­νηση, αλλά και χθες στην ευρεία σύσκεψη που συγκά­λεσε ο κ. Κοτζιάς στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών με στόχο την αξιο­λό­γηση των εξε­λί­ξεων στη γει­το­νική μας χώρα και την εκτί­μηση του νέου περι­βάλ­λο­ντος ασφα­λείας στην περιοχή.

Η Αθήνα στη­ρί­ζει την Τουρ­κική Δημο­κρα­τία, δεν επι­θυ­μεί να ανα­μει­χθεί στις εσω­τε­ρι­κές της υπο­θέ­σεις και ενδια­φέ­ρε­ται να έχει πάντοτε ανοι­χτούς διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας και συνεν­νό­η­σης με την ‘Αγκυρα προς όφελος της διμε­ρούς συνερ­γα­σίας και της περι­φε­ρεια­κής ειρήνης και στα­θε­ρό­τη­τας.

Ο κ. Κοτζιάς θα συμ­με­τά­σχει τέλος στην Υπουρ­γική Συνά­ντηση Ε.Ε. – Συμ­βου­λίου Χωρών του Κόλπου (EU – GCC), στην ημε­ρή­σια διάταξη της οποίας περι­λαμ­βά­νε­ται η κατά­σταση στο Ιράκ, τη Συρία, το Λίβανο, την Υεμένη καθώς και η συνο­λική σχέση EU-GCC.

euro2day.gr