SOS για τα νησιά που “στεγνώνουν” – Φ. Ζαννετίδης: “Βλέπουμε τις στάθμες στα φράγματα να κατεβαίνουν και αγωνιούμε”

Παρά τις σφο­δρές βρο­χο­πτώ­σεις που πλήτ­τουν τη χώρα τα τε­λευ­ταία 24ωρα, τα νησιά του Αι­γαί­ου “στε­γνώ­νουν”, καθώς οι κά­τοι­κοι βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι εδώ και μήνες την ανομ­βρία.

Το πρό­βλη­μα είναι ακόμη με­γα­λύ­τε­ρο για τα νησιά που απο­τε­λούν δη­μο­φι­λείς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, επο­μέ­νως τους -δύ­σκο­λους έτσι κι αλ­λιώς από πλευ­ράς λει­ψυ­δρί­ας- κα­λο­και­ρι­νούς μήνες χρειά­ζο­νται έξτρα πο­σό­τη­τες νερού για να εξυ­πη­ρε­τή­σουν και τους του­ρί­στες.

Έτσι υπάρ­χει αυ­ξη­μέ­νη κα­τα­νά­λω­ση τους μήνες αυ­τούς, χωρίς να υπάρ­χει σχε­δόν κα­θό­λου προ­σφο­ρά. Η περ­σι­νή σεζόν ήταν μια κακή χρο­νιά υδρο­γε­ω­λο­γι­κά για τις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ριο­χές της χώρας, υπο­στη­ρί­ζουν οι επι­στή­μο­νες, με την ανομ­βρία σε αυτά τα νησιά να κρα­τά­ει από τον Απρί­λιο μέχρι και τον Σε­πτέμ­βριο.

«Πρό­κει­ται για χρο­νι­κά άνιση κα­τα­νο­μή του νερού το χει­μώ­να με το κα­λο­καί­ρι, που υπάρ­χει σε πολ­λές πε­ριο­χές. Και εδώ ακρι­βώς πρέ­πει να πα­ρέμ­βου­με. Δη­λα­δή να συλ­λέ­ξου­με νερό το χει­μώ­να, να το απο­τα­μιεύ­σου­με και να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σου­με το κα­λο­καί­ρι. Επει­δή και τα πε­τρώ­μα­τα δεν είναι κα­τάλ­λη­λα, δεν είναι φι­λό­ξε­να για το νερό αν και έχουν άλλες ομορ­φιές, είναι ηφαι­στεια­κά για πα­ρά­δειγ­μα όπως στη Σα­ντο­ρί­νη, δεν υπάρ­χουν μα­γι­κές λύ­σεις.

Είτε πρέ­πει να πα­ρέμ­βου­με κά­νο­ντας κά­ποια έργα υπο­δο­μής, δη­λα­δή μι­κρούς τα­μιευ­τή­ρες, μικρά φράγ­μα­τα να συλ­λέ­ξου­με το νερό τον χει­μώ­να που βρέ­χει και το νερό κυ­λά­ει στη θά­λασ­σα γιατί δεν το έχου­με ανά­γκη, ή να κά­νου­με αφα­λά­τω­ση», λέει μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κα­θη­γη­τής υδρο­γε­ω­λο­γί­ας στο ΑΠΘ, Κώ­στας Βου­δού­ρης και προ­σθέ­τει ότι σε σχέση με τις μο­νά­δες αφα­λά­τω­σης χρειά­ζε­ται ιδιαί­τε­ρη προ­σο­χή, καθώς κα­τα­να­λώ­νουν με­γά­λες πο­σό­τη­τες ενέρ­γειας και δεν πρέ­πει να με­τα­τρέ­ψου­με ένα πρό­βλη­μα υδά­τι­νων πόρων σε ενερ­γεια­κό.

Η λύση σε αυτό είναι όπως ση­μειώ­νει ο κ. Βου­δού­ρης, είναι να κα­τα­σκευα­στούν μο­νά­δες αφα­λά­τω­σης αξιο­ποιώ­ντας εναλ­λα­κτι­κές μορ­φές ενέρ­γειας όπως η γε­ω­θερ­μία ή η αιο­λι­κή.

Όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Βου­δού­ρης τα μο­ντέ­λα δεί­χνουν μία μεί­ω­ση της τάξης του 20% των βρο­χο­πτώ­σε­ων στις πε­ριο­χές αυτές τα προ­σε­χή 20 με 30 χρό­νια, επο­μέ­νως η άμεση λήψη μέ­τρων είναι επι­τα­κτι­κή.

«Στις Δυ­τι­κές Κυ­κλά­δες τα τε­λευ­ταία δυο χρό­νια κύ­λη­σαν πολύ άσχη­μα όσον αφορά την ανομ­βρία. Όταν δεν βρέ­χει οι πα­ρα­γω­γοί και κυ­ρί­ως κτη­νο­τρό­φοι έχουν σο­βα­ρό πρό­βλη­μα με τα σπαρ­τά τους οπότε κατ’ επέ­κτα­ση με την δια­τρο­φή των ζωών. Αν δεν βρέ­ξει για να σπεί­ρουν, ανα­γκά­ζο­νται να αγο­ρά­ζουν ζω­ο­τρο­φές οπότε εκεί ανε­βαί­νει πάρα πολύ το κό­στος δια­τρο­φής των ζώων», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Αλε­ξάν­δρα Τουρ­κα­μπή από την Ένωση Συ­νε­ται­ρι­σμών Νήσων Κυ­κλά­δων και Αρ­γο­σα­ρω­νι­κού.

«Οι καλ­λιέρ­γειες που αντι­με­τώ­πι­σαν πρό­βλη­μα ήταν κυ­ρί­ως τα σπαρ­τά (κρι­θά­ρι, βρώμη) οι ελιές, αλλά και τα με­λίσ­σια. Πολύ μι­κρές ήταν πα­ρα­γω­γές σε ελαιό­λα­δο και σε μέλι. Επί­σης, πα­ρα­τη­ρή­θη­καν και αρ­κε­τές απώ­λειες σε με­λίσ­σια από αρ­ρώ­στιες. Μειω­μέ­νη επί­σης ήταν και η από­δο­ση στη καλ­λιέρ­γεια κη­πευ­τι­κών λόγω της έλ­λει­ψης νερού, αλλά και στην ποιό­τη­τα των πα­ρα­γό­με­νων προ­ϊ­ό­ντων», συ­μπλη­ρώ­νει.

Οι πρώ­τες βρο­χές που πέ­φτουν μέσα Οκτω­βρί­ου είναι πολύ δύ­σκο­λο να βελ­τιώ­σουν αι­σθη­τά την ει­κό­να μετά από τό­σους μήνες ξη­ρα­σί­ας, όπως λένε οι κά­τοι­κοι των νη­σιών.

Όπως ση­μειώ­νει η κ. Τουρ­κα­μπή: «Έχει γίνει μια προ­σπά­θεια στο πα­ρελ­θόν για εγκα­τα­στά­σεις υδρο­πο­νί­ας το οποίο θα βοη­θού­σε στο σι­τη­ρέ­σιο των ανα­πα­ρα­γω­γι­κών ζωών. Από εκεί και πέρα η εκά­στο­τε Κυ­βέρ­νη­ση με το αρ­μό­διο Υπουρ­γείο μπο­ρεί να βοη­θή­σει τους πα­ρα­γω­γούς με επι­πλέ­ον ενι­σχύ­σεις ανά ζώο και ο ΕΛΓΑ να δια­μορ­φώ­σει απο­ζη­μιώ­σεις που να σχε­τί­ζο­νται με την ανομ­βρία γιατί είναι το νού­με­ρο ένα πρό­βλη­μα αυτή τη στιγ­μή στα νησιά».

Νησιά χωρίς βροχή για 10 μήνες

«Υπάρ­χουν νησιά στα οποία έχει να βρέ­ξει πε­ρί­που 10 μήνες. Είναι αυτή τη στιγ­μή το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα που έχου­με σε σχέση με τον πρω­το­γε­νή τομέα, έχει επη­ρε­α­στεί σε πολύ με­γά­λο βαθμό η κτη­νο­τρο­φία, η με­λισ­σο­κο­μία και η φυ­τι­κή πα­ρα­γω­γή φυ­σι­κά και οι άνυ­δρες καλ­λιέρ­γειες που έχου­με εδώ στα νησιά», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Φι­λή­μο­νας Ζαν­νε­τί­δης, αντι­πε­ρι­φε­ρειάρ­χης Νο­τί­ου Αι­γαί­ου και επι­ση­μαί­νει ότι η Ρόδος, η Κως και η Κά­λυ­μνος είναι τα νησιά που αντι­με­τω­πί­ζουν το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα στην πε­ρι­φέ­ρεια της δι­καιο­δο­σί­ας του.

Όπως εξη­γεί ο κ. Ζα­νετ­τί­δης στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τα τε­λευ­ταία χρό­νια το φαι­νό­με­νο της πα­ρα­τε­τα­μέ­νης ανομ­βρί­ας είναι ολο­έ­να και συ­χνό­τε­ρο και ως απο­τέ­λε­σμα έχουν επη­ρε­α­στεί οι υδρο­φό­ροι ορί­ζο­ντες, έχουν ξε­κι­νή­σει φαι­νό­με­να υφαλ­μύ­ρω­σης και η δύ­σκο­λη κα­τά­στα­ση είναι εμ­φα­νής αν επι­σκε­φτεί κα­νείς συ­γκε­κρι­μέ­να ση­μεία των νη­σιών. «Βλέ­που­με τις στάθ­μες στα φράγ­μα­τα να κα­τε­βαί­νουν και αγω­νιού­με.

Το φράγ­μα της Απο­λακ­κιάς που είναι για την άρ­δευ­ση, η λι­μνο­δε­ξα­με­νή του Σκο­λο­νί­τη ήδη στα­μά­τη­σε γιατί κα­τέ­βη­κε πολύ η στάθ­μη σε ση­μείο που δεν μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει πια λόγω της ανο­βρί­ας και το φράγ­μα του Γα­δου­ρά που είναι για την ύδρευ­ση, λόγω της χω­ρη­τι­κό­τη­τας του που είναι πολύ με­γά­λη δεν έχει μέχρι στιγ­μής προ­βλή­μα­τα», λέει ο κ. Ζαν­νε­τί­δης.

Στην πε­ρι­φέ­ρειά του, οι προ­σπά­θειες για την αντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος πρό­κει­ται να επι­κε­ντρω­θούν στις αφα­λα­τώ­σεις, διότι όπως λέει φράγ­μα­τα υπάρ­χουν και μπο­ρούν να γί­νουν και άλλα, αλλά αν δεν βρέ­χει δεν έχουν νόημα. Επο­μέ­νως, βλέ­πει το μέλ­λον στις αφα­λα­τώ­σεις με νέες τε­χνο­λο­γί­ες, υψη­λής ποιό­τη­τας που δεν είναι κο­στο­βό­ρες.

Αν η ανομ­βρία συ­νε­χί­σει κλι­μα­κού­με­νη, έστω και με κά­ποια δια­λείμ­μα­τα η λήψη νέων μέ­τρων με μα­κρο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα που θα λαμ­βά­νουν υπόψη και τις ρα­γδαί­ες με­τα­βο­λές που προ­κα­λεί η κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή μοιά­ζει μο­νό­δρο­μος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ