Βρυξέλλες προς Αθήνα: Στις 21 κυβέρνηση στις 23 αρχίζουμε-Η ιστορία δεν πρέπει να επαναληφθεί ούτε καν ως φάρσα

«Η ιστορία δεν πρέπει να επα­να­λη­φθεί ούτε καν ως φάρσα». Αυτό εκτι­μούν ηγετικά κλι­μά­κια των Bρυξελλών, τονί­ζο­ντας ότι η ρητο­ρική περί επα­να­δια­πραγ­μά­τευ­σης και κατάρ­γη­σης του μνη­μο­νίου που ζήσαμε τα τελευ­ταία χρόνια στην Ελλάδα δεν μπορεί να επα­να­λη­φθεί.

Οι Ευρω­παίοι ιθύ­νο­ντες παρα­κο­λου­θούν στενά τις προ­ε­κλο­γι­κές εξαγ­γε­λίες των πολι­τι­κών αρχηγών στη χώρα και το μήνυμα που στέλ­νουν είναι ότι όποια κυβέρ­νηση ανα­δει­χθεί την επομένη των εκλογών, πρέπει να εφαρ­μό­σει το πρό­γραμμα που πρό­σφατα συμ­φω­νή­θηκε μεταξύ Ελλάδας και δανει­στών. Τονί­ζουν ότι το έργο που έχει να επι­τε­λέ­σει η επόμενη κυβέρ­νηση είναι βαρύ, τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα ασφυ­κτικά, και ως εκ τούτου η μετε­κλο­γική κυβέρ­νηση θα πρέπει να σχη­μα­τι­στεί όσο το δυνατόν πιο σύντομα.

«Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα οι εταίροι της Ελλάδας βλέπουν θετικά τη διε­ξα­γωγή πρόωρων εκλογών στην Ελλάδα» ανέφερε στο «Εθνος της Κυρια­κής» πηγή της Ευρω­ζώ­νης. «Οι εκλογές αυτές είναι μια ευκαι­ρία για να ξεκα­θα­ρί­σει η πολι­τική στήριξη στο πρό­γραμμα. Ομως δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο. Το καλύ­τερο σενάριο θα ήταν την επομένη κιόλας των εκλογών να σχη­μα­τι­στεί κυβέρ­νηση και να ξεκι­νή­σει η υλο­ποί­ηση του προ­γράμ­μα­τος. Οσο πιο γρήγορα στα­θε­ρο­ποι­η­θεί η πολι­τική κατά­σταση στην Ελλάδα, τόσο πιο ομαλά θα εφαρ­μο­στεί η νέα συμ­φω­νία με τους δανει­στές» σχο­λί­ασε στο «Εθνος» η ίδια πηγή της Ευρω­ζώ­νης.

Ξεκά­θαρη ήταν άλλωστε η προει­δο­ποί­ηση που έστειλε την περα­σμένη Τετάρτη ο πρό­ε­δρος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, Ζαν Κλοντ Γιούν­κερ, από το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο στο Στρα­σβούργο, λέγο­ντας ότι «αν αυτήν τη φορά δεν τηρη­θούν τα συμ­φω­νη­θέ­ντα, η αντί­δραση της ΕΕ και της Ευρω­ζώ­νης απέ­να­ντι στην Ελλάδα θα είναι δια­φο­ρε­τική». Με τη δήλωση αυτή ο Ζ.Κ. Γιούν­κερ θέλησε να βάλει τέλος στις παρο­χο­λο­γίες των ελλη­νι­κών κομ­μά­των, τονί­ζο­ντας ότι «το πρό­γραμμα που πρό­σφατα συμ­φω­νή­θηκε μεταξύ Ελλάδας και δανει­στών θα πρέπει να γίνει σεβαστό από οποια­δή­ποτε μελ­λο­ντική κυβέρ­νηση».

Εξάλλου, ο επι­κε­φα­λής του Ευρω­παϊ­κού Μηχα­νι­σμού Στή­ρι­ξης (ESM), Κλάους Ρέγκλινγκ, σε προ­χθε­σινή συνέ­ντευξή του στη σλο­βέ­νικη εφη­με­ρίδα «Delo», ανα­φέ­ρει σχετικά με τις επι­κεί­με­νες ελλη­νι­κές εκλογές ότι δεν έχει μεγάλη σημασία ποια θα είναι η επόμενη κυβέρ­νηση, αφού πάνω από το 80% των βου­λευ­τών της προη­γού­με­νης Βουλής υπο­στή­ρι­ξαν το πρό­γραμμα.

O εφιάλ­της του Grexit

«Αυτό που έχει σημασία είναι να προ­κύ­ψει το συντο­μό­τερο δυνατό μια λει­τουρ­γική κυβέρ­νηση, έτσι ώστε να συνε­χι­στεί μετε­κλο­γικά η εφαρ­μογή των μεταρ­ρυθ­μί­σεων που είχε δια­κο­πεί στο πρώτο μισό της χρονιάς» τονίζει ο Κ. Ρέγκλινγκ. Ερω­τη­θείς δε για το αν υπάρχει ακόμα πιθα­νό­τητα Grexit, απά­ντησε: «Δεν είναι ένα σενάριο πάνω στο οποίο δου­λεύ­ουμε αυτήν τη στιγμή, αν και θεω­ρη­τικά είναι πάντα πιθανό. Η ελλη­νική πλευρά όσο και οι δανει­στές δού­λε­ψαν σκληρά για να απο­φευ­χθεί η πιθα­νό­τητα του Grexit».

Τον εφιάλτη του Grexit υπεν­θύ­μισε άλλωστε, όχι τυχαία, ο Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ κατά την ομιλία του στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι για κάποιους ήταν όντως επιλογή, όχι όμως για τον ίδιο και την Επι­τροπή. «Είπα στον Αλ. Τσίπρα ότι εγώ δεν είμαι μάγος και ταχυ­δα­κτυ­λουρ­γός που βγάζει λαγούς από το καπέλο του. Ηξερε ότι το Grexit ήταν μια πιθα­νό­τητα, αλλά που δεν θα ανα­φε­ρό­ταν δημόσια και επ’ αυτού κάναμε ό,τι έπρεπε».

Εξάλλου, κάθε άλλο παρά ειδυλ­λιακό περιέ­γραψε το τοπίο την επαύριο των εκλογών αξιω­μα­τού­χος της Ευρω­ζώ­νης, ο οποίος τόνισε ότι μέσα στον Οκτώ­βριο πρέπει να ξεκι­νή­σουν οι δια­δι­κα­σίες για την πρώτη αξιο­λό­γηση. Αμέσως μετά τον σχη­μα­τι­σμό κυβέρ­νη­σης θα πρέπει να μεταβεί κλι­μά­κιο των πιστω­τών στην Αθήνα προ­κει­μέ­νου να συμ­φω­νη­θούν τα νέα προ­α­παι­τού­μενα που θα χρεια­στεί να εφαρ­μό­σει η Ελλάδα ώστε να εκτα­μιευ­θεί η επόμενη δόση των 3 δισ. ευρώ.

Πάντως, μια πρώτη γεύση για το νομο­θε­τικό έργο που θα ακο­λου­θή­σει η νέα κυβέρ­νηση έδωσε χθες, στο άτυπο Eurogroup που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο Λου­ξεμ­βούργο, ο υπη­ρε­σια­κός υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών, Γιώργος Χου­λια­ρά­κης.

Οι πολι­τι­κές εξε­λί­ξεις στην Ελλάδα δεν πρέπει να καθυ­στε­ρή­σουν τον πρώτο έλεγχο του προ­γράμ­μα­τος, τονί­ζουν ηγετικά κλι­μά­κια των δανει­στών. Η θετική ολο­κλή­ρωση της πρώτης αξιο­λό­γη­σης του προ­γράμ­μα­τος είναι προ­ϋ­πό­θεση για να ανοίξει επίσημα η συζή­τηση για την ελά­φρυνση του ελλη­νι­κού χρέους.

Αυτό ανα­φέ­ρε­ται στη δήλωση του Eurogroup της 14ης Αυγού­στου, ενώ το ζήτημα της ελά­φρυν­σης του χρέους συν­δέ­ε­ται άμεσα με την εκκρε­μούσα συμ­με­τοχή του ΔΝΤ στο ελλη­νικό πρό­γραμμα. Σχετικά με το συγκε­κρι­μένο ζήτημα, στις Βρυ­ξέλ­λες θεωρούν ότι θα επι­τευ­χθεί συμ­φω­νία, εφόσον ξεκα­θα­ρί­σουν πρώτα τα μέτρα για τη βιω­σι­μό­τητα του ελλη­νι­κού χρέους. Πηγή της Ευρω­ζώ­νης σχο­λί­ασε ότι «τα κράτη-μέλη είναι αυτά που απο­φα­σί­ζουν και όχι οι θεσμοί», ωστόσο εκτί­μησε ότι αυτήν τη φορά -σε σχέση με το 2012- δεν θα είναι τόσο «επίπονη» η δια­δι­κα­σία.

Παράλ­ληλα, τους επό­με­νους μήνες πρέπει να τεθεί στο τραπέζι και το ζήτημα της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών. Αξιω­μα­τού­χος της Ευρω­ζώ­νης υπεν­θύ­μισε ότι από τα 25 δισ. τα οποία προ­βλέ­πει η συμ­φω­νία του Ιουλίου, τα 10 δισ. έχουν ήδη εκτα­μιευ­τεί και βρί­σκο­νται σε ειδικό λογα­ρια­σμό του ESM γι’ αυτόν τον σκοπό, ενώ για τα υπό­λοιπα 15 δισ. ευρώ οι σχε­τι­κές απο­φά­σεις θα πρέπει να έχουν ληφθεί μέχρι τις 15 Νοεμ­βρίου.

Σε κάθε περί­πτωση, πάντως, στις Βρυ­ξέλ­λες θεωρούν ότι πρέπει να στα­μα­τή­σει η προ­ε­κλο­γική τακτική των υπο­σχέ­σεων, καθώς επι­ση­μαί­νουν ότι οι αλλαγές στο πρό­γραμμα που έχει συμ­φω­νη­θεί με τους εταί­ρους δεν είναι άλλες από αυτές που ούτως ή άλλως γίνο­νται με κάθε αξιο­λό­γηση, καθώς οι όροι του μνη­μο­νίου είναι υπό συνεχή δια­πραγ­μά­τευση.

Θέμα εμπι­στο­σύ­νης

Σε αυτό το πνεύμα ήταν και η δήλωση του μέλους του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας Μπενουά Κερέ: «Το σημα­ντικό είναι ότι η Ελλάδα και οι εταίροι της εμπι­στεύ­ο­νται και πάλι ο ένας τον άλλον. Σε αυτήν τη βάση, θα υπάρ­ξουν περι­θώ­ρια ελιγμών όταν πρό­κει­ται για την προ­σαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος μετά τις εκλογές, για παρά­δειγμα όσον αφορά τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις στην αγορά εργα­σίας και την αντι­με­τώ­πιση των κεκτη­μέ­νων συμ­φε­ρό­ντων, υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι οι στόχοι του προ­γράμ­μα­τος έχουν επι­τευ­χθεί».

Για τις εκλογές στην Ελλάδα ρωτή­θηκε άλλωστε και ο πρώην πρό­ε­δρος της ΕΕ Χέρμαν Βαν Ρομπάι, σε συνέ­ντευξή του στη δια­δι­κτυακή πύλη ΕurΑctive: «Νομίζω ότι είναι καλύ­τερα οι Ευρω­παίοι ηγέτες να μην παίρ­νουν θέση στο θέμα αυτό. Οι εκλογές θα ανα­δεί­ξουν, πιστεύω, ότι μια κυβέρ­νηση συνα­σπι­σμού είναι ανα­πό­φευ­κτη. Ας ελπί­σουμε ότι μετά τις εκλογές και ανε­ξάρ­τητα από το απο­τέ­λε­σμα, οι Ελληνες θα έχουν έναν κυβερ­νη­τικό συνα­σπι­σμό, κατά προ­τί­μηση μια κυβέρ­νηση εθνικής ενό­τη­τας».

Συνε­χί­ζο­ντας, ο πρώην πρό­ε­δρος της ΕΕ τονίζει ότι μια νέα συμ­φω­νία με τις υπό­λοι­πες 18 χώρες της Ευρω­ζώ­νης, για ένα τέταρτο πακέτο διά­σω­σης, θα ήταν εξαι­ρε­τικά δύσκολο -μάλλον αδύνατο- να επι­τευ­χθεί. «Ελπίζω ότι το ελλη­νικό πολι­τικό σύστημα έχει πλήρη επί­γνωση αυτού του γεγο­νό­τος. Δεν θέλω να χρη­σι­μο­ποι­ήσω σκληρές φράσεις, αλλά έχω την αίσθηση ότι αυτό πρέπει να το έχει υπόψη της η κυβέρ­νηση που θα δια­μορ­φω­θεί μετά τις εκλογές. Περισ­σό­τερο από ένα παι­χνίδι εξου­σίας στην εσω­τε­ρική πολι­τική σκηνή, πρό­κει­ται για το μέλλον της χώρας που βρί­σκε­ται σε κίνδυνο» ανα­φέ­ρει ο Χέρμαν Βαν Ρομπάι.

Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΝΤ

Συζή­τηση για το χρέος μόνο με μεταρ­ρυθ­μί­σεις

aξιόπιστη κυβέρ­νηση και υλο­ποί­ηση των μεταρ­ρυθ­μί­σεων ζητά το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο, το οποίο εκπρο­σω­πεί­ται στη χώρα μας από την Ντέλια Βελ­κου­λέ­σκου, προ­κει­μέ­νου να ξεκι­νή­σει τη συζή­τηση για την ελά­φρυνση του δημο­σίου χρέους, λένε στο «Εθνος της Κυρια­κής» ασφα­λείς πλη­ρο­φο­ρίες.

Οι ίδιες πηγές ανα­φέ­ρουν ότι το ΔΝΤ ανα­μέ­νει την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας των εθνικών εκλογών και τη συγκρό­τηση της κυβέρ­νη­σης προ­κει­μέ­νου να ξεκι­νή­σουν τις συζη­τή­σεις για μια γενναία ελά­φρυνση του χρέους η οποία μεταξύ άλλων προ­βλέ­πει την επι­μή­κυνση των διμερών δανείων για 95 χρόνια και περίοδο χάριτος 30 έτη.

Το ΔΝΤ όμως δεν προ­τί­θε­ται να προ­χω­ρή­σει σε συζη­τή­σεις μέχρι να δια­πι­στώ­σει ότι στην Ελλάδα υπάρχει μια αξιό­πι­στη κυβέρ­νηση, και πηγές από το ΔΝΤ ανα­φέ­ρουν ότι θα ήταν «ευχής έργο» αν γινόταν κυβέρ­νηση εθνικής σωτη­ρίας, στην οποία θα συμ­με­τεί­χαν και τα δύο μεγάλα κόμματα. Οι ίδιες πλη­ρο­φο­ρίες εκφρά­ζουν ικα­νο­ποί­ηση από τα πεπραγ­μένα της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ τους τελευ­ταί­ους δύο μήνες.

Αριστη συνερ­γα­σία

Πλη­ρο­φο­ρίες επίσης ανα­φέ­ρουν ότι μεταξύ των μελών του Eurogroup προς το παρόν δεν υπάρχει ομο­φω­νία για το πότε θα αρχί­σουν οι συνο­μι­λίες για την ελά­φρυνση του χρέους. «Παίζουν καθυ­στέ­ρηση» μέχρι να συγκρο­τη­θεί κυβέρ­νηση, ενώ εκφρά­ζο­νται θετικά για το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο και συγκε­κρι­μένα για τους κ. Χου­λια­ράκη και Χρι­στο­δου­λάκη, αλλά και για τον κ. Στουρ­νάρα, διοι­κητή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος. Λένε δηλαδή ότι η συνερ­γα­σία τόσο μεταξύ τους όσο και μεταξύ της ελλη­νι­κής πλευράς και των Ευρω­παίων είναι άριστη.

Θεωρούν, τόσο στο ΔΝΤ όσο και στο Eurogroup, ότι η Ελλάδα επα­νήλθε σε τροχιά ρευστού πολι­τι­κού τοπίου, το οποίο απο­δί­δουν στις δημο­σκο­πή­σεις σύμφωνα με τις οποίες δεν απο­τυ­πώ­νε­ται σαφές προ­βά­δι­σμα κάποιου πολι­τι­κού κόμ­μα­τος, ενώ παράλ­ληλα δεν υπάρχει πνεύμα συνερ­γα­σίας μεταξύ τους.

Γι’ αυτόν τον λόγο υπάρ­χουν «φωνές» που θέλουν την απο­σύν­δεση της πρώτης αξιο­λό­γη­σης του Οκτω­βρίου από τη συζή­τηση για την ελά­φρυνση του χρέους. Τα περισ­σό­τερα μέλη, ωστόσο, εκτι­μούν ότι πρέπει να γίνο­νται παράλ­λη­λες εργα­σίες για να μη χαθεί κι άλλος χρόνος. Αλλωστε, όπως έχει δηλώσει πολ­λά­κις η επι­κε­φα­λής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, το Ταμείο δεν μπορεί να συμ­με­τά­σχει στη νέα διάσωση της χώρας εάν το ελλη­νικό δημόσιο χρέος δεν κατα­στεί βιώσιμο.

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ: ΜΑΡΙΑ ΑΡΩΝΗ

ΕΘΝΟΣ