ΤτΕ: Πώς θα υπολογίζεται η ικανότητα του δανειολήπτη να πληρώνει τις δόσεις

Τη δια­δι­κα­σία και τα κρι­τή­ρια προσ­διο­ρι­σμού της μέγι­στης ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη και του ποσού που θα μπορούν να λάβουν οι πιστω­τές σε περί­πτωση ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης ενός ακι­νή­του στο πλαίσιο της δια­δι­κα­σίας που ορίζει ο νόμος Κατσέλη καθο­ρί­ζει απόφαση που εξέδωσε η Τράπεζα της Ελλάδας και δημο­σιεύ­τηκε στο ΦΕΚ (Αρ. Φύλλου 2740). Η απόφαση θα αρχίσει να εφαρ­μό­ζε­ται από την 1η Ιανουα­ρίου 2016.

Η εκτε­λε­στική επι­τροπή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, όπως ανα­φέ­ρει το σχετικό έγγραφο, απο­φά­σισε: «Με βάση τις βέλ­τι­στες πρα­κτι­κές για την αξιο­λό­γηση της ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής οφειλών που ακο­λου­θού­νται από άλλα κράτη μέλη της Ε.Ε. ιδίως για την εκτί­μηση της ικα­νό­τη­τας δανειο­λη­πτών να εξυ­πη­ρε­τή­σουν τις υπο­χρε­ώ­σεις προς πιστω­τικά ιδρύ­ματα (σχε­τι­κές και οι κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές της Ευρω­παϊ­κής Αρχής Τρα­πε­ζών), καθώς και την ανάγκη ανά­πτυ­ξης και υιο­θέ­τη­σης εκτι­μη­τι­κών μεθο­δο­λο­γιών και δεικτών εναρ­μο­νι­σμέ­νων με τα διεθνή και ευρω­παϊκά πρότυπα για τον εν γένει προσ­διο­ρι­σμό της αξίας ακι­νή­των και ιδίως αυτών που χρη­σι­μεύ­ουν ως κατοι­κίες».

Μέγιστη ικα­νό­τητα απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη

Ο προσ­διο­ρι­σμός της μέγι­στης ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη βασί­ζε­ται στην τρέ­χουσα και στη μελ­λο­ντική ικα­νό­τητα αυτού για απο­πλη­ρωμή του συνόλου της οφειλής με βάση αξιό­πι­στες και ρεα­λι­στι­κές παρα­δο­χές που λαμ­βά­νουν υπόψη και τις «εύλογες δαπάνες δια­βί­ω­σης» του οφει­λέτη και των προ­στα­τευό­με­νων μελών της οικο­γέ­νειας του, βάσει της παρα­κάτω μεθο­δο­λο­γίας:

Τρέ­χουσα ικα­νό­τητα απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη

Βάση του υπο­λο­γι­σμού της τρέ­χου­σας ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη απο­τε­λούν το συνο­λικό δια­θέ­σιμο εισό­δημα και οι δαπάνες δια­βί­ω­σης αυτού και των προ­στα­τευό­με­νων μελών της οικο­γέ­νειας του κατά το χρόνο συζή­τη­σης της αίτησής του, όπως αυτά τεκ­μη­ριώ­νο­νται από τα έγγραφα και δικαιο­λο­γη­τικά που αυτός έχει κατα­θέ­σει στη γραμ­μα­τεία του δικα­στη­ρίου με τη σχετική αίτηση.

Για το σκοπό αυτό, ο οφει­λέ­της υπο­βάλ­λει μαζί με την αίτηση για ένταξη στο νόμο Κατσέλη το κατάλ­ληλα συμπλη­ρω­μένο το τυπο­ποι­η­μένο έντυπο που καθο­ρί­ζε­ται με την συγκε­κρι­μένη απόφαση.

Σε αυτό ενσω­μα­τώ­νο­νται:

α) Τα στοι­χεία του εισο­δή­μα­τος του οφει­λέτη που δηλώ­θη­καν από αυτόν στην αίτηση και

β) οι δαπάνες δια­βί­ω­σης του οφει­λέτη και των προ­στα­τευό­με­νων μελών της οικο­γέ­νειας του κατη­γο­ριο­ποι­η­μέ­νες στις ομάδες των «ευλόγων δαπανών δια­βί­ω­σης» και στις ενδε­χό­με­νες λοιπές δαπάνες.

Μελ­λο­ντική ικα­νό­τητα απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη

Βάση του υπο­λο­γι­σμού της μελ­λο­ντι­κής ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη απο­τε­λεί το ποσό που προ­κύ­πτει από τον υπο­λο­γι­σμό της τρέ­χου­σας ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη, με κατ’ αρχήν στα­διακή προ­σαύ­ξηση ποσο­στού 5% ανά πεντα­ε­τία. Το ανωτέρω ποσοστό της προ­σαύ­ξη­σης ανά πεντα­ε­τία μπορεί να είναι ανώτερο ή κατώ­τερο του 5%:

Στην περί­πτωση που βασί­ζε­ται σε προσ­δο­κία μελ­λο­ντι­κής αύξησης ή σε εκτί­μηση μελ­λο­ντι­κής μείωσης του εισο­δή­μα­τος του οφει­λέτη από οποια­δή­ποτε αιτία, εφόσον αυτή τεκ­μη­ριώ­νε­ται επαρκώς, στην περί­πτωση που βασί­ζε­ται σε οικειο­θελή δέσμευση του οφει­λέτη να μειώσει τις δαπάνες δια­βί­ω­σης του ιδίου και των προ­στα­τευό­με­νων μελών της οικο­γέ­νειας του, εφόσον δεν συντρέ­χουν άλλοι προ­φα­νείς λόγοι που καθι­στούν μη ρεα­λι­στική την προ­ο­πτική μείωσης των δαπανών δια­βί­ω­σης.

Για την εκτί­μηση των παρα­πάνω λαμ­βά­νο­νται ενδει­κτικά υπόψη:

το τρέχον επίπεδο δαπανών σε σχέση με τις εύλογες δαπάνες,

η ηλικία του οφει­λέτη,

ο αριθμός και ηλικία των προ­στα­τευό­με­νων μελών της οικο­γέ­νειάς του,

τυχόν προ­βλή­ματα υγείας του οφει­λέτη και των προ­στα­τευό­με­νων μελών της οικο­γέ­νειάς του,

οι συν­θή­κες της αγοράς ή του κλάδου δρα­στη­ριό­τη­τας του οφει­λέτη ή του εργο­δότη αυτού.

Υπο­λο­γι­σμός της μέγι­στης ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη

Κατά τον υπο­λο­γι­σμό της μέγι­στης ικα­νό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του οφει­λέτη λαμ­βά­νε­ται υπόψη το χρονικό διά­στημα, κατά το οποίο οι τυχόν μετα­βο­λές στο εισό­δημα ή στις δαπάνες του ανα­μέ­νε­ται να υπάρ­ξουν και η περί­ο­δος που εκτι­μά­ται ότι αυτές θα διαρ­κέ­σουν. Εάν το σχέδιο διευ­θέ­τη­σης οφειλών περιέ­χει στα­διακά αυξα­νό­με­νες δόσεις απο­πλη­ρω­μής, η ικα­νό­τητα απο­πλη­ρω­μής υπο­λο­γί­ζε­ται, μέχρι το χρονικό σημείο της ολο­σχε­ρούς εξό­φλη­σης της συνο­λι­κής οφειλής, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη την πιο πάνω, κατά περί­πτωση, τεκ­μη­ρί­ωση.

Το σύνολο του ποσού των δόσεων που προ­κύ­πτει από την εκτί­μηση της μέγι­στης δυνα­τό­τη­τας απο­πλη­ρω­μής του δανειο­λή­πτη ανά­γε­ται σε «παρούσα αξία».

Για το σκοπό αυτό, ως προ­ε­ξο­φλη­τικό επι­τό­κιο θα χρη­σι­μο­ποιεί­ται το μέσο επι­τό­κιο υφι­στά­με­νων στε­γα­στι­κών δανείων σε ευρώ με διάρ­κεια άνω των πέντε ετών, όπως αυτό δημο­σιεύ­ε­ται κάθε μήνα στο δια­δι­κτυακό τόπο της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος (http://www.bankofgreece.gr/ Pages/el/Statistics/rates-markets/deposits.aspx), καθώς και στο Μηνιαίο Στα­τι­στικό Δελτίο.

Προσ­διο­ρι­σμός του ποσού που θα ελάμ­βα­ναν οι πιστω­τές σε περί­πτωση ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης

Για τον προσ­διο­ρι­σμό του ποσού που θα ελάμ­βα­ναν οι πιστω­τές σε περί­πτωση ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης ακο­λου­θεί­ται η εξής δια­δι­κα­σία: Εντός της προ­βλε­πό­με­νης προ­θε­σμίας, ο πιστω­τής ή οι πιστω­τές, των οποίων οι απαι­τή­σεις είναι εξα­σφα­λι­σμέ­νες με εμπράγ­ματη ασφά­λεια ή με προ­ση­μεί­ωση υπο­θή­κης και σε περί­πτωση έλλει­ψης τέτοιων πιστω­τών, ο πιστω­τής με την υψη­λό­τερη απαί­τηση κατά του οφει­λέτη, κατα­θέ­τουν στο φάκελο του οφει­λέτη εκτί­μηση σχετικά με το εκτι­μώ­μενο ποσό του πλει­στη­ριά­σμα­τος, σε περί­πτωση πλει­στη­ρια­σμού ακι­νή­του του οφει­λέτη εντός έξι μηνών από την κατά­θεση της αίτησης του οφει­λέτη.

Η εκτί­μηση αυτή θα περι­λαμ­βά­νει και εκτί­μηση της τρέ­χου­σας εμπο­ρι­κής αξίας του ακι­νή­του και μνεία του εκτι­μώ­με­νου ποσο­στού απο­μεί­ω­σης αυτής, λόγω της ανα­γκα­στι­κής εκποί­η­σης του ακι­νή­του, καθώς και των εξόδων που συν­δέ­ο­νται με τον πλει­στη­ρια­σμό.

Ο οφει­λέ­της δικαιού­ται να κατα­θέ­σει στο φάκελο, μέχρι τη συζή­τηση της αίτησης του ενώπιον του δικα­στη­ρίου αντί­στοι­χου περιε­χο­μέ­νου εκτί­μηση από πιστο­ποι­η­μένο εκτι­μητή του κλάδου ακι­νή­των του ν. 4152/2013.

Οι εκτι­μή­σεις αυτές αξιο­λο­γού­νται ελεύ­θερα από το δικα­στή­ριο, όμως σε περί­πτωση απο­κλί­σεων που επη­ρε­ά­ζουν καθο­ρι­στικά την έκβαση της από­φα­σης κι εφόσον ούτε ο πιστω­τής ούτε ο οφει­λέ­της προ­σκο­μί­ζουν, μέχρι τη συζή­τηση της υπό­θε­σης, εκτί­μηση από πιστο­ποι­η­μένο εκτι­μητή, ανα­τί­θε­ται αυτή σε πιστο­ποι­η­μένο εκτι­μητή του κλάδου ακι­νή­των, από το δικαστή.

Βάσει των κατα­τε­θει­μέ­νων εκτι­μή­σεων, το δικα­στή­ριο προσ­διο­ρί­ζει στην απόφαση του το ποσό που θα ελάμ­βα­ναν οι πιστω­τές σε περί­πτωση ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης. Για την αποφυγή σύγκρου­σης συμ­φε­ρό­ντων, ο πιστο­ποι­η­μέ­νος εκτι­μη­τής πρέπει να ανα­φέ­ρει στην εκτί­μησή του τυχόν σχέση που δια­τη­ρεί με τον οφει­λέτη ή τους πιστω­τές και η οποία θα μπο­ρούσε να εγείρει αμφι­βο­λίες για την ανε­ξαρ­τη­σία του.

Η αμοιβή του πιστο­ποι­η­μέ­νου εκτι­μητή για την εκτί­μηση κατα­βάλ­λε­ται από τον οφει­λέτη και σε περί­πτωση που γίνει δεκτή η αίτηση του για εξαί­ρεση του ακι­νή­του του από την εκποί­ηση, αυτή επι­βάλ­λε­ται ως δικα­στική δαπάνη σε βάρος των πιστω­τών του οφει­λέτη που έλαβαν μέρος στη δίκη.

Η ΤτΕ θα δημιουρ­γή­σει βάση δεδο­μέ­νων με τις εκτι­μή­σεις και τις ποιο­τι­κές παρα­μέ­τρους που λαμ­βά­νο­νται υπόψη από τους εκτι­μη­τές και θα διε­νερ­γεί, κατά τακτά δια­στή­ματα, δειγ­μα­το­λη­πτική εξέταση των κατα­τι­θε­μέ­νων εκτι­μή­σεων για τη διά­γνωση τυχόν σημα­ντι­κών απο­κλί­σεων μεταξύ της εκτί­μη­σης και του πραγ­μα­τικά επι­τευ­χθέ­ντος πλει­στη­ριά­σμα­τος, σε περί­πτωση απόρ­ρι­ψης της αίτησης και πλει­στη­ρια­σμού του ακι­νή­του του οφει­λέτη.

Παράλ­ληλα, η ΤτΕ μπορεί να ζητά από όλους τους εμπλε­κό­με­νους φορείς στη δια­δι­κα­σία την υποβολή, σε τακτή βάση ή και εκτά­κτως, ποσο­τι­κών και ποιο­τι­κών στοι­χείων σχετικά με τις κατα­τι­θέ­με­νες εκτι­μή­σεις.

Η ΤτΕ θα αξιο­λο­γεί τα ευρή­ματα και θα λαμ­βά­νει υπόψη τυχόν ελλεί­ψεις που της γνω­στο­ποιού­νται, ώστε να προ­σαρ­μό­ζε­ται κατάλ­ληλα τόσο η δια­δι­κα­σία προσ­διο­ρι­σμού του ποσού που θα ελάμ­βα­ναν οι πιστω­τές σε περί­πτωση ανα­γκα­στι­κής εκτέ­λε­σης όσο και οι ακο­λου­θού­με­νες από τους εκτι­μη­τές μεθο­δο­λο­γίες.

enikonomia.gr