Μέτρα περιορισμού των βραχυχρόνιων μισθώσεων ετοιμάζει η Κομισιόν

Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή θα προ­τεί­νει κανόνες για την αντι­με­τώ­πιση του “τερά­στιου προ­βλή­μα­τος” των βρα­χυ­χρό­νιων μισθώ­σεων μέσω πλατ­φορ­μών όπως το Airbnb και το Booking.com, καθώς επι­διώ­κει να αντι­με­τω­πί­σει την “κοι­νω­νική κρίση” που προ­κα­λεί­ται από την αδυ­να­μία των πολιτών να αντέ­ξουν οικο­νο­μικά μια κατοι­κία, δήλωσε ο Νταν Γιέρ­γκεν­σεν, επί­τρο­πος της Ε.Ε. αρμό­διος για τη στέγαση.

Σε συνέ­ντευξή του στον Guardian και σε άλλες ευρω­παϊ­κές εφη­με­ρί­δες, ο Γιέρ­γκεν­σεν τόνισε ότι ήρθε η ώρα οι Βρυ­ξέλ­λες να λάβουν σοβαρά υπόψη τους το ζήτημα της στέ­γα­σης, δια­φο­ρε­τικά θα αφήσουν χώρο στους αντιευ­ρω­παϊ­στές λαϊ­κι­στές, οι οποίοι, όπως είπε, δεν έχουν λύσεις για την έλλειψη προ­σι­τών κατοι­κιών.

Ο Γιέρ­γκεν­σεν, Δανός σοσιαλ­δη­μο­κρά­της, έχει ανα­λά­βει τη δια­μόρ­φωση του πρώτου σχεδίου της Ε.Ε. για προσιτή στέγαση, το οποίο ανα­μέ­νε­ται να δημο­σιο­ποι­η­θεί τον Δεκέμ­βριο, νωρί­τερα από το 2026, λόγω της “επεί­γου­σας κοι­νω­νι­κής κρίσης”.

Παρα­δο­σιακά, η Ε.Ε. απέ­φευγε να εμπλα­κεί στην πολι­τική στέ­γα­σης, αλλά ο Γιέρ­γκεν­σεν υπο­στή­ριξε ότι πρό­κει­ται για ευρω­παϊκό ζήτημα. “Το επερ­χό­μενο σχέδιο θα καλύ­πτει τομείς όπου είναι σαφές ότι η στέγαση απο­τε­λεί ευρω­παϊκή αρμο­διό­τητα και όπου έχουμε απο­τύ­χει μέχρι τώρα… Ένας από αυτούς είναι οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις, όπου χρεια­ζό­μα­στε περισ­σό­τε­ρους ευρω­παϊ­κούς κανόνες”, είπε.

Οι βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις μέσω Airbnb και άλλων ιστο­σε­λί­δων έχουν εκτο­ξευ­θεί τα τελευ­ταία χρόνια, κατη­γο­ρού­με­νες ότι αυξά­νουν τα ενοίκια, εκτο­πί­ζουν τους ντό­πιους από τα ιστο­ρικά κέντρα και μετα­τρέ­πουν τις γει­το­νιές σε του­ρι­στι­κές ζώνες. Ο Γιέρ­γκεν­σεν τις χαρα­κτή­ρισε “τερά­στιο πρό­βλημα σε πολλές πόλεις”.

Σύμφωνα με τη Eurostat, από το 2010 έως το 2023 οι τιμές των κατοι­κιών στην Ε.Ε. αυξή­θη­καν κατά 48% και τα ενοίκια κατά 22%, ενώ ο πλη­θω­ρι­σμός αυξή­θηκε κατά 36%. Στην Εσθονία τα ενοίκια εκτι­νά­χθη­καν κατά 211%, στη Λιθουα­νία κατά 169% και στην Ιρλαν­δία κατά 98%.

Το 2023, σχεδόν το 9% των Ευρω­παίων δαπα­νούσε πάνω από το 40% του εισο­δή­μα­τός του για στέγη — στην Ελλάδα το ποσοστό έφτανε το 29%, στη Δανία το 15% και στη Γερ­μα­νία το 13%.

Ο Γιέρ­γκεν­σεν είπε ότι το ευρω­παϊκό σχέδιο θα αντι­με­τω­πί­σει τη “χρη­μα­τι­στι­κο­ποί­ηση” της στέ­γα­σης, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι όταν η κατοι­κία γίνεται απλό εμπό­ρευμα “προ­κύ­πτουν σοβαρά προ­βλή­ματα”.

Η Κομι­σιόν εξε­τά­ζει επίσης μέτρα για την προ­στα­σία των ενοι­κια­στών και τη χαλά­ρωση των κανόνων κρα­τι­κών ενι­σχύ­σεων, ώστε τα κράτη να μπορούν να επι­δο­τούν εται­ρείες στέ­γα­σης.

Η Ούρ­σουλα Φον ντερ Λάιεν δημιούρ­γησε τη θέση του επι­τρό­που στέ­γα­σης το 2024 για να εξα­σφα­λί­σει τη στήριξη των σοσια­λι­στών στην Ευρω­βουλή για τη δεύτερη θητεία της.

Οι σοσια­λι­στές πιέζουν για ριζικές αλλαγές, όπως ένα ευρω­παϊκό ταμείο 300 δισ. ευρώ για στέγαση και μεταρ­ρύθ­μιση των δημο­σιο­νο­μι­κών κανόνων ώστε να επι­τρέ­πε­ται περισ­σό­τερη δημόσια δαπάνη.

Ο Γιέρ­γκεν­σεν δήλωσε ότι “ήρθε η ώρα η Ευρώπη να δει τη στέγαση με νέα ματιά”, συγκρί­νο­ντάς την με την κρίση της παν­δη­μίας Covid: “Όπως συνέβη τότε, πρέπει να επα­να­προσ­διο­ρί­σουμε τον ρόλο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης”.

Η Επι­τροπή της Ούρ­σουλα Φον ντερ Λάιεν δια­θέ­τει ορι­σμέ­νες ριζο­σπα­στι­κές ιδέες που θα μπο­ρού­σαν να δοκι­μά­σουν τα όρια του ευρω­παϊ­κού δικαίου. Η Ισπανία σχε­διά­ζει φόρο 100% επί της αξίας των ακι­νή­των που αγο­ρά­ζο­νται από κατοί­κους εκτός Ε.Ε., ενώ οι σοσια­λι­στές ευρω­βου­λευ­τές ζητούν από την Κομι­σιόν να εξε­τά­σει το ενδε­χό­μενο απα­γό­ρευ­σης των αγορών ακι­νή­των από ξένους επεν­δυ­τές.

Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, σύμφωνα με τον Γιέρ­γκεν­σεν, εξε­τά­ζει επίσης τρόπους για την καλύ­τερη προ­στα­σία των δικαιω­μά­των των ενοι­κια­στών, καθώς και τη χαλά­ρωση των κανόνων για τις κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις, ώστε να διευ­κο­λυν­θούν οι κυβερ­νή­σεις να επι­δο­τούν ή να παρέ­χουν φορο­λο­γικά κίνητρα σε εται­ρείες στέ­γα­σης.

Η Φον ντερ Λάιεν, πρό­ε­δρος της Επι­τρο­πής, δημιούρ­γησε τη θέση του επι­τρό­που στέ­γα­σης το 2024, προ­κει­μέ­νου να εξα­σφα­λί­σει τη στήριξη των σοσια­λι­στών στην Ευρω­βουλή, που ήταν απα­ραί­τητη για την επα­νε­κλογή της σε δεύτερη θητεία. Οι σοσια­λι­στές ευρω­βου­λευ­τές, που ζητού­σαν εδώ και καιρό έναν πιο ενεργό ρόλο της Ε.Ε. στο ζήτημα της στέ­γα­σης, αιφ­νι­διά­στη­καν από τις απώ­λειες ψήφων στις ευρω­ε­κλο­γές του 2024, όταν εθνι­κι­στικά και ακρο­δε­ξιά κόμματα σημεί­ω­σαν σημα­ντικά κέρδη. Η άνοδος των τιμών και το αυξη­μένο κόστος ζωής θεω­ρή­θη­καν οι κύριοι παρά­γο­ντες που καθό­ρι­σαν την ψήφο των πολιτών, σύμφωνα με δημο­σκό­πηση του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου μετά τις εκλογές, στην οποία το 42% των ερω­τη­θέ­ντων τα ανέφερε ως βασικά κίνητρα.

Τον περα­σμένο μήνα, η Φον ντερ Λάιεν δήλωσε στο Ευρω­κοι­νο­βού­λιο ότι η Ε.Ε. χρειά­ζε­ται “ριζική ανα­θε­ώ­ρηση του τρόπου με τον οποίο αντι­με­τω­πί­ζουμε το ζήτημα της στέ­γα­σης” και δεσμεύ­θηκε να συγκα­λέ­σει “την πρώτη ευρω­παϊκή σύνοδο κορυφής για τη στέγαση, ώστε να βρί­σκε­ται στην κορυφή της πολι­τι­κής μας ατζέ­ντας”.

Οι ηγέτες της Ε.Ε. ανα­μέ­νε­ται να συζη­τή­σουν το θέμα της στέ­γα­σης στην προσεχή σύνοδο κορυφής, όπου θα δια­τυ­πώ­σουν τις θέσεις τους για τη νέα στρα­τη­γική. Οι διπλω­μά­τες χαι­ρέ­τι­σαν με συγκρα­τη­μένη αισιο­δο­ξία την πρω­το­βου­λία, τονί­ζο­ντας ωστόσο ότι οποια­δή­ποτε ευρω­παϊκή προ­σέγ­γιση πρέπει να λάβει υπόψη τις δια­φο­ρές στις αγορές κατοι­κίας των 27 κρατών-μελών.

Μέχρι στιγμής, οι σοσια­λι­στές ευρω­βου­λευ­τές ηγού­νται της συζή­τη­σης, αν και ορι­σμέ­νες από τις προ­τά­σεις τους προ­κα­λούν αντι­δρά­σεις, όπως η δημιουρ­γία ευρω­παϊ­κού ταμείου ύψους 300 δισ. ευρώ για επι­χο­ρη­γή­σεις και δάνεια στέ­γα­σης, καθώς και η ανα­θε­ώ­ρηση των δημο­σιο­νο­μι­κών κανόνων της Ε.Ε. ώστε να ενθαρ­ρυν­θεί η αύξηση των δημό­σιων δαπανών στον τομέα αυτό.

Ο Γιέρ­γκεν­σεν απέφυγε να ανα­φέ­ρει συγκε­κρι­μέ­νους στόχους δαπανών — “μιλάμε για πολύ, πολύ μεγάλα ποσά”, είπε — αλλά τόνισε ότι σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις θα χρεια­στεί δημόσιο χρήμα για να κινη­το­ποι­η­θεί ιδιω­τικό κεφά­λαιο. Επι­σή­μανε ότι τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. έχουν πλέον περισ­σό­τε­ρες δυνα­τό­τη­τες να δια­θέ­σουν ευρω­παϊκά κον­δύ­λια για τη στέγαση σε σχέση με το παρελ­θόν, ανα­φέ­ρο­ντας την ενδιά­μεση ανα­θε­ώ­ρηση του τρέ­χο­ντος προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, η οποία αύξησε τα κον­δύ­λια για τη στέγαση από 7 δισ. σε 15 δισ. ευρώ.

Κατέ­ληξε λέγο­ντας ότι ήρθε η ώρα η Ε.Ε. να δει τη στέγαση “με νέα ματιά”, συγκρί­νο­ντάς την με την παν­δη­μία Covid, όταν η υγειο­νο­μική κρίση οδήγησε σε πρω­το­φανή κοινή ευρω­παϊκή προ­μή­θεια εμβο­λίων. “Όπως συνέβη με την κρίση του Covid, όταν βρι­σκό­μα­στε μπροστά σε νέες συν­θή­κες, πρέπει να επα­να­προσ­διο­ρί­ζουμε και τον ρόλο της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης”, είπε.

Πηγή: capital.gr