Τι γίνεται με τους δημοτικούς συμβούλους που ανεξαρτητοποιούνται

Εξαι­ρε­τικά ενδια­φέ­ρο­ντα για τους ανε­ξάρ­τη­τους δημο­τι­κούς συμ­βού­λους, είναι τα όσα ορίζει εγκύ­κλιος του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών, με δεδο­μένο ότι στο Δημο­τικό Συμ­βού­λιο Ρόδου έχουν ήδη ανε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θεί δύο δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι οι οποίοι είχαν κατέλ­θει ως υπο­ψή­φιοι με την παρά­ταξη «Αρχή Οργά­νω­σης για τη Ρόδο» του κ. Νίκου Γερο­νι­κόλα.

Η ανε­ξαρ­τη­το­ποί­ηση των κ.κ. Βαγγέλη Μαν­δρα­κού και Βαγγέλη Κατσο­γρι­δάκη στην πρώτη κιόλας συνε­δρί­αση του σώματος, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε την Τρίτη 2 Ιανουα­ρίου 2024, δεν απο­τέ­λεσε έκπληξη καθώς είχαν δια­χω­ρί­σει τη θέση τους από την παρά­ταξη, ήδη από την εβδο­μάδα που προη­γή­θηκε του δεύ­τε­ρου γύρου των δημο­τι­κών εκλογών της 15ης Οκτω­βρίου 2023.

Η εξέλιξη αυτή ως είναι λογικό, δια­φο­ρο­ποιεί τους συσχε­τι­σμούς εντός του Δημο­τι­κού Συμ­βου­λίου Ρόδου, λαμ­βά­νο­ντας υπ΄όψιν και τις αλλαγές που επήλθαν με τον νέο νόμο για τη λει­τουρ­γία των δημο­τι­κών παρα­τά­ξεων και τα δικαιώ­ματα των ανε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θέ­ντων συμ­βού­λων.

Βεβαίως, το ενδια­φέ­ρον στρέ­φε­ται στη στάση που θα τηρή­σουν οι δύο ανε­ξάρ­τη­τοι δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι Ρόδου και στον τρόπο που θα επι­λέ­ξουν να κινη­θούν, στο πλαίσιο των όσων ορίζει πλέον ο νέος νόμος.

Δικαιώ­ματα

ανε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θέ­ντων – δια­γρα­φέ­ντων

συμ­βού­λων

Όσον αφορά στα δικαιώ­ματα και, συνα­κό­λουθα, στις υπο­χρε­ώ­σεις δημο­τι­κών συμ­βού­λων, που ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θη­καν ή δια­γρά­φη­καν από την παρά­ταξή τους, υπο­γραμ­μί­ζε­ται, καταρ­χήν, ότι οι εν λόγω δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι πρέπει να θεω­ρού­νται ανε­ξάρ­τητα μέλη του συμ­βου­λίου, μη ανή­κο­ντα σε κάποια παρά­ταξη.

Ο ν. 3852/2010 δεν παρέχει τη δυνα­τό­τητα δημιουρ­γίας δημο­τι­κής παρά­τα­ξης από συμ­βού­λους που ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θη­καν ή δια­γρά­φη­καν από τις δημο­τι­κές παρα­τά­ξεις με τις οποίες έχουν εκλεγεί. Ομοίως, απο­κλεί­ε­ται η δυνα­τό­τητα προ­σχώ­ρη­σης δια­γρα­φέ­ντος ή ανε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θέ­ντος δημο­τι­κού συμ­βού­λου σε άλλη παρά­ταξη από αυτήν με την οποία έχει εκλεγεί.

Εντού­τοις, από τον νομο­θέτη παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα επα­νέ­ντα­ξης ανε­ξάρ­τη­του δημο­τι­κού συμ­βού­λου στην παρά­ταξη από την οποία ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θηκε ή δια­γρά­φηκε, εφόσον τούτο γίνει δεκτό από τα δύο τρίτα (2/3) των μελών, προ­κει­μέ­νου για παρα­τά­ξεις που έχουν του­λά­χι­στον τρία (3) μέλη και από όλα τα μέλη, στην περί­πτωση ανε­ξαρ­τη­το­ποί­η­σης δημο­τι­κού συμ­βού­λου, προ­κει­μέ­νου για παρα­τά­ξεις με λιγό­τερα από τρία (3) μέλη.

Σύμφωνα με την παρ. 1α του άρθρου 53 του ν. 5056/2023 (Α’ 163), από την 1η Ιανουα­ρίου 2024 καταρ­γεί­ται η παρ. 7 του άρθρου 66 του ν. 3852/2010 περί σύμπρα­ξης δημο­τι­κών παρα­τά­ξεων, ενώ σημειώ­νε­ται, επίσης, ότι καταρ­γεί­ται και η δυνα­τό­τητα των ανε­ξάρ­τη­των δημο­τι­κών συμ­βού­λων να λογί­ζο­νται ως ενιαία παρά­ταξη και να δικαιού­νται έδρα στη δημο­τική επι­τροπή.

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι, πάγια διοι­κη­τική θέση του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών απο­τε­λεί ότι οι τυχόν αλλαγές στον αριθμό των μελών των παρα­τά­ξεων, λόγω ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­σεων ή δια­γρα­φών, δεν οδηγούν σε επα­να­κα­θο­ρι­σμό της θέσης των παρα­τά­ξεων εντός του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου για την εφαρ­μογή ειδικών δια­τά­ξεων της νομο­θε­σίας που ανα­φέ­ρο­νται σε δεύτερο ή τρίτο σε εκλο­γική δύναμη συν­δυα­σμό, καθώς η θέση των παρα­τά­ξεων αυτών δια­μορ­φώ­νε­ται με βάση το εκλο­γικό απο­τέ­λε­σμα και τη σχετική απόφαση ανα­κή­ρυ­ξής του κατά τόπο αρμό­διου Πρω­το­δι­κείου.

Επίσης, σε τυχόν οριακές περι­πτώ­σεις όπου υπάρχει ικανός αριθμός δημο­τι­κών συμ­βού­λων που ανε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θή­καν ή δια­γρά­φη­καν από την παρά­ταξη του δημάρ­χου, δεν δύναται να τεθεί θέμα αμφι­σβή­τη­σης στο πρόσωπο αυτού.

Ανε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θείς ή δια­γρα­φείς σύμ­βου­λος δε μπορεί να εξα­κο­λου­θή­σει να είναι μέλος του Προ­ε­δρείου ή της δημο­τι­κής επι­τρο­πής, ή άλλων επι­τρο­πών, συμ­βου­λίων και λοιπών συλ­λο­γι­κών οργάνων πάσης φύσεως νομικών προ­σώ­πων, κλη­ρο­δο­τη­μά­των και σωμα­τείων, εφόσον την ιδιό­τητα αυτή απέ­κτησε ή εκλέ­χτηκε σε αυτή ως μέλος της παρά­τα­ξης από την οποία ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θηκε ή δια­γρά­φηκε, καθώς και να παρα­μεί­νει ή να οριστεί αντι­δή­μαρ­χος.

Από την άλλη πλευρά, ο ανε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θείς ή δια­γρα­φείς δημο­τι­κός σύμ­βου­λος έχει τα κατω­τέρω, ενδει­κτικά, δικαιώ­ματα:

α. Παρευ­ρί­σκε­ται και ψηφίζει στις συζη­τή­σεις της ολο­μέ­λειας του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου, καθώς δεν απολύει τη θέση του εντός αυτής.

β. Δύναται να αιτεί­ται μαζί με άλλους δημο­τι­κούς συμ­βού­λους τη σύγκληση δημο­τι­κού συμ­βου­λίου, βάσει του πρώτου εδαφίου της παρ. 2 του άρθρου 67 του ν. 3852/2010. H εν λόγω διάταξη θεσπί­ζει ρητά την υπο­χρέ­ωση του πρό­ε­δρου του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου να καλεί τα μέλη του σε συνε­δρί­αση με γραπτή πρό­σκληση, όποτε το ζητήσει το ένα τρίτο (1/3) του­λά­χι­στον του συνο­λι­κού αριθμού των μελών του συμ­βου­λίου.

γ. Δύναται να ζητά από τον δήμαρχο και τη δημο­τική επι­τροπή πλη­ρο­φο­ρίες και συγκε­κρι­μένα στοι­χεία, που είναι χρήσιμα για την άσκηση των καθη­κό­ντων του, βάσει της παρ. 3 του άρθρου 69 του ν.3852/2010.

δ. Δικαιού­ται να εγγρα­φεί ως ομι­λη­τής και να τοπο­θε­τη­θεί επί συγκε­κρι­μέ­νου θέματος της ημε­ρή­σιας διά­τα­ξης, στις συνε­δριά­σεις του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου.

Δημο­τι­κές παρα­τά­ξεις

1. Οι δημο­τι­κοί σύμ­βου­λοι έχουν απε­ριό­ρι­στο το δικαί­ωμα της γνώμης και της ψήφου κατά συνεί­δηση.

2. Τα μέλη του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου και ο δήμαρ­χος ανήκουν σε δημο­τι­κές παρα­τά­ξεις, ανάλογα με τον συν­δυα­σμό με τον οποίο έχουν εκλεγεί.

3. Επι­κε­φα­λής της δημο­τι­κής παρά­τα­ξης είναι ο σύμ­βου­λος που ήταν υπο­ψή­φιος δήμαρ­χος και, στην περί­πτωση θανάτου, παραί­τη­σης, έκπτω­σης, παύσης, ανε­ξαρ­τη­το­ποί­η­σης, ο σύμ­βου­λος που εκλέ­γε­ται από την πλειο­ψη­φία των δημο­τι­κών συμ­βού­λων που ανήκουν στην παρά­ταξη.

4. Μέλος του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου μπορεί με γραπτή δήλωσή του προς το προ­ε­δρείο να ανε­ξαρ­τη­το­ποι­η­θεί από τη δημο­τική παρά­ταξη, με την οποία έχει εκλεγεί.

5. Εάν η δημο­τική παρά­ταξη έχει του­λά­χι­στον τρία (3) μέλη, με απόφαση και με πλειο­ψη­φία των δύο τρίτων (2/3) αυτών, είναι δυνατόν να δια­γρα­φεί σύμ­βου­λος, ο οποίος είναι μέλος της. Δεν είναι δυνατή η δια­γραφή του επι­κε­φα­λής της παρά­τα­ξης.

6. Το μέλος του δημο­τι­κού συμ­βου­λίου που ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θηκε ή δια­γρά­φηκε από την παρά­ταξή του, δεν μπορεί να εντα­χθεί σε άλλη παρά­ταξη και δεν μπορεί να εξα­κο­λου­θή­σει να είναι μέλος του Προ­ε­δρείου ή της δημο­τι­κής επι­τρο­πής, ή άλλων επι­τρο­πών, συμ­βου­λίων και λοιπών συλ­λο­γι­κών οργάνων πάσης φύσεως νομικών προ­σώ­πων, κλη­ρο­δο­τη­μά­των και σωμα­τείων, εφόσον την ιδιό­τητα αυτή απέ­κτησε ή εκλέ­χτηκε σε αυτή ως μέλος της παρά­τα­ξης από την οποία ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θηκε ή δια­γρά­φηκε, καθώς και να παρα­μεί­νει ή να οριστεί αντι­δή­μαρ­χος.

Είναι δυνατή, όμως, η επα­νέ­νταξή του στην παρά­ταξη από την οποία ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θηκε ή δια­γρά­φηκε, εφόσον τούτο γίνει δεκτό από τα δύο τρίτα (2/3) των μελών, προ­κει­μέ­νου για παρα­τά­ξεις που έχουν του­λά­χι­στον τρία (3) μέλη και από όλα τα μέλη, προ­κει­μέ­νου για παρα­τά­ξεις με λιγό­τερα από τρία (3) μέλη.