Στη Δικαιοσύνη προσφεύγει η ΠΕΔ για τον αιγιαλό και την παραλία

Τη συνταγ­μα­τι­κό­τητα των δια­τά­ξεων του Ν. 5092/2024, που αφορούν στην παρα­χώ­ρηση χρήσης τμη­μά­των Αιγια­λού και Παρα­λίας και την απόδοση της σχε­τι­κής απο­φα­σι­στι­κής αρμο­διό­τη­τας κατ’ απο­κλει­στι­κό­τητα στο Ελλη­νικό Δημόσιο δια των Κτη­μα­τι­κών Υπη­ρε­σιών και η ΕΤΑΔ Α.Ε. βάζει στο μικρο­σκό­πιο η ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, παράλ­ληλα με την παρου­σί­αση και πρόταση όλων των δυνατών σχε­τι­κών εξω­δι­κα­στι­κών και δικα­στι­κών ενερ­γειών που μπορούν να ασκη­θούν.

Η ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου με ομόφωνη απόφασή της, έχει ανα­θέ­σει στον Δ.Ν./εντ. διδά­σκο­ντα Πανε­πι­στη­μίου με ειδί­κευση στο Συνταγ­μα­τικό & Διοι­κη­τικό Δίκαιο, Μιχαήλ Θ. Παπα­γε­ωρ­γίου, την κατάρ­τιση ανα­λυ­τι­κής νομικής γνω­μο­δό­τη­σης με βάση την επι­στη­μο­νική του ειδί­κευση και την προη­γού­μενη επαγ­γελ­μα­τική του ενα­σχό­ληση και κατάρ­τιση ειδικά και σε νομο­πα­ρα­σκευα­στικό επίπεδο για συναφή θέματα Αιγια­λού και Παρα­λίας, Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος, Δικαιω­μά­των Ιδιο­κτη­σίας.

Όπως είναι γνωστό, αφαι­ρεί­ται πλέον από τους Δήμους η σύμφωνη γνώμη για τον καθο­ρι­σμό των υπό παρα­χώ­ρηση τμη­μά­των αιγια­λού και παρα­λίας και αρμό­διοι φορείς για την παρα­χώ­ρηση καθί­στα­νται απο­κλει­στικά το Ελλη­νικό Δημόσιο δια των Κτη­μα­τι­κών Υπη­ρε­σιών και η ΕΤΑΔ Α.Ε.

Με τον νόμο αυτό θίγεται η βασική αρχή του άρθρου 102 του Συντάγ­μα­τος ότι η διοί­κηση των τοπικών υπο­θέ­σεων ανήκει στους Οργα­νι­σμούς Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης πρώτου και δεύ­τε­ρου βαθμού.

Η αρμο­διό­τητα καθο­ρι­σμού και οριο­θέ­τη­σης των τμη­μά­των αιγια­λού και παρα­λίας, επί των οποίων παρα­χω­ρεί­ται από τον Δήμο προς τρίτους το δικαί­ωμα απλής χρήσης, ανήκει, σύμφωνα με το γενικό τεκ­μή­ριο αρμο­διό­τη­τας του άρθρου 65, παρ. 1 του ν. 3852/2010, στο δημο­τικό συμ­βού­λιο.

Η αρμο­διό­τητα δε αυτή, απο­βλέ­πει, κυρίως στη δια­φύ­λαξη του κοι­νό­χρη­στου χαρα­κτήρα των παρα­χω­ρού­με­νων τμη­μά­των και, παραλ­λή­λως στην επωφελή αξιο­ποί­ησή τους.

Όπως ανέφερε ο αντι­πρό­ε­δρος της ΠΕΔ, δήμαρ­χος Νάξου και Μικρών Κυκλά­δων Δημή­τρης Λιανός κατά την τελευ­ταία συνε­δρί­αση του οργάνου, η αφαί­ρεση της αρμο­διό­τη­τας από τους Δήμους θίγει το άρθρο 24 Συντάγ­μα­τος: Οι ακτές των νησιών δηλαδή, νομικά, ο αιγια­λός και η παραλία, απο­τε­λούν ιδιαί­τερα σημα­ντικό αντι­κεί­μενο προ­στα­σίας, συναρ­τώ­μενο με την αει­φο­ρία, σε επίπεδο Δημο­σίου Δικαίου (Σύνταγμα και ειδικοί νόμοι).

Το Σύνταγμα, με αρωγό τη νομο­λο­γία του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, θέτει στο επί­κε­ντρο των ρυθ­μί­σεων το άρθρο 24 Σ., ως ουσια­στικό κρι­τή­ριο της προ­στα­σίας του περι­βάλ­λο­ντος.

Ενόψει του διαρ­κούς κιν­δύ­νου υπό τον οποίο τελούν τα ευαί­σθητα παρα­θα­λάσ­σια οικο­συ­στή­ματα, η ανάγκη προ­στα­σίας του αιγια­λού ιδίως στα μικρά νησιά είναι επι­τα­κτική, δεδο­μέ­νου ότι με το νέο νομικό πλαίσιο έχει αρθεί η απα­γό­ρευση παρα­χώ­ρη­σης των μικρών παρα­λιών, καθι­στώ­ντας ακόμα και αυτά τα υπό προ­στα­σία οικο­συ­στή­ματα δια­θέ­σιμα προς ενδε­χό­μενη εμπο­ρική εκμε­τάλ­λευση.

Σύμφωνα με τους δημάρ­χους του Νοτίου Αιγαίου είναι ορατός πλέον ο κίν­δυ­νος επέ­κτα­σης της παρα­χώ­ρη­σης αιγια­λού – παρα­λίας στα μικρά νησιά των Κυκλά­δων, τα οποία μέχρι τώρα σαφώς εξαι­ρού­νταν από την εν λόγω πρα­κτική και αυτό συντε­λούσε στην δια­τή­ρηση του χαρα­κτήρα τους ως εναλ­λα­κτι­κών μορφών του­ρι­σμού ανέγ­γι­χτων από την εμπο­ρευ­μα­το­ποί­ηση.

Επι­πλέον, με τις νέες δια­τά­ξεις απο­δυ­να­μώ­νε­ται η απο­τε­λε­σμα­τική προ­στα­σία των περιο­χών Natura 2000, ενώ παρα­τη­ρεί­ται υπο­χώ­ρηση ως προς τους όρους και περιο­ρι­σμούς κατά την παρα­χώ­ρηση απλής χρήσης.

Σύμφωνα με την εισή­γηση του κ. Λιανού, αφαί­ρεση της αρμο­διό­τη­τας από τους Δήμους παρα­βιά­ζει ουσιω­δώς το άρθρο 102 παρ. 1 του Συντάγ­μα­τος καθώς:

• Η απλή παρα­χώ­ρηση χρήσης του κοι­νό­χρη­στου αιγια­λού και της παρα­λίας απο­τε­λεί αδιαμ­φη­σβή­τητη τοπική υπόθεση που κατά το Σύνταγμα ανήκει στους ΟΤΑ.

• Ισχύ­ο­ντος του ανωτέρω, η δια­χεί­ριση (άρα και παρα­χώ­ρηση χρήσης ως δια­χει­ρι­στική πράξη) των αιγια­λών ανήκει κατά τεκ­μή­ριο αρμο­διό­τη­τας στους ΟΤΑ.

• Η εν λόγω διάταξη προ­σκρούει, επι­πλέον, και στο άρθρο 101 παρ. 4 του Συντάγ­μα­τος καθώς συνιστά ‘’κανονιστική δράση» εκ μέρους του κοινού νομο­θέτη, που δεν λαμ­βά­νει υπόψη της τις ιδιαι­τέ­ρες συν­θή­κες των νησιω­τι­κών περιο­χών.

Ο αντι­πρό­ε­δρος της ΠΕΔ πρό­τεινε τη λήψη από­φα­σης, η οποία και ψηφί­στηκε ομο­φώ­νως, για δικα­στική προ­σφυγή στα αρμόδια διοι­κη­τικά δικα­στή­ρια κατά των δια­τά­ξεων του νόμου που θίγουν τους ΟΤΑ και τον ορισμό εξει­δι­κευ­μέ­νου δικη­γο­ρι­κού γρα­φείου που θα χει­ρι­στεί τη συγκε­κρι­μένη δικα­στική δια­δι­κα­σία.