Νικόλας Φαραντούρης, ευρωβουλευτής: «Βάζω πλάτη στην Ευρώπη για την Ελλάδα»

Η Τουρκία θέλει να διεκ­δι­κή­σει ρόλο στην άμυνα της Ευρώπης (όπως και σε άλλα μεγάλα διεθνή ζητή­ματα π.χ. στο Ουκρα­νικό). Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα; Θα θέσει βέτο για την άρση του casus belli εάν θέλει η Τουρκία να ανοίξει η πόρτα της ευρω­ά­μυ­νας;

Είμαι από τους πρώτους που προει­δο­ποί­η­σαν δημο­σίως και τεκ­μη­ριω­μένα για τους κιν­δύ­νους από τη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στη νέα ευρω­παϊκή αρχι­τε­κτο­νική ασφα­λείας. Δεν πρό­κει­ται για «τυπο­λα­τρία», όπως υπο­στή­ριξε ο καγκε­λά­ριος Merz ενώπιον του Έλληνα πρω­θυ­πουρ­γού. Πρό­κει­ται για θέμα ουσίας. Είναι του­λά­χι­στον παρά­δοξο το γεγονός ότι μια χώρα που κατέχει στρα­τιω­τικά εδάφη κράτους-μέλους της ΕΕ και απειλεί με πόλεμο ένα άλλο, προ­σεγ­γί­ζε­ται ως ισό­τι­μος εταίρος σε μια κρίσιμη και στρα­τη­γική δομή της Ευρώπης. Επι­ση­μαίνω ότι η τουρ­κική συμ­με­τοχή δρο­μο­λο­γή­θηκε με την ανοχή της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης και χωρίς τη συναί­νεση του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου, παρα­κάμ­πτο­ντας κάθε έννοια δημο­κρα­τι­κής λογο­δο­σίας. Ως μέλος της Επι­τρο­πής Ασφά­λειας και Άμυνας και συντο­νι­στής στην Επι­τροπή Συνταγ­μα­τι­κών Υπο­θέ­σεων, έχω ζητήσει την αυστηρή τήρηση των Συν­θη­κών. Μαζί με συνα­δέλ­φους από όλες τις δημο­κρα­τι­κές ομάδες, θα επι­μεί­νουμε στο θέμα της Τουρ­κίας, έτσι ώστε να απο­τρα­πεί κάθε από­πειρα παρα­σκη­νια­κής σύμπρα­ξης χωρίς θεσμική νομι­μο­ποί­ηση.

Η Ελλάδα πάντως, πρέπει να βγει από το καβούκι της και να διεκ­δι­κή­σει ενεργό ρόλο στις εξε­λί­ξεις. Ο κόσμος αλλάζει, η Ευρώπη έχει νέες ανάγκες και εμείς οφεί­λουμε να αδρά­ξουμε τις ευκαι­ρίες. Έχω προ­τεί­νει, για παρά­δειγμα, η Ελλάδα να πρω­τα­γω­νι­στή­σει -αντί της Τουρ­κίας ή του Βατικανού- ως γέφυρα ειρήνης μεταξύ δύο ομό­δο­ξων λαών, της Ρωσίας και της Ουκρα­νίας. Ο Άθως (Ουρα­νού­πολη) προ­σφέ­ρε­ται ως ιδα­νι­κός τόπος δια­πραγ­μά­τευ­σης καθώς είναι ένας διεθνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­νος πνευ­μα­τι­κός χώρος, με ισχυ­ρούς συμ­βο­λι­σμούς υπέρ­βα­σης, συνεν­νό­η­σης και επα­νεκ­κί­νη­σης. Η Ελλάδα, ως μέλος της ΕΕ, μη-μόνιμο μέλος του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας του ΟΗΕ και υπέρ­μα­χος του Διε­θνούς Δικαίου, δια­θέ­τει όλα τα εχέγγυα για να προ­σφέ­ρει υπη­ρε­σίες διπλω­μα­τι­κής δια­με­σο­λά­βη­σης.

Είναι καιρός να απο­τι­νά­ξουμε την παθη­τι­κό­τητα και να ανα­δεί­ξουμε τη γεφυ­ρο­ποιό ισχύ του ελλη­νι­σμού, ανα­βαθ­μί­ζο­ντας τη γεω­πο­λι­τική μας αξία έναντι της Άγκυρας.

Θα ήθελα το σχόλιό σας για τον Θαλάσ­σιο Χωρο­τα­ξικό Σχε­δια­σμό για τον οποίο έχει γίνει πολύς λόγος. Γιατί είναι σημα­ντι­κός για την Ελλάδα; Έχει κατα­τε­θεί στα ευρω­παϊκά όργανα; Θα πρέπει να κατα­τε­θεί ο χάρτης του ΘΧΣ και στον ΟΗΕ;

Ο Θαλάσ­σιος Χωρο­τα­ξι­κός Σχε­δια­σμός (ΘΧΣ) είναι ένα στρα­τη­γικό εργα­λείο. Δεν είναι ούτε απλή διοι­κη­τική υπο­χρέ­ωση ούτε μια τεχνική κατα­γραφή. Απο­τε­λεί αφενός νομική απει­κό­νιση των ζωνών δικαιο­δο­σίας της Ελλάδας και αφε­τέ­ρου ένα επι­πλέον έρεισμα ενόψει της οριο­θέ­τη­σης της Απο­κλει­στι­κής Οικο­νο­μι­κής Ζώνης (ΑΟΖ). Η σημασία του είναι επο­μέ­νως γεω­πο­λι­τική, οικο­νο­μική και θεσμική. Παράλ­ληλα, όμως, η ολο­κλή­ρωση του ΘΧΣ απο­τε­λεί εθνική υπο­χρέ­ωση έναντι της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, την οποία η χώρα μας καθυ­στέ­ρησε να εκπλη­ρώ­σει, λόγω του τουρ­κι­κού ανα­θε­ω­ρη­τι­σμού, και τελικά συμ­μορ­φώ­θηκε μόνο έπειτα από κατα­δίκη από το Δικα­στή­ριο της ΕΕ και κατόπιν δημο­σί­ευ­σης ενός αντα­γω­νι­στι­κού τουρ­κι­κού χάρτη από το Πανε­πι­στή­μιο της Άγκυρας.

Προ­σω­πικά, θέλο­ντας να βοηθήσω από την πλευρά μου τις ελλη­νι­κές θέσεις, είχα υπο­βά­λει εγκαί­ρως ερώτηση προς την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή. Ο επί­τρο­πος Αλιείας και Ωκεανών Κώστας Καδής, με δια­βε­βαί­ωσε ότι η Επι­τροπή θα στη­ρί­ξει τα κράτη-μέλη σε κάθε πρό­κληση κατά την εφαρ­μογή της Οδηγίας. Πάντως, ο τελικός χάρτης που ανάρ­τησε η Ελλάδα κατα­τέ­μνει μεν τις χωρικές ενό­τη­τες, αλλά ενα­πο­θέ­τει την οργά­νωση των δρα­στη­ριο­τή­των (πλαίσια) στις καλέν­δες, με απο­τέ­λε­σμα να απο­δυ­να­μώ­νε­ται το γεω­πο­λι­τικό απο­τύ­πωμα του ΘΧΣ. Αυτή η εκκρε­μό­τητα πρέπει να κλείσει άμεσα.

Πρέπει όμως η Ελλάδα να κηρύξει ΑΟΖ και στις υπό­λοι­πες περιο­χές; Μέχρι σήμερα έχει κηρύξει ΑΟΖ μέχρι τη μισή Ρόδο και το Ιόνιο. Γεν­νά­ται λοιπόν η απορία, για ποιον λόγο η χώρα μας, δεν έχει προ­χω­ρή­σει στην πλήρη κήρυξη της ΑΟΖ; Τι συμ­βαί­νει;

Η οριο­θέ­τηση ΑΟΖ και υφα­λο­κρη­πί­δας είναι στρα­τη­γι­κής σημα­σίας για την υπε­ρά­σπιση των κυριαρ­χι­κών μας δικαιω­μά­των και πρέπει να προ­σεγ­γί­ζε­ται με υπευ­θυ­νό­τητα. Η Ελλάδα οφείλει να αξιο­ποι­ή­σει το Δίκαιο της Θάλασ­σας επε­κτεί­νο­ντας τα χωρικά της ύδατα και προ­χω­ρώ­ντας σε επι­μέ­ρους οριο­θε­τή­σεις ΑΟΖ. Αυτό δεν σημαί­νει ότι ανα­γνω­ρί­ζουμε «ειδικό καθε­στώς». Αντι­θέ­τως, πρέπει να χτί­σουμε τη διεθνή μας επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία πάνω σε κοινώς απο­δε­κτές αρχές. Έχουμε ήδη προ­χω­ρή­σει στο Ιόνιο και νοτίως της Κρήτης. Στο πλαίσιο αυτό, για να συν­δράμω στην προ­σπά­θεια της Ελλάδας, έχω κατα­θέ­σει ερώτηση στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, ζητώ­ντας τη χάραξη ενιαίας στρα­τη­γι­κής για τις θαλάσ­σιες ζώνες, συντο­νι­σμένα και με πρό­βλεψη κυρώ­σεων έναντι τρίτων χωρών που απει­λούν τα δικαιώ­ματα των κρατών-μελών.

Στα δικά μας, πώς βλέπετε τις δημο­σκο­πή­σεις; Υπάρ­χουν δια­κυ­μάν­σεις σε όλα τα κόμματα ενώ οι πολίτες είναι σφόδρα δυσα­ρε­στη­μέ­νοι με την κυβέρ­νηση για πολλά θέματα με σημείο αιχμής την ακρί­βεια.

Οι δημο­σκο­πή­σεις επι­βε­βαιώ­νουν ότι το κομ­μα­τικό φαι­νό­μενο βρί­σκε­ται σε βαθιά κρίση. Τα κόμματα φαί­νε­ται να μην εκφρά­ζουν πλέον τις ανάγκες της κοι­νω­νίας και έχουν βυθι­στεί στην εσω­στρέ­φεια. Δεν πρό­κει­ται για πρό­βλημα μόνο της κυβέρ­νη­σης ή της αντι­πο­λί­τευ­σης· είναι συστη­μικό. Όταν το κυβερ­νών κόμμα αγγίζει μόλις το 25% (απ’ το 50% που ψηφίζει), παρά το προ­βά­δι­σμά του, σημαί­νει ότι έχει χαθεί η επαφή με την κοι­νω­νία. Μάλιστα, αν δούμε πίσω από την ανα­πα­ρα­γωγή επι­λεγ­μέ­νων στα­τι­στι­κών στοι­χείων που υπο­στη­ρί­ζουν το κυβερ­νη­τικό αφήγημα, ο κόσμος τα βγάζει δύσκολα πέρα. Η ακρί­βεια, την οποία εύστοχα επι­ση­μαί­νετε, είναι απο­τέ­λε­σμα της ατολ­μίας της κυβέρ­νη­σης να κατα­πο­λε­μή­σει τα καρτέλ και να εξυ­γιά­νει την αγορά. Οι απο­κα­λύ­ψεις για σκάν­δαλα, όπως αυτό με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, οι καταγ­γε­λίες περί ατι­μω­ρη­σίας, οι υπο­κλο­πές, η τρα­γω­δία των Τεμπών, όλα κλο­νί­ζουν την εμπι­στο­σύνη των πολιτών στους θεσμούς. Χρειά­ζο­νται επει­γό­ντως βαθιές θεσμι­κές τομές: ανε­ξαρ­τη­σία και απο­κα­τά­σταση του κύρους της Δικαιο­σύ­νης, δια­φά­νεια, επα­να­θε­με­λί­ωση του κράτους δικαίου. Η παρούσα κυβέρ­νηση όμως έχει εξα­ντλή­σει τα πολι­τικά της απο­θέ­ματα και λει­τουρ­γεί πλέον με γνώμονα την επι­κοι­νω­νιακή της επι­βί­ωση. Είναι ευθύνη μας να δια­μορ­φώ­σουμε μια αξιό­πι­στη, προ­ο­δευ­τική πρόταση δια­κυ­βέρ­νη­σης, που θα αντα­πο­κρι­θεί στα πραγ­μα­τικά προ­βλή­ματα της χώρας.

Με την εικόνα που παρου­σιά­ζουν τα κόμματα στην Ελλάδα, υπάρχει ανάγκη συνερ­γα­σίας των κομ­μά­των του προ­ο­δευ­τι­κού χώρου; Πώς μπορεί να γίνει αυτό κατά την άποψή σας;

Η ανα­συ­γκρό­τηση του προ­ο­δευ­τι­κού χώρου είναι ένα πάνδημο αίτημα των πολιτών, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολό­κληρη την Ευρώπη. Βλέ­πουμε ότι η δεκα­ε­τία της κρίσης και της σύγ­χυ­σης επέ­τρεψε την άνοδο ακρο­δε­ξιών, νεο­συ­ντη­ρη­τι­κών και εν γένει επι­κίν­δυ­νων δυνά­μεων σε πολλές χώρες, ανάμεσα στις οποίες είναι η Γερ­μα­νία, η Γαλλία, η Ολλαν­δία και φυσικά η Ελλάδα. Πιστεύω στο ένστι­κτο και τον πατριω­τι­σμό των Ελλήνων και είμαι αισιό­δο­ξος ότι η ανάγκη και η ζωή θα πυρο­δο­τή­σουν εξε­λί­ξεις, είτε με τη δημιουρ­γία νέου φορέα, είτε με τη συνερ­γα­σία υφι­στά­με­νων φορέων, ενδε­χο­μέ­νως με δια­φο­ρε­τική σύνθεση. Προ­σω­πικά, έχω ταχθεί υπέρ της επα­νεκ­κί­νη­σης της δημο­κρα­τι­κής παρά­τα­ξης με συγκε­κρι­μένα βήματα, ξεκι­νώ­ντας από το ίδιο μου το κόμμα, μακριά από μικρο­κομ­μα­τι­κούς εγω­ι­σμούς και προ­σω­πι­κές αβελ­τη­ρίες. Η πατρίδα μας είναι πάνω από τη φιλο­δο­ξία. Η κοι­νω­νία ζητά και­νούρ­για πρόσωπα, και­νούρ­για προ­γράμ­ματα και και­νούρ­γιες αντι­λή­ψεις. Πάνω σε αυτό πρέπει να στη­ρι­χθεί η επα­νεκ­κί­νηση της δημο­κρα­τι­κής παρά­τα­ξης.