Με το… σταγονόμετρο η καταβολή του Μεταφορικού Ισοδύναμου

• Την ίδια ώρα πολλοί επι­χει­ρη­μα­τίες περι­μέ­νουν ακόμη να πλη­ρω­θούν για το δεύτερο εξάμηνο του 2022, ενώ για τα καύσιμα δεν υπάρχει καμία εξέλιξη

Με το στα­γο­νό­με­τρο γίνεται η κατα­βολή του Μετα­φο­ρι­κού Ισο­δύ­να­μου στους ιδιώτες για το έτος 2024, την ίδια ώρα που πολλοί επι­χει­ρη­μα­τίες περι­μέ­νουν ακόμη το δεύτερο εξάμηνο του 2022, ενώ για τα καύσιμα δεν υπάρχει καμία εξέλιξη, προ­κα­λώ­ντας έντονες αντι­δρά­σεις για τους χει­ρι­σμούς του Υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής.

Το μέτρο, παρότι ξεκί­νησε με ανα­πτυ­ξιακό πρόσημο για να απο­κα­τα­στή­σει, έστω και εν μέρει, μια θεσμική αδικία, έχει εξε­λι­χθεί σε ανα­πο­τε­λε­σμα­τικό, και κανείς δεν ξέρει τι μέλλει γενέ­σθαι.

Οι τελευ­ταίες πλη­ρω­μές ιδιωτών αφορούν στο διά­στημα από τον Ιανουά­ριο έως τον Σεπτέμ­βριο του 2024, με τη δια­δι­κα­σία των κατα­βο­λών να βρί­σκε­ται ακόμη σε εξέλιξη.

Οι 325.000 συνο­λικά δικαιού­χοι ανα­μέ­νε­ται να λάβουν 31 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για το συγκε­κρι­μένο εννε­ά­μηνο, και ήδη ένας μεγάλος αριθμός είδε τους τρα­πε­ζι­κούς του λογα­ρια­σμούς να πιστώ­νο­νται. Η πληρωμή ξεκί­νησε στις 2 Ιουνίου και υπο­τί­θε­ται ότι θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί μέσα σε 15 ημέρες.

Παράλ­ληλα, ενερ­γο­ποι­ή­θηκε και η πίστωση 9 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ για τις επι­χει­ρή­σεις, ποσό όμως που δεν καλύ­πτει παρά ένα ελά­χι­στο μέρος όσων δικαιού­νται οι επαγ­γελ­μα­τίες των νησιών. Κι αυτό γιατί το δεύτερο εξάμηνο του 2022, τρία ολό­κληρα χρόνια μετά, παρα­μέ­νει απλή­ρωτο για μεγάλο αριθμό επι­χει­ρη­μα­τιών, το 2023 δεν έχει καν ξεκι­νή­σει και για το 2024 δεν υπάρχει καμία επίσημη ενη­μέ­ρωση.

Οι επαγ­γελ­μα­τίες βρί­σκο­νται επί της ουσίας εκτός πλάνου. Δεν γνω­ρί­ζουν πότε θα πλη­ρω­θούν, αν θα πλη­ρω­θούν, με ποια ποσά και βάσει ποιων κρι­τη­ρίων.

Για το σκέλος που αφορά στα καύσιμα, και που απο­τε­λεί για τα νησιά βασικό παρά­γο­ντα κόστους, δεν υπάρχει καμία πλη­ρο­φό­ρηση. Και το χει­ρό­τερο είναι ότι δεν λει­τουρ­γεί κανένας μηχα­νι­σμός πρό­βλε­ψης ή προ­γραμ­μα­τι­σμού. Το κράτος πλη­ρώ­νει όποτε βρει χρήματα, χωρίς κανείς να ξέρει πότε, πόσα και σε ποιους.

Ο πρό­ε­δρος του Επι­με­λη­τη­ρίου Δωδε­κα­νή­σου, Γιάννης Πάππου, έχει επι­ση­μά­νει δημόσια και επα­νει­λημ­μένα τις στρε­βλώ­σεις του συστή­μα­τος. Με τεκ­μη­ριω­μέ­νες παρεμ­βά­σεις έχει ζητήσει την άμεση εκκα­θά­ριση όλων των εκκρε­μο­τή­των, αλλά και τη μόνιμη διοι­κη­τική ενί­σχυση του μέτρου. Όπως σημειώ­νει, η εφαρ­μογή του Μετα­φο­ρι­κού Ισο­δύ­να­μου σήμερα δεν έχει καμία σχέση με τον αρχικό του στόχο. Η λογική της απο­ζη­μί­ω­σης έχει χαθεί, οι πολίτες δεν ξέρουν πότε θα πλη­ρω­θούν και οι επι­χει­ρή­σεις δεν μπορούν να κάνουν βασικό προ­γραμ­μα­τι­σμό, αφού δεν γνω­ρί­ζουν αν και πότε θα λάβουν ό,τι δικαιού­νται.

Στην πράξη, δεν μιλάμε πια για μια ελλιπή εφαρ­μογή, αλλά για πλήρη αλλοί­ωση του χαρα­κτήρα του μέτρου. Οι νησιώ­τες, σε δημό­σιες αναρ­τή­σεις και μαρ­τυ­ρίες τους, κάνουν λόγο για από­γνωση και αγα­νά­κτηση.

Κάτοι­κος της Λέρου που επι­κοι­νώ­νησε με τη «δ», σημειώ­νει ότι για εισι­τή­ριο 50 ευρώ του επι­στρά­φη­καν μόλις 9,31 ευρώ, ενώ για την αντί­θετη δια­δρομή η επι­στροφή φτάνει σχεδόν τα 15 ευρώ. Από τη Ρόδο, άλλος πολίτης κατα­γρά­φει τη στα­διακή μείωση του ΑΝΗΚΟ για το δρο­μο­λό­γιο Ρόδος – Κάρ­πα­θος: από 9,52 ευρώ το 2022, σε 4,46 ευρώ το 2023 και πλέον 3,38 ευρώ το 2024.

Η εικόνα είναι ίδια σε όλα τα νησιά. Επι­χει­ρη­μα­τίες που παρα­μέ­νουν απλή­ρω­τοι, οικο­γέ­νειες που βλέπουν τις επι­στρο­φές να συρ­ρι­κνώ­νο­νται και, το κυριό­τερο, κανείς δεν μπορεί να δώσει συγκε­κρι­μέ­νες απα­ντή­σεις, ούτε για το πότε, ούτε για το πόσα.

Αν δεν υπάρξει μια σοβαρή, δημόσια, ειλι­κρι­νής επα­νεκ­κί­νηση του μέτρου, με συγκε­κρι­μένα χρο­νο­δια­γράμ­ματα και μόνιμη παρα­κο­λού­θηση, τότε το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο δεν έχει μέλλον.

Το μέτρο υλο­ποι­ή­θηκε για πρώτη φορά το 2018, επί θητείας στο Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας και Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής του αεί­μνη­στου Νεκτά­ριου Σαντο­ρι­νιού, και απο­τέ­λεσε μία από τις ελά­χι­στες πραγ­μα­τικά στο­χευ­μέ­νες νησιω­τι­κές πολι­τι­κές των τελευ­ταίων ετών.

Ο ίδιος είχε δώσει αγώνα για να εντα­χθεί στον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό ως μόνιμο εργα­λείο, επι­μέ­νο­ντας ότι η ισο­τι­μία στο κόστος μετα­φο­ράς δεν είναι πολυ­τέ­λεια, αλλά δικαί­ωμα. Και τότε, το μέτρο λει­τούρ­γησε.

Από το 2020 και μετά όμως, το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο ξεκί­νησε να απο­δο­μεί­ται και να απα­ξιώ­νε­ται, πιθανόν και σκόπιμα, όπως εντόνως φημο­λο­γεί­ται, μέχρι να καταρ­γη­θεί ως «ανα­πο­τε­λε­σμα­τικό».

Επί του παρό­ντος δεν υπάρχει επίσημη ανα­κοί­νωση για το πότε ανα­μέ­νε­ται να ολο­κλη­ρω­θούν οι εκκρε­μείς πλη­ρω­μές του 2022 και του 2023 για τις επι­χει­ρή­σεις, ούτε για το αν προ­βλέ­πε­ται κάποια πρό­βλεψη για το σκέλος των καυ­σί­μων, σε ένα οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον που γίνεται όλο και πιο απαι­τη­τικό για τη βιω­σι­μό­τητα των επι­χει­ρή­σεων.