Ενα σπάνιο ντοκουμέντο για την Ενσωμάτωση της Δωδ/νήσου

• Η φώτο από την επίσημη άφιξη στη Ρόδο της πρώτης ελλη­νι­κής σημαίας • Ρίγη συγκι­νή­σεως από όσα περι­γρά­φει σε άρθρο του ο Γαβριήλ Μίσσιος, το οποίο φέρνει σήμερα στη δημο­σιό­τητα η «δημο­κρα­τική»

Ενα σπάνιο ντο­κου­μέ­ντο που σκορπά ρίγη συγκί­νη­σης στους απα­ντα­χού Δωδε­κα­νη­σί­ους, ήρθε στο φως της δημο­σιό­τη­τας την Κυριακή 3 Μαρτίου, κατά την εκδή­λωση που πραγ­μα­το­ποί­ησε ο Παρ­ρο­δια­κός Σύλ­λο­γος Αμε­ρι­κής «Απόλλων» στο Πανε­πι­στή­μιο του Κονέ­κτι­κατ, για την 76η επέτειο της Ενσω­μά­τω­σης των Δωδε­κα­νή­σων με την Ελλάδα.

Με αφορμή τις επε­τεια­κές εκδη­λώ­σεις του Παρ­ρο­δια­κού Συλ­λό­γου Αμε­ρι­κής, είδε το φως της δημο­σιό­τη­τας ένα εξαι­ρε­τικά συγκι­νη­τικό άρθρο του Γαβριήλ Μίσσιου, ο οποίος παρί­στατο στην επίσημη άφιξη της πρώτης εθνικής σημαίας στη Ρόδο την 30-3-1947.

Το συγκι­νη­τικό αυτό άρθρο-ντοκουμέντο, που περι­γρά­φει συγκλο­νι­στι­κές στιγμές για την ιστο­ρική εκείνη ημέρα και το οποίο παρου­σιά­ζει σήμερα η «δ», έδωσε στη δημο­σιό­τητα ο γιος του Γαβριήλ Μίσσιου, Ηρό­δο­τος Μίσσιος, ο οποίος παρέστη στις εκδη­λώ­σεις του Συλ­λό­γου «Απόλλων».

Στη σχετική ασπρό­μαυρη φωτο­γρα­φία από την επίσημη άφιξη στη Ρόδο της πρώτης ελλη­νι­κής σημαίας, από δεξιά προς αρι­στερά, απει­κο­νί­ζο­νται:

1. Αντι­ναύ­αρ­χος Περι­κλής Ιωαν­νί­δης – πρώτος στρα­τιω­τι­κός διοι­κη­τής και θείος του Βασι­λέως Παύλου.

2. Δήμαρ­χος Ρόδου Γαβριήλ Χαρίτος.

3. Γαβριήλ Μίσσιος, γενικός γραμ­μα­τέας του Δήμου Ρόδου, πρό­ε­δρος Δωριέα, επί­τι­μος πρό­ε­δρος της Ενώσεως Ποδο­σφαι­ρι­κών Σωμα­τείων Δωδε­κα­νή­σου

4. Αγγελής Καλούσης-Ρεΐσης.

5. Γεώρ­γιος Ιωαν­νί­δης

Τα όσα περι­γρά­φει ο Γαβριήλ Μίσσιος στο άρθρο του, το οποίο δημο­σιεύει σήμερα η «δ», για την προ­ε­τοι­μα­σία της επί­ση­μης υπο­δο­χής της εθνικής σημαίας στη Ρόδο είναι εξαι­ρε­τικά συγκι­νη­τικά για τα συναι­σθή­ματα του ροδια­κού λαού την ημέρα εκείνη και το πανη­γυ­ρικό κλίμα που επι­κρα­τούσε σε όλο το νησί:
«Γλυ­κύ­τα­τον θρόισμα έφερεν εις τα ώτα του λαού της Δωδε­κα­νή­σου, ότι την 30ην Μαρτίου του 1947 ήρχετο εις την Ρόδον ο πρώτος Έλλην Διοι­κη­τής, εις αντι­κα­τά­στα­σιν του από διετίας κυβερ­νώ­ντος Άγγλου στρα­τιω­τι­κού τοιού­του. Ούτω ετίθετο ορι­στι­κώς τέρμα εις την μακραί­ωνα δου­λείαν των Δωδε­κα­νη­σίων. Έρχεται ως τοιού­τος ο Αντι­ναύ­αρ­χος κ. Περι­κλής Ιωαν­νί­δης.
Όρθρου βαθέως την 30ην Μαρτίου, οι κάτοι­κοι της νήσου ευρί­σκο­νται επί ποδός δια την υπο­δο­χήν του πρώτου Έλληνος Κυβερ­νή­του.
Εις την θέσιν της πόλεως Ρόδου “ΕΠΤΑ ΒΑΓΙΕΣ” συνε­κε­ντρώ­θη­σαν και αι αντι­προ­σω­πείαι των εν τη πόλει της Ρόδου υπαρ­χό­ντων δύο Αθλη­τι­κών Σωμα­τείων Διαγόρα και Δωριέως, για να εκκι­νή­σουν προς το αερο­δρό­μιον της Καλάθου.
Η Φιλαρ­μο­νική του Διαγόρα είναι έτοιμη εις τα γραφεία του Εθνικού Σταδίου Ρόδου.
Οι Άγγλοι αρμό­διοι όμως δεν χορη­γούν αυτο­κί­νη­τον δια την μετα­φο­ράν της.

Την Επι­τρο­πήν του Διαγόρα απο­τε­λούν οι κ.κ. 1) Βαρ­νά­βας Κυρα­μα­ριός, Λογι­στής, 2) Αργύρης Θεο­χά­ρης, έμπορος και 3) Ιερό­θεος Σχίζας αρχι­μου­σι­κός. Την δε τοιαύ­την του Δωριέως απο­τε­λούν επι­κε­φα­λής τον υπο­φαι­νό­με­νον και οι κ.κ. 1) Ευστρά­τιος Κατσα­ράς, αρχι­λο­γι­στής του Δήμου, 2) Εμμα­νουήλ Σαβ. Δια­κο­σάβ­βας, Δημο­τι­κός υπάλ­λη­λος και 3) Άγγελος Γιαλ­λού­σης, υπο­δη­μα­το­ποιός.

Μερίμνη των ενδια­φε­ρο­μέ­νων δύο σωμα­τεια­κών αντι­προ­σω­πειών, προ­χω­ρεί η Φιλαρ­μο­νική πολύ ενωρίς δια να σαλπίση το εγερ­τή­ριον των κατοί­κων των κοι­νο­τή­των δια­δρο­μής από Ρόδου μέχρι του αερο­δρο­μίου της Καλάθου.

Δήμαρ­χος Ρόδου είναι ο κ. Γαβριήλ Χαρίτος.

Αρκετήν ώραν προ της ελεύ­σεως του αερο­πλά­νου, είναι συγκε­ντρω­μένα πλήθη αστών χωρικών, κατα­κλύ­ζο­ντα τον γύρω του σταθμού χώρον.

Η Φιλαρ­μο­νική ενθου­σιά­ζει τα πλήθη, των οποίων η αγωνία κορυ­φού­ται.

Αίφνης, καπέλα και μαν­δή­λια σεί­ο­νται από ενθου­σια­σμόν και δάκρυα συγκι­νή­σεως γεμί­ζουν τα μάτια του ανα­μέ­νο­ντος λαού.

Ειναι αισθη­τός πλέον ο βόμβος του αερο­πλά­νου και του οποίου η θέα προ­κα­λεί τον απε­ρί­γρα­πτον ενθου­σια­σμόν.

Μετά ολίγα λεπτά της ώρας κατήρ­χετο του σκάφους ο πρώτος κυβερ­νή­της κ. Περι­κλής Ιωαν­νί­δης.

Κρατεί εις το αρι­στερό χέρι του ένα λευκό κουτί από χαρτόνι, το οποίον ενε­χεί­ρι­σεν εις τον Δήμαρ­χον κ. Χαρίτον, ταυ­το­χρό­νως με τον χαι­ρε­τι­σμόν του.

Είναι η επί­ση­μος Σημαία του Κράτους, η οποία θα ήρετο την επο­μέ­νην επί του Ιστού του Κυβερ­νη­τι­κού Μεγάρου.

Το άκουσμα της Σημαίας εδη­μιούρ­γησε κίνησιν ζωη­ρο­τά­την μεταξύ εφέδρων δια να την παρα­λά­βουν, αλλά το λευκό κουτί με το ανε­κτί­μη­τον αντι­κεί­με­νον ευρί­σκετο ήδη εντός του υπ’ατμόν αυτο­κι­νή­του της Επι­τρο­πής του Δωριέως, χάρις εις την έγκαι­ρον παρέμ­βα­σιν των συμ­βού­λων μας.

Το αυτο­κί­νη­τον του Δωριέως τελεί υπ’ατμόν, αλλά σήμα εκκι­νή­σεως της πομπής δεν δίδεται, και η κατά­στα­σις περι­πλέ­κε­ται ολίγον με τους εφέ­δρους, απαι­τού­ντας να παρα­λά­βουν την σημαίαν.

Εκκι­νού­μεν επι­τέ­λους.

Με πολλήν δυσκο­λίαν και χάρις εις την μεγάλην δεξιο­τε­χνίαν του οδηγού μας, ευρέ­θη­μεν έννατοι εις την σειράν των 90 και πλέον οχη­μά­των μικρών και μεγάλων.

Απο­τολ­μού­μεν και ανοί­γου­μεν το κουτί εις τα Μάσαρι.

Κρατεί δυνατά ο Γιαλ­λού­σης το σημείον του Στέ­μα­τος έξω του παρα­θύ­ρου του αυτο­κι­νή­του, οι δε λοιποί κρατοúμεν δυνατά το κύριον σώμα της σημαίας δια να μη μας την απο­σπά­σουν τα πλήθη, διότι βαδί­ζου­μεν μόνο με 12-14 χιλιό­με­τρα εντός του κατω­κοι­μέ­νου των κοι­νο­τή­των, Μαλώνας-Αρχαγγέλου, Αφάντου-Κοσκινού και Ασγού­ρου.

Εις το λεξικόν μας δεν υπάρ­χουν λέξεις, κατάλ­λη­λοι για να περι­γρά­ψου­μεν το τι εγίνετο κατά κοι­νο­νι­κόν σταθμόν επί τη εμφα­νί­σει του Ναυάρ­χου.

Η Σημαία γίνεται αντι­κεί­με­νον γονυ­πε­τή­σεων και ασπα­σμών από γέρο­ντες και γηρό­ντισ­σες.

Και το παρα­λή­ρημα του λαού της Ρόδου συνα­ντά­ται ογκο­δέ­στε­ρον εις τας «ΕΠΤΑ ΒΑΓΙΕΣ», δηλαδή εις την είσοδον της πόλεως Ρόδου.

Τα αυτο­κί­νητα δεν προχωροúν διότι ούδείς δύναται να συγκρα­τήση το πλήθος, το οποίον απήτει να πλη­σιάση τον Ναύ­αρ­χον.

Εις την τοπο­θε­σίαν αυτήν είναι συνη­θροι­σμέ­νοι οι Ιερείς της πόλεως με επι­κε­φα­λής τον γηρο­ντώ­τε­ρον αυτών αιδ. Παπά Βενέ­δι­κτον Βενε­το­κλήν.

Οι αιω­νό­βιος ιερω­μέ­νος, εις την θέαν της Σημαίας, εγο­νυ­πέ­τησε μαζί με τους συνα­δέλ­φους του και υψώσας τα χείρας του ανε­φώ­νησε: «Νυν απο­λύ­εις τον δούλον Σου Κύριε».

Ενι­γκα­λί­σθη και ησπάσθη την σημαίαν ένδα­κρυς.

Αυτή την μεγάλην τύχην και τιμήν είχον τα αθλη­τικά Σωμα­τεία μας, επί κεφαλής τον υπο­φαι­νό­με­νον, να έχουν μετα­φέ­ρει την πρώτην επί­ση­μον Ελλη­νική σημαίαν της Ελευ­θε­ρώ­σεως Δωδε­κα­νή­σου.

Γαβριήλ Μίσιος».

Στον χαι­ρε­τι­σμό Παρ­ρο­δια­κού Συλ­λό­γου Αμε­ρι­κής «Απόλλων» της για την 76η Επέτειο από την Ενσω­μά­τωση της Δωδε­κα­νή­σου, ανα­φέ­ρε­ται μεταξύ άλλων:

[…] Στην μεγάλη αυτή ημέρα της Ενώσεως της Δωδε­κα­νή­σου με την μητέρα Ελλάδα θα πρέπει ο καθένας μας να κάνει και την δική του Ένωση. Ο καθένας και όλοι μας να κατα­λά­βουμε την ιερή ανάγκη να φρο­ντί­ζουμε την συλ­λο­γική και προ­σω­πική μας Ένωση με αυτά που μας κλη­ρο­δό­τη­σαν οι πατε­ρά­δες και παπ­πού­δες μας μέσα από μεγάλες δυσκο­λίες και αγώνες. Σαν κόρη οφθαλ­μού να φυλάτ­τουμε την Ορθό­δοξο Χρι­στια­νική μας πίστη, την γλώσσα μας, τις παρα­δό­σεις μας. Να συμ­βάλ­λουμε με σεβασμό σε καλά έργα και εκδη­λώ­σεις στην Αμερική που να τιμούν το όνομα της Ρόδου, της Δωδε­κα­νή­σου και όλου του Ελλη­νι­σμού.

Να έχουμε σαν προ­τε­ραιό­τητα τα παιδιά μας, την αγάπη μεταξύ μας, να μην λησμο­νούμε ποτέ τα όμορφα αγα­πη­μένα χωριά και μέρη που έχουμε κατα­γωγή.

Εκείνο όμως που δεσπό­ζει από όλα για την ιστορία των Ροδίων και άλλων Δωδε­κα­νη­σίων που εμείς οι Από­δη­μοι πρέπει να θυμό­μα­στε και μελε­τούμε με ιδια­τέρα προσοχή είναι ένα γεγονός.

Το γεγονός ότι, μετά από 639 χρόνια μαύρης πικρής σκλα­βιάς, κάτω από τυχο­διώ­κτες Σταυ­ρο­φό­ρους, βάναυ­σους Οθω­μα­νούς Τούρ­κους και Ιταλούς φασί­στες, κρα­τή­σαμε την Ορθό­δοξο Χρι­στια­νική μας Πίστη, την Αθάνατο Ελλη­νική μας Γλώσσα, τα Ήθη, Έθιμα και Παρα­δό­σεις μας, την Ιστο­ρική μας Συνέ­χεια.

Ηλίας Τομάζος, Χρυ­σό­στο­μος Μιχα­λά­κης, Χρι­στίνα Καπόλης, Βασί­λειος Αγγελής, Εμμα­νουήλ Λέργος, Νίκος Καρ­τά­λης, Κίτσα Αιβάζης, Τσα­μπίκα Πηχιού, Ε. Καφ­φε­νές, Λυν Κακιού, Νίτσα Μανωλάς, Εμμα­νουήλ Ψαράς, Ελένη Καρα­νίκη, Σοφία Μενού­της, Κώστας Μανο­λού­κος, Φίλιπ­πος Φιλιπ­πά­κης, Λάζαρος Κασέκας, Θαρ­ρε­νός Κασέκας, Χρήστος Μιχα­λά­κης»

Εκδή­λωση της Δωδε­κα­νη­σια­κής Ομο­σπον­δίας Αμε­ρι­κής

Να σημειω­θεί ότι επίσημη πανη­γυ­ρική τελετή για την επέτειο της Ενσω­μά­τω­σης της Δωδε­κα­νή­σου στην Νέα Υόρκη των ΗΠΑ, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε και την Κυριακή 10 Μαρτίου 2024 στην αίθουσα “Πέτρος Πατρί­δης”, στο Ελλη­νικό Σχολείο του Αγίου Δημη­τρίου στην Αστόρια.