Στον απόηχο των Πανελλαδικών Εξετάσεων του 2025

ΑΡΘΡΟ ΤΩΝ ΧΡ. ΑΤΛΑΣΗ ΚΑΙ Δ. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ ΣΤΗ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ»

Χωρίς ιδιαί­τερα μεγάλες εκπλή­ξεις όσον αφορά τη δια­κύ­μανση των βάσεων, ανα­κοι­νώ­θη­καν στις 24 Ιουλίου 2025, μια μέρα πριν την ανα­με­νό­μενη δημο­σιο­ποί­ηση, οι βάσεις και γενι­κό­τερα τα απο­τε­λέ­σματα των Πανελ­λα­δι­κών Εξε­τά­σεων 2025.

Οι υπο­ψή­φιοι/ες που πέτυχαν την εισα­γωγή τους είτε με εξέταση είτε χωρίς νέα εξέταση με τη δια­δι­κα­σία του 10%, ετοι­μά­ζο­νται πλέον για τη νέα φάση της ζωής τους που θα ξεκι­νή­σει στις αρχές Σεπτεμ­βρίου με την απα­ραί­τητη εγγραφή στα τμήματα που θα τους δεχτούν (πέρσι 3-11 Σεπτεμ­βρίου στο https://eregister.it.minedu.gov.gr/).

Τι συνέβη με τις βάσεις

Για μία ακόμα φορά είδαμε πόσο δύσκολο είναι να προ­βλε­φθούν οι βάσεις καθώς υπάρ­χουν πολλοί αστάθ­μη­τοι παρά­γο­ντες, ο κυριό­τε­ρος των οποίων είναι φυσικά οι επι­θυ­μίες των υπο­ψη­φίων.

Στα Γενικά Λύκεια, στη γενική σειρά, συνο­λικά 200 τμήματα σημεί­ω­σαν μείωση που κυμάν­θηκε από -7 έως -4810 μόρια, 16 τμήματα παρέ­μει­ναν αμε­τά­βλητα και 232 τμήματα σημεί­ω­σαν άνοδο από +4 έως +2600 μόρια. Υπήρξαν και 4 τμήματα για τα οποία δεν υπάρ­χουν συγκρι­τικά στοι­χεία καθώς ιδρύ­ο­νται και θα λει­τουρ­γή­σουν πρώτη φορά φέτος.

Πρό­κει­ται για τα τμήματα Ανθρω­πι­στι­κών Σπουδών και Εργο­θε­ρα­πείας του Δημο­κρί­τειου Πανε­πι­στη­μίου στην Κομο­τηνή, και δύο στρα­τιω­τι­κές σχολές, Ραδιο­ναυ­τί­λων και Πλη­ρο­φο­ρι­κής στην ΣΣΑΣ.

Οι ιατρι­κές σχολές είχαν μηδε­νι­κές ή πολύ μικρές αυξο­μειώ­σεις (-25 έως +25 μόρια), η Νομική Αθήνας μείωση -150 μόρια, η Νομική Θεσ­σα­λο­νί­κης -60 και η Κομο­τη­νής αύξηση +75 μόρια.

Τα εννέα τμήματα Ηλε­κτρο­λό­γων Μηχα­νι­κών και Μηχα­νι­κών Υπο­λο­γι­στών (Η.Μ.Μ.Υ.) που από φέτος είναι όλα αντί­στοιχα, (Απόφαση 76466/Ζ1/25/06/2025) κινή­θη­καν αυξη­τικά εκτός από το Εθνικό Μετσό­βιο Πολυ­τε­χνείο (-100) και το Τμήμα του Πανε­πι­στη­μίου Δυτικής Μακε­δο­νίας στην Κοζάνη (-355).

Ιδιαί­τερη αύξηση είχαν τα τμήματα του Ελλη­νι­κού Μεσο­γεια­κού Πανε­πι­στη­μίου – ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ. – (+690) και του Παν. Πελο­πον­νή­σου (+688) που φέτος εντά­χθη­καν σε Πολυ­τε­χνι­κές Σχολές και πλέον όπως λέμε παρα­πάνω είναι αντί­στοιχα τμήματα με τις παλαιές Πολυ­τε­χνι­κές Σχολές και Πολυ­τε­χνεία.

Η ψαλίδα πάντως, που ξεπερ­νάει και τα 7.000 μόρια, παρα­μέ­νει μεταξύ των παλαιών και των νέων πολυ­τε­χνι­κών τμη­μά­των.

Ανάλογη αν και πιο έντονη εικόνα με τα τμήματα Η.Μ.Μ.Υ. είχαμε και στα τμήματα των Μηχα­νο­λό­γων Μηχα­νι­κών. Εκεί τα νέα Πολυ­τε­χνικά τμήματα σημεί­ω­σαν μεγάλη άνοδο με πρω­τα­θλη­τές το τμήμα του Παν. Πελο­πον­νή­σου και αυτό του Διε­θνούς Πανε­πι­στη­μίου Ελλάδας (ΔΙ.ΠΑ Ε.) στις Σέρρες, με +1.700 και +1.640 μόρια αντί­στοιχα.

Αξιο­ση­μεί­ωτη ήταν και η αύξηση στο Ελλη­νικό Μεσο­γειακό Πανε­πι­στή­μιο (ΕΛ.ΜΕ.ΠΑ.) και στο Πανε­πι­στή­μιο Δυτικής Αττικής με αύξηση +1.120 και 1.110 μόρια αντί­στοιχα και στο ΠΑ.Δ.Α.

Αυξη­τικά κινή­θη­καν όλα τα τμήματα Πολι­τι­κών Μηχα­νι­κών (επτά αντί­στοιχα και ένα ανα­ντί­στοιχο) και τα περισ­σό­τερα οικο­νο­μικά τμήματα (Οικο­νο­μι­κών Επι­στη­μών, Λογι­στι­κής και Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής), ενώ στα τμήματα Πλη­ρο­φο­ρι­κής είχαμε μια μεικτή εικόνα. Αντι­θέ­τως πτωτικά κινή­θη­καν τα Παι­δα­γω­γικά Τμήματα τόσο Δημο­τι­κής Εκπαί­δευ­σης όσο και Προ­σχο­λι­κής Αγωγής (Νηπια­γω­γεία).

Τα άδεια τμήματα

Ένα φαι­νό­μενο που είναι πράγ­ματι ανη­συ­χη­τικό και θα πρέπει να οδη­γή­σει ασφαλώς σε λήψη ανά­λο­γων απο­φά­σεων είναι τα τμήματα με δεκάδες κενές θέσεις. Σε 145 τμήματα υπήρξαν κενές θέσεις φέτος, ενώ υπήρξαν τμήματα στα οποία εισήχθη ακόμα και ένας (1) φοι­τη­τής, ενώ προ­σέ­φε­ραν πάνω από 100 θέσεις.

Σε μερικά μάλιστα η βάση φαί­νε­ται ψευδώς να ανε­βαί­νει ενώ απλώς το τμήμα προ­φα­νώς δεν το δήλωσαν περισ­σό­τε­ροι υπο­ψή­φιοι.

Μια τέτοια περί­πτωση είναι το μαθη­μα­τικό Σάμου που εμφα­νί­ζει άνοδο 2.065 μόρια ενώ δέχτηκε μόλις πέντε φοι­τη­τές σε σύνολο 149 δια­θέ­σι­μων θέσεων. Ποια θα είναι άραγε η συνέ­χεια για αυτά τα τμήματα;

Τι κρύ­βε­ται πίσω από τις βάσεις και τα άδεια τμήματα

Πίσω όμως από τους αριθ­μούς κρύ­βο­νται δυνα­μι­κές που σχε­τί­ζο­νται με ποικίλα κοι­νω­νικά, οικο­νο­μικά, εκπαι­δευ­τικά δεδο­μένα.

Για παρά­δειγμα, κάποιες οικο­γέ­νειες θα θελή­σουν για λόγους κυρίως οικο­νο­μι­κούς να δηλώ­σουν σχολές στον τόπο κατοι­κίας τους.

Με δεδο­μένο ότι περίπου η μισή Ελλάδα ζει στην Αττική και στην Περι­φε­ρειακή Ενότητα Θεσ­σα­λο­νί­κης, είναι εύκολο να αντι­λη­φθούμε γιατί οι βάσεις των τμη­μά­των στις δύο αυτές περιο­χές είναι ψηλό­τε­ρες.

Αυτή η γεω­γρα­φική ανι­σορ­ρο­πία οδηγεί λοιπόν στο γεγονός σχολές με το ίδιο γνω­στικό αντι­κεί­μενο και παρό­μοιο πρό­γραμμα σπουδών που, εκτός των άλλων, είναι και αντί­στοι­χες μεταξύ τους σύμφωνα και με την πρό­σφατη Υπουρ­γική Απόφαση, να απέχουν χιλιά­δες μόρια.

Η κατά­σταση επι­δει­νώ­νε­ται καθώς οι φοι­τη­τές/ριες που δεν εισά­γο­νται σε τμήματα των μεγάλων αστικών κέντρων, έχουν μια δεύτερη ευκαι­ρία να διεκ­δι­κή­σουν μετεγ­γραφή ή μετα­κί­νηση σε τμήματα της Αθήνας ή της Θεσ­σα­λο­νί­κης είτε σε ποσοστό θέσεων είτε ελεύ­θερα, όπως ορίζει η σχετική νομο­θε­σία. Επι­πλέον υπάρχει η δυνα­τό­τητα κατά­θε­σης μηχα­νο­γρα­φι­κού με το 10% όπως συνη­θί­ζε­ται να ονο­μά­ζε­ται, χωρίς δηλαδή νέα εξέταση, τα επόμενα δύο χρόνια από το έτος εξέ­τα­σης στις Πανελ­λα­δι­κές.

Σκέψεις – αντί επι­λό­γου

Είναι γνωστή η κριτική που ασκεί­ται για το σύστημα των Πανελ­λα­δι­κών εξε­τά­σεων: Στό­χευση στις εξε­τά­σεις και όχι στη γνώση, περιο­ρι­σμός της δημιουρ­γι­κό­τη­τας και της κρι­τι­κής σκέψης, υπο­βάθ­μιση του ρόλου του σχο­λείου ως φορέα παι­δείας και συνο­λι­κής εκπαί­δευ­σης, πίεση και άγχος, λιγό­τε­ρες ευκαι­ρίες για τα παιδιά των απο­μο­νω­μέ­νων περιο­χών, μη συνεχής αξιο­λό­γηση των υπο­ψη­φίων σε μεγάλο χρονικό διά­στημα.

Από την άλλη υπάρχει μια αντι­κει­με­νι­κό­τητα η οποία είναι σπάνια στον δημόσιο – αλλά και τον ιδιω­τικό – βίο της χώρας μας.

Για τον λόγο αυτό οι Πανελ­λα­δι­κές Εξε­τά­σεις είναι, με τη μία μορφή ή την άλλη, το μακρο­βιό­τερο σύστημα εισα­γω­γής στην Τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση της χώρας μας.

Όμως σήμερα το τοπίο αλλάζει άρδην. Ήδη λει­τουρ­γούν πολλά ιδιω­τικά κολέγια, των οποίων οι από­φοι­τοι μέσω Α.Τ.Ε.Ε.Ν. (Αυτο­τε­λές Τμήμα Εφαρ­μο­γής της Ευρω­παϊ­κής Νομο­θε­σίας) απο­κτούν πλέον επαγ­γελ­μα­τικά δικαιώ­ματα στη χώρα μας,

Σε συνέ­χεια αυτού είναι πολύ πιθανόν να δούμε να λει­τουρ­γούν ιδιω­τικά πανε­πι­στή­μια από το ακα­δη­μαϊκό έτος 2025-2026. Δώδεκα έχουν ήδη κατα­θέ­σει αιτή­σεις και αξιο­λο­γού­νται από την Εθνική Αρχή Ανώ­τα­της Εκπαί­δευ­σης (ΕΘ.Α.Α.Ε.) και σίγουρα κάποια από αυτά θα λάβουν τελικά άδεια λει­τουρ­γίας.

Σε αυτό το νέο τοπίο το Δημόσιο Πανε­πι­στή­μιο και γενι­κό­τερα η δημόσια εκπαί­δευση πρέπει να έχει μια συνο­λική και αξιό­πι­στη απά­ντηση. Η απά­ντηση αυτή πρέπει να προ­έλ­θει από δια­δι­κα­σίες πολι­τι­κής συναί­νε­σης και να είναι αφενός μεν αξιό­πι­στη και αντι­κει­με­νική, αφε­τέ­ρου δε απο­τε­λε­σμα­τική και μακρο­χρό­νια.

Δυστυ­χώς αυτή η πολι­τική συναί­νεση δεν υπάρχει στη χώρα μας, όχι μόνο ανάμεσα στα διάφορα κόμματα, αλλά πολλές φορές ούτε ανάμεσα σε υπουρ­γούς και στελέχη του ίδιου κόμ­μα­τος.

• Ατλάσης Χρήστος, πιστο­ποι­η­μέ­νος σύμ­βου­λος Επαγ­γελ­μα­τι­κού Προ­σα­να­το­λι­σμού

• Γρη­γο­ριά­δης Δημή­τριος, διευ­θυ­ντής Γενικού Λυκείου Κρε­μα­στής Ρόδου.