Αρχίζουν αύριο στα σχολεία οι εξετάσεις PISA – Πεδίο αξιολόγησης για μαθητές και εκπαιδευτικούς

Aπό αύριο και για τέσ­σε­ρις εβδο­μά­δες, έως τις 11 Απρι­λίου 2025, θα διε­ξα­χθούν στην Ελλάδα οι φετινές εξε­τά­σεις του προ­γράμ­μα­τος PISA, για τη διεθνή αξιο­λό­γηση μαθητών, του Οργα­νι­σμού Οικο­νο­μι­κής Συνερ­γα­σίας και Ανά­πτυ­ξης (OOΣΑ).

Συνο­λικά, στην Ελλάδα θα συμ­με­τά­σχουν 245 σχολεία, εκ των οποίων τα 230 δημόσια και τα 15 ιδιω­τικά και, σύμφωνα με τους υπο­λο­γι­σμούς του υπουρ­γείου Παι­δείας, το σύνολο των μαθητών και των μαθη­τριών που ανα­μέ­νε­ται να λάβουν μέρος ξεπερ­νούν τις 9.000. Σημειώ­νε­ται, επίσης, ότι τα σχολεία του δείγ­μα­τος επι­λέ­χθη­καν με «αυστη­ρές μεθό­δους δειγ­μα­το­λη­ψίας», ώστε «να εξα­σφα­λι­στεί η αντι­προ­σω­πευ­τι­κό­τητά τους σε επίπεδο μαθητών/μαθη­τριών και σχο­λείων ανά τη χώρα».

Η έρευνα PISA φημί­ζε­ται διεθνώς για τα δεδο­μένα που παρέχει, ανα­φο­ρικά με το επίπεδο των συμ­με­τε­χό­ντων, αλλά και των εκπαι­δευ­τι­κών συστη­μά­των των συμ­με­τε­χου­σών χωρών. Τα βασικά γνω­στικά αντι­κεί­μενα στα οποία εξε­τά­ζο­νται οι 15χρονοι μαθητές και μαθή­τριες είναι τα μαθη­μα­τικά, η κατα­νό­ηση κει­μέ­νου και οι φυσικές επι­στή­μες, ενώ κατά τις τελευ­ταίες εξε­τά­σεις (PISA 2022) προ­στέ­θηκε και ένα πρό­σθετο πεδίο, εκείνο της δημιουρ­γι­κής σκέψης.

Στην έρευνα PISA 2025 θα αξιο­λο­γη­θούν γνώσεις και δεξιό­τη­τες των 15χρονων μαθητών και μαθη­τριών σε περισ­σό­τε­ρες από 80 χώρες και σε νέα πεδία, εκτός των τριών βασικών, όπως: τα αγγλικά και η μάθηση στον ψηφιακό κόσμο.

Οι επι­δό­σεις της Ελλάδας

Κατά τις τελευ­ταίες αυτές εξε­τά­σεις, PISA 2022, η Ελλάδα σημεί­ωσε πτώση στη μέση επίδοσή της στα βασικά γνω­στικά αντι­κεί­μενα, κατα­γρά­φο­ντας, μάλιστα, τα χαμη­λό­τερα επίπεδα που έχει κατα­γρά­ψει ποτέ στη συγκε­κρι­μένη έρευνα. Η πτώση αυτή απο­τε­λεί συνέ­χεια της ολοένα και χαμη­λό­τε­ρης επί­δο­σης των μαθητών στην κατα­νό­ηση κει­μέ­νου και τις φυσικές επι­στή­μες από το 2009.

Όσο για το πεδίο της δημιουρ­γι­κής σκέψης, η Ελλάδα κατα­τά­χθηκε στην ομάδα χωρών που σημειώ­νουν χαμη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις από τον μέσο όρο της επί­δο­σης στις χώρες του ΟΟΣΑ. Πιο συγκε­κρι­μένα, η Ελλάδα βρέθηκε στην 38η θέση, μεταξύ 64 χωρών, έχοντας επίδοση 27 μονάδες (μ.ο. ΟΟΣΑ: 33 μονάδες).

Νέες κατευ­θύν­σεις και υπο­στή­ριξη σχο­λείων και εκπαι­δευ­τι­κών

Τα απο­τε­λέ­σματα της PISA 2022 δρο­μο­λό­γη­σαν μία σειρά κινή­σεων από πλευράς υπουρ­γείου Παι­δείας, με στόχο την προ­α­γωγή της δημιουρ­γι­κής σκέψης των μαθητών, αλλά και την υπο­στή­ριξη των σχο­λείων και των εκπαι­δευ­τι­κών που εμπλέ­κο­νται στη διε­ξα­γωγή της έρευνας.

Ανα­λυ­τι­κό­τερα, στη δέσμη μέτρων που είχε ανα­κοι­νω­θεί εντάσ­σε­ται η συμπε­ρί­ληψη λογο­τε­χνι­κών βιβλίων και η ανά­πτυξη μίας τρά­πε­ζας θεμάτων στη λογική των ερω­τή­σεων και της φιλο­σο­φίας των εξε­τά­σεων της PISA, καθώς επίσης και ο σχε­δια­σμός επι­μορ­φώ­σεων για τους εκπαι­δευ­τι­κούς σε παι­δα­γω­γι­κές και διδα­κτι­κές πρα­κτι­κές που ενι­σχύ­ουν τη δημιουρ­γική σκέψη των μαθητών.

Ακόμη, το υπουρ­γείο προ­χώ­ρησε στην τεχνο­λο­γική ανα­βάθ­μιση των σχο­λι­κών μονάδων που θα συμ­με­τά­σχουν φέτος στις εξε­τά­σεις PISA 2025, καθώς επίσης και στην οικο­νο­μική ενί­σχυση των εκπαι­δευ­τι­κών που θα συν­δρά­μουν στη διε­ξα­γωγή τους.

Ο «κύριος PISA» στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα βρέθηκε στις αρχές της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας ο «αρχι­τέ­κτο­νας» του προ­γράμ­μα­τος PISA και διευ­θυ­ντής Εκπαί­δευ­σης και Δεξιο­τή­των του ΟOΣΑ, Αντρέας Σλάιχερ (Andreas Schleicher).

Κατά τη διήμερη παρα­μονή του στην Αθήνα, Δευτέρα και Τρίτη, ο κ. Σλάιχερ είχε συνα­ντή­σεις όχι μόνο με την ηγεσία του υπουρ­γείου Παι­δείας, αλλά και με τον πρω­θυ­πουργό, Κυριάκο Μητσο­τάκη, κάτι που κατα­δει­κνύει τη σημασία που δίνεται ειδικά από ελλη­νι­κής πλευράς για τα όσα έχει να πει/συμ­βου­λεύ­σει από την 20ετή και πλέον εμπει­ρία του σε θέματα εκπαι­δευ­τι­κής και­νο­το­μίας και μεταρ­ρυθ­μί­σεων.

Σύμφωνα με τις πλη­ρο­φο­ρίες από το Μέγαρο Μαξίμου, κατά τη διάρ­κεια της συνά­ντη­σης των κ.κ. Μητσο­τάκη και Πιερ­ρα­κάκη με τον κ. Σλάιχερ «επι­ση­μάν­θηκε η σημασία των μεταρ­ρυθ­μί­σεων που έχουν υλο­ποι­η­θεί στην Ελλάδα την τελευ­ταία πεντα­ε­τία», όπως, μεταξύ άλλων, η ενσω­μά­τωση της τεχνο­λο­γίας στο μάθημα, η αυστη­ρο­ποί­ηση του πλαι­σίου για την απα­γό­ρευση χρήσης κινητού τηλε­φώ­νου στο σχολείο και οι πρω­το­βου­λίες για τη διεύ­ρυνση του δικτύου προ­τύ­πων σχο­λείων.

Επι­πλέον, κατά τη συνά­ντηση της ηγεσίας του υπουρ­γείου Παι­δείας με τον κ. Σλάιχερ, που είχε προη­γη­θεί, συζη­τή­θη­καν τρόποι με τους οποίους μπορούν τα δεδο­μένα του ΟΟΣΑ για την Εκπαί­δευση μπορούν να βελ­τιώ­σουν την εκπαι­δευ­τική πραγ­μα­τι­κό­τητα στην Ελλάδα.

Αξίζει να σημειω­θεί, ότι ο κ. Σλάιχερ βρί­σκε­ται πίσω από τη δημιουρ­γία και την επί­βλεψη του προ­γράμ­μα­τος PISA, ενώ είναι πολυ­ε­τής η εμπει­ρία του -περισσότερα από 20 χρόνια- στον τομέα της ανά­λυ­σης δεδο­μέ­νων και συμ­βου­λευ­τι­κής για χάραξη εκπαι­δευ­τι­κών πολι­τι­κών και πρα­κτι­κών. Μάλιστα, το 2018 εξέδωσε το βιβλίο «World Class: Πώς οικο­δο­μεί­ται ένα σχολικό σύστημα 21ου αιώνα» (World Class: How to build a 21st-century school system), το οποίο είναι δια­θέ­σιμο δωρεάν ηλε­κτρο­νικά στην ιστο­σε­λίδα του ΟΟΣΑ. Στο βιβλίο, ο κ. Σλάιχερ αναλύει την οπτική του για την και­νο­το­μία στην εκπαί­δευση, τη σημασία της ισό­τη­τας σε αυτή, καθώς επίσης και τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να μεταρ­ρυθ­μι­στεί επι­τυ­χη­μένα ένα εκπαι­δευ­τικό σύστημα.

Τον Δεκέμ­βριο του 2023, με αφορμή τη δημο­σί­ευση των απο­τε­λε­σμά­των της PISA 2022, σε άρθρο του σε ελλη­νική οικο­νο­μική ιστο­σε­λίδα, o κ. Σλάιχερ έκανε μία σύντομη ανάλυση του πώς θεωρεί ότι θα πρέπει να σχε­δια­στεί από πλευράς ελλη­νι­κής Πολι­τείας ένα εκπαι­δευ­τικό σύστημα που θα αντα­πο­κρί­νε­ται στην πραγ­μα­τι­κό­τητα του 21ου αιώνα.

«Στη σημε­ρινή παγκο­σμιο­ποι­η­μένη οικο­νο­μία, όπου η τεχνητή νοη­μο­σύνη και η ψηφιο­ποί­ηση ανα­δια­μορ­φώ­νουν γρήγορα τον κόσμο, είναι ζωτικής σημα­σίας η διδα­σκα­λία και η μάθηση να και­νο­το­μούν για να δια­σφα­λι­στεί ότι η εκπαί­δευση παρα­μέ­νει σε διαρκή σχέση με τις παρα­πάνω εξε­λί­ξεις», έγραφε ο κ. Σλάιχερ.

Πρό­τεινε ότι «τα εκπαι­δευ­τικά ιδρύ­ματα θα πρέπει να έχουν περισ­σό­τερη πραγ­μα­τική αυτο­νο­μία για να επι­τυγ­χά­νουν καλύ­τερα απο­τε­λέ­σματα για τους μαθητές» και σημεί­ωνε ότι στην Ελλάδα, το 1% των μαθητών φοιτά σε σχολείο όπου οι διευ­θυ­ντές έχουν την κύρια ευθύνη για την πρό­σληψη εκπαι­δευ­τι­κών, έναντι του μέσου όρου του ΟΟΣΑ που είναι 60%. «Η βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας της διδα­σκα­λίας θα πρέπει επίσης να απο­τε­λεί προ­τε­ραιό­τητα, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της βελ­τί­ω­σης της κατάρ­τι­σης των εκπαι­δευ­τι­κών και της επαγ­γελ­μα­τι­κής τους εξέ­λι­ξης», τόνιζε.

Πηγή ΑΠΕ – ΜΠΕ