Α. Ανδρεάδης στην “δ”: «Είναι ακόμη νωρίς για να προβούμε σε εκτιμήσεις για την σεζόν 2017»

Συ­νέ­ντευ­ξη

στην Πέγκυ Ντό­κου

Για τον κ. Αν­δρέα Αν­δρε­ά­δη δεν χρειά­ζο­νται συ­στά­σεις. Είναι ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ με μακρά πείρα στον του­ρι­σμό. Στην συ­νέ­ντευ­ξη που ακο­λου­θεί μι­λά­ει στην «δη­μο­κρα­τι­κή» για το 2017 το­νί­ζο­ντας πως είναι ακόμη πολύ νωρίς για εκτι­μή­σεις αν και όλα δεί­χνουν ότι θα είναι μια πολύ καλή χρο­νιά για τον του­ρι­σμό στην χώρα μας, εκτός απρο­ό­πτου. Εν­δια­φέ­ρον πα­ρου­σιά­ζει η θέση του κ. Αν­δρε­ά­δη  για το «άνοιγ­μα» της Τουρ­κί­ας, που δεν θα επη­ρε­ά­σει τον του­ρι­σμό στην Ελ­λά­δα όσο φο­βού­νται κά­ποιοι, ενώ όσον αφορά τις πε­ρί­φη­μες «νέες αγο­ρές» ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ δη­λώ­νει ότι αντί να μι­λά­με για αγο­ρές, όπου δεν υπάρ­χει δυ­να­τό­τη­τα προ­σέγ­γι­σης, πρέ­πει να δούμε με πε­ρισ­σό­τε­ρη προ­σο­χή τα τμή­μα­τα που υπάρ­χουν στις πα­ρα­δο­σια­κές δικές μας αγο­ρές, τα οποία είναι ανα­ξιο­ποί­η­τα.

Σε ερώ­τη­ση σχε­τι­κά με την Κρουα­ζιέ­ρα και την ανη­συ­χία που εκ­φρά­ζε­ται για την πο­ρεία της το επό­με­νο έτος, ο κ. Αν­δρε­ά­δης ξε­κα­θα­ρί­ζει ότι υπάρ­χει μεν μια πτω­τι­κή πο­ρεία, αλλά τα έσοδα από την Κρουα­ζιέ­ρα απο­τε­λούν μόνον το 3% της του­ρι­στι­κής ‘πίτας’ και φυ­σι­κά, μπο­ρεί να παί­ξει έναν πολύ καλό ρόλο εάν χρη­σι­μο­ποι­η­θεί ως ερ­γα­λείο «μάρ­κε­τινγκ» για την Ελ­λά­δα.

Η συ­νέ­ντευ­ξη ανα­λυ­τι­κά:

 • Κύριε Αν­δρε­ά­δη ποιες είναι οι εκτι­μή­σεις σας μέχρι αυτή την στιγ­μή για την επό­με­νη του­ρι­στι­κή σεζόν;

Έχου­με ήδη μια πρώτη ει­κό­να της αγ­γλι­κής αγο­ράς η οποία κι­νού­νταν μέχρι και την εποχή της του­ρι­στι­κής έκ­θε­σης World Travel Market στο +10%. Έκτο­τε νο­μί­ζω ότι κι­νεί­ται αρ­κε­τά κα­λύ­τε­ρα. Είναι όμως πολύ νωρίς ακόμη για να εί­μα­στε σε θέση να κά­νου­με μια πλήρη εκτί­μη­ση. Η γερ­μα­νι­κή αγορά μόλις έχει αρ­χί­σει να κι­νεί­ται –οπότε δεν μπο­ρού­με να πούμε ακόμη τί­πο­τε. Αυτό το οποίο μπο­ρού­με να πούμε αυτή την στιγ­μή όσον αφορά τον προ­γραμ­μα­τι­σμό αε­ρο­πο­ρι­κών πτή­σε­ων για το 2017, ως μια πρώτη ει­κό­να, είναι ότι θα κι­νη­θούν με αυ­ξη­τι­κή τάση. Συ­νε­πώς, σε επί­πε­δο συ­νο­λι­κό, εάν η χώρα μας δια­τη­ρή­σει την ει­κό­να του ασφα­λούς προ­ο­ρι­σμού και δεν έχου­με κά­ποια έκτα­κτα γε­γο­νό­τα ή εξε­λί­ξεις στο προ­σφυ­γι­κό, η συ­νο­λι­κή ει­κό­να του του­ρι­σμού πι­θα­νόν να κι­νη­θεί θε­τι­κά.

 • Από τι εξαρ­τά­ται αυτό κατά την άποψή σας;

Η κί­νη­ση του του­ρι­σμού θα εξαρ­τη­θεί από την ισο­τι­μία της λίρας, από το πώς θα κι­νη­θεί το ευρώ σε σχέση με το δο­λά­ριο ενώ αυτό που δια­φαί­νε­ται κα­θα­ρά είναι ότι έχου­με πλέον έναν του­ρι­σμό «δύο τα­χυ­τή­των». Τι ση­μαί­νει αυτό. Έχου­με δη­λα­δή πε­ριο­χές και επι­χει­ρή­σεις που κι­νού­νται από θε­τι­κά έως πολύ θε­τι­κά (κυ­ρί­ως πε­ριο­χές και επι­χει­ρή­σεις που είναι Brand Names, κα­θιε­ρω­μέ­νες και ορ­γα­νω­μέ­νες) και από την άλλη, έχου­με ένα με­γά­λο αριθ­μό από πε­ριο­χές και επι­χει­ρή­σεις που έχουν αρ­νη­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα. Αυτό οφεί­λε­ται στην υπερ-φο­ρο­λό­γη­ση που έχει επι­βλη­θεί και επη­ρε­ά­ζει άμεσα την κα­τά­στα­ση. Δη­λα­δή δεν έχου­με πλέον αυτή την ομοιό­μορ­φη ει­κό­να που εί­χα­με πριν από 4-5 χρό­νια. Η ει­κό­να διαρ­κώς αλ­λά­ζει και βλέ­που­με διά­φο­ρες τα­χύ­τη­τες με με­γά­λες δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις ανά­με­σα σε πε­ριο­χές και επι­χει­ρή­σεις.

 • Του­λά­χι­στον από τις προ-κρα­τή­σεις και την τω­ρι­νή ει­κό­να υπάρ­χει δυ­να­τό­τη­τα να ξε­κι­νή­σει νω­ρί­τε­ρα η του­ρι­στι­κή σεζόν και να είναι κα­λύ­τε­ρη από το 2016;

Ο προ­γραμ­μα­τι­σμός των αε­ρο­πο­ρι­κών πτή­σε­ων για το 2017 μέχρι αυτή την ώρα, δεί­χνει θε­τι­κό πρό­ση­μο. Για να μπο­ρέ­σου­με να πούμε ότι ίσως να είναι μια κα­λύ­τε­ρη σεζόν, θα πρέ­πει να μην υπάρ­ξει καμία αλ­λα­γή στην ει­κό­να της χώρας ως ασφα­λής προ­ο­ρι­σμός, να μην έχου­με ανά­φλε­ξη του προ­σφυ­γι­κού, να κλεί­σει η αξιο­λό­γη­ση ώστε να υπάρ­ξει μια στα­θε­ρή πο­λι­τι­κή ει­κό­να και φυ­σι­κά, να μην συμ­βεί κά­ποιο απρό­βλε­πτο γε­γο­νός στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή –του­λά­χι­στον όχι χει­ρό­τε­ρο από αυτά που συ­νέ­βη­σαν. Έχου­με δη­λα­δή μια σειρά αστάθ­μη­των πα­ρα­γό­ντων με δε­δο­μέ­νο ότι υπάρ­χουν και εκλο­γές σε όλη την Ευ­ρώ­πη. Άρα, το 2017 προ­βλέ­πε­ται μια χρο­νιά αστα­θής γε­νι­κά από πολ­λές πλευ­ρές. Επο­μέ­νως, υπάρ­χουν ακόμη πολλά ερω­τη­μα­τι­κά. Ωστό­σο, η γε­νι­κή εκτί­μη­ση μέχρι αυτή την ώρα και με τα τω­ρι­νά δε­δο­μέ­να είναι θε­τι­κή.

 • Το γε­γο­νός πως άνοι­ξαν αγο­ρές όπως η Τουρ­κία, θα επη­ρε­ά­σουν αρ­νη­τι­κά την κί­νη­ση προς την Ελ­λά­δα από χώρες όπως η Ρωσία π.χ;

Δεν πι­στεύ­ου­με ότι η Τουρ­κία θα κα­τα­φέ­ρει να ανα­κάμ­ψει το 2017, στον βαθμό που πε­ρι­μέ­νει κα­νείς. Πι­στεύω ότι η Τουρ­κία έχει μια ει­κό­να που στις μεν πα­ρα­δο­σια­κές αγο­ρές όπως η Γερ­μα­νία ενός κα­θε­στώ­τος αστα­θούς και με σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα στις σχέ­σεις του με την Ευ­ρώ­πη, το οποίο σε συν­δυα­σμό με τις τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις, έχει δη­μιουρ­γή­σει ένα κλίμα που δεν είναι θε­τι­κό για την χώρα αυτή. Γι αυτό και πα­ρα­τη­ρού­με μια συ­νέ­χι­ση της πτώ­σης στην ζή­τη­ση για την Τουρ­κία και το 2017 όσον αφορά τις αγο­ρές της. Τώρα, όσον αφορά την ρω­σι­κή αγορά, είναι αρ­κε­τά ευαί­σθη­τη στο κομ­μά­τι αυτό. Σί­γου­ρα θα υπάρ­ξει βελ­τί­ω­ση της κί­νη­σης των Ρώσων προς την Τουρ­κία αλλά αυτή η πε­λα­τεία, είναι πιο πολύ χα­μη­λού οι­κο­νο­μι­κού επι­πέ­δου. Το εί­δα­με αυτό κι εμείς το 2016, όταν με την Τουρ­κία να είναι κλει­στή τον Μάιο – Ιού­νιο που τα­ξι­δεύ­ουν οι Ρώσοι, δεν έδει­ξε ιδιαί­τε­ρα θε­τι­κά στοι­χεία όσον αφορά τα έσοδα, διότι οι πε­λά­τες αυτοί είναι πολύ χα­μη­λής οι­κο­νο­μι­κής στάθ­μης.

 • Ν’ αλ­λά­ξου­με θέμα. Η αλή­θεια είναι ότι δεν πε­ρι­μέ­νου­με και πολλά από την Κρουα­ζιέ­ρα.

Θα πε­ρι­μέ­νου­με ακόμη λίγο για να δούμε τον προ­γραμ­μα­τι­σμό της Κρουα­ζιέ­ρας. Είναι νωρίς ακόμη. Όντως φαί­νε­ται ότι έχουν πε­ριο­ρι­στεί πολύ οι προ­σεγ­γί­σεις για το 2017 αλλά εξαρ­τά­ται όχι μόνον από τον αριθ­μό αλλά και από τα με­γέ­θη των πλοί­ων που έρ­χο­νται. Δεν έχου­με από­λυ­τα κα­θα­ρή ει­κό­να. Σί­γου­ρα θα έχει αρ­νη­τι­κή πο­ρεία, χωρίς να μπο­ρού­με να απο­τι­μή­σου­με το μέ­γε­θος. Πά­ντως να σας θυ­μί­σω ότι η Κρουα­ζιέ­ρα συ­νο­λι­κά απο­δί­δει 300εκ. ευρώ δη­λα­δή, στο σύ­νο­λο του τζί­ρου του του­ρι­σμού είναι ένα πο­σο­στό λίγο πα­ρα­πά­νω από το 3%. Δεν είναι δη­λα­δή ένα νού­με­ρο με πολύ ση­μα­ντι­κά έσοδα –αλλά βε­βαί­ως, η Κρουα­ζιέ­ρα πα­ρα­μέ­νει ένα πολύ καλό ερ­γα­λείο «μάρ­κε­τινγκ» για την Ελ­λά­δα. Μπο­ρεί οι πε­λά­τες που έρ­χο­νται με την Κρουα­ζιέ­ρα να μην αφή­νουν πολλά χρή­μα­τα κατά μέσο όρο αλλά μπο­ρούν να επι­λέ­ξουν την επό­με­νη φορά, να επι­σκε­φθούν κά­ποιους από τους προ­ο­ρι­σμούς που είδαν στο τα­ξί­δι τους. Εμάς μας εν­δια­φέ­ρει το κομ­μά­τι της Κρουα­ζιέ­ρας αλλά σας λέω ότι το κομ­μά­τι αυτό, δεν μπο­ρεί να επη­ρε­ά­σει ση­μα­ντι­κά τα έσοδα του του­ρι­σμού.

• Εκτι­μά­τε ότι εάν γί­νουν σο­βα­ρές επεν­δύ­σεις θα βοη­θή­σει τον του­ρι­σμό;

Το στρα­τη­γι­κό σχέ­διο που επι­και­ρο­ποι­ή­θη­κε και πα­ρου­σιά­στη­κε στο συ­νέ­δριό μας, δεί­χνει ότι μέχρι το 2021 μπο­ρού­με να πιά­σου­με τα 55 εκα­τομ­μύ­ρια αφί­ξεις ως χώρα και τα 20 δις ευρώ έσοδα, αλλά για να επι­τευ­χθεί αυτό απαι­τού­νται να γί­νουν επεν­δύ­σεις της τάξης των 2-2,5δις ευρώ τον χρόνο. Αυτές οι επεν­δύ­σεις είναι από­λυ­τα ανα­γκαί­ες. Για να επι­τα­χυν­θούν οι επεν­δύ­σεις όμως, πρέ­πει η φο­ρο­λο­γία να γίνει πιο ευ­νοϊ­κή, να πέ­σουν στα­δια­κά, να μην επι­βλη­θεί το τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης (ένας εντε­λώς πα­ρά­λο­γος φόρος που τι­μω­ρεί τις πιο αδύ­να­μες πε­ριο­χές και επι­χει­ρή­σεις). Αυτό πρέ­πει πάση θυσία η Ελ­λά­δα να το απο­φύ­γει. Υπάρ­χουν ερ­γα­λεία να αντι­κα­τα­στή­σουν αυτό τον φόρο. Είναι απα­ραί­τη­τες κι­νή­σεις ώστε να μπο­ρέ­σουν να γί­νουν επεν­δύ­σεις. Όμως, η σχέση χρή­μα­τος και φο­ρο­λο­γί­ας να είναι σε αντα­γω­νι­στι­κά επί­πε­δα.

 • Για να κλεί­σου­με. Πι­στεύ­ε­τε ότι μπο­ρεί η Ελ­λά­δα και πρέ­πει να ανοί­ξει ‘νέες αγο­ρές’ σύ­ντο­μα-πέραν των πα­ρα­δο­σια­κών;

Κοι­τάξ­τε, η Ελ­λά­δα έχει δη­μιουρ­γή­σει αρ­κε­τές νέες αγο­ρές. Κι όταν μι­λά­με για νέες αγο­ρές, δεν είναι ανά­γκη μόνο να βλέ­που­με νέες χώρες, στις οποί­ες η Ελ­λά­δα σί­γου­ρα έχει μια διείσ­δυ­ση: πολύ με­γα­λύ­τε­ρη από τις χώρες της ανα­το­λι­κής Ευ­ρώ­πης και από την Μέση Ανα­το­λή, από την Ασία και από την Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή. Έχου­με δη­λα­δή με­γα­λώ­σει το δί­κτυο των χωρών αλλά πρέ­πει να βλέ­που­με και στις πα­ρα­δο­σια­κές μας χώρες όπου υπάρ­χουν τμή­μα­τα των αγο­ρών που τα­ξι­δεύ­ουν κατά την χα­μη­λή πε­ρί­ο­δο. Αυτά τα τμή­μα­τα πρέ­πει να τα προ­σεγ­γί­σου­με. Είναι άλλες κα­τη­γο­ρί­ες πε­λα­τών ή ει­δι­κές κα­τη­γο­ρί­ες επι­σκε­πτών που κα­τα­τάσ­σο­νται στις νέες αγο­ρές.