Κλιματική αλλαγή και ελληνικές ακτές: Ένταση των ακραίων φαινομένων

Έντα­ση των ακραί­ων φαι­νο­μέ­νων και πλημ­μυ­ρών, χωρίς ωστό­σο να προ­βλέ­πο­νται σε­νά­ρια με­γά­λης κα­τα­στρο­φής και ση­μα­ντι­κών αλ­λα­γών στη μέση στάθ­μη των ελ­λη­νι­κών θα­λασ­σών, θα υπάρ­ξει συ­νο­λι­κά στην Ελ­λά­δα, σύμ­φω­να με επι­στη­μο­νι­κές με­λέ­τες. Τις πιο σο­βα­ρές επι­πτώ­σεις θα υπο­στεί η Κρήτη.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, η Κρήτη -ει­δι­κό­τε­ρα οι πα­ρά­κτιες πε­ριο­χές στο βό­ρειο τμήμα του νη­σιού- εκτι­μά­ται πως θα υπο­στεί τις σο­βα­ρό­τε­ρες επι­πτώ­σεις από την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, με πλημ­μύ­ρες από ακραία κύ­μα­τα, μέχρι το 2050, καθώς και την επό­με­νη πε­ντη­κο­ντα­ε­τία, μέχρι το 2100.

Εκτός από την Κρήτη, ευά­λω­τη στα ακραία φαι­νό­με­να που σχε­τί­ζο­νται με τα κύ­μα­τα είναι και η Πε­λο­πόν­νη­σος.

«Λόγω των βο­ριά­δων θα έχου­με πε­ρισ­σό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα στην Κρήτη, στο βό­ρειο τμήμα της Κρή­της και επί­σης στην Πε­λο­πόν­νη­σο, αν και θα υπάρ­χουν δια­φο­ρές σε όλες τις πε­ριο­χές, στις οποί­ες έχου­με πα­ρα­τη­ρή­σει προ­βλή­μα­τα πλημ­μύ­ρι­σης και διά­βρω­σης» ανέ­φε­ρε σε ημε­ρί­δα που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στη Θεσ­σα­λο­νί­κη ο πρό­ε­δρος του Τμή­μα­τος Πο­λι­τι­κών Μη­χα­νι­κών του ΑΠΘ, κα­θη­γη­τή Πα­να­γιώ­της Πρί­νος, επι­στη­μο­νι­κά υπεύ­θυ­νος του ερευ­νη­τι­κού έργου «Επί­δρα­ση της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής στη στάθ­μη και το κυ­μα­τι­κό κλίμα των ελ­λη­νι­κών θα­λασ­σών, στην τρω­τό­τη­τα των πα­ρά­κτιων πε­ριο­χών και στην ασφά­λεια θα­λάσ­σιων και πα­ρά­κτιων έργων», που υλο­ποι­ή­θη­κε στο πλαί­σιο του Ευ­ρω­παϊ­κού Προ­γράμ­μα­τος Ενί­σχυ­σης της Διε­πι­στη­μο­νι­κής Έρευ­νας και Και­νο­το­μί­ας «Θαλής».

Τον Ια­νουά­ριο του 2012 ξε­κί­νη­σε η εκ­πό­νη­ση της έρευ­νας, σχε­δια­σμέ­νης απο­κλει­στι­κά για τις ελ­λη­νι­κές θά­λασ­σες (Αι­γαίο και Ιόνιο πέ­λα­γος), η οποία πα­ρου­σιά­ζει εμπε­ρι­στα­τω­μέ­να τις επι­δρά­σεις της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής στα ατμο­σφαι­ρι­κά και στα θα­λάσ­σια χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά (ατμο­σφαι­ρι­κή πίεση, άνε­μοι, μέση στάθ­μη θά­λασ­σας, κύ­μα­τα, με­τε­ω­ρο­λο­γι­κή πα­λίρ­ροια), στην τρω­τό­τη­τα επι­λεγ­μέ­νων ελ­λη­νι­κών πα­ρά­κτιων πε­ριο­χών σε κα­τά­κλυ­ση και διά­βρω­ση, καθώς και στη λει­τουρ­γι­κό­τη­τα και ασφά­λεια πα­ρά­κτιων κα­τα­σκευών και λι­με­νι­κών έργων.

«Έχου­με εξε­τά­σει τα φαι­νό­με­να που σχε­τί­ζο­νται με τα ακραία κύ­μα­τα, τα οποία μπο­ρεί να προ­κα­λέ­σουν πλημ­μύ­ρες από τη θά­λασ­σα στις πα­ρά­κτιες πε­ριο­χές. Γε­νι­κά, η κα­τά­στα­ση δεν είναι τόσο αρ­νη­τι­κή, αν και το τι θα συμ­βεί σχε­τί­ζε­ται με κά­ποιο συ­γκε­κρι­μέ­νο σε­νά­ριο, δε μπο­ρού­με να προ­βλέ­ψου­με με ακρί­βεια τι θα γίνει σε δέκα χρό­νια ή σε πέντε, γιατί μι­λά­με γε­νι­κό­τε­ρα, πώς θα συ­μπε­ρι­φερ­θεί το κλίμα σε βάθος μιας 30ετίας, 50ετίας» ανέ­φε­ρε ο κ. Πρί­νος.

«Δεν θα έχου­με ση­μα­ντι­κές αλ­λα­γές στη μέση στάθ­μη των ελ­λη­νι­κών θα­λασ­σών. Αυτό που έχει πα­ρα­τη­ρη­θεί είναι ότι θα έχου­με συ­χνό­τε­ρη εμ­φά­νι­ση ακραί­ων φαι­νο­μέ­νων. Οι μέσες τά­σεις θα δια­τη­ρη­θούν λίγο-πολύ στα ση­με­ρι­νά επί­πε­δα» διευ­κρί­νι­σε ο κα­θη­γη­τής.

«Καμία απει­λή για το 80% των ακτών, ευά­λω­τες οι ακτές στο δέλτα των πο­τα­μών»

Τις ελ­λη­νι­κές ακτές που απει­λού­νται, τόσο από την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή όσο και από την αν­θρώ­πι­νη αυ­θαι­ρε­σία, πα­ρου­σί­α­σε, στη ίδια ημε­ρί­δα ο γε­ω­λό­γος-ιζη­μα­το­λό­γος Χρή­στος Ανα­γνώ­στου, διευ­θυ­ντής Ερευ­νών στο Ιν­στι­τού­το Ωκε­α­νο­γρα­φί­ας του Ελ­λη­νι­κού Κέ­ντρου Θα­λάσ­σιων Ερευ­νών.

«Οι από­κρη­μνες ακτές, με μι­κρές πα­ρα­λί­ες, είναι το 80% των πα­ρά­κτιων πε­ριο­χών, άρα γι” αυτές δεν υφί­στα­ται θέμα -απει­λή με την κα­θη­με­ρι­νή ορο­λο­γία- από την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, από την άνοδο της στάθ­μης της θά­λασ­σας» είπε ο κ. Ανα­γνώ­στου.

«Εκεί­νες που θα μπο­ρού­σα­με να πούμε ότι θα δε­χθούν την επί­θε­ση από την άνοδο της στάθ­μης της θά­λασ­σας είναι οι απο­θέ­σεις οι δελ­ταϊ­κές, που απο­τε­λούν το 15% των ακτών, καθώς και κά­ποιες άλλες ακτές που είναι μπρο­στά από τις βρα­χώ­δεις και αντι­στοι­χούν σε ένα 5%» πρό­σθε­σε.

Μά­λι­στα, σε ό,τι αφορά τις δελ­ταϊ­κές ακτές, ο ερευ­νη­τής διευ­κρί­νι­σε ότι «σε αυτές υπε­ρι­σχύ­ει η δυ­να­μι­κή του πο­τα­μού και δη­μιουρ­γεί πα­ρα­λί­ες» και συ­νε­πώς «αν έχου­με με­γα­λύ­τε­ρη τρο­φο­δο­σία, λόγω της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής, δεν θα έχου­με υπο­χώ­ρη­ση στις ακτές στις πε­ριο­χές αυτές, αλλά είναι πι­θα­νόν να έχου­με επέ­λα­ση της ξηράς».

Ο κ. Ανα­γνώ­στου ση­μεί­ω­σε ότι η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία θα πρέ­πει, αντί να «στρε­σά­ρε­ται» σε σχέση με την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, να προ­βλη­μα­τι­στεί για ποιες συ­νέ­πειές της θα πρέ­πει να υπάρ­ξει μέ­ρι­μνα και ποιες σχε­τί­ζο­νται απλώς με την αν­θρώ­πι­νη αυ­θαι­ρε­σία.

ΑΠΕ-ΜΠΕ