Οδηγός επιβίωσης για τις «καυτές» ημέρες

Με τα θερ­μό­με­τρα να χτυπούν «κόκκινο» σε ολό­κληρο τον πλανήτη το καλο­καίρι, ελέω και των κλι­μα­τι­κών αλλαγών που «θερ­μαί­νουν» ακόμη περισ­σό­τερο τις καλο­και­ρι­νές ημέρες και νύχτες, το ανθρώ­πινο είδος έχει να αντι­με­τω­πί­σει μια σημα­ντική πρό­κληση ενάντια στη ζέστη. Διότι οι «καυτές» ημέρες δεν συνι­στούν μόνο ταλαι­πω­ρία, μπορούν να αποβούν θανα­τη­φό­ρες αν η θερ­μο­κρα­σία του πυρήνα του σώματος ανέβει πολύ επάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Επι­στή­μο­νες που μελε­τούν ανθρώ­πους οι οποίοι εργά­ζο­νται κάτω από συν­θή­κες… ψησί­μα­τος, όπως οι πυρο­σβέ­στες αλλά και οι στρα­τιώ­τες οι οποίοι μπορεί να χρειά­ζε­ται να περ­πα­τούν επί ημέρες με πλήρη εξο­πλι­σμό υπό συν­θή­κες καύσωνα, έχουν διδα­χθεί πολλά σχετικά με το πώς το σώμα δια­χει­ρί­ζε­ται τις υψηλές θερ­μο­κρα­σίες. Εκτός από τη βασική συμ­βουλή, που δεν είναι άλλη από το να ενυ­δα­τω­νό­μα­στε σωστά απο­φεύ­γο­ντας παράλ­ληλα τα σακ­χα­ρούχα ποτά, την καφεΐνη και το αλκοόλ, ιδού και κάποιες άλλες στρα­τη­γι­κές με άκρως επι­στη­μο­νικό υπό­βα­θρο ώστε να αντε­πε­ξέλ­θουμε στον ολοένα και πιο καυτό κόσμο μας.

«Οι άνθρω­ποι έχουν μια κατα­πλη­κτική ικα­νό­τητα να εγκλι­μα­τί­ζο­νται στις συν­θή­κες θερ­μι­κού στρες» ανα­φέ­ρει ο Μάικλ Σόκα, καθη­γη­τής στο Ινστι­τούτο Τεχνο­λο­γίας της Τζόρ­τζια στην Ατλάντα, ο οποίος μελετά το πώς ο πλη­θυ­σμός προ­σαρ­μό­ζε­ται σε ακραίες συν­θή­κες. «Γενικώς εγκλι­μα­τι­ζό­μα­στε στις συν­θή­κες στις οποίες εκτι­θέ­μεθα» λέει ο καθη­γη­τής και συμπλη­ρώ­νει ότι το να περνά κάποιος 100 λεπτά την ημέρα σε εξω­τε­ρι­κούς χώρους επί τέσ­σε­ρις ως 10 ημέρες είναι αρκετό ώστε να βοη­θή­σει το σώμα του να προ­σαρ­μο­στεί στον ζεστό καιρό.

Αυτό βέβαια δεν σημαί­νει ότι πρέπει να περνάμε ώρες ταλαι­πω­ρίας κάτω από τον έντονο ήλιο. Δια­βά­στε λοιπόν πώς η μετά­βαση από το δροσερό… mode στο καυτό μπορεί να γίνει πιο εύκολη μέσα από τις ακό­λου­θες επτά στρα­τη­γι­κές:

1. Κρα­τη­θείτε σε φόρμα

Φρο­ντί­στε να κάνετε αερο­βική άσκηση διότι με αυτόν τον τρόπο αυξά­νετε την ικα­νό­τητά σας να δια­χει­ρί­ζε­στε τη ζέστη. Οπως λέει η Χέδερ Ράιτ, ερευ­νή­τρια στο Flight Research Lab του Εθνικού Ερευ­νη­τι­κού Συμ­βου­λίου του Καναδά στην Οτάβα, η οποία μελετά την επί­δραση της ζέστης και άλλων στρε­σο­γό­νων παρα­γό­ντων στον οργα­νι­σμό, μια αερο­βική προ­πό­νηση μοιάζει με μίνι συνε­δρία θερ­μι­κού στρες. «Οπως συμ­βαί­νει με τον εγκλι­μα­τι­σμό στη ζέστη, έτσι και με τη γυμνα­στική η θερ­μο­κρα­σία του πυρήνα του σώματος σε ηρεμία μειώ­νε­ται». Με τον τρόπο αυτόν εγκλι­μα­τι­ζό­μα­στε πιο εύκολα στις καυτές συν­θή­κες.

2. Ανα­ζη­τή­στε το πράσινο

Οποιος μέσα στην καρδιά του καλο­και­ριού συνε­χί­ζει να βρί­σκε­ται στην πόλη (και είμαστε πολλοί) μπορεί να επι­βε­βαιώ­σει ότι μόλις πατήσει το πόδι του στην άσφαλτο έχοντας βγει από έναν κλι­μα­τι­ζό­μενο χώρο αισθά­νε­ται ένα καυτό κύμα να του κόβει την ανάσα – ακόμη και αν είναι νύχτα. «Ενοχο» για αυτή τη δυσφο­ρία είναι το φαι­νό­μενο της θερ­μι­κής νησίδας που κυριαρ­χεί στις τσι­με­ντου­πό­λεις: τα κτίρια, τα πεζο­δρό­μια και οι δρόμοι κάτω από τον ήλιο μπορεί να αγγί­ξουν θερ­μο­κρα­σίες 10-32 βαθμούς Κελσίου υψη­λό­τε­ρες σε σύγκριση με τη θερ­μο­κρα­σία του αέρα. Παγι­δεύ­ουν μάλιστα τη ζέστη και την απο­δί­δουν τη νύχτα κάνο­ντας την ατμό­σφαιρα αφόρητη ακόμη και όταν ο ήλιος έχει πλέον δύσει.

Και επειδή αυτά τα «θερμικά νησιά» δεν έχουν καμία σχέση με τις όμορφες δρο­σε­ρές Κυκλά­δες, επι­βάλ­λε­ται να βρούμε τις «οάσεις» μέσα στις θερ­μι­κές νησίδες. Και αυτές δεν είναι άλλες από τους χώρους πρα­σί­νου (όταν και όπου υπάρ­χουν), κυρίως όταν περιέ­χουν δέντρα που κάνουν σκιά. Τα φυτά μπλο­κά­ρουν τον ήλιο αλλά παράλ­ληλα απο­τε­λούν «ζωντανά κλι­μα­τι­στικά». «Οταν ένα φυτό παίρνει υγρασία από το έδαφος και την απο­βάλ­λει μέσω των φύλλων του λει­τουρ­γεί ως κλι­μα­τι­στικό και υγρα­ντή­ρας» εξηγεί ο Σταν Κοξ, γεω­πό­νος στο Ινστι­τούτο Land στο Κάνσας.

3. Ξεκου­ρα­στείτε (αρκετά)

Νιώθετε ότι σκάτε; Οχι μόνο πρέπει να ανα­ζη­τή­σετε αμέσως τη σκιά ή ένα κλι­μα­τι­ζό­μενο δωμάτιο αλλά απαι­τεί­ται να ξεκου­ρα­στείτε στις δρο­σε­ρές συν­θή­κες για μεγα­λύ­τερο διά­στημα από ό,τι νομί­ζατε, συμ­βου­λεύει η δρ Ράιτ. «Χρειά­ζε­ται αρκετός χρόνος προτού η θερ­μο­κρα­σία του πυρήνα του σώματος αρχίσει να μειώ­νε­ται. Μικρά δια­λείμ­ματα στη δροσιά συνήθως δεν είναι αρκετά για να κάνουν τη διαφορά».

Και αυτό διότι ακόμη και αν ξεφύ­γετε από τη… λαίλαπα, η θερ­μο­κρα­σία του πυρήνα του σώματος θα συνε­χί­ζει να ανε­βαί­νει για κάποιο διά­στημα προτού μειωθεί ξανά. Για τον λόγο αυτόν χρειά­ζε­ται να ξεκου­ρά­ζε­στε σε δροσερό χώρο επί του­λά­χι­στον 15 λεπτά ώστε να μειωθεί η θερ­μο­κρα­σία του σώματος αλλά και το στρες που έχει υποστεί το καρ­διαγ­γειακό σύστημα εξαι­τίας της ζέστης, υπο­γραμ­μί­ζει η δρ Ράιτ.

4. Αφήστε τον ιδρώτα στο δέρμα σας

Το ανθρώ­πινο σώμα έχει εξε­λι­χθεί ώστε να αντε­πε­ξέρ­χε­ται στη ζέστη στέλ­νο­ντας περισ­σό­τερο αίμα στην επι­φά­νεια του δέρ­μα­τος ώστε να «δια­σπεί­ρει» την εσω­τε­ρική θερ­μό­τητά του καθώς και μέσω του ιδρώτα. Και οι δύο δια­δι­κα­σίες είναι πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κές στους γυμνα­σμέ­νους ανθρώ­πους και σε όσους έχουν εγκλι­μα­τι­στεί σωστά στη ζέστη. Προ­κει­μέ­νου να εκμε­ταλ­λευ­θείτε πλήρως αυτά τα «ενσω­μα­τω­μένα» συστή­ματα του οργα­νι­σμού, το καλύ­τερο που έχετε να κάνετε είναι να αφήσετε επάνω σας τον ιδρώτα επι­τρέ­πο­ντάς του έτσι να εξα­τμι­στεί από το δέρμα σας, γεγονός που θα σας δρο­σί­σει, λέει ο δρ Σόκα. Για γρήγορο αίσθημα δροσιάς βυθίστε τα χέρια σας σε κρύο νερό ως τους αγκώνες, συμ­βου­λεύει ο ειδικός. Αυτό το τρυκ που χρη­σι­μο­ποιεί­ται συχνά από πυρο­σβέ­στες καθώς και από το στρα­τιω­τικό προ­σω­πικό «τραβά» απο­τε­λε­σμα­τικά και ταχέως τη ζέστη από το σώμα καθώς τα χέρια έχουν μεγάλη ανα­λο­γία επι­φά­νειας προς όγκο.

5. Βγάλτε τις πρίζες

Ακόμη και ένας απλός λαμ­πτή­ρας πυρα­κτώ­σεως μπορεί να ανε­βά­σει τη θερ­μο­κρα­σία σε έναν χώρο. Προ­τι­μή­στε φθο­ρί­ζο­ντες λαμ­πτή­ρες καθώς και φωτο­διό­δους (LED) που εκλύουν συγκρι­τικά πολύ λιγό­τερη θερ­μό­τητα. Αλλά και οι συσκευές – από υπο­λο­γι­στές και τηλε­ο­ρά­σεις ως τα «έξυπνα» κινητά – απο­τε­λούν πολύ ισχυρές πηγές θερ­μό­τη­τας, οπότε κλείστε τες ή βγάλτε τες από την πρίζα όταν δεν τις χρειά­ζε­στε.

6. Δρο­σί­στε το σπίτι σας

Διά­φο­ρες προ­σεγ­γί­σεις μπορούν να σας βοη­θή­σουν να δρο­σί­σετε τον χώρο σας με ελά­χι­στη ή και καθόλου ενέρ­γεια. Βάλτε σκί­α­στρα στα νότια παρά­θυρα, ανοίξτε τα παρά­θυρα τη νύχτα ώστε να επι­τρέ­ψετε στον πιο δροσερό αέρα να μπει στους χώρους και κλείστε τα παρά­θυρα προτού ο ήλιος ανέβει ψηλά. Χρη­σι­μο­ποι­ή­στε ανε­μι­στή­ρες (κυρίως οροφής) για να εξα­σφα­λί­σετε ότι ο αέρας κυκλο­φο­ρεί εντός του χώρου.

7. Επι­σκε­φθείτε τους δρο­σε­ρούς δημό­σιους χώρους

Ο κλι­μα­τι­σμός «τρώει» ενέρ­γεια αλλά αυξάνει την παρα­γω­γι­κό­τητα. Μελέτες έχουν δείξει ότι όσο η θερ­μο­κρα­σία ανε­βαί­νει τόσο η παρα­γω­γι­κό­τητα πέφτει. Και, πώς να το κάνουμε, τίποτα δεν είναι καλύ­τερο από το κλι­μα­τι­στικό στην… πάταξη της υγρα­σίας, σημειώ­νει ο κ. Κοξ. Οσοι χρειά­ζε­ται να δου­λέ­ψουν μια καυτή ημέρα και δεν έχουν άλλες επι­λο­γές θα ήταν καλό να επι­σκε­φθούν μια δημόσια βιβλιο­θήκη ή ένα κλι­μα­τι­ζό­μενο καφέ ώστε να κατα­φέ­ρουν να ολο­κλη­ρώ­σουν τη δουλειά τους και να έχουν έτσι μετά περισ­σό­τερο χρόνο χωρίς άγχος για… βόλτες στον ήλιο.

Πηγή Το Βήμα