Γεραπετρίτης για παρακολουθήσεις: Είναι μια μάχη να συναιρεθεί η τεχνολογία με τη δημοκρατία και η εθνική ασφάλεια με το κράτος δικαίου

“Δεν πρό­κει­ται απλά για μια δύσκολη εξίσωση. Είναι μια μάχη να συναι­ρε­θεί η τεχνο­λο­γία με τη δημο­κρα­τία και η εθνική ασφά­λεια με το κράτος δικαίου”, γράφει στην “Καθη­με­ρινή” για τις παρα­κο­λου­θή­σεις ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας Γιώργος Γερα­πε­τρί­της. Και προ­τεί­νει, το πολι­τικό προ­σω­πικό της χώρας “με θάρρος και διάθεση αυτο­κρι­τι­κής να δια­γνώ­σει τις υφι­στά­με­νες παθο­λο­γίες και τα αίτιά τους και να στη­ρί­ξει δημιουρ­γι­κές προ­τά­σεις για τη βελ­τί­ωση δομών και δια­δι­κα­σιών”.

Ξεκι­νώ­ντας από τα δεδο­μένα, “πρώτα απ’ όλα πρέπει να γίνει η διά­κριση μεταξύ νόμιμης άρσης απορ­ρή­του επι­κοι­νω­νιών και παρά­νο­μων παρα­κο­λου­θή­σεων. Η νόμιμη άρση απορ­ρή­του συντε­λεί­ται ιδίως από την ΕΥΠ και την Ελλη­νική Αστυ­νο­μία για λόγους εθνικής ασφά­λειας, όπως για την περί­πτωση που συζη­τούμε, ή για τη δια­κρί­βωση ιδιαί­τερα σοβαρών εγκλη­μά­των.

Οι παρά­νο­μες παρα­κο­λου­θή­σεις γίνο­νται με παρά­νομα λογι­σμικά τα οποία μπορεί να δια­θέ­τουν κράτη, κατε­ξο­χήν ανε­λεύ­θερα ή ολο­κλη­ρω­τικά, ή μη κρα­τι­κοί φορείς και ιδιώτες”, σημειώ­νει και εξει­δι­κεύει στη συνέ­χεια του άρθρου: “Σχετικά με τη νόμιμη άρση του απορ­ρή­του, υφί­στα­ται ήδη στην Ελλάδα ένα ρυθ­μι­στικό πλαίσιο το οποίο είναι αυστη­ρό­τερο του ευρω­παϊ­κού μέσου όρου. Η άρση διε­νερ­γεί­ται μόνο με την έγκριση εισαγ­γε­λι­κής αρχής και κοι­νο­ποιεί­ται στην Αρχή Δια­σφά­λι­σης Απορ­ρή­του Επι­κοι­νω­νιών (Α.Δ.Α.Ε.), συνταγ­μα­τική αρχή με υψηλές εγγυ­ή­σεις αμε­ρο­λη­ψίας, η οποία υπο­βάλ­λει ετήσια σχετική έκθεση στη Βουλή.

Το περιε­χό­μενο της επι­κοι­νω­νίας, εφόσον δεν προ­κύ­ψει λόγος, κατα­στρέ­φε­ται και το υπο­κεί­μενο της άρσης μπορεί να ενη­με­ρώ­νε­ται εκ των υστέρων, όταν η άρση έγινε για τη δια­κρί­βωση εγκλη­μά­των, αλλά όχι για λόγους εθνικής ασφά­λειας. Ο νόμος δεν δια­κρί­νει κατη­γο­ρίες πολιτών που είναι απόλυτα προ­στα­τευ­μέ­νες από την άρση απορ­ρή­του όταν συντρέ­χουν οι νόμιμες προ­ϋ­πο­θέ­σεις”.

Εστιά­ζο­ντας αμέσως μετά στα πρό­σφατα γεγο­νότα, αυτά ανέ­δει­ξαν, όπως γράφει, “ορι­σμέ­νες δια­χρο­νι­κές παθο­λο­γίες που θα πρέπει να αξιο­λο­γη­θούν. Αυτό αφορά ιδίως την έλλειψη επαρκών φίλτρων πριν την άρση του απορ­ρή­του, ώστε να ελέγ­χε­ται περαι­τέρω κατ’ ουσίαν αν οι λόγοι που επι­κα­λεί­ται η δημόσια αρχή δικαιο­λο­γούν την άρση του απορ­ρή­του και την περιο­ρι­σμένη λογο­δο­σία”.

Ο υπουρ­γός Επι­κρα­τείας επι­κα­λεί­ται, όμως, και την Πράξη Νομο­θε­τι­κού Περιε­χο­μέ­νου της 9ης Αυγού­στου 2022, η οποία “καθιέ­ρωσε για πρώτη φορά ακρόαση του Διοι­κητή της Ε.Υ.Π. από την Επι­τροπή Θεσμών και Δια­φά­νειας πριν την ανάληψη των καθη­κό­ντων του και επα­νέ­φερε την υπο­χρέ­ωση έγκρι­σης της άρσης του απορ­ρή­του και από δεύτερο εισαγ­γε­λικό λει­τουργό, πρό­βλεψη η οποία είχε καταρ­γη­θεί νομο­θε­τικά το 2018. Παρα­μέ­νουν βεβαίως και άλλες δυνα­τό­τη­τες συστη­μι­κών παρεμ­βά­σεων, όπως η περαι­τέρω αυστη­ρο­ποί­ηση της δια­δι­κα­σίας άρσης του απορ­ρή­του για ειδικές κατη­γο­ρίες πολιτών, ειδικά δε για την Ε.Υ.Π. η υιο­θέ­τηση συστή­μα­τος εσω­τε­ρι­κού ελέγχου, η καθιέ­ρωση τυπο­ποι­η­μέ­νης δια­δι­κα­σίας υπο­δο­χής, αξιο­λό­γη­σης και δια­χεί­ρι­σης πλη­ρο­φο­ριών βάσει αντι­κει­με­νι­κών κρι­τη­ρίων, η εκπό­νηση κωδίκων δεο­ντο­λο­γίας για τα στελέχη, η ανα­θε­ώ­ρηση και επι­και­ρο­ποί­ηση του πει­θαρ­χι­κού δικαίου, η ανά­πτυξη ειδικού συστή­μα­τος αξιο­λό­γη­σης στε­λε­χών, η οργα­νω­τική ανα­συ­γκρό­τηση της υπη­ρε­σίας και η εκπό­νηση ενός συστή­μα­τος λογο­δο­σίας”.

Όχι” στην υπέρ­με­τρη γρα­φειο­κρα­τία

Ωστόσο, “οι παρεμ­βά­σεις δεν πρέπει να φτάνουν σε μια υπέρ­με­τρη γρα­φειο­κρα­τία και δια­τρη­τό­τητα που θα κλο­νί­σουν την επι­χει­ρη­σιακή ικα­νό­τητα της υπη­ρε­σίας, ούτε θα πρέπει να τεθούν δια­δι­κα­σίες ευθύνης που θα οδη­γή­σουν τα στελέχη της Ε.Υ.Π. και τους δικα­στι­κούς λει­τουρ­γούς να απο­θαρ­ρύ­νο­νται από την έγκαιρη λήψη των ανα­γκαίων απο­φά­σεων”, διευ­κρι­νί­ζει εξ άλλου και συνε­χί­ζει: “Χωρίς εκπτώ­σεις στα θεμε­λιώδη δικαιώ­ματα των πολιτών αλλά και με το βλέμμα στην προ­στα­σία της εθνικής ασφά­λειας, την οποία το ίδιο το Σύνταγμα σε 4 δια­φο­ρε­τικά άρθρα ανα­γο­ρεύει σε μείζον αγαθό της πολι­τείας. Εθνική ασφά­λεια η οποία δοκι­μά­ζε­ται από κλι­μα­κού­με­νες έξωθεν επι­βου­λές”.

Εν συνε­χεία και “σχετικά με τις παρά­νο­μες παρα­κο­λου­θή­σεις από διάφορα λογι­σμικά τα οποία κυκλο­φο­ρούν στις αγορές, η κυβέρ­νηση έχει με έμφαση τονίσει ότι δεν έχει προ­μη­θευ­τεί τέτοια μέσα”, δια­βε­βαιώ­νει. Κάτι που, συμπλη­ρώ­νει, “επι­βε­βαιώ­νε­ται πέρα από κάθε αμφι­βο­λία από έκθεση ελέγχου του Ιουλίου 2022 της ανε­ξάρ­τη­της Εθνικής Αρχής Δια­φά­νειας, η οποία στη­ρί­χθηκε σε επι­τό­πια έρευνα της Αρχής τόσο σε δημό­σιες αρχές όσο και στις εται­ρείες προ­μή­θειας των σχε­τι­κών λογι­σμι­κών, εξα­ντλώ­ντας μάλιστα την έρευνα και στις προ­βλε­πό­με­νες από τον νόμο απόρ­ρη­τες δαπάνες”.

Όμως, “δυστυ­χώς, το ταχύ­τατα κλι­μα­κού­μενο πρό­βλημα των παρά­νο­μων λογι­σμι­κών παρα­κο­λού­θη­σης συν­δέ­ε­ται με την ανά­πτυξη της τεχνο­λο­γίας και ανα­κύ­πτει με οξύτητα παντού, δεδο­μέ­νου ότι τα λογι­σμικά αυτά φαί­νε­ται να είναι πιο εξε­λιγ­μένα από τα νόμιμα μέσα παρα­κο­λού­θη­σης που δια­θέ­τουν κρα­τι­κές δομές διεθνώς”, ανα­γνω­ρί­ζει ο Γ. Γερα­πε­τρί­της, που προ­σθέ­τει: “Το ζήτημα απα­σχο­λεί έντονα την Ευρω­παϊκή Ένωση και όλες τις χώρες, όμως πουθενά δεν έχει βρεθεί τρόπος ανα­χαί­τι­σης – είναι χαρα­κτη­ρι­στικό το παρά­δειγμα της Ισπα­νίας, όπου υπήρξε συνο­μο­λό­γηση της αδυ­να­μίας να εντο­πι­στεί η πηγή της παρά­νο­μης παρα­κο­λού­θη­σης του ίδιου του Πρω­θυ­πουρ­γού. Στην Ελλάδα, οι παρά­νο­μες αυτές παρεμ­βά­σεις στο απόρ­ρητο των επι­κοι­νω­νιών ερευ­νώ­νται σήμερα από την Εισαγ­γε­λία και την Α.Δ.Α.Ε.”.

Συμπε­ρα­σμα­τι­κώς, “δεν πρό­κει­ται απλά για μια δύσκολη εξίσωση. Είναι μια μάχη να συναι­ρε­θεί η τεχνο­λο­γία με τη δημο­κρα­τία και η εθνική ασφά­λεια με το κράτος δικαίου. Στη μάχη αυτή δεν χωρούν πολι­τι­κοί και­ρο­σκο­πι­σμοί. Αυτό που έχει σήμερα υπο­χρέ­ωση το πολι­τικό προ­σω­πικό είναι με θάρρος και διάθεση αυτο­κρι­τι­κής να δια­γνώ­σει τις υφι­στά­με­νες παθο­λο­γίες και τα αίτιά τους και να στη­ρί­ξει δημιουρ­γι­κές προ­τά­σεις για τη βελ­τί­ωση δομών και δια­δι­κα­σιών. Δια­φο­ρε­τικά, από τη συζή­τηση αυτή κιν­δυ­νεύ­ουμε να βγούμε όλοι χαμένοι – και πάνω απ’ όλα η χώρα”.

Οι πιο πρό­σφα­τες Ειδή­σεις