Επιστολική ψήφος: Το σχέδιο 9 σημείων για να ψηφίσουν όλοι οι απόδημοι

Τον «χορό» των παρεμ­βά­σεών της στην εκλο­γική νομο­θε­σία ετοι­μά­ζε­ται να σύρει η κυβέρ­νηση με τρία κομβικά βήματα – ξεχω­ρι­στά νομο­σχέ­δια – μέσα στους επό­με­νους τέσ­σε­ρις μήνες, ξεκι­νώ­ντας από τη χορή­γηση δικαιώ­μα­τος ψήφου στους Ελληνες του εξω­τε­ρι­κού, όπως είχε δεσμευ­τεί και προ­ε­κλο­γικά η ΝΔ. Η λύση της επι­στο­λι­κής ψήφου για όλους τους από­δη­μους που είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους «κλεί­δωσε» και το σχετικό νομο­σχέ­διο, που έχει τεθεί σε απόλυτη προ­τε­ραιό­τητα, ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει ισχυρό crash test συναί­νε­σης ανάμεσα στην κυβέρ­νηση και την αντι­πο­λί­τευση στο τελευ­ταίο δεκα­ή­μερο του Οκτω­βρίου.

Νωρί­τερα θα στηθεί το παρα­σκή­νιο δια­βου­λεύ­σεων του Κυριά­κου Μητσο­τάκη με τους πολι­τι­κούς αρχη­γούς, δεδο­μέ­νου ότι για να ισχύσει η νέα ρύθμιση απαι­τού­νται 200 ψήφοι στη Βουλή. Παράλ­ληλα με τη δια­δι­κα­σία της συνταγ­μα­τι­κής ανα­θε­ώ­ρη­σης, εξάλλου, η κυβέρ­νηση προ­τί­θε­ται να προ­χω­ρή­σει εντός του Νοεμ­βρίου στη δεύτερη παρέμ­βασή της για την κατάρ­γηση της απλής ανα­λο­γι­κής στους δήμους, ενώ τον Ιανουά­ριο 2020 ανα­μέ­νε­ται να απο­κα­λυ­φθεί το κυβερ­νη­τικό πλάνο για το εκλο­γικό σύστημα που θα «ακυ­ρώ­νει» την απλή ανα­λο­γική στις εθνικές κάλπες. Πάντως στην κατεύ­θυνση της δια­μόρ­φω­σης συνο­λικά μιας νέας εκλο­γι­κής νομο­θε­σίας θα πρέπει να συνυ­πο­λο­γί­ζε­ται άλλη μία – ουσια­στικά η πρώτη – κίνηση: η κατά­θεση ενός πακέτου μέτρων που θα καθο­ρί­ζει λεπτο­με­ρώς μια σειρά από δια­δι­κα­στικά ζητή­ματα (όπως νέες προ­θε­σμίες στην υποβολή υπο­ψη­φιο­τή­των κ.ά.).

Το μεγάλο στοί­χημα

«Για τους Ελληνες του εξω­τε­ρι­κού η λέξη – κλειδί είναι η «διευ­κό­λυνση». Στόχος, να μπορούν να ψηφί­ζουν χωρίς να ταξι­δεύ­ουν όσοι είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους με μια απλή δια­δι­κα­σία» λένε έγκυρες πηγές, δίνο­ντας ως έναν βαθμό απά­ντηση στο γιατί προ­κρί­θηκε τελικά η ψήφος με «γράμμα» και όχι το σενάριο που προ­έ­βλεπε οι Ελληνες του εξω­τε­ρι­κού να προ­σέρ­χο­νται στις κατά τόπους πρε­σβείες ή τα προ­ξε­νεία. Το μεγάλο στοί­χημα για την κυβέρ­νηση, κατά τις ίδιες πηγές, είναι να καθο­ρι­στούν οι λεπτο­μέ­ρειες με προσοχή ώστε η δια­δι­κα­σία να είναι απο­λύ­τως «έγκυρη και μη αμφι­σβη­τή­σιμη από κανέναν» αλλά και να δια­σφα­λί­ζε­ται η μυστι­κό­τητα της ψηφο­φο­ρίας. Οπως έλεγε στα τέλη Αυγού­στου στους νεο­ε­κλε­γέ­ντες δημάρ­χους της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Θεσ­σα­λο­νί­κης ο αρμό­διος υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Τάκης Θεο­δω­ρι­κά­κος «ανα­ζη­τούμε τη βέλ­τι­στη μέθοδο και παίρ­νουμε υπόψη μας τη διεθνή εμπει­ρία γιατί σε όλες τις πολι­τι­σμέ­νες χώρες του κόσμου αυτό το θέμα έχει λυθεί» ενώ για αυτο­νό­ητο δικαί­ωμα των ελλήνων πολιτών απα­ντα­χού της Γης να ψηφί­ζουν από τον τόπο δια­μο­νής τους έχουν μιλήσει και άλλα κυβερ­νη­τικά στελέχη.

Τις τεχνι­κές παρα­μέ­τρους της κυβερ­νη­τι­κής πρω­το­βου­λίας για την επι­στο­λική ψήφο επε­ξερ­γά­ζε­ται εδώ και καιρό (μελε­τώ­ντας με προσοχή αντί­στοιχα ευρω­παϊκά παρα­δείγ­ματα, όπως το ιταλικό ή το ολλαν­δικό μοντέλο) το δίδυμο Τάκη Θεο­δω­ρι­κά­κου και Θοδωρή Λιβά­νιου στο υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, στην κατεύ­θυνση τόσο να αυξηθεί η συμ­με­τοχή όσο και να απο­τρα­πεί οποια­δή­ποτε ταλαι­πω­ρία των ψηφο­φό­ρων, ιδίως αυτή της μετα­κί­νη­σης. Με βάση τις μέχρι στιγμής πλη­ρο­φο­ρίες δεν φαί­νε­ται να υπάρχει απόφαση για ανα­προ­σαρ­μογή του αριθμού βου­λευ­τών Επι­κρα­τείας στα ψηφο­δέλ­τια ενώ μένει να φανεί εάν το μοντέλο της επι­στο­λι­κής ψήφου για τους Ελληνες του εξω­τε­ρι­κού, ενδε­χο­μέ­νως απο­τε­λέ­σει «οδηγό» για αλλαγές και στη δια­δι­κα­σία ψήφου των ετε­ρο­δη­μο­τών εντός της επι­κρά­τειας.

Εννέα σημεία

Σύμφωνα με το σχέδιο που βρί­σκε­ται στο τελικό στάδιο επε­ξερ­γα­σίας, η δια­δι­κα­σία της επι­στο­λι­κής ψήφου περι­λαμ­βά­νει εννέα σημα­ντικά σημεία:

Το μοντέλο της επι­στο­λι­κής ψήφου θα απευ­θύ­νε­ται σε όλους ανε­ξαι­ρέ­τως τους Ελληνες του εξω­τε­ρι­κού εφόσον είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους. Κατά τις πρό­χει­ρες εκτι­μή­σεις της κυβέρ­νη­σης πάνω από 300.000 πολίτες θα σπεύ­σουν να ταχυ­δρο­μή­σουν την ψήφο τους. Προ­κει­μέ­νου να υπάρχει η απαι­τού­μενη  χρονική διάρ­κεια για να μπορεί να εφαρ­μο­σθεί η δια­δι­κα­σία ψηφο­φο­ρίας από τους Ελληνες της Δια­σπο­ράς, για τη δικα­στική επι­κύ­ρωση των κομ­μα­τι­κών ψηφο­δελ­τίων θα τεθεί ελά­χι­στο χρονικό όριο, 21-22 ημερών πριν από τις κάλπες.

Οι ενδια­φε­ρό­με­νοι έλληνες πολίτες του εξω­τε­ρι­κού θα πρέπει εγκαί­ρως -πριν από την ανα­κή­ρυξη των υπο­ψη­φίων – να δηλώ­σουν την πρόθεσή τους για επι­στο­λική ψήφο. Η δια­δι­κα­σία θα γίνεται ψηφιακά: σε συγκε­κρι­μένη πλατ­φόρμα θα δηλώ­νουν ηλε­κτρο­νικά τα στοι­χεία τους. Απα­ραί­τητη και πιο σημα­ντική είναι η υποβολή έγκυρης διεύ­θυν­σης κατοι­κίας. Εξάλλου η δια­δι­κα­σία δεν θα αφορά μόνο όσους ζουν εδώ και χρόνια στο εξω­τε­ρικό ή μετα­νά­στευ­σαν λόγω κρίσης, αλλά ακόμα και τον πολίτη που την περίοδο των εκλογών δια­μέ­νει εκτός συνόρων προ­σω­ρινά (για επαγ­γελ­μα­τι­κούς σκοπούς, για παρά­δειγμα) και δεν θα μπορεί να έχει αυτο­πρό­σωπη παρου­σία στις εθνικές κάλπες.

Για τη δια­δι­κα­σία που θα ακο­λου­θεί­ται για την ψήφο των Ελλήνων του εξω­τε­ρι­κού, θα λει­τουρ­γεί ειδική εφο­ρευ­τική επι­τροπή (με έδρα πιθα­νό­τατα στο Πρω­το­δι­κείο Αθήνας). Από αυτή την επι­τροπή, μόλις ο ενδια­φε­ρό­με­νος δηλώσει τα στοι­χεία του στην ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα και μπει στον κατά­λογο της επι­στο­λι­κής ψήφου, θα δια­γρά­φε­ται από τον κατά­λογο της εκλο­γι­κής περι­φέ­ρειάς του, προ­κει­μέ­νου να μην υπάρχει κανένα ενδε­χό­μενο διπλής ψήφου.

Ελεγχος

Θα γίνεται ο τυπικός έλεγχος των στοι­χείων στην ηλε­κτρο­νική πλατ­φόρμα προ­κει­μέ­νου στη συνέ­χεια (εφόσον δεν υπάρχει κώλυμα) να απο­στέλ­λε­ται από την εφο­ρευ­τική επι­τροπή, μέσω εται­ρείας ταχυ­με­τα­φο­ράς, ένας φάκελος στη διεύ­θυνση του εξω­τε­ρι­κού που ο κάθε ενδια­φε­ρό­με­νος θα έχει κατα­χω­ρί­σει, με όλα τα απα­ραί­τητα στοι­χεία για την επι­στο­λική ψήφο.

Στο εσω­τε­ρικό κάθε φακέλου, ειδι­κό­τερα θα υπάρχει και δεύ­τε­ρος φάκελος ασφα­λείας – το περιε­χό­μενό του δεν θα μπορεί να δια­βά­ζε­ται εφόσον ο φάκελος δεν σκιστεί, όπως συμ­βαί­νει με τις τρα­πε­ζι­κές επι­στο­λές για τη χορή­γηση κωδικού ασφα­λείας (pin). Επίσης, θα περι­λαμ­βά­νται τα ψηφο­δέλ­τια όλων των κομ­μά­των (στα οποία θα ανα­γρά­φο­νται τα ονόματα των υπο­ψη­φίων βου­λευ­τών Επι­κρα­τείας) και το λευκό, ένα από τα ψηφο­δέλ­τια θα επι­λέ­γει ο ψηφο­φό­ρος προ­κει­μέ­νου να το ταχυ­δρο­μή­σει στην Ελλάδα.

Η ψήφος θα προ­σμε­τρά­ται στο συνο­λικό εκλο­γικό απο­τέ­λε­σμα. Ουσια­στικά ο ψηφο­φό­ρος θα δια­λέ­γει το ψηφο­δέλ­τιο Επι­κρα­τείας του κόμ­μα­τος που επι­θυ­μεί και δεν θα τοπο­θε­τεί σταυρό σε όνομα. Η ψήφος πηγαί­νει στο κόμμα, δηλαδή.

Στον φάκελο που θα επι­στρέ­φει στην Ελλάδα θα ανα­γρά­φε­ται, εκ των προ­τέ­ρων τυπω­μένη, μόνον η διεύ­θυνση του παρα­λή­πτη και όχι του απο­στο­λέα. Σε όλους τους φακέ­λους, εν ολίγοις, τα στοι­χεία του παρα­λή­πτη θα είναι τα ίδια (π.χ. εφο­ρευ­τική επι­τροπή, Πρω­το­δι­κείο Αθήνας, οδός…)

Και η επι­στροφή των φακέλων ψηφο­φο­ρίας θα γίνεται με ταχυ­με­τα­φορά και όχι με το απλό ταχυ­δρο­μείο. Η κυβέρ­νηση προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στο να θεω­ρεί­ται έγκυρος φάκελος μόνο εκείνος που θα φτάνει στην αρμόδια εφο­ρευ­τική επι­τροπή έως την ώρα που κλεί­νουν οι κάλπες. Δηλαδή, δεν θα έχει σημασία η «σφρα­γίδα» της ημέρας που ταχυ­δρο­μή­θηκε ο φάκελος, αλλά το αν έχει παρα­λη­φθεί έγκαιρα. Οτι­δή­ποτε θα φτάνει στην αρμόδια εφο­ρευ­τική επι­τροπή μετά τις 19.00 της Κυρια­κής των εκλογών, δεν θα λαμ­βά­νε­ται υπόψη.

Υστερα από κάθε εκλο­γική ανα­μέ­τρηση, τα ονόματα των Ελλήνων του εξω­τε­ρι­κού που ψήφισαν με επι­στο­λική ψήφο θα «επι­στρέ­φουν» στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους. Αυτό σημαί­νει ότι οι ενδια­φε­ρό­με­νοι θα πρέπει να επα­να­λαμ­βά­νουν κάθε φορά την ίδια δια­δι­κα­σία, δηλαδή να υπο­βάλ­λουν νέα αίτηση στην πλατ­φόρμα για την επι­στο­λική ψήφο.

. Πηγή tanea.gr