Δρ. Xρ. Ταουσάνης: «Πρέπει να επενδύσουμε στην κοινωνία της γνώσης»

Ποιο είναι το αντι­κεί­μενο ενός συμ­βού­λου στα­διο­δρο­μίας;

Ο σύμ­βου­λος στα­διο­δρο­μίας έχει ως απο­στολή να βοη­θή­σει κάθε άνθρωπο να κάνει τις καλύ­τε­ρες επι­λο­γές για τα επόμενα ακα­δη­μαϊκά και επαγ­γελ­μα­τικά του βήματα. Ειδικά στους νέους ανθρώ­πους, η συμβολή του είναι κατα­λυ­τική, καθώς τους βοηθάει να ανα­κα­λύ­ψουν σημα­ντικά στοι­χεία που έχουν να κάνουν με εκπαι­δευ­τικά και επαγ­γελ­μα­τικά ενδια­φέ­ρο­ντα και κλίσεις και να συν­δυά­σουν με στο­χευ­μέ­νες επι­λο­γές σπουδών. Να σχε­διά­σουν τα κατάλ­ληλα εκπαι­δευ­τικά μονο­πά­τια που θα τους φέρουν ένα βήμα πιο κοντά στο μαθη­σιακό και επαγ­γελ­μα­τικό στόχο που τους ενδια­φέ­ρει.

Σε τι επίπεδο βρί­σκε­ται ο επαγ­γελ­μα­τι­κός προ­σα­να­το­λι­σμός στην Ελλάδα σήμερα;

Σίγουρα είναι σε πολύ καλύ­τερο επίπεδο από ό,τι ήταν πριν 20 χρόνια που άρχισα εγώ να δρα­στη­ριο­ποιού­μαι. Πλέον είναι ένας κλάδος που δεν είναι άγνω­στος όπως συνέ­βαινε στο παρελ­θόν και το μεγα­λύ­τερο ποσοστό του κόσμου έχει αντι­λη­φθεί τη μέγιστη συμβολή του, όχι μόνο στην επαγ­γελ­μα­τική επι­τυ­χία, αλλά και στην οικο­γε­νειακή γαλήνη και ευρύ­τερα στην προ­σω­πική ευτυχία.

Ως προς αυτό, κατα­λυ­τική ήταν η συμβολή των φρο­ντι­στη­ρίων μέσης εκπαί­δευ­σης που ενί­σχυ­σαν ποι­κι­λο­τρό­πως το θεσμό και εντά­ξανε σημα­ντι­κές υπη­ρε­σίες επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού στο πρό­γραμμα τους. Επίσης, οι συνά­δελ­φοι του δημο­σίου, όπου έδωσαν και δίνουν το δικό τους αγώνα, με πολύ περιο­ρι­σμένα μέσα και δυνα­μικό, συνέ­βα­λαν σημα­ντικά. Τέλος, θεωρώ πως και εμείς οι υπό­λοι­ποι λει­τουρ­γοί της συμ­βου­λευ­τι­κής, βάλαμε ένα λιθα­ράκι ακόμη ώστε να γίνει ευρύ­τερα γνωστή η επι­στήμη στο ευρύ κοινό. Εγώ ο ίδιος, έχω υλο­ποι­ή­σει περισ­σό­τε­ρες από 1000 δια­λέ­ξεις σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, οπότε αισθά­νο­μαι πως και εγώ με τη σειρά μου, έστω και λίγο, βοήθησα στη διάχυσή του.

Σε σχέση με το παρελ­θόν, η εποχή σήμερα απαιτεί σε μεγα­λύ­τερο βαθμό την ύπαρξη σωστής ενη­μέ­ρω­σης από ειδι­κούς στο επίπεδο της μόρ­φω­σης και της επι­λο­γής επαγ­γέλ­μα­τος;

Αναμ­φί­βολα! Η παρούσα -και πολύ περισσότερο- η αυριανή αγορά εργα­σίας ανα­δια­μορ­φώ­νε­ται και οι ανάγκες δια­φο­ρο­ποιού­νται. Έχουμε νέα επαγ­γέλ­ματα, και­νούρ­γιους κλάδους, όπως και πρω­το­εμ­φα­νι­ζό­μενα αντι­κεί­μενα σπουδών, τα οποία δεν μπορει να γνω­ρί­ζει ο καθένας μας. Για παρά­δειγμα, εάν ανα­φερ­θούμε σε τεχνο­λο­γίες όπως το blockchain ή σε δυνα­μικά πεδία όπως η εφο­δια­στική αλυσίδα ή βιο­τε­χνο­λο­γία, η εμβιο­μη­χα­νική και πολλά ακόμη, αυτά είναι δεδο­μένα τα οποία δεν μπορει να γνω­ρί­ζει ένας γονιός σήμερα εκ των πραγ­μά­των. Για το λόγο αυτό, έρχεται ο ειδικός και δια­σα­φη­νί­ζει αυτά τα δεδο­μένα και κάνει τη σχετική σύνδεση και με τις επι­διώ­ξεις του κάθε μαθητή, φοιτητή κ.ο.κ.

Το αντι­λαμ­βά­νο­μαι και στην πράξη αυτό έντονα, όταν για παρά­δειγμα αναφέρω συχνά κλάδους που δεν είναι ευρύ­τερα γνωστοί αλλά έχουν μια τερά­στια δυνα­μική για το μέλλον όπως η ανάλυση δεδο­μέ­νων. Επίσης, συχνά λόγω επι­φα­νεια­κής ενη­μέ­ρω­σης, αγνοούν πολλοί μαθητές τις επι­λο­γές τους. Υπάρ­χουν πολύ αξιό­λογα τμήματα όπως για παρά­δειγμα εδώ στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου, το τμήμα Πολι­τι­σμι­κής Τεχνο­λο­γίας και Επι­κοι­νω­νίας, με ένα μονα­δικό πρό­γραμμα σπουδών, το οποίο όμως τα παιδιά δεν το ξέρουν. Σκοπός μας είναι να βοη­θή­σουμε τους νέους ανθρώ­πους να ανα­κα­λύ­ψουν τέτοιες πλη­ρο­φο­ρίες! Το να προ­σπα­θούμε να σχε­διά­σουμε την καριέρα μας, κάνο­ντας μια επι­φα­νειακή συζή­τηση, πλέον μόνο σε εσφαλ­μένα μονο­πά­τια μας οδηγεί. Ή να το πω και δια­φο­ρε­τικά, το μηχα­νο­γρα­φικό, οι επι­λο­γές μας και η καριέρα μας δεν είναι τόσο απλή όπως στο παρελ­θόν.

Μετά και τις τελευ­ταίες αλλαγές πώς δια­κρί­νε­ται το μέλλον της τρι­το­βάθ­μιας εκπαί­δευ­σης;

Θεωρώ πως θα έχουμε τα επόμενα χρόνια σημα­ντι­κές αλλαγές σε επίπεδο προ­γραμ­μά­των σπουδών, και σε προ­πτυ­χιακό αλλά και σε μετα­πτυ­χιακό επίπεδο, και παράλ­ληλα θα υπάρ­χουν αλλαγές και ανα­φο­ρικά με άλλα επι­μέ­ρους στοι­χεία. Για παρά­δειγμα είμαι σίγου­ρος πως θα ανέβει ο μέσος ηλι­κια­κός όρος των φοι­τη­τών αφού πλέον και άνθρω­ποι σε μεγα­λύ­τερη ηλικία επι­λέ­γουν να σπου­δά­σουν. Επι­πρό­σθετα, θα δούμε αλλαγές και στη μορφή αλλά και στο μαθη­σιακό περιε­χό­μενο. Πλέον μιλάμε για πρό­σβαση στη γνώση και αυτό οφεί­λουμε να το συνυ­πο­λο­γί­σουμε στο σχε­δια­σμό της επό­με­νης ημέρας.

Θεω­ρείτε πως η Παν­δη­μία θα επη­ρε­ά­σει τα κρι­τή­ρια επι­λο­γής σχολών από την πλευρά των μαθητών;

Θεωρώ πως θα υπάρχει μια σημα­ντική στροφή στα επαγ­γέλ­ματα Υγείας στα επόμενα χρόνια καθώς ανέ­δει­ξαν, ξανά, στη κοινή συνεί­δηση την αξία τους, για το κοι­νω­νικό σύνολο. Επίσης, και μια μικρή στροφή σε σχολές που οδηγούν σε σίγουρη επαγ­γελ­μα­τική απο­κα­τά­σταση καθώς, μετά από περιό­δους αβε­βαιό­τη­τας, είναι κάτι το ανα­με­νό­μενο.

Είναι στη σωστή κατεύ­θυνση από το υπουρ­γείο η εισα­γωγή στην εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία δρα­στη­ριο­τή­των που οξύνουν τις κοι­νω­νι­κές δεξιό­τη­τες των νέων;

Θεωρώ πως εάν γίνει άρτια αυτή η προ­σπά­θεια, θα είναι από τις σημα­ντι­κό­τε­ρες δια­δι­κα­σίες. Το θέμα του skills mismatch ή το skills gap, στα επόμενα χρόνια, θα είναι τερά­στιο και το εννοώ. Ήδη εντο­πί­ζουμε σημα­ντική έλλειψη δεξιο­τή­των και θεωρώ πως οι κοι­νω­νι­κές – ήπιες δεξιό­τη­τες, θα είναι αυτές, που στα επόμενα χρόνια, θα εκτι­μώ­νται σημα­ντικά όχι μόνο από φορείς, επι­χει­ρή­σεις κ.λπ. αλλά και από τον καθένα μας ξεχω­ρι­στά.

Είναι εφικτή η μετα­τροπή του braindrain σε braingain στην χώρα μας και αν ναι με ποιόν τρόπο;

Εάν αφαι­ρέ­σουμε τα οικο­νο­μικά κίνητρα ανα­φο­ρικά με το επίπεδο των αμοιβών, το οποίο είναι ένα περί­πλοκο και σύνθετο θέμα για να ανα­λυ­θεί, στα υπό­λοιπα θεωρώ πως δεν είναι δύσκολο να επι­τευ­χθεί.

Έχω πολλούς συνα­δέλ­φους διδά­κτο­ρες στο εξω­τε­ρικό οι οποίοι πρόθυμα θα επέ­στρε­φαν πίσω στην Ελλάδα -και με λιγό­τερα χρήματα- για να είναι στην πατρίδα τους και στην ομορ­φιές της.

Νομίζω πως σημα­ντι­κές παρά­με­τροι είναι η αξιο­κρα­τία, η απο­κέ­ντρωση (για να δοθούν κίνητρα ώστε να γίνουν hubs και σε μικρό­τε­ρες πόλεις εκτός Αττικής, όπου θα υπάρχει και καλύ­τερη ποιό­τητα ζωής και χαμη­λό­τερο κόστος δια­βί­ω­σης) αλλά και με τον εκσυγ­χρο­νι­σμό της δημό­σιας διοί­κη­σης και με αλη­θι­νές ευκαι­ρίες και προ­σβά­σιμη τεχνο­γνω­σία για έρευνα και επι­χει­ρείν.

Εάν όλα αυτά λυθούν, τότε να είστε σίγου­ροι πως ένα σημα­ντικό μέρος νέων επι­στη­μό­νων θα επι­τρέ­ψει, διότι θα αντι­λη­φθεί πράγ­ματι πως και στην Ελλάδα θα έχει δυνα­τό­τη­τες να εκπλη­ρώ­σει τους στόχους του σε ένα αξιό­λογο κοι­νω­νικο, εργα­σιακό και πολι­τικό περι­βάλ­λον.

Εάν δεν θέλουμε να είμαστε ουραγοί στην 4η βιο­μη­χα­νική επα­νά­σταση, αυτό είναι ένα στοί­χημα που πρέπει να κερ­δί­σουμε. Πρέπει να επεν­δύ­σουμε στην κοι­νω­νία της γνώσης και να κρα­τή­σουμε όσο το δυνατόν το ανθρώ­πινο δυνα­μικό μας. Ειδικά εκείνο που θέλει δημιουρ­γικά να προ­σφέ­ρει στην επι­στήμη και στη χώρα μας…