Κλιμακώνεται η σύγκρουση Δήμου – Περιφέρειας για το ΚΤΕΛ: Στη μάχη και τα ταξί

• Μετά την προ­σφυ­γή του Δήμου Ρόδου για τη γραμ­μή Φα­λη­ρά­κι – Κα­στρί, ακο­λού­θη­σε νέα νο­μι­κή κί­νη­ση από την Ένωση ταξί κατά της Πε­ρι­φέ­ρειας, για άλλες γραμ­μές, εντεί­νο­ντας το συ­γκοι­νω­νια­κό και πο­λι­τι­κό θρί­λερ στο νησί

Σε νέα φάση κλι­μά­κω­σης ει­σέρ­χε­ται η δια­μά­χη για τον έλεγ­χο του συ­γκοι­νω­νια­κού χάρτη στη Ρόδο. Μετά την προ­σφυ­γή του Δήμου Ρόδου κατά της από­φα­σης της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου για την εκ­χώ­ρη­ση της γραμ­μής Φα­λη­ρά­κι – Κα­στρί στο ΚΤΕΛ Ρόδου Α.Ε., στον χορό των αντι­δρά­σε­ων μπαί­νουν πλέον και οι επαγ­γελ­μα­τί­ες οδη­γοί ταξί του νη­σιού, κα­τα­θέ­το­ντας και αυτοί προ­σφυ­γή μέσω της δι­κη­γό­ρου κ. Μαί­ρης Μη­τσού.

Ο Δήμος Ρόδου θε­ω­ρεί την από­φα­ση της Πε­ρι­φέ­ρειας πα­ρά­νο­μη και αναρ­μό­δια, υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι η εν λόγω δια­δρο­μή εκτεί­νε­ται σε πε­ριο­χή ήδη χα­ρα­κτη­ρι­σμέ­νη ως αστι­κή και εξυ­πη­ρε­τεί­ται εδώ και χρό­νια από τον δη­μο­τι­κό συ­γκοι­νω­νια­κό φορέα, πρώην ΡΟΔΑ και νυν υπό τον έλεγ­χο του Δήμου. Με αυτά τα επι­χει­ρή­μα­τα, ο Δήμος ζή­τη­σε την ακύ­ρω­ση της από­φα­σης.

Η Πε­ρι­φέ­ρεια, από την πλευ­ρά της, υπε­ρα­σπί­ζε­ται τη νο­μι­μό­τη­τα της από­φα­σης και επι­ση­μαί­νει πως εν­δέ­χε­ται η προ­σφυ­γή του Δήμου να οδη­γή­σει σε πλήρη αμ­φι­σβή­τη­ση του κα­θε­στώ­τος προ­στα­σί­ας του ση­με­ρι­νού δη­μο­τι­κού συ­γκοι­νω­νια­κού έργου.

Την ίδια στιγ­μή, η Ένωση Αυ­το­κι­νη­τι­στών Ταξί Ρόδου προ­σέ­φυ­γε επί­σης κατά της ίδιας από­φα­σης, επι­κα­λού­με­νη άμεση οι­κο­νο­μι­κή ζημία για τα μέλη της. Όπως ανα­φέ­ρε­ται στην προ­σφυ­γή, η ανά­θε­ση της γραμ­μής στο ΚΤΕΛ πε­ριο­ρί­ζει δρα­στι­κά τη δρα­στη­ριό­τη­τα των ταξί στο ανα­το­λι­κό μέ­τω­πο του νη­σιού, και έρ­χε­ται σε σύ­γκρου­ση με τις θε­με­λιώ­δεις δια­τά­ξεις του Συ­ντάγ­μα­τος περί ελεύ­θε­ρης επαγ­γελ­μα­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Τα ταξί ει­δι­κό­τε­ρα προ­σβάλ­λουν την από­φα­ση για δύο γραμ­μές και ει­δι­κό­τε­ρα 1) αε­ρο­δρό­μιο –Φα­λη­ρά­κι και αντί­στρο­φα (δια­μέ­σου των οδών επαρ­χια­κή οδός 81402, εθνι­κή οδός Αν. Ακτές–Αε­ρο­δρό­μιο και εθνι­κή οδός Ρόδου – Λίν­δου) 2) Αε­ρο­δρό­μιο –Φα­λη­ρά­κι –Κά­λα­θος –Λίν­δος –Πεύ­κοι –Κιο­τά­ρι –Γεν­νά­δι και αντί­στρο­φα (δια μέσου των οδών επαρ­χια­κή οδός 814Α02, εθνι­κή οδός Αν. Ακτές –Αε­ρο­δρό­μιο, εθνι­κή οδός Ρόδου -Λίν­δου, επαρ­χια­κή οδός 81Α30, επαρ­χια­κή οδός 814α01.

Το ζή­τη­μα με­τα­τρέ­πε­ται σε μεί­ζον πο­λι­τι­κό και θε­σμι­κό ζή­τη­μα. Στο επί­κε­ντρο βρί­σκε­ται η ερ­μη­νεία και εφαρ­μο­γή του Νόμου 4974/2022 και του Ευ­ρω­παϊ­κού Κα­νο­νι­σμού 1370/2007, που ορί­ζουν με λε­πτο­μέ­ρεια ποιος έχει την αρ­μο­διό­τη­τα χά­ρα­ξης και ανά­θε­σης αστι­κών και υπε­ρα­στι­κών γραμ­μών.

Οι θέ­σεις του Δήμου

Η επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία του Δήμου βα­σί­ζε­ται σε δύο βα­σι­κούς άξο­νες:

1. Χω­ρο­τα­ξι­κή αρ­μο­διό­τη­τα: Ο Δήμος υπο­στη­ρί­ζει ότι η πε­ριο­χή του Φα­λη­ρα­κί­ου – Κα­στρί ανή­κει στον αστι­κό ιστό της Ρόδου, έχει χα­ρα­κτη­ρι­στεί ρητά ως αστι­κή ζώνη ήδη από το 1983 και, επο­μέ­νως, υπά­γε­ται στην αρ­μο­διό­τη­τά του για τον κα­θο­ρι­σμό των σχε­τι­κών γραμ­μών.

2. Προ­ϋ­πάρ­χου­σα εξυ­πη­ρέ­τη­ση: Η συ­γκε­κρι­μέ­νη δια­δρο­μή, κατά τον Δήμο, εξυ­πη­ρε­τεί­ται εδώ και δε­κα­ε­τί­ες από τη δη­μο­τι­κή συ­γκοι­νω­νία, αρ­χι­κά από τη ΡΟΔΑ και σή­με­ρα από τον Δήμο, και δεν υφί­στα­ται λόγος πα­ρέμ­βα­σης της Πε­ρι­φέ­ρειας ή ανά­θε­σης σε άλλο φορέα.

Ει­δι­κό­τε­ρα, ο Δήμος επι­κα­λεί­ται το άρθρο 3 του Νόμου 4974/2022 και την εξαί­ρε­ση που προ­βλέ­πει για πε­ριο­χές ευ­θύ­νης της ΡΟΔΑ, σύμ­φω­να με την οποία το συ­γκοι­νω­νια­κό έργο εντός αυτών των ορίων δεν εντάσ­σε­ται στο γε­νι­κό κα­θε­στώς δια­γω­νι­σμών ή απευ­θεί­ας ανα­θέ­σε­ων.

Η πα­ρέμ­βα­ση των ταξί

Η προ­σφυ­γή της Ένω­σης ταξί έρ­χε­ται να προ­σθέ­σει ένα νέο, βα­ρύ­νον στοι­χείο στην υπό­θε­ση. Η Ένωση εκ­προ­σω­πεί πε­ρί­που 690 επαγ­γελ­μα­τί­ες του νη­σιού και κάνει λόγο για σο­βα­ρή δια­τά­ρα­ξη της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας των μελών της. Σύμ­φω­να με το σκε­πτι­κό της προ­σφυ­γής, η από­φα­ση της Πε­ρι­φέ­ρειας επι­τρέ­πει στο ΚΤΕΛ να ει­σβά­λει σε πα­ρα­δο­σια­κά “προ­νο­μια­κό” πεδίο των ταξί, δη­μιουρ­γώ­ντας συν­θή­κες αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού, χωρίς καν να έχουν προη­γη­θεί με­λέ­τες σκο­πι­μό­τη­τας, δια­βού­λευ­ση ή άλλες νό­μι­μες δια­δι­κα­σί­ες.

Πα­ράλ­λη­λα, επι­ση­μαί­νε­ται ότι η από­φα­ση πα­ρα­βιά­ζει το θε­με­λιώ­δες συ­νταγ­μα­τι­κό δι­καί­ω­μα της ελεύ­θε­ρης άσκη­σης επαγ­γέλ­μα­τος, αφού επι­φέ­ρει πε­ριο­ρι­σμούς στη δρα­στη­ριό­τη­τα των μελών της Ένω­σης χωρίς τεκ­μη­ρί­ω­ση ή αντι­στάθ­μι­σμα.

Οι θέ­σεις της Πε­ρι­φέ­ρειας Νο­τί­ου Αι­γαί­ου:

Η Πε­ρι­φέ­ρεια απα­ντά με μία σειρά από επι­χει­ρή­μα­τα – όχι μόνο νο­μι­κής και διοι­κη­τι­κής τάξης, αλλά και βάσει του ευ­ρω­παϊ­κού θε­σμι­κού πλαι­σί­ου για τις δη­μό­σιες με­τα­φο­ρές. Οι θέ­σεις της είναι ξε­κά­θα­ρες: η από­φα­ση ήταν νό­μι­μη, ανα­γκαία και βα­σι­σμέ­νη σε υπαρ­κτά κενά εξυ­πη­ρέ­τη­σης και προ­βλή­μα­τα εφαρ­μο­γής του με­τα­βα­τι­κού πλαι­σί­ου μετά την κα­τάρ­γη­ση της ΡΟΔΑ. Στό­χος δε, είναι η εξυ­πη­ρέ­τη­ση της κί­νη­σης κυ­ρί­ως των του­ρι­στών τη θε­ρι­νή πε­ριό­δο.

1. Η αρ­μο­διό­τη­τα για νέες γραμ­μές ανή­κει στην Πε­ρι­φέ­ρεια

Η Πε­ρι­φέ­ρεια επι­κα­λεί­ται τον Ν. 4974/2022 και τον Κα­νο­νι­σμό (ΕΕ) 1370/2007, σύμ­φω­να με τους οποί­ους οι Πε­ρι­φέ­ρειες είναι οι αρ­μό­διες το­πι­κές αρχές για τον σχε­δια­σμό, την επο­πτεία, την ανά­θε­ση και τη χά­ρα­ξη νέων τα­κτι­κών γραμ­μών – είτε πρό­κει­ται για υπε­ρα­στι­κές είτε για αστι­κές, εκτός των εξαι­ρέ­σε­ων που ορί­ζο­νται με σα­φή­νεια στον νόμο. Σύμ­φω­να με την ερ­μη­νεία της, αυτές οι εξαι­ρέ­σεις (π.χ. ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ, ΡΟΔΑ ως ΝΠΙΔ) δεν κα­λύ­πτουν τον Δήμο Ρόδου ως ΝΠΔΔ, στον οποίο πέ­ρα­σε πλέον η αρ­μο­διό­τη­τα συ­γκοι­νω­νί­ας μετά την κα­τάρ­γη­ση της ΡΟΔΑ την 1/1/2024.

2. Η προ­στα­σία που είχε η ΡΟΔΑ δεν κλη­ρο­νο­μεί­ται αυ­τό­μα­τα στον Δήμο

Η ΡΟΔΑ ως Νο­μι­κό Πρό­σω­πο Ιδιω­τι­κού Δι­καί­ου (ΝΠΙΔ) λει­τουρ­γού­σε βάσει ει­δι­κού προ­στα­τευ­τι­κού κα­θε­στώ­τος. Με την αυ­το­δί­καιη λύση της, το συ­γκοι­νω­νια­κό έργο με­τα­φέρ­θη­κε στον Δήμο Ρόδου, που όμως είναι Νο­μι­κό Πρό­σω­πο Δη­μο­σί­ου Δι­καί­ου (ΝΠΔΔ). Κατά την Πε­ρι­φέ­ρεια, αυτό ση­μαί­νει ότι το κα­θε­στώς προ­στα­σί­ας δεν ισχύ­ει πλέον – αφού δεν προ­βλέ­πε­ται εξαί­ρε­ση από τον ελεύ­θε­ρο αντα­γω­νι­σμό υπέρ ΝΠΔΔ, βάσει του ευ­ρω­παϊ­κού δι­καί­ου. Ο Δήμος, επο­μέ­νως, ασκεί συ­γκοι­νω­νια­κό έργο χωρίς νο­μι­κή κα­το­χύ­ρω­ση και κα­θί­στα­ται ευά­λω­τος σε προ­σφυ­γές.

«Η προ­σπά­θεια του Δήμου να μπλο­κά­ρει τη γραμ­μή μπο­ρεί τε­λι­κά να του στε­ρή­σει και το έργο που ήδη εκτε­λεί», ση­μειώ­νουν στε­λέ­χη της Πε­ρι­φέ­ρειας.

3. Η γραμ­μή Φα­λη­ρά­κι – αε­ρο­δρό­μιο είναι υπε­ρα­στι­κή

Η Πε­ρι­φέ­ρεια ισχυ­ρί­ζε­ται ότι η δια­δρο­μή εκτεί­νε­ται πέραν των αστι­κών ορίων του Δήμου και συν­δέ­ει του­ρι­στι­κά ση­μεία με­γά­λης γε­ω­γρα­φι­κής εμ­βέ­λειας με τον βα­σι­κό πυ­λώ­να υπο­δο­χής επι­σκε­πτών – το αε­ρο­δρό­μιο. Συ­νε­πώς, δεν πρό­κει­ται για αστι­κή, αλλά για υπε­ρα­στι­κή γραμ­μή, την οποία μόνο η Πε­ρι­φέ­ρεια έχει την αρ­μο­διό­τη­τα να εγκρί­νει και να ανα­θέ­σει.

Ακόμη και αν ένα τμήμα της γραμ­μής εμπί­πτει σε πε­ριο­χή αστι­κής εξυ­πη­ρέ­τη­σης, η συ­νο­λι­κή της φύση και ο προ­ο­ρι­σμός της είναι υπε­ρα­στι­κοί. Αυτό, κατά την Πε­ρι­φέ­ρεια, κα­θι­στά αβά­σι­μη την επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία του Δήμου περί αρ­μο­διό­τη­τας.

4. Υφί­στα­ται συ­γκοι­νω­νια­κή ανά­γκη που δεν κα­λύ­πτε­ται

Η Πε­ρι­φέ­ρεια ισχυ­ρί­ζε­ται ότι η υφι­στά­με­νη εξυ­πη­ρέ­τη­ση από τον Δήμο είναι ανε­παρ­κής – ει­δι­κά κατά την του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο, όταν η επι­βα­τι­κή ζή­τη­ση εκτι­νάσ­σε­ται. Το Φα­λη­ρά­κι και οι γύρω πε­ριο­χές, με δε­κά­δες χι­λιά­δες επι­σκέ­πτες ημε­ρη­σί­ως, δεν κα­λύ­πτο­νται επαρ­κώς από τη δη­μο­τι­κή συ­γκοι­νω­νία, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που επι­κα­λεί­ται η Πε­ρι­φέ­ρεια.

Επο­μέ­νως, είναι θε­σμι­κή υπο­χρέ­ω­ση της Πε­ρι­φέ­ρειας, βάσει του Κα­νο­νι­σμού 1370/2007, να δια­σφα­λί­σει τη συ­νε­χή, επαρ­κή και ισό­τι­μη με­τα­φο­ρά πο­λι­τών και του­ρι­στών. Η ανά­θε­ση της γραμ­μής στο ΚΤΕΛ Ρόδου έγινε, σύμ­φω­να με την ίδια, ύστε­ρα από αξιο­λό­γη­ση της ζή­τη­σης και της δια­θε­σι­μό­τη­τας φο­ρέ­ων.

5. Ο Δήμος δεν πλη­ροί τις ευ­ρω­παϊ­κές προ­δια­γρα­φές λει­τουρ­γί­ας φορέα με­τα­φο­ράς

Η Πε­ρι­φέ­ρεια θέτει και ένα κρί­σι­μο, τε­χνι­κό ζή­τη­μα:

Ο Δήμος Ρόδου δεν έχει λάβει Άδεια Άσκη­σης Επαγ­γέλ­μα­τος Οδι­κού Με­τα­φο­ρέα Επι­βα­τών, όπως προ­βλέ­πει ο Κα­νο­νι­σμός 1071/2009 της ΕΕ. Χωρίς αυτή την άδεια – που αφορά θέ­μα­τα ασφα­λεί­ας, τε­χνι­κής επάρ­κειας, υπο­δο­μών, χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής φε­ρεγ­γυό­τη­τας και επαγ­γελ­μα­τι­κής ικα­νό­τη­τας – δεν μπο­ρεί να εκτε­λεί νό­μι­μα συ­γκοι­νω­νια­κό έργο. Η ΡΟΔΑ διέ­θε­τε σχε­τι­κή πι­στο­ποί­η­ση. Ο Δήμος, όμως, ως διά­δο­χος φο­ρέ­ας, δεν έχει απο­δεί­ξει ότι κα­λύ­πτει τις ίδιες προ­δια­γρα­φές.

Το νο­μι­κό ρίσκο για τον Δήμο

Κατά την Πε­ρι­φέ­ρεια, η προ­σφυ­γή του Δήμου μπο­ρεί να γυ­ρί­σει μπού­με­ρανγκ: αν το θέμα κρι­θεί με βάση το ενω­σια­κό δί­καιο, η νο­μι­μό­τη­τα του ση­με­ρι­νού κα­θε­στώ­τος δη­μο­τι­κής συ­γκοι­νω­νί­ας πι­θα­νόν να κα­τα­πέ­σει συ­νο­λι­κά. Και τότε, το έργο θα πρέ­πει να ανα­τε­θεί είτε μέσω δια­γω­νι­σμού είτε σε ανα­γνω­ρι­σμέ­νο φορέα – με το ΚΤΕΛ Ρόδου να απο­τε­λεί προ­φα­νή υπο­ψή­φιο.

Σε το­πι­κό επί­πε­δο, η δια­μά­χη αυτή με­τα­τρέ­πε­ται ήδη σε πο­λι­τι­κό ζή­τη­μα. Ο Δήμος κα­λεί­ται να απο­δεί­ξει πως δια­θέ­τει τα μέσα και την αρ­μο­διό­τη­τα να δια­χει­ρι­στεί το συ­γκοι­νω­νια­κό έργο απο­τε­λε­σμα­τι­κά, ενώ η Πε­ρι­φέ­ρεια προ­βάλ­λει ως υπεύ­θυ­νη για τον συ­νο­λι­κό σχε­δια­σμό των με­τα­φο­ρών σε του­ρι­στι­κές και ημια­στι­κές πε­ριο­χές.