Θυσία στη δημιουργική σκέψη

Τις προ­άλ­λες ανα­κοι­νώ­θη­καν τα απο­τε­λέ­σματα της εξέ­τα­σης PISA που διε­ξή­χθη το 2022. Και για άλλη μια φορά, τα απο­τε­λέ­σματα των μαθητών/μαθη­τριών μας, ήταν πολύ άσχημα. Λογικό. Ο συγκε­κρι­μέ­νος δια­γω­νι­σμός απαιτεί κριτική σκέψη με τη χρήση δια­φο­ρε­τι­κών πεδίων γνώσης. Αν όμως επρό­κειτο για δια­γω­νι­σμό παπα­γα­λίας, θα τους είχαμε πάρει τα σκαλπ. Αυτά συμ­βαί­νουν όταν κατά σύστημα οι πολι­τι­κές ηγεσίες του υπουρ­γείου Παι­δείας βάζουν το κάρο μπροστά από το άλογο και ασχο­λού­νται μονό­τονα με την τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση και την πρό­σβαση σε αυτήν και όχι με την πρω­το­βάθ­μια και τη δευ­τε­ρο­βάθ­μια εκπαί­δευση, που όμως παρά­γουν τη μαγιά των ενη­λι­κών πολιτών τού αύριο. Εκεί όπου τα παιδιά κάνουν τα πρώτα συγκρο­τη­μένα βήματά τους στον κόσμο της γνώσης και της εκπαί­δευ­σης.  Το σχολείο παράγει αμόρ­φω­τους επειδή δεν επι­κε­ντρώ­νε­ται στις βασικές και ανα­γκαίες γνώσεις, αλλά προ­σπα­θεί να καλύψει μια ευρύ­τατη και περί­πλοκη ύλη, πολεμά  την φαντα­σία και την κριτική σκέψη που δια­θέ­τουν όλα τα παιδιά, επι­διώ­κει την απο­στή­θιση ενόψει των πανελ­λα­δι­κών και οι περισ­σό­τε­ροι εκπαι­δευ­τι­κοί –και κυρίως τα φρο­ντι­στή­ρια– εθίζουν τα παιδιά στην απο­στή­θιση. Εδώ αξίζει να δανει­στούμε το σχόλιο του καθη­γητή Γιάννη Πανά­ρε­του, πρώην υφυ­πουρ­γού Παι­δείας (2009-2011) και εκ των εμπνευ­στών του προ­γράμ­μα­τος PISA: «Ο κορσές της ύλης» των Πανελ­λα­δι­κών, οδηγεί στην ακραία απο­μνη­μό­νευση εις βάρος της κρι­τι­κής σκέψης… Στον βωμό της ισό­τη­τας (μικρή και ακραία προσ­διο­ρι­σμένη εξε­τα­στέα ύλη) έχουμε θυσιά­σει τη δημιουρ­γική σκέψη των νέων…Έχει δια­μορ­φω­θεί μια ολό­κληρη οικο­νο­μία και μια νοο­τρο­πία βολέ­μα­τος γύρω από τις πανελ­λή­νιες και τη μορφή που έχουν. Από την εμπει­ρία δεκα­ε­τιών στην εκπαί­δευση (και στην πολι­τική της) έχω κατα­λή­ξει ότι έφθασε η ώρα της ριζικής επα­νε­ξέ­τα­σης της πρα­κτι­κής των πανελ­λη­νίων. Πέρασαν περίπου 40 χρόνια με αυτές και στο όνομα του αδιά­βλη­του θυσιά­ζουμε τη δημιουρ­γική σκέψη γενεών. Δύσκολο το εγχεί­ρημα, κυρίως πολι­τικά και ψυχο­λο­γικά. Όμως, πρέπει να το απο­τολ­μή­σουμε»… Στο ίδιο μήκος κύματος κινεί­ται και η άποψη του Κυριά­κου Κυρια­κούλη, γενικού διευ­θυ­ντή του «Ροδίων Παιδεία». «Ενας μαθητής στην Ελλάδα εξαρτά πάρα πολύ την πρόοδό του από την απο­στή­θιση, αυτό δεν έχει κλο­νι­στεί και παρα­μέ­νει κυρί­αρχο στα ελλη­νικά σχολεία. Κάποιες φωτει­νές εξαι­ρέ­σεις παρα­μέ­νουν εξαι­ρέ­σεις. Ο κανόνας είναι τα παιδιά να μάθουν μία συγκε­κρι­μένη μέθοδο, για να μπορούν να λύσουν μερικές ασκή­σεις και να μπορούν να αντα­πο­κρι­θούν σε ένα σύστημα συγκε­κρι­μέ­νων εξε­τά­σεων. Ακόμα και η απο­στή­θιση, που δεν είναι ακριβώς η παπα­γα­λία, αλλά να μάθουν μία μέθοδο, ούτε αυτό βοηθάει στην κριτική και δημιουρ­γική σκέψη, μολο­νότι αυτό είναι το ζητού­μενο». Εν ολίγοις, είναι η ώρα για εθνικό συνα­γερμό. Η PISA του 2022, ασχέτως αν δεν απα­σχο­λεί τα δελτία ειδή­σεων, πρέπει να προ­κα­λέ­σει, αν όχι κατα­κραυγή για τη δια­χρο­νική απο­τυ­χία της Πολι­τείας, να παράγει πολίτες με στοι­χειώ­δεις γνω­στι­κές δεξιό­τη­τες.