Απόφαση-σταθμός για τα δυστυχήματα που ευθύνεται το Δημόσιο

Με κατα­βολή μεγάλων απο­ζη­μιώ­σεων απει­λεί­ται το Δημόσιο σε κάθε τραγικό περι­στα­τικό όπου έχασαν άνθρω­ποι τη ζωή τους ή τραυ­μα­τί­στη­καν βαριά και υπάρχει ευθύνη κρα­τι­κών οργάνων, καθώς το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας ξεκα­θα­ρί­ζει ότι δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη η κακή οικο­νο­μική κατά­σταση του κράτους την τρέ­χουσα περίοδο, προ­κει­μέ­νου να μειωθεί η οφει­λό­μενη προς τους συγ­γε­νείς των θυμάτων χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση, λόγω ψυχικής οδύνης.

Απο­κρού­ο­ντας τους ισχυ­ρι­σμούς του Δημο­σίου ότι είναι υπερ­βο­λικά τα ποσά που επι­δι­κά­ζο­νται σε περίοδο μεγάλης οικο­νο­μι­κής δυσχέ­ρειας για το κράτος, η Δικαιο­σύνη έκρινε ότι πρέπει να δοθεί ποσό που ξεπερνά το μισό εκατ. € (με τους νόμι­μους τόκους μερικών ετών) στους συγ­γε­νείς στρα­τιώτη που σε ηλικία 20 μόλις ετών έχασε τη ζωή του πριν από 16 χρόνια από έκρηξη νάρκης στον Εβρο.

Η έκδοση της δικα­στι­κής από­φα­σης, που καθιστά αμε­τά­κλητη την υπο­χρέ­ωση του Δημο­σίου για κατα­βολή μεγάλης απο­ζη­μί­ω­σης για την τρα­γω­δία στον Εβρο, συμπί­πτει χρονικά με δύο άλλες μεγάλες τρα­γω­δίες που συνέ­βη­σαν στις αρχές της εβδο­μά­δας: την έκρηξη όλμου πυρο­βο­λι­κού στη διάρ­κεια στρα­τιω­τι­κής άσκησης στο πεδίο βολής στις Γλα­φυ­ρές Μαγνη­σίας, που στοί­χισε τη ζωή τριών πεζο­ναυ­τών και τον σοβαρό τραυ­μα­τι­σμό ενός ακόμη, αλλά και το πολύ­νε­κρο τροχαίο στην Εγνατία Οδό, σε δύο υπο­θέ­σεις όπου θα διε­ρευ­νη­θούν και θα ανα­ζη­τη­θούν και οι ευθύνες του Δημο­σίου, αφού στη μία περί­πτωση υπο­στη­ρί­ζε­ται ότι έγινε χρήση απαρ­χαιω­μέ­νου και γι’ αυτό ελατ­τω­μα­τι­κού πυρο­σω­λήνα, ενώ στην άλλη γίνεται λόγος για ανε­παρκή μέτρα ασφα­λείας στη διακοπή της κυκλο­φο­ρίας πριν από το μοιραίο συμβάν. Ετσι, δεν απο­κλεί­ε­ται και στις υπο­θέ­σεις αυτές με την υποβολή των αντί­στοι­χων αγωγών, να υπο­χρε­ω­θεί το Δημόσιο να βάλει «βαθιά το χέρι στην τσέπη».

Ηθική παρη­γο­ριά

Στην απόφαση του ΣτΕ τονί­ζε­ται ότι η χρη­μα­τική ικα­νο­ποί­ηση λόγω ψυχικής οδύνης απο­σκο­πεί στην ηθική παρη­γο­ριά και την ψυχική ανα­κού­φιση των μελών της οικο­γέ­νειας του θύματος, όσο αυτό είναι δυνατό από τον ψυχικό πόνο που δοκι­μά­ζουν κατά τον χρόνο του θανάτου του. Και υπο­γραμ­μί­ζε­ται ότι το ύψος της δεν μπορεί να επη­ρε­ά­ζε­ται από τη συγκε­κρι­μένη κάθε φορά περιου­σιακή και δημο­σιο­νο­μική κατά­σταση του Δημο­σίου, που δεν μπορεί να απο­τε­λέ­σει νόμιμο κρι­τή­ριο για τον προσ­διο­ρι­σμό της.

Στην τρα­γω­δία του Εβρου η έκρηξη της νάρκης στοί­χισε τη ζωή δύο στρα­τιω­τι­κών και τον βαρύ­τατο τραυ­μα­τι­σμό ενός τρίτου τον Ιούνιο του 1998.

Ετσι είναι βέβαιο ότι το Δημόσιο θα υπο­χρε­ω­θεί τελικά σε κατα­βολή ακόμα μεγα­λύ­τε­ρης απο­ζη­μί­ω­σης, αφού όλοι βρί­σκο­νταν σε δια­τε­ταγ­μένη υπη­ρε­σία, μολο­νότι η έκρηξη απο­δί­δε­ται σε ανθρώ­πινο λάθος ενός από τους στρα­τιω­τι­κούς που μετεί­χαν στην ομάδα ναρ­κα­λιείας τη μοιραία ημέρα. Το δικα­στή­ριο δέχθηκε ότι λοχίας που πήρε μέρος στην ομάδα εκκα­θά­ρι­σης του ναρ­κο­πε­δίου, παρέ­λειψε τις ενδε­δειγ­μέ­νες ενέρ­γειες. Ενώ επι­χει­ρούσε να εξου­δε­τε­ρώ­σει μια νάρκη, δεν βίδωσε αμέσως το πώμα ασφα­λείας κι έτσι το καψύλ­λιο που ήταν ιδιαί­τερα ευαί­σθητο λόγω της μακρό­χρο­νης παρα­μο­νής του στο έδαφος, έμεινε εκτε­θει­μένο στον κίνδυνο να εκραγεί με την παρα­μι­κρή ασυ­νή­θι­στη κρούση.

Ο λοχίας δεν διέκοψε την εργασία, ούτε ζήτησε οδηγίες από τον ομα­δάρχη, αλλά συνέ­χισε την εξόρυξη μην προ­βλέ­πο­ντας ότι λόγω της κόπωσης και της εφί­δρω­σης από την έντονη προ­σπά­θεια και την υψηλή θερ­μο­κρα­σία, ήταν εξαι­ρε­τικά πιθανό να πυρο­δο­τη­θεί κατά λάθος η νάρκη, που ήταν περι­πλεγ­μένη σε ρίζες και χόρτα, εξαι­τίας της μακρό­χρο­νης παρα­μο­νής της στο έδαφος.

Από την έκρηξη σκο­τώ­θηκε ο 20χρονος φαντά­ρος Χ.Π., που με δήλωσή του κατά την κατά­ταξή του τοπο­θε­τή­θηκε και εκπαι­δεύ­τηκε στην ειδι­κό­τητα του ναρ­κα­λιευτή. Οι συγ­γε­νείς του προ­σέ­φυ­γαν στα διοι­κη­τικά δικα­στή­ρια αξιώ­νο­ντας απο­ζη­μί­ωση 1,1 εκατ. ευρώ από το Δημόσιο λόγω των εσφαλ­μέ­νων χει­ρι­σμών του λοχία ναρ­κα­λιευτή και του εσφαλ­μέ­νου σχε­δια­σμού της επι­χεί­ρη­σης από ανω­τέ­ρους του.

Το «Αδεια­σμα»

Απόλυτα ορθή η επι­δί­καση

Το Δ. Πρω­το­δι­κείο επι­δί­κασε αρχικά απο­ζη­μί­ωση μισό εκατ. € (400.000 για τη μητέρα και τα υπό­λοιπα σε αδελφό, γιαγιά και προ­πάππο), αλλά μετά από έφεση του Δημο­σίου, το ποσό της μητέρας μειώ­θηκε σε 250.000 €. Το Δημόσιο προ­σέ­φυγε στο ΣτΕ ζητώ­ντας περαι­τέρω μείωση της χρη­μα­τι­κής ικα­νο­ποί­η­σης, θεω­ρώ­ντας την υπερ­βο­λικά υψηλή και ασυνήθη για περί­πτωση ψυχικής οδύνης.

Επι­κα­λέ­στηκε ότι στον πατέρα επι­δι­κά­στηκε από άλλο δικα­στή­ριο μικρό­τερη απο­ζη­μί­ωση 88.041 € και ότι είχαν επίσης δοθεί εφάπαξ στρα­τιω­τικά βοη­θή­ματα της τάξης των 20.000 €. Ετσι κατά την ανάλ­γητη λογική του Δημο­σίου, η επι­δί­καση 250.000 € στη μητέρα (που υπέστη σοκ και κατά­θλιψη) οδη­γούσε σε υπέρ­με­τρο πλου­τι­σμό της (!), ενώ κατα­λό­γισε στο Δ. Εφετείο ακραίες εκτι­μή­σεις που έρχο­νται σε αντί­θεση με την υπάρ­χουσα οικο­νο­μική δυσχέ­ρεια του κράτους. Μάλιστα το Δημόσιο υπο­στή­ριξε ότι το θανα­τη­φόρο ατύχημα ήταν ένα τυχαίο και απρό­βλε­πτο γεγονός που προ­κλή­θηκε από αστάθ­μη­τους παρά­γο­ντες.

Το ΣτΕ απέ­κρουσε, όμως, όλους τους ισχυ­ρι­σμούς του Δημο­σίου κρί­νο­ντας απόλυτα ορθή την απο­ζη­μί­ωση εν όψει της βαθιάς θλίψης που προ­κά­λεσε στην οικο­γέ­νειά του η απρό­σμενη απώλεια.

΄Εθνος