ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΚΕΠΕ: Υποχωρούν οι επιδόσεις των μαθητών – Πώς εξελίσσονται οι εκπαιδευτικές ανισότητες

news room 4 λεπτά ανάγνωση
ΤΑΞΗ
✦ Σύνοψη ⌄
  • Η πτώση των επι­δό­σεων των Ελλήνων μαθητών στην PISA 2025 απο­κα­λύ­πτει σοβαρές εκπαι­δευ­τι­κές ανι­σό­τη­τες στη δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση.
  • Σχεδόν το 50% των 15χρονων μαθητών δεν κατακτά το βασικό επίπεδο επάρ­κειας στα Μαθη­μα­τικά, ενώ οι επι­δό­σεις έχουν μειωθεί σε σχέση με το 2022.
  • Τα κορί­τσια επι­δει­κνύ­ουν υψη­λό­τε­ρους βαθμούς από τα αγόρια, με μεγα­λύ­τερη διαφορά στη Γλώσσα, ενώ οι δια­φο­ρές μεταξύ Ελλήνων και μη Ελλήνων μαθητών περιο­ρί­ζο­νται με την πρόοδο στο Λύκειο.
  • Οι εκπαι­δευ­τι­κές ανι­σό­τη­τες σχε­τί­ζο­νται με το οικο­γε­νειακό υπό­βα­θρο, με τις μεγα­λύ­τε­ρες δια­φο­ρές να παρα­τη­ρού­νται ανάμεσα σε ανώτερα επαγ­γελ­μα­τικά στελέχη και ανέρ­γους.

Την πτώση των επι­δό­σεων των Ελλήνων μαθητών στην PISA 2025, αλλά και τη δια­δρομή των εκπαι­δευ­τι­κών ανι­σο­τή­των στη διάρ­κεια της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, ανα­δει­κνύει ανα­κοί­νωση του Κέντρου Προ­γραμ­μα­τι­σμού και Οικο­νο­μι­κών Ερευνών (ΚΕΠΕ), με βάση τα απο­τε­λέ­σματα της διε­θνούς αξιο­λό­γη­σης και τα ευρή­ματα του ευρω­παϊ­κού ερευ­νη­τι­κού έργου LINEup.

Σύμφωνα με τα απο­τε­λέ­σματα της PISA 2025, που ανα­κοι­νώ­θη­καν τον Σεπτέμ­βριο του 2026, το 49,5% των 15χρονων μαθητών στην Ελλάδα δεν κατακτά το βασικό επίπεδο επάρ­κειας στα Μαθη­μα­τικά, ενώ τα αντί­στοιχα ποσοστά ανέρ­χο­νται σε 43,8% στην κατα­νό­ηση κει­μέ­νου και 40,9% στις φυσικές επι­στή­μες.

Η μέση επίδοση της Ελλάδας δια­μορ­φώ­θηκε στις 424 μονάδες στα Μαθη­μα­τικά, στις 423 μονάδες στην κατα­νό­ηση κει­μέ­νου και στις 434 μονάδες στις φυσικές επι­στή­μες, χαμη­λό­τερα από τους αντί­στοι­χους μέσους όρους του ΟΟΣΑ. Σε σχέση με το 2022, η επίδοση μειώ­θηκε κατά 6 μονάδες στα Μαθη­μα­τικά, κατά 16 μονάδες στην κατα­νό­ηση κει­μέ­νου και κατά 7 μονάδες στις φυσικές επι­στή­μες.

Όπως σημειώ­νει το ΚΕΠΕ, η μικρό­τερη από­σταση της Ελλάδας από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ δεν απο­τε­λεί λόγο εφη­συ­χα­σμού, καθώς συν­δέ­ε­ται και με την ταχύ­τερη μείωση των επι­δό­σεων σε πολλές άλλες χώρες.

Η PISA απο­τυ­πώ­νει τις επι­δό­σεις των 15χρονων σε μια συγκε­κρι­μένη χρονική στιγμή και επι­τρέ­πει διε­θνείς συγκρί­σεις. Το ευρω­παϊκό έργο LINEup, στο οποίο συμ­με­τέ­χει το ΚΕΠΕ μαζί με 13 ακόμη εταί­ρους από έξι ευρω­παϊ­κές χώρες, εξε­τά­ζει δια­φο­ρε­τική διά­σταση, παρα­κο­λου­θώ­ντας την πορεία των ίδιων μαθητών σε βάθος χρόνου.

Στο πλαίσιο της έρευνας, η ομάδα του ΚΕΠΕ, με αξιο­ποί­ηση ανω­νυ­μο­ποι­η­μέ­νων διοι­κη­τι­κών δεδο­μέ­νων του MySchool και σχο­λι­κών βαθμών, παρα­κο­λού­θησε τις ίδιες μαθή­τριες και τους ίδιους μαθητές στη Γλώσσα και στα Μαθη­μα­τικά από την Α΄ Γυμνα­σίου έως τη Γ΄ Λυκείου, για πέντε δια­δο­χι­κές κοόρτες.

Τα πρώτα ευρή­ματα δεί­χνουν ότι οι εκπαι­δευ­τι­κές ανι­σό­τη­τες δεν έχουν ενιαία μορφή. Τα κορί­τσια έχουν υψη­λό­τε­ρους βαθμούς από τα αγόρια και στα δύο μαθή­ματα, με τη διαφορά να είναι μεγα­λύ­τερη και πιο επίμονη στη Γλώσσα. Στα Μαθη­μα­τικά η διαφορά είναι μικρό­τερη και περιο­ρί­ζε­ται κατά την πρόοδο στη δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση.

Δια­φο­ρε­τική εξέλιξη κατα­γρά­φε­ται μεταξύ Ελλήνων και μη Ελλήνων μαθητών. Μέχρι το τέλος του Λυκείου, το αρχικό χάσμα στους βαθμούς έχει περιο­ρι­στεί περίπου στο μισό, τόσο στη Γλώσσα όσο και στα Μαθη­μα­τικά.

Οι μεγα­λύ­τε­ρες δια­φο­ρές συν­δέ­ο­νται, σύμφωνα με την ανάλυση του ΚΕΠΕ, με το οικο­γε­νειακό υπό­βα­θρο, όπως αυτό προ­σεγ­γί­ζε­ται μέσω του επαγ­γέλ­μα­τος του πατέρα. Στην αρχή της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης, η διαφορά στους βαθμούς μεταξύ των δύο άκρων των επαγ­γελ­μα­τι­κών κατη­γο­ριών, δηλαδή των ανώ­τε­ρων επαγ­γελ­μα­τι­κών στε­λε­χών και των ανέργων, είναι περίπου διπλά­σια από την αντί­στοιχη διαφορά μεταξύ Ελλήνων και μη Ελλήνων μαθητών.

Το ΚΕΠΕ επι­ση­μαί­νει, παράλ­ληλα, ότι η συρ­ρί­κνωση ενός χάσμα­τος δεν σημαί­νει κατ’ ανάγκη και βελ­τί­ωση των επι­δό­σεων. Στη Γλώσσα, οι δια­φο­ρές περιο­ρί­ζο­νται κυρίως επειδή οι ομάδες με τις υψη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις υπο­χω­ρούν όσο προχωρά η εκπαί­δευση. Στα Μαθη­μα­τικά, αντί­θετα, οι ομάδες με τις χαμη­λό­τε­ρες επι­δό­σεις βελ­τιώ­νο­νται ταχύ­τερα.

Ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζει και η μετα­βολή των δια­φο­ρών μεταξύ Γυμνα­σίου και Λυκείου. Στο Γυμνά­σιο, οι περισ­σό­τε­ρες δια­φο­ρές στους βαθμούς εμφα­νί­ζο­νται μεταξύ μαθητών και μαθη­τριών ακόμη και μέσα στην ίδια τάξη. Στο Λύκειο, οι δια­φο­ρές μεταξύ σχο­λείων γίνο­νται αισθητά μεγα­λύ­τε­ρες.

Στη Γλώσσα, το μερίδιο των δια­φο­ρών στους βαθμούς που εντο­πί­ζε­ται μεταξύ σχο­λείων περίπου διπλα­σιά­ζε­ται από την αρχή έως το τέλος της δευ­τε­ρο­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης. Το εύρημα, όπως διευ­κρι­νί­ζε­ται, δεν επι­τρέ­πει από μόνο του αιτιώ­δες συμπέ­ρα­σμα για την επί­δραση ενός συγκε­κρι­μέ­νου τύπου σχο­λείου, δείχνει όμως ότι η εικόνα των εκπαι­δευ­τι­κών ανι­σο­τή­των μετα­βάλ­λε­ται σημα­ντικά κατά τη σχολική δια­δρομή.

Το ΚΕΠΕ υπο­γραμ­μί­ζει ότι τα δεδο­μένα της PISA και του MySchool δεν είναι άμεσα συγκρί­σιμα. Η PISA βασί­ζε­ται σε κοινά τυπο­ποι­η­μένα τεστ, ενώ η ανάλυση του ΚΕΠΕ στους σχο­λι­κούς βαθμούς, οι οποίοι εμπε­ριέ­χουν και άλλα στοι­χεία της σχο­λι­κής παρου­σίας των μαθητών, όπως η συμ­με­τοχή στο μάθημα.

Από δια­φο­ρε­τική οπτική, ωστόσο, τα δύο είδη δεδο­μέ­νων ανα­δει­κνύ­ουν το ερώτημα για το τι κρύ­βε­ται πίσω από τον μέσο όρο. Στην PISA, όπως σημειώ­νει το ΚΕΠΕ, η από­κλιση στις φυσικές επι­στή­μες μεταξύ των περισ­σό­τερο και λιγό­τερο κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μικά ευνοη­μέ­νων μαθητών παρα­μέ­νει μεγάλη και δεν έχει περιο­ρι­στεί ουσια­στικά την τελευ­ταία δεκα­ε­τία.

Ανάγκη για δια­χρο­νικά εκπαι­δευ­τικά δεδο­μένα

Στο πλαίσιο του LINEup χαρ­το­γρα­φή­θη­καν περισ­σό­τε­ρες από 100 δια­χρο­νι­κές βάσεις εκπαι­δευ­τι­κών δεδο­μέ­νων σε 24 ευρω­παϊ­κές χώρες, στο πλαίσιο ευρύ­τε­ρης επι­σκό­πη­σης 32 χωρών. Η χαρ­το­γρά­φηση ανέ­δειξε σημα­ντι­κές δια­φο­ρές στη δια­θε­σι­μό­τητα, την πρό­σβαση και το περιε­χό­μενο των δεδο­μέ­νων, με την Ελλάδα να υστερεί, σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, τόσο στη δια­θε­σι­μό­τητα όσο και στην πρό­σβαση σε αυτά.

Όπως επι­ση­μαί­νει το ΚΕΠΕ, η PISA προ­σφέ­ρει το πλε­ο­νέ­κτημα της διε­θνούς συγκρι­σι­μό­τη­τας, ενώ τα εθνικά δια­χρο­νικά δεδο­μένα επι­τρέ­πουν να εντο­πι­στεί πότε εμφα­νί­ζο­νται, διευ­ρύ­νο­νται ή περιο­ρί­ζο­νται οι εκπαι­δευ­τι­κές ανι­σό­τη­τες.

Η εκ των υστέρων εναρ­μό­νιση των υφι­στά­με­νων εθνικών βάσεων δεδο­μέ­νων είναι, ωστόσο, μόνο εν μέρει δυνατή, καθώς τα δεδο­μένα έχουν συλ­λε­χθεί για δια­φο­ρε­τι­κούς σκοπούς, με δια­φο­ρε­τι­κούς ορι­σμούς, μετα­βλη­τές και τρόπους μέτρη­σης.

Με βάση τα ευρή­ματα, το ΚΕΠΕ ανα­δει­κνύει ως ανα­γκαία τη συστη­μα­τι­κό­τερη συλλογή δια­χρο­νι­κών εκπαι­δευ­τι­κών δεδο­μέ­νων και τη βελ­τί­ωση της πρό­σβα­σης σε αυτά για ερευ­νη­τι­κούς σκοπούς. Στόχος, όπως προ­κύ­πτει από την ανα­κοί­νωση, είναι η συμπλή­ρωση της διε­θνούς εικόνας που παρέχει η PISA με τη δυνα­τό­τητα παρα­κο­λού­θη­σης της εκπαι­δευ­τι­κής πορείας των ίδιων μαθητών στον χρόνο, ώστε να εντο­πί­ζο­νται έγκαιρα τα σημεία στα οποία δημιουρ­γού­νται και εξε­λίσ­σο­νται οι ανι­σό­τη­τες.

Πηγή: skai.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.