Ρόδος: Ακυρώθηκε διαθήκη 85χρονης που φαίνεται να υποβοηθήκε από τρίτο για να τη γράψει!

Σε ακύρωση ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης μιας 85χρονης, που απε­βί­ωσε την 31η Αυγού­στου 2006, στην οικία της, σε ακρι­τικό νησί, προ­χώ­ρησε με απόφαση που εξέδωσε το Εφετείο Δωδε­κα­νή­σου, κρί­νο­ντας ότι για τη σύνταξη της, η απο­βιώ­σασα που είχε υποστεί εγκε­φα­λικό, υπο­βοη­θή­θηκε από το πρόεδρο της κοι­νό­τη­τας, στην οποία κατοι­κούσε!

Το ιστο­ρικό της υπό­θε­σης, σύμφωνα με την απόφαση, έχει ως εξής:

Η απο­βιώ­σασα έπασχε από σακ­χα­ρώδη διαβήτη και το έτος 1992 είχε ακρω­τη­ρια­σθεί λόγω γάγ­γραι­νας από το ύψος της κνήμης και στο μεγάλο δάκτυλο του δεξιού άκρου ποδός.

Την 1η Μαρτίου 2006 προ­σήλθε στο Κέντρο Υγείας του νησιού που κατοι­κούσε, όπου δια­γνώ­στηκε ότι υπέστη αγγειακό εγκε­φα­λικό επει­σό­διο με συνέ­πεια την παρά­λυση του αρι­στε­ρού άνω άκρου.

Κατά το χρονικό διά­στημα από 6 Αυγού­στου 2006 μέχρι   18 Αυγού­στου 2006   νοση­λεύ­θηκε   στο   Γενικό   Νοσο­κο­μείο   Ρόδου   «Ανδρέας Παπαν­δρέου»,  όπου  δια­πι­στώ­θη­καν   ευρή­ματα   μυκη­τια­κής   οισο­φα­γί­τι­δας -ατροφικής   γαστρί­τι­δας   και   δια­γνώ­σθηκε   αφυ­δά­τωση    και    λοίμωξη   του ουρο­ποι­η­τι­κού συστή­μα­τος ο θάνατός της επήλθε συνε­πεία καρ­δια­κής ανα­κο­πής.

Μερικές ημέρες προ του θανάτου της, ήτοι την 26η Αυγού­στου 2006, φέρεται ότι συνέ­ταξε την επίδικη ιδιό­γραφη διαθήκη που δημο­σιεύ­θηκε την 28η Σεπτεμ­βρίου 2006 στο Μονο­με­λές Πρω­το­δι­κείο Ρόδου, με την οποία εγκα­τέ­στησε ως μονα­δική κλη­ρο­νόμο της, σε όλη την κινητή και ακίνητη περιου­σία της, την πρε­σβύ­τερη θυγα­τέρα της (πρώτη ενα­γο­μένη).

Η κλη­ρο­νο­μία περι­λαμ­βά­νει μεταξύ άλλων 8 ακίνητα συνο­λι­κού εμβαδού 22,5 στρεμ­μά­των. Εντός δύο ακι­νή­των υπάρ­χουν και δύο κατοι­κίες.

Με την απο 12 Μαρτίου 2008 πράξη συμ­βο­λαιο­γρά­φου η πρώτη ενα­γο­μένη απο­δέ­χθηκε την κλη­ρο­νο­μιά και μετέ­γραψε την αποδοχή στα οικεία βιβλία του Υπο­θη­κο­φυ­λα­κείου του νησιού.

Ακο­λού­θως, με την από 5 Ιουνίου 2008 πράξη της ιδίας συμ­βο­λαιο­γρά­φου μετα­βί­βασε, λόγω δωρεάς, τα ανωτέρω  κλη­ρο­νο­μιαία  ακίνητα  στον  αδελφό  της (δεύτερο  ενα­γό­μενο).

Το περιε­χό­μενο της επί­μα­χης ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης έχει ως ακο­λού­θως: «Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΜΟΥ 26/8/2006  Εγώ η (…) αφήνω την κινητή και ακίνητη περιου­σία μου στην κόρη μου (…)…» και ακο­λου­θεί δυσα­νά­γνω­στη υπο­γραφή.

Κάτω από το κείμενο της δια­θή­κης αυτής έχουν γραφεί τα εξής: «Οι ΜΑΡΤΥΡΕΣ βεβαιώ­νουμε ότι n παρα­πάνω διαθήκη, γρά­φτηκε ιδιό­χειρα από την (..), σώα έχουσα τας φρένας  παρου­σία  μας και  αυτο­βού­λως. Παρευ­ρι­σκό­με­νοι μάρ­τυ­ρες (…), Πρό­ε­δρος Κοι­νό­τη­τας Ολύμπου, (…), Εφη­μέ­ριος (…),(…) καθη­γη­τής», ακο­λου­θούν δε υπο­γρα­φές τους.

Σύμφωνα με τους ισχυ­ρι­σμούς του ενά­γο­ντος, η επίδικη διαθήκη έχει μεν γραφεί με το χέρι της δια­θέ­τι­δος, το οποίο όμως δεν κινούσε η ίδια αυτο­βού­λως αλλά με κατεύ­θυνση   του Προ­έ­δρου της Κοι­νό­τη­τας, αφού η ίδια είχε σωμα­τική αδυ­να­μία να ενερ­γή­σει, καθώς και έλλειψη επι­κοι­νω­νίας με το περι­βάλ­λον, λόγω σοβαρού εγκε­φα­λι­κού επει­σο­δίου που είχε υποστεί.

Το δικα­στή­ριο ανα­φέ­ρει ότι γίνεται δεκτό ότι η παρέμ­βαση τρίτου μπορεί να επη­ρε­ά­σει το κύρος της δια­θή­κης, αν γίνει κατά το χρόνο της υπο­γρα­φής. Κατ’ αρχάς το ό,τι ο τρίτος «βοήθησε» το διαθέτη κατά τη δια­μόρ­φωση της υπο­γρα­φής του δεν επη­ρε­ά­ζει το κύρος της δια­θή­κης, γιατί ουσια­στικά η γραφική κίνηση προ­έρ­χε­ται από τον ίδιο τον διαθέτη.

Το ζήτημα δια­φέ­ρει, όμως, αν ο τρίτος δεν υπο­στή­ριξε απλώς το χέρι του διαθέτη, αλλά ο ίδιος διηύ­θυνε τη γραφίδα, διότι τότε η γραφική κίνηση προ­έρ­χε­ται από τον τρίτο και όχι από το διαθέτη.

Εν προ­κει­μένω, με μη ορι­στική απόφαση του πρω­το­βάθ­μιου δικα­στη­ρίου, δια­τά­χθηκε γρα­φο­λο­γική πραγ­μα­το­γνω­μο­σύνη, προ­κει­μέ­νου να ερευ­νη­θεί για το αν το χέρι της δια­θέ­τι­δος, κατά τη σύνταξη της επί­δι­κης δια­θή­κης, υπο­στη­ρι­ζό­ταν ή κατευ­θυ­νό­ταν από τον Πρόεδρο της Κοι­νό­τη­τας, ήτοι αν η γραφική κίνηση προήλθε από τη  δια­θέ­τιδα  ή  από τον  τελευ­ταίο.

Ο διο­ρι­σθείς με  την ως άνω απόφαση πραγ­μα­το­γνώ­μο­νας στην    από    26 Μαρτίου 2011   έκθεση πραγ­μα­το­γνω­μο­σύ­νης,  αντι­πα­ρα­βάλ­λο­ντας τη  γραφή  και  υπο­γραφή της υπό έλεγχο δια­θή­κης, αφενός μεν προς έξι του­λά­χι­στον αναμ­φι­σβή­τη­της γνη­σιό­τη­τος υπο­γρα­φές της δια­θέ­τι­δος τεθει­μέ­νες σε δελτία συμ­βά­ντων για παρα­βά­σεις που βεβαιώ­θη­καν εις βάρος της από όργανο της Αγρο­φυ­λα­κής και σε υπεύ­θυ­νες δηλώ­σεις της ιδίας για ελαιο­καλ­λιέρ­γεια, αφε­τέ­ρου δε προς έγγραφα που φέρουν αναμ­φι­σβή­τητα την ιδιό­χειρη γραφή και υπο­γραφή του Προ­έ­δρου της Κοι­νό­τη­τας, ανα­φέ­ρει, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Το κείμενο της ελεγ­χό­με­νης δια­θή­κης είναι γραμ­μένο απο­κλει­στικά με κεφα­λαία γράμ­ματα και η υπο­γραφή στο τέλος είναι δυσ­διά­κριτη χωρίς συγκρό­τηση. Από τη συγκρι­τική αντι­πα­ρα­βολή των κεφα­λαίων γραμ­μά­των «Μ» και «Χ» επί των γνήσιων υπο­γρα­φών της δια­θέ­τι­δος με τα αντί­στοιχα κεφα­λαία επί του κει­μέ­νου της δια­θή­κης δια­πι­στώ­θηκε διαφορά στη δομή, αλλά και στην ποιό­τητα της χάραξης. Με δεδο­μένη τη στοι­χειώδη γραφική και γραμ­μα­τική ανά­πτυξη της δια­θέ­τι­δος, δεν δικαιο­λο­γεί­ται η σύνταξη εκτε­νούς κει­μέ­νου απο­κλει­στικά με κεφα­λαία γράμ­ματα. Αν η φερό­μενη δια­θέ­τιδα διέθετε τέτοια γραφική συνή­θεια, έπρεπε αυτή κυρίως και πρω­τί­στως να εκδη­λώ­νε­ται στις γνήσιες υπο­γρα­φές της οι οποίες εκφέ­ρο­νται με τα κατ’ ιδίαν γράμ­ματα   του ονο­μα­τε­πω­νύ­μου της. Κάτι τέτοιο όμως δεν συμ­βαί­νει. Με βάση τη στοι­χειώδη γραμ­μα­τική ικα­νό­τητα και γραφική ανά­πτυξη της φερό­με­νης δια­θέ­τι­δος δεν μπορούν να δικαιο­λο­γη­θούν οι εμφα­νι­ζό­με­νες δύσκο­λες δομές πολλών κεφα­λαίων γραμ­μά­των στο κείμενο της δια­θή­κης, διότι αυτές προ­ϋ­πο­θέ­τουν άτομο με πολύ υψηλή γραφική ανά­πτυξη και γραμ­μα­τική ικα­νό­τητα, την οποία απο­δε­δειγ­μένα δεν διέθετε η φερό­μενη δια­θέ­τιδα. Οι οργα­νι­κές συν­δέ­σεις που υπάρ­χουν μεταξύ κεφα­λαίων γραμ­μά­των στο κείμενο της δια­θή­κης είναι απο­τέ­λε­σμα γραφικά προηγ­μέ­νου προ­σώ­που».

Σε αντί­θεση με την φερό­μενη δια­θέ­τιδα, η ανάλυση των γνήσιων δειγ­μά­των γραφής του Προ­έ­δρου της Κοι­νό­τη­τας κατέ­δειξε ότι αυτός δια­θέ­τει υψηλού επι­πέ­δου γραφική ευχέ­ρεια με ταχύ­τητα χάραξης, προ­σω­πι­κές και ιδιά­ζου­σες δομές κεφα­λαίων γραμ­μά­των, καθώς  και οργα­νι­κές συν­δέ­σεις μεταξύ αυτών. Στο τελικό συμπέ­ρα­σμα του δε ο ως άνω πρα­μα­το­γνώ­μο­νας απο­φαί­νε­ται ότι, κατά τη σύνταξη της επί­μα­χης ιδιό­γρα­φης δια­θή­κης το χέρι της δια­θέ­τι­δος κατευ­θυ­νό­ταν από τον τότε Πρόεδρο της Κοι­νό­τη­τας, δηλαδή η γραφική κίνηση δεν προήλθε από τη δια­θέ­τιδα, αλλά από τον τελευ­ταίο.

Μετά τούτα, σε κάθε περί­πτωση και ανε­ξαρ­τή­τως του αν η δια­θέ­της κατά το χρόνο σύντα­ξης της  ένδικης δια­θή­κης είχε συνεί­δηση των πράξεών της,  εφόσον απο­δεί­χθηκε ότι η εν λόγω διαθήκη έχει γραφεί εξ ολο­κλή­ρου με την παρέμ­βαση τρίτου προ­σώ­που, το οποίο κατηύ­θυνε το αδρανές χέρι της δια­θέ­τι­δος για να γράψει το κείμενο και να υπο­γρα­φεί η επίμαχη ιδιό­γραφη διαθήκη, αυτή κρίθηκε άκυρη.

Το δικα­στή­ριο έκρινε έτσι  η απο­βιώ­σασα κλη­ρο­νο­μεί­ται εξ αδια­θέ­του από τα εννέα τέκνα της, ήτοι από τους πέντε ενά­γο­ντες τους δύο ενα­γο­μέ­νους και ακόμη δύο τέκνα – μη διαδίκους-,  κατ’ ισο­μοι­ρίαν,  ήτοι κατά ποσοστό  1/9 εξ αδιαι­ρέ­του κάθε τέκνο.