Πιέσεις, εκβιασμοί και ψυχολογικός πόλεμος αντί απόλυσης και αποζημίωσης, όπως καταγγέλλει το ΕΚΡ

• Οι καταγ­γε­λίες προ­έρ­χο­νται από εργα­ζό­με­νους σε καφέ, ταχυ­φα­γεία, ιδιω­τι­κές εται­ρείες και κατα­στή­ματα που δρα­στη­ριο­ποιού­νται όλο τον χρόνο

Σημα­ντική αύξηση καταγ­γε­λιών για πιέσεις, εκβια­σμούς, ψυχο­λο­γικό πόλεμο και αιφ­νι­δια­στι­κές αλλαγές εργα­σια­κών όρων κατα­γρά­φει το Εργα­τικό Κέντρο Ρόδου, με το πρό­βλημα να αφορά ευρύ φάσμα ιδιω­τι­κών επι­χει­ρή­σεων.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΚΡ, Πανα­γιώτη Εγγλέζο, με την ολο­κλή­ρωση της του­ρι­στι­κής περιό­δου οι ανα­φο­ρές προ­έρ­χο­νται από καφέ, ταχυ­φα­γεία, ιδιω­τι­κές εται­ρείες και κατα­στή­ματα που δρα­στη­ριο­ποιού­νται ωστόσο όλο τον χρόνο, με κοινό σημείο τις πρα­κτι­κές πίεσης προς εργα­ζό­με­νους που έχουν πολυετή παρου­σία στα ίδια πόστα.

Οι καταγ­γε­λίες αφορούν κυρίως υπο­χρε­ω­τι­κές αλλαγές ωραρίου, οδηγίες για άμεση προ­σαρ­μογή σε νέα βάρδια και προ­φο­ρι­κές εντολές που δεν συνο­δεύ­ο­νται από καμία επίσημη ενη­μέ­ρωση.

Εργα­ζό­με­νοι ανα­φέ­ρουν ότι όταν ζητούν εξη­γή­σεις, ακούνε πως «η δουλειά έχει μειωθεί» ή ότι «αυτές είναι πλέον οι ανάγκες της επι­χεί­ρη­σης». Όσοι εκφρά­ζουν αντίρ­ρηση, περι­γρά­φουν ότι τους τίθεται ουσια­στικά θέμα παραί­τη­σης.

Το Εργα­τικό Κέντρο σημειώ­νει ότι πρό­κει­ται για εργα­ζό­με­νους με σταθερή παρου­σία δύο και τριών ετών, οι οποίοι δεν είχαν αντι­με­τω­πί­σει αντί­στοι­χες πιέσεις σε προη­γού­με­νες περιό­δους. Όπως μετα­φέ­ρουν οι ίδιοι, οι εντά­σεις άρχισαν να εμφα­νί­ζο­νται χωρίς να έχει προη­γη­θεί κάποια ένδειξη ότι επί­κει­ται αλλαγή εργα­σια­κού καθε­στώ­τος. Η εικόνα αυτή ενι­σχύ­ε­ται από το πλήθος των καταγ­γε­λιών που συγκε­ντρώ­νο­νται μέσα σε μικρό χρονικό διά­στημα.

Ένα από τα περι­στα­τικά που περι­γρά­φει το ΕΚΡ αφορά εργα­ζό­μενο σε μικρή επι­χεί­ρηση παροχής υπη­ρε­σιών, ο οποίος ενη­με­ρώ­θηκε ότι το ωράριό του αλλάζει μέσα στην ίδια μέρα. Μετά την παρέμ­βαση του Κέντρου, ο εργο­δό­της επι­κα­λέ­στηκε διά­φο­ρες δικαιο­λο­γίες για την ανάγκη «ανα­διορ­γά­νω­σης», χωρίς όμως να παρου­σιά­σει τεκ­μη­ρί­ωση ή να δώσει σαφή απά­ντηση για τους λόγους της αλλαγής. Το μοτίβο αυτό, σύμφωνα με τα στοι­χεία που κατα­γρά­φο­νται, εμφα­νί­ζε­ται σε πολλές από τις πρό­σφα­τες υπο­θέ­σεις.

Οι εργα­ζό­με­νοι ανα­φέ­ρουν ότι οι αλλαγές παρου­σιά­ζο­νται ως δεδο­μέ­νες, χωρίς οποια­δή­ποτε δια­δι­κα­σία συναί­νε­σης. Κάποιοι ενη­με­ρώ­νο­νται τελευ­ταία στιγμή ότι η βάρδιά τους μετα­φέ­ρε­ται σε δια­φο­ρε­τική ώρα αλλά­ζο­ντας όλο τον προ­γραμ­μα­τι­σμό της καθη­με­ρι­νό­τη­τάς τους. Άλλοι καλού­νται να εργα­στούν με μειω­μέ­νες ώρες ή σε δια­φο­ρε­τικό πόστο. Η έλλειψη επί­ση­μων εγγρά­φων και η απουσία δια­λό­γου δημιουρ­γούν συν­θή­κες ανα­σφά­λειας και δυσπι­στίας.

Το Εργα­τικό Κέντρο Ρόδου υπεν­θυ­μί­ζει ότι η αλλαγή ωραρίου δεν μπορεί να γίνει μονο­με­ρώς, εκτός από συγκε­κρι­μέ­νες περι­πτώ­σεις που προ­βλέ­πει ο νόμος. Σε κάθε περί­πτωση απαι­τεί­ται ενη­μέ­ρωση του εργα­ζο­μέ­νου και σαφής αιτιο­λό­γηση. Αντί­στοιχα, η παραί­τηση πρέπει να είναι απο­λύ­τως εθε­λο­ντική. Οποια­δή­ποτε πίεση προς αυτή την κατεύ­θυνση κατα­γρά­φε­ται ως κατα­χρη­στική πρα­κτική και μπορεί να οδη­γή­σει σε κυρώ­σεις.

Η εικόνα που σχη­μα­τί­ζει το ΕΚΡ είναι ότι οι εργο­δό­τες επι­κα­λού­νται συχνά μείωση της δου­λειάς, χωρίς όμως να το τεκ­μη­ριώ­νουν. Σε αρκετές περι­πτώ­σεις, οι εργα­ζό­με­νοι δηλώ­νουν ότι η επι­χεί­ρηση λει­τουρ­γούσε κανο­νικά το προη­γού­μενο διά­στημα και ότι δεν υπήρξε κάποια επίσημη ενη­μέ­ρωση για αλλαγή των αναγκών. Η ξαφνική μετα­βολή των όρων θεω­ρεί­ται από τους ίδιους ως προ­σπά­θεια να απο­φευ­χθούν οι υπο­χρε­ώ­σεις που ανα­λαμ­βά­νει μια επι­χεί­ρηση όταν προχωρά σε απόλυση.

Το Εργα­τικό Κέντρο ανα­λαμ­βά­νει ρόλο μεσο­λα­βητή, καλώ­ντας εργο­δό­τες και εργα­ζό­με­νους σε διάλογο. Στόχος είναι να εξη­γη­θούν οι υπο­χρε­ώ­σεις κάθε πλευράς και να μειω­θούν οι εντά­σεις πριν η υπόθεση οδη­γη­θεί στην Επι­θε­ώ­ρηση Εργα­σίας. Παρά τις παρεμ­βά­σεις, υπάρ­χουν περι­πτώ­σεις όπου η κατά­σταση δεν ομα­λο­ποιεί­ται, καθώς ο εργο­δό­της επι­μέ­νει στις αλλαγές χωρίς να δίνει απα­ντή­σεις.

Στελέχη του Κέντρου επι­ση­μαί­νουν ότι η συσ­σώ­ρευση τόσων καταγ­γε­λιών μέσα σε μικρό χρονικό διά­στημα δείχνει τάση που δεν περιο­ρί­ζε­ται σε μεμο­νω­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις και δεν απο­κλεί­ε­ται να λάβει ακόμα μεγα­λύ­τε­ρες δια­στά­σεις. Το πρό­βλημα εμφα­νί­ζε­ται σε διά­φο­ρους κλάδους και μεγέθη εται­ρειών, με κοινή παρά­με­τρο την πίεση προς εργα­ζό­με­νους να απο­δε­χθούν αλλαγές χωρίς ενη­μέ­ρωση. Η πρα­κτική αυτή κατα­γρά­φε­ται ως ανη­συ­χη­τικό φαι­νό­μενο που δημιουρ­γεί πλήγμα στις εργα­σια­κές σχέσεις.

Η νομο­θε­σία προ­βλέ­πει ότι οι τρο­πο­ποι­ή­σεις όρων εργα­σίας απαι­τούν συναί­νεση και ότι κάθε επι­χεί­ρηση οφείλει να τηρεί σαφή και σταθερή δια­δι­κα­σία. Η απλή επί­κληση της «μειω­μέ­νης δου­λειάς» δεν θεω­ρεί­ται τεκ­μη­ρί­ωση. Ο εργα­ζό­με­νος δεν υπο­χρε­ού­ται να δεχθεί αλλαγές που δεν προ­κύ­πτουν από τη σύμβασή του και δεν μπορεί να πιεστεί να παραι­τη­θεί, ακόμη και με έμμε­σους τρόπους.

Το Εργα­τικό Κέντρο συνε­χί­ζει να συλ­λέ­γει στοι­χεία, με στόχο να απο­τυ­πώ­σει με ακρί­βεια το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος και να ανα­δεί­ξει τις συν­θή­κες που επι­κρα­τούν σε επι­χει­ρή­σεις όπου οι εργα­σια­κές ρυθ­μί­σεις συχνά βασί­ζο­νται σε προ­φο­ρι­κές συμ­φω­νίες. Η εικόνα που δια­μορ­φώ­νε­ται είναι ότι οι πρα­κτι­κές αυτές δεν αφορούν μεμο­νω­μένα περι­στα­τικά αλλά ένα ευρύ­τερο ζήτημα που απαιτεί προσοχή.