Ταξίδια: Τα σούπερ μάρκετ γίνονται το νέο τουριστικό αξιοθέατο – Η τάση που κατακτά τα social media

Το επό­με­νο με­γά­λο του­ρι­στι­κό αξιο­θέ­α­το μπο­ρεί να μην είναι ένα μου­σείο, μια πα­ρα­λία ή ένα διά­ση­μο εστια­τό­ριο. Μπο­ρεί να είναι απλώς το σού­περ μάρ­κετ της γει­το­νιάς.

Στο Τόκιο, επι­σκέ­πτες μπαί­νουν στα 7-Eleven όχι μόνο για να αγο­ρά­σουν κάτι που χρειά­ζο­νται, αλλά για να ανα­κα­λύ­ψουν προ­ϊ­ό­ντα που έχουν ήδη δει σε βί­ντεο και αναρ­τή­σεις στα social media. Τα πε­ρί­φη­μα σά­ντουιτς με αυγό, τα ψω­μά­κια με κάρι, το χοι­ρι­νό katsu, τα γλυκά με matcha και τα δια­φο­ρε­τι­κά είδη έτοι­μου καφέ κα­τα­λή­γουν στα κα­λά­θια και, πολύ συχνά, φω­το­γρα­φί­ζο­νται πριν καν πε­ρά­σουν από το τα­μείο.

Η ίδια ει­κό­να επα­να­λαμ­βά­νε­ται πλέον σε δια­φο­ρε­τι­κές εκ­δο­χές από την Ισπα­νία και τη Φιν­λαν­δία μέχρι τις ΗΠΑ και την Ελ­λά­δα. Το grocery tourism, δη­λα­δή η επί­σκε­ψη σε σού­περ μάρ­κετ και πα­ντο­πω­λεία ως μέρος της τα­ξι­διω­τι­κής εμπει­ρί­ας, εξε­λίσ­σε­ται σε μία από τις χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό­τε­ρες τά­σεις του 2026.

Και πίσω από την εκ πρώ­της όψεως πα­ρά­ξε­νη συ­νή­θεια κρύ­βε­ται μια απλή ανά­γκη: οι τα­ξι­διώ­τες θέ­λουν να δουν πώς πραγ­μα­τι­κά ζουν και κα­τα­να­λώ­νουν οι κά­τοι­κοι ενός προ­ο­ρι­σμού.

Τα με­γέ­θη δεί­χνουν ότι δεν πρό­κει­ται πλέον για μια πε­ρι­θω­ρια­κή συ­νή­θεια των foodies. Σε διε­θνή έρευ­να με πε­ρισ­σό­τε­ρους από 14.000 τα­ξι­διώ­τες από 14 χώρες, το 77% δή­λω­σε ότι απο­λαμ­βά­νει να εξε­ρευ­νά το­πι­κά πα­ντο­πω­λεία και σού­περ μάρ­κετ όταν τα­ξι­δεύ­ει, ενώ σχε­δόν ένας στους δύο μα­γει­ρεύ­ει του­λά­χι­στον ορι­σμέ­να από τα γεύ­μα­τά του κατά τη διάρ­κεια των δια­κο­πών.

 Μια του­ρι­στι­κή εμπει­ρία με κό­στος λίγων ευρώ

Ένας από τους λό­γους για τους οποί­ους το grocery tourism κερ­δί­ζει έδα­φος βρί­σκε­ται στο κό­στος. Σε μια εποχή κατά την οποία οι τιμές σε ξε­νο­δο­χεία, εστια­τό­ρια, ει­σι­τή­ρια και ορ­γα­νω­μέ­νες δρα­στη­ριό­τη­τες έχουν αυ­ξη­θεί ση­μα­ντι­κά, η πε­ρι­ή­γη­ση σε ένα το­πι­κό κα­τά­στη­μα πα­ρα­μέ­νει σχε­δόν δω­ρε­άν του­ρι­στι­κή εμπει­ρία.

Δεν απαι­τεί­ται κρά­τη­ση, ει­σι­τή­ριο ή προ­γραμ­μα­τι­σμός. Με πε­ρί­που 10 ευρώ ο επι­σκέ­πτης μπο­ρεί να αγο­ρά­σει πέντε ή έξι δια­φο­ρε­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα, να δο­κι­μά­σει γεύ­σεις που δεν υπάρ­χουν στην πα­τρί­δα του και να πάρει μαζί του ένα δια­φο­ρε­τι­κό είδος «σου­βε­νίρ».

Ένα ασυ­νή­θι­στο ανα­ψυ­κτι­κό, ένα το­πι­κό τυρί, μια σο­κο­λά­τα, ένα σα­κου­λά­κι πα­τα­τά­κια με πε­ρί­ερ­γη γεύση ή ακόμη και ένα για­ούρ­τι μπο­ρούν να απο­κτή­σουν με­γα­λύ­τε­ρη συ­ναι­σθη­μα­τι­κή αξία από ένα τυ­πο­ποι­η­μέ­νο ανα­μνη­στι­κό.

Υπάρ­χει όμως και κάτι βα­θύ­τε­ρο. Ο επι­σκέ­πτης ενός σού­περ μάρ­κετ δεν πα­ρα­κο­λου­θεί μια σκη­νο­θε­τη­μέ­νη εκ­δο­χή της το­πι­κής κουλ­τού­ρας. Μπαί­νει προ­σω­ρι­νά στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά της.

Χρη­σι­μο­ποιεί το ίδιο κα­λά­θι με τους κα­τοί­κους, πα­ρα­τη­ρεί τι αγο­ρά­ζουν, βλέ­πει τι θε­ω­ρεί­ται φθηνό ή ακρι­βό και ανα­κα­λύ­πτει ποιες κα­τη­γο­ρί­ες προ­ϊ­ό­ντων κα­τα­λαμ­βά­νουν ολό­κλη­ρους δια­δρό­μους.

Στην Ια­πω­νία μπο­ρεί να εντυ­πω­σια­στεί από την ποι­κι­λία στα φύκια και στα έτοι­μα γεύ­μα­τα. Στη βό­ρεια Ευ­ρώ­πη από τα ράφια με κον­σερ­βο­ποι­η­μέ­να ψάρια. Στην Ελ­λά­δα από την έκτα­ση που κα­τα­λαμ­βά­νουν τα για­ούρ­τια, η φέτα, τα το­πι­κά τυριά, το ελαιό­λα­δο, τα πα­ξι­μά­δια και το μέλι.

Ένα ιστο­ρι­κό μνη­μείο εξη­γεί σε με­γά­λο βαθμό από πού προ­έρ­χε­ται ένας λαός. Ένα κα­τά­στη­μα τρο­φί­μων δεί­χνει πώς ζει σή­με­ρα.

Η δυ­να­μι­κή αυτή απο­τυ­πώ­νε­ται και στις τα­ξι­διω­τι­κές προ­θέ­σεις. Πε­ρί­που το 35% των τα­ξι­διω­τών διε­θνώς σχε­διά­ζει να επι­σκε­φθεί ή να πραγ­μα­το­ποι­ή­σει αγο­ρές σε το­πι­κό πα­ντο­πω­λείο στο επό­με­νο τα­ξί­δι του.

Η ψυ­χο­λο­γία πίσω από το «πιο νό­στι­μο» προ­ϊ­όν των δια­κο­πών

Δεν είναι τυ­χαίο ότι ένα απλό προ­ϊ­όν που αγο­ρά­ζε­ται σε ένα τα­ξί­δι μπο­ρεί να φαί­νε­ται πολύ πιο νό­στι­μο από κάτι αντί­στοι­χο στο σπίτι.

Η γεύση δεν εξαρ­τά­ται απο­κλει­στι­κά από τα συ­στα­τι­κά. Συν­δέ­ε­ται στενά με το πε­ρι­βάλ­λον, τις προσ­δο­κί­ες, τη διά­θε­ση και τις ανα­μνή­σεις που συ­νο­δεύ­ουν τη στιγ­μή της κα­τα­νά­λω­σης.

Ένα ια­πω­νι­κό σά­ντουιτς με αυγό που τρώ­γε­ται στους δρό­μους του Τόκιο ή ένα κρασί που ανοί­γει ένα κα­λο­και­ρι­νό βράδυ στη Με­σό­γειο κου­βα­λά μαζί του ολό­κλη­ρη την τα­ξι­διω­τι­κή εμπει­ρία. Όταν το ίδιο προ­ϊ­όν κα­τα­να­λω­θεί αρ­γό­τε­ρα στην κου­ζί­να του σπι­τιού, μπο­ρεί ξαφ­νι­κά να φαί­νε­ται πολύ πιο συ­νη­θι­σμέ­νο.

Το προ­ϊ­όν δεν άλ­λα­ξε. Άλ­λα­ξε το πλαί­σιο μέσα στο οποίο το αντι­λαμ­βά­νε­ται ο κα­τα­να­λω­τής.

Υπάρ­χει και ένας ακόμη λόγος που τα ξένα σού­περ μάρ­κετ προ­κα­λούν τόση πε­ριέρ­γεια. Πρό­κει­ται για ένα πε­ρι­βάλ­λον που ο τα­ξι­διώ­της γνω­ρί­ζει ήδη πώς λει­τουρ­γεί. Υπάρ­χουν διά­δρο­μοι, ράφια, κα­λά­θια και τα­μεία. Δεν χρειά­ζε­ται να μάθει τους κα­νό­νες μιας και­νούρ­γιας εμπει­ρί­ας.

Ακρι­βώς αυτή η οι­κειό­τη­τα επι­τρέ­πει στις δια­φο­ρές να γί­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρο ορα­τές. Η συ­σκευα­σία, οι γεύ­σεις, οι τιμές, οι πο­σό­τη­τες και οι αγο­ρα­στι­κές συ­νή­θειες των κα­τοί­κων με­τα­τρέ­πουν μια κα­θη­με­ρι­νή δια­δι­κα­σία σε μικρή πο­λι­τι­σμι­κή εξε­ρεύ­νη­ση.

Από το σού­περ μάρ­κετ στο Tripadvisor

Το εν­δια­φέ­ρον των τα­ξι­διω­τών δεν περνά απα­ρα­τή­ρη­το από το λια­νε­μπό­ριο. Ήδη εμ­φα­νί­ζο­νται επι­χει­ρή­σεις που αντι­με­τω­πί­ζουν τα κα­τα­στή­μα­τά τους όχι απο­κλει­στι­κά ως ση­μεία πώ­λη­σης, αλλά και ως μέρος της του­ρι­στι­κής εμπει­ρί­ας.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό πα­ρά­δειγ­μα απο­τε­λεί η φιν­λαν­δι­κή K-Supermarket, η οποία προ­χώ­ρη­σε στην κα­τα­χώ­ρι­ση πολ­λών κα­τα­στη­μά­των της στο Tripadvisor ως ση­μεία του­ρι­στι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος.

Το εν­δια­φέ­ρον βρί­σκε­ται στο γε­γο­νός ότι τα συ­γκε­κρι­μέ­να κα­τα­στή­μα­τα δεν είναι απο­λύ­τως ομοιό­μορ­φα. Η λει­τουρ­γία τους προ­σαρ­μό­ζε­ται στην εκά­στο­τε το­πι­κή αγορά, με απο­τέ­λε­σμα κάθε ση­μείο να απο­κτά δια­φο­ρε­τι­κή ταυ­τό­τη­τα.

Σε κα­τά­στη­μα του Ελ­σίν­κι λει­τουρ­γούν ακόμη και κυ­ψέ­λες στην τα­ρά­τσα για την πα­ρα­γω­γή με­λιού, ενώ άλλο ση­μείο έχει γίνει γνω­στό για την πλού­σια συλ­λο­γή craft μπί­ρας.

Η εμπο­ρι­κή λο­γι­κή είναι δια­φο­ρε­τι­κή από εκεί­νη ενός συμ­βα­τι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος. Αντί να δη­μιουρ­γη­θεί από την αρχή μια εμπει­ρία ει­δι­κά σχε­δια­σμέ­νη για επι­σκέ­πτες, αξιο­ποιεί­ται κάτι που ήδη υπάρ­χει και θε­ω­ρεί­ται αυ­θε­ντι­κό.

Για τις επι­χει­ρή­σεις λια­νι­κής, αυτό μπο­ρεί να δη­μιουρ­γή­σει μια εν­δια­φέ­ρου­σα νέα αγορά. Ο του­ρί­στας δεν αντι­κα­θι­στά τον κα­θη­με­ρι­νό πε­λά­τη, αλλά προ­σθέ­τει μια δια­φο­ρε­τι­κή κα­τη­γο­ρία κα­τα­να­λω­τι­κής ζή­τη­σης, πε­ρισ­σό­τε­ρο πρό­θυ­μη να πει­ρα­μα­τι­στεί και να αγο­ρά­σει προ­ϊ­ό­ντα με το­πι­κό χα­ρα­κτή­ρα.

Η Ελ­λά­δα και το «του­ρι­στι­κό» ράφι

Για την ελ­λη­νι­κή αγορά, το grocery tourism δια­θέ­τει ιδιαί­τε­ρη δυ­να­μι­κή, καθώς με­γά­λο μέρος της ταυ­τό­τη­τας της χώρας είναι ήδη συν­δε­δε­μέ­νο με τη γα­στρο­νο­μία.

Ένα ελ­λη­νι­κό σού­περ μάρ­κετ μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει για έναν ξένο ως μια μι­κρο­γρα­φία της εγ­χώ­ριας δια­τρο­φι­κής κουλ­τού­ρας. Οι δια­φο­ρε­τι­κοί τύποι φέτας και για­ουρ­τιού, τα τυριά κάθε πε­ριο­χής, οι ελιές, τα μέλια, τα πα­ξι­μά­δια, τα αλείμ­μα­τα, τα ζυ­μα­ρι­κά και δε­κά­δες ετι­κέ­τες ελαιο­λά­δου δη­μιουρ­γούν μια ει­κό­να που για τον Έλ­λη­να κα­τα­να­λω­τή είναι απο­λύ­τως κα­θη­με­ρι­νή, αλλά για τον επι­σκέ­πτη μπο­ρεί να απο­τε­λεί ανα­κά­λυ­ψη.

Ακόμη και η δυ­σκο­λία κα­τα­νό­η­σης μιας ετι­κέ­τας γί­νε­ται μέρος της εμπει­ρί­ας. Ένας τα­ξι­διώ­της μπο­ρεί απλώς να πα­ρα­τη­ρή­σει τι βά­ζουν οι ντό­πιοι στο κα­λά­θι τους και να ακο­λου­θή­σει την επι­λο­γή τους.

Με αυτόν τον τρόπο, η αγορά ενός για­ουρ­τιού ή ενός τυ­ριού απο­κτά κάτι από την αυ­θε­ντι­κό­τη­τα που ανα­ζη­τούν ολο­έ­να πε­ρισ­σό­τε­ροι επι­σκέ­πτες, ιδιαί­τε­ρα όσοι θέ­λουν να κι­νη­θούν πέρα από τις κα­θιε­ρω­μέ­νες του­ρι­στι­κές δια­δρο­μές.

Για το ελ­λη­νι­κό λια­νε­μπό­ριο, αλλά και για τους πα­ρα­γω­γούς τρο­φί­μων, η τάση δη­μιουρ­γεί επι­πλέ­ον ευ­και­ρί­ες. Μι­κρό­τε­ρες συ­σκευα­σί­ες, το­πι­κά προ­ϊ­ό­ντα, premium ελ­λη­νι­κές ετι­κέ­τες και είδη εύ­κο­λα στη με­τα­φο­ρά μπο­ρούν να απευ­θυν­θούν σε ένα κοινό που ανα­ζη­τά κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο από την κά­λυ­ψη μιας κα­θη­με­ρι­νής ανά­γκης.

Όταν η επι­τυ­χία απει­λεί την αυ­θε­ντι­κό­τη­τα

Υπάρ­χει, ωστό­σο, ένα πα­ρά­δο­ξο. Η με­γά­λη επι­τυ­χία μπο­ρεί να αφαι­ρέ­σει από το grocery tourism ακρι­βώς το στοι­χείο που το έκανε δη­μο­φι­λές.

Στην πε­ριο­χή Kawaguchiko της Ια­πω­νί­ας, ένα κα­τά­στη­μα Lawson απέ­κτη­σε τε­ρά­στια δη­μο­τι­κό­τη­τα λόγω της θέας προς το Όρος Fuji. Η χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή ει­κό­να του κα­τα­στή­μα­τος με το βουνό στο βάθος δια­δό­θη­κε στα social media, προ­σελ­κύ­ο­ντας μα­ζι­κά επι­σκέ­πτες που ήθε­λαν να βγά­λουν την ίδια φω­το­γρα­φία.

Η κα­τά­στα­ση έφτα­σε στο ση­μείο να απαι­τη­θούν μέτρα για τη δια­χεί­ρι­ση του πλή­θους, από φύ­λα­κες και εμπό­δια μέχρι την το­πο­θέ­τη­ση με­γά­λου πα­ρα­πε­τά­σμα­τος που πε­ριό­ρι­ζε το πο­λυ­πό­θη­το φω­το­γρα­φι­κό κάδρο.

Το πε­ρι­στα­τι­κό δεί­χνει και τα όρια της νέας τάσης. Η αξία ενός το­πι­κού σού­περ μάρ­κετ για τον τα­ξι­διώ­τη βρί­σκε­ται ακρι­βώς στο γε­γο­νός ότι δεν κα­τα­σκευά­στη­κε ως του­ρι­στι­κό αξιο­θέ­α­το. Είναι ένας χώρος όπου οι κά­τοι­κοι εξα­κο­λου­θούν να κά­νουν τις κα­θη­με­ρι­νές αγο­ρές τους.

Εάν οι διά­δρο­μοι γε­μί­σουν με επι­σκέ­πτες που φω­το­γρα­φί­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρο απ’ όσο ψω­νί­ζουν, εάν τα προ­ϊ­ό­ντα προ­σαρ­μο­στούν απο­κλει­στι­κά στις του­ρι­στι­κές προ­τι­μή­σεις ή εάν οι ντό­πιοι αρ­χί­σουν να απο­φεύ­γουν το κα­τά­στη­μα, τότε χά­νε­ται το βα­σι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα της εμπει­ρί­ας: η αί­σθη­ση συμ­με­το­χής στην πραγ­μα­τι­κή ζωή του προ­ο­ρι­σμού.

Το grocery tourism βρί­σκε­ται έτσι στη δια­σταύ­ρω­ση τριών με­γά­λων τά­σε­ων: της ανα­ζή­τη­σης αυ­θε­ντι­κό­τη­τας, της ανά­γκης για οι­κο­νο­μι­κό­τε­ρες τα­ξι­διω­τι­κές εμπει­ρί­ες και της επι­θυ­μί­ας των κα­τα­να­λω­τών να ανα­κα­λύ­πτουν έναν τόπο μέσα από το φα­γη­τό του.

Και ίσως αυτό εξη­γεί γιατί ένα κα­λά­θι γε­μά­το άγνω­στα σνακ μπο­ρεί πλέον να διεκ­δι­κεί μια θέση στο τα­ξι­διω­τι­κό πρό­γραμ­μα δίπλα σε μου­σεία, αξιο­θέ­α­τα και εστια­τό­ρια.

Πηγή: newmoney.gr